मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

गझल

पंख पसरून उडणारी डुकरे

रानरेडा ·

अजया 05/09/2017 - 10:25
बाबौ !! एकपण प्रतिसाद नाही. मिपाकरांनो उडणार्या डुकराचे पंख कापता का असे? दुष्ट कुठले.

In reply to by अजया

उडणार्‍या डुकराचे पंख कापायची हिम्मत कोणत्या मिपाकरात नाही. उडणार्‍या डुकराचे पंख कापणे म्हणजे "माध्यान्नीच्या सुर्यावर थुंकण्यारारखे आहे" पंख कापल्यावर डुक्कर आपल्याच अंगावर पडण्याची जास्त शक्यता आहे. कोणताही सुज्ञ मिपाकर हा धोका पत्करणार नाही. रच्याकने:- उडणारे डुक्कर ही कल्पना भयानक आवडली आहे. पैजारबुवा,

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

रानरेडा 05/09/2017 - 14:52
मेंदुला दुखापत हा सरळ सरळ गुगल अनुवाद होता हि कविता मात्र पिंक फ्लॉइड च्या Animals अल्बम च्या Pigs on the Wing १ या गाण्याचा केलेला अनुवाद आहे मूळ ओली अशा Pigs on the Wing (Part One) (Waters) 1:24 If you didn't care what happened to me, And I didn't care for you, We would zig zag our way through the boredom and pain Occasionally glancing up through the rain. Wondering which of the buggars to blame And watching for pigs on the wing. उडणारे डुक्कर हे पिंक फ्लॉइड बँड एकाद्या लोगो किंवा मोटिफ सारखा वापरतो . त्यांच्या अनेक कॉन्सर्ट मध्ये डुकराच्या सारखा फुगा फुगवून उडवले जाते . त्याच्या रॉजर वॉटर्स या मेंबर ची २००७ साली मुंबईतील कॉन्सर्ट ला मी गेलो होतो , त्यात डुक्कर उडवल्यावर सर्व जण आनंदाने किकालात होते. https://youtu.be/Lv3hTMR5GmQ

In reply to by चांदणे संदीप

अभ्या.. 05/09/2017 - 12:53
नवीन पध्दतीच्या कचोर्‍या असतात. त्या पध्दतीने कविता पाडतात. सारण बाहेरुन लावतात मग आत तेल घालून आतल्या आतच तळतात.

In reply to by जव्हेरगंज

अभ्या.. 05/09/2017 - 13:49
किंवा विशेष प्रशिक्षण घेऊन केलेल्या चोरीला प्रचोरी म्हणतात बहुधा. शिक्षित प्रशिक्षित, शाळा प्रशाला तसेच प्रचोरीत.

रानरेडा 05/09/2017 - 14:37
प्रचोरीत म्हंजे - चोरलेले कोठल्याही गोष्टीत प्र लावला कि भारदस्त वाटते म्हणजे , प्रणाली , प्रक्षिप्त , प्रावधान , प्रतोद , प्रावधान , प्रणव ,प्रतिबंधित vagaire

अजया 05/09/2017 - 10:25
बाबौ !! एकपण प्रतिसाद नाही. मिपाकरांनो उडणार्या डुकराचे पंख कापता का असे? दुष्ट कुठले.

In reply to by अजया

उडणार्‍या डुकराचे पंख कापायची हिम्मत कोणत्या मिपाकरात नाही. उडणार्‍या डुकराचे पंख कापणे म्हणजे "माध्यान्नीच्या सुर्यावर थुंकण्यारारखे आहे" पंख कापल्यावर डुक्कर आपल्याच अंगावर पडण्याची जास्त शक्यता आहे. कोणताही सुज्ञ मिपाकर हा धोका पत्करणार नाही. रच्याकने:- उडणारे डुक्कर ही कल्पना भयानक आवडली आहे. पैजारबुवा,

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

रानरेडा 05/09/2017 - 14:52
मेंदुला दुखापत हा सरळ सरळ गुगल अनुवाद होता हि कविता मात्र पिंक फ्लॉइड च्या Animals अल्बम च्या Pigs on the Wing १ या गाण्याचा केलेला अनुवाद आहे मूळ ओली अशा Pigs on the Wing (Part One) (Waters) 1:24 If you didn't care what happened to me, And I didn't care for you, We would zig zag our way through the boredom and pain Occasionally glancing up through the rain. Wondering which of the buggars to blame And watching for pigs on the wing. उडणारे डुक्कर हे पिंक फ्लॉइड बँड एकाद्या लोगो किंवा मोटिफ सारखा वापरतो . त्यांच्या अनेक कॉन्सर्ट मध्ये डुकराच्या सारखा फुगा फुगवून उडवले जाते . त्याच्या रॉजर वॉटर्स या मेंबर ची २००७ साली मुंबईतील कॉन्सर्ट ला मी गेलो होतो , त्यात डुक्कर उडवल्यावर सर्व जण आनंदाने किकालात होते. https://youtu.be/Lv3hTMR5GmQ

In reply to by चांदणे संदीप

अभ्या.. 05/09/2017 - 12:53
नवीन पध्दतीच्या कचोर्‍या असतात. त्या पध्दतीने कविता पाडतात. सारण बाहेरुन लावतात मग आत तेल घालून आतल्या आतच तळतात.

In reply to by जव्हेरगंज

अभ्या.. 05/09/2017 - 13:49
किंवा विशेष प्रशिक्षण घेऊन केलेल्या चोरीला प्रचोरी म्हणतात बहुधा. शिक्षित प्रशिक्षित, शाळा प्रशाला तसेच प्रचोरीत.

रानरेडा 05/09/2017 - 14:37
प्रचोरीत म्हंजे - चोरलेले कोठल्याही गोष्टीत प्र लावला कि भारदस्त वाटते म्हणजे , प्रणाली , प्रक्षिप्त , प्रावधान , प्रतोद , प्रावधान , प्रणव ,प्रतिबंधित vagaire
पंख पसरून उडणारी डुकरे तू माझे काय झाले याची पर्वा केली नाहीस आणि मी हि तुझी कंटाळा आणि वेदनांशी सामना करीत आपण चाललो आहोत वेड्यावाकड्या मार्गावर कधीतरी पावसाकढे बघत कोणत्या नालायकाला दोष दयावा याचा विचार करीत आणि बघत ती पंख पसरून उडणारी डुकरे - कवी उडता डुक्कर उर्फ रानरेडा उर्फ कुत्तो मे कामिना (रूपांतरित / आधारित / प्रचोरीत)

'गुलज़ार'

सत्यजित... ·

In reply to by चांदणे संदीप

पुंबा 22/08/2017 - 17:22
++११ आणखी वेगळे आकृतीबंध ट्राय करून पहा असे सुचवतो..

In reply to by सत्यजित...

एस 24/08/2017 - 13:16
तुम्ही इतर फॉरमॅटमध्ये आणि विशेषतः मुक्तछंदात तुमच्या गझलांप्रमाणेच अप्रतिम असे काही लिहित असाल असे वाटले. किंवा नसाल तर लिहून पहा. वाचायला आवडेल.

In reply to by चांदणे संदीप

पुंबा 22/08/2017 - 17:22
++११ आणखी वेगळे आकृतीबंध ट्राय करून पहा असे सुचवतो..

In reply to by सत्यजित...

एस 24/08/2017 - 13:16
तुम्ही इतर फॉरमॅटमध्ये आणि विशेषतः मुक्तछंदात तुमच्या गझलांप्रमाणेच अप्रतिम असे काही लिहित असाल असे वाटले. किंवा नसाल तर लिहून पहा. वाचायला आवडेल.
सूर श्वासांच्या लयीवर स्वार झाला पाहिजे काळजाच्या 'कोपऱ्यावर',वार झाला पाहिजे! दुःखसुद्धा एवढे तालात आले पाहिजे की सुखांचा,'उंबरा' तय्यार झाला पाहिजे! जाणिवांची ओल इतकी खोल रुजली पाहिजे जीवनाचा बाग हिरवागार झाला पाहिजे! कागदावरच्या फुलांना रंग दे,मधु-गंध दे शब्द-शब्दाचा तुझ्या 'गुलज़ार' झाला पाहिजे! शाल श्रीफळ अन् फुलांनी फार झाले आजवर चंद्र-सूर्यांनी तुझा सत्कार झाला पाहिजे! —सत्यजित

मांडतो आहे नव्याने...

सत्यजित... ·

सत्यजित... 25/08/2017 - 00:13
अमरेंद्र,हरवलेला...प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद! बिरुटे सर,गा.पै.जी, आपलेही मनःपूर्वक धन्यवाद! आपले प्रतिसाद पाहून-वाचून आनंद झाला!

सत्यजित... 25/08/2017 - 00:13
अमरेंद्र,हरवलेला...प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद! बिरुटे सर,गा.पै.जी, आपलेही मनःपूर्वक धन्यवाद! आपले प्रतिसाद पाहून-वाचून आनंद झाला!
चाललो शहराकडे मी..गाव सांभाळून घे मांडतो आहे नव्याने..डाव सांभाळून घे! सवय झाली एकदा की क्षीण होते वेदना लागतो जो जो जिव्हारी..घाव सांभाळून घे!

भरवू नकात आता...

सत्यजित... ·

राघव 15/08/2017 - 21:52
रचना ठीक. पण एक सांगावेसे वाटले, म्हणून.. तुमच्या रचना छान असतात, गेय असतात. त्यांचा थोडा संदर्भ, रूपरेषा जर आधी किंचित मांडली तर कवितेशी समरस होऊन आस्वाद घेणे अधिक आवडेल. पटले तर प्रयोग करुन बघावा. चु.भु.द्या.घ्या. राघव

In reply to by राघव

सत्यजित... 16/08/2017 - 00:29
राघवजी,प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक धन्यवाद! माझ्याकडून सहसा,गझल लिहिण्याचाच प्रयत्न केला जातो! गझलेची रचना मुळातच छंदबद्ध असल्याने,तिच्यात गेयता सहजच उतरुन जाते! गझलेचा प्रत्येक शेर,ही एक स्वतंत्र कविता असल्याने,तसेच प्रत्येक शेरात वेगळा विषय मांडण्याचे स्वातंत्र्य (गैरमुसलसल)गझल देत असल्याने,संपूर्ण गझलेची रुपरेषा मांडणे (निदान गैरमुसलसल गझलेबाबतीत) अवघड आहे! शिवाय गझलेत विधाने केली जात नाहीत.एक विचार एकाच शेरांत पूर्णपणे व्यक्त होणे गरजेचे असतानाच,प्रत्येक शेर आपआपल्या प्रतिमांत व्यक्त होणे गरजेचे असते! शिवाय रसिकांना आप-आपले अनुभव,ईच्छा ई. अनुसार प्रतिमांचे अर्थ,संदर्भ शोधण्याचे स्वातंत्र्य गझल देत असते,हि तिची एक खासियत आहे! धन्यवाद!

शब्दबम्बाळ 16/08/2017 - 08:38
खरं तर माफ करा म्हटलं पाहिजे! जे काही लोक चांगलं लिहितात ते बऱ्याचदा दुर्लक्षित राहत... इतक्या दिवसांनी पहिली हि गझल, तुम्ही लिहिता छानच.. लिहीत रहा! :) खासकरून हे दोन आवडले - "तू ही परी प्रमाणे स्वप्नात बागडावे देऊ कसा तुला मी उपहार अारश्यांचा!" "अाजन्म राहिलो मी वस्तीत आंधळ्यांच्या केला कसा न जाणे,व्यापार आरश्यांचा!"

In reply to by शब्दबम्बाळ

सत्यजित... 16/08/2017 - 12:25
प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक आभार शब्दबंबाळ! >>>खरं तर माफ करा म्हटलं पाहिजे! जे काही लोक चांगलं लिहितात ते बऱ्याचदा दुर्लक्षित राहत...>>>आवड आणि सवड यांची सांगड घालताना रसिकांकडून असं होत असावं कधी-कधी! पण अनेक वाचनांनंतरही कसलाच,एकही अभिप्राय मिळाला नाही तेंव्हा आपण रसिकापर्यंत पोहोचू शकलो नाही की काय अशी खंत डोकावून जाते एखादवेळी! अशांत आपल्या प्रतिसादासारखा येणारा अनुभव मात्र ऐन दुष्काळात एखादी सर कोसळून जावी असा अल्हाददायक असतो! धन्यवाद!

राघव 15/08/2017 - 21:52
रचना ठीक. पण एक सांगावेसे वाटले, म्हणून.. तुमच्या रचना छान असतात, गेय असतात. त्यांचा थोडा संदर्भ, रूपरेषा जर आधी किंचित मांडली तर कवितेशी समरस होऊन आस्वाद घेणे अधिक आवडेल. पटले तर प्रयोग करुन बघावा. चु.भु.द्या.घ्या. राघव

In reply to by राघव

सत्यजित... 16/08/2017 - 00:29
राघवजी,प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक धन्यवाद! माझ्याकडून सहसा,गझल लिहिण्याचाच प्रयत्न केला जातो! गझलेची रचना मुळातच छंदबद्ध असल्याने,तिच्यात गेयता सहजच उतरुन जाते! गझलेचा प्रत्येक शेर,ही एक स्वतंत्र कविता असल्याने,तसेच प्रत्येक शेरात वेगळा विषय मांडण्याचे स्वातंत्र्य (गैरमुसलसल)गझल देत असल्याने,संपूर्ण गझलेची रुपरेषा मांडणे (निदान गैरमुसलसल गझलेबाबतीत) अवघड आहे! शिवाय गझलेत विधाने केली जात नाहीत.एक विचार एकाच शेरांत पूर्णपणे व्यक्त होणे गरजेचे असतानाच,प्रत्येक शेर आपआपल्या प्रतिमांत व्यक्त होणे गरजेचे असते! शिवाय रसिकांना आप-आपले अनुभव,ईच्छा ई. अनुसार प्रतिमांचे अर्थ,संदर्भ शोधण्याचे स्वातंत्र्य गझल देत असते,हि तिची एक खासियत आहे! धन्यवाद!

शब्दबम्बाळ 16/08/2017 - 08:38
खरं तर माफ करा म्हटलं पाहिजे! जे काही लोक चांगलं लिहितात ते बऱ्याचदा दुर्लक्षित राहत... इतक्या दिवसांनी पहिली हि गझल, तुम्ही लिहिता छानच.. लिहीत रहा! :) खासकरून हे दोन आवडले - "तू ही परी प्रमाणे स्वप्नात बागडावे देऊ कसा तुला मी उपहार अारश्यांचा!" "अाजन्म राहिलो मी वस्तीत आंधळ्यांच्या केला कसा न जाणे,व्यापार आरश्यांचा!"

In reply to by शब्दबम्बाळ

सत्यजित... 16/08/2017 - 12:25
प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक आभार शब्दबंबाळ! >>>खरं तर माफ करा म्हटलं पाहिजे! जे काही लोक चांगलं लिहितात ते बऱ्याचदा दुर्लक्षित राहत...>>>आवड आणि सवड यांची सांगड घालताना रसिकांकडून असं होत असावं कधी-कधी! पण अनेक वाचनांनंतरही कसलाच,एकही अभिप्राय मिळाला नाही तेंव्हा आपण रसिकापर्यंत पोहोचू शकलो नाही की काय अशी खंत डोकावून जाते एखादवेळी! अशांत आपल्या प्रतिसादासारखा येणारा अनुभव मात्र ऐन दुष्काळात एखादी सर कोसळून जावी असा अल्हाददायक असतो! धन्यवाद!
भरवू नकात आता बाजार आरश्यांचा येथे कुणी न उरला खरिदार आरश्यांचा! अाजन्म राहिलो मी वस्तीत आंधळ्यांच्या केला कसा न जाणे,व्यापार आरश्यांचा!

तू अशी

संदीप-लेले ·
मौन माझे तुला एवढे सांगते तू किती बोलते तू किती बोलते मैत्रिणी मैत्रिणी रोज जे बोलती फोनची कंपनी त्यावरी चालते वाजले चार रे, दे मला तू चहा मी नव्हे, तू मला, रोज हे सांगते उंट तंबू मधे, आणि उघडयात मी या कपाटात तू, वल्कले कोंबते सांगतो दुःख मी, अश्रू तू गाळते ते न माझ्यावरी, तू टिव्ही पाहते शस्त्र नाही करी, हार नाही तरी येतसे लोचनी, चक्क ब्रम्हास्त्र ते वाढले वय तसे, समज ही वाढली रात्र समजून तू, दिवसभर झोपते राग मानू नको, स्वप्न होते तुझे दिवस संपेल हा, का तरी लोळते

फुंकिले मी प्राण माझे...

सत्यजित... ·
फुंकिले मी प्राण माझे,बासुरीचा सूर झाले गायचे तू टाळलेले..गीत मग मशहूर झाले! हे बरे झाले खरे तर..मी तुला मंजूर नव्हते जाहले नाही तुझी पण,या जगा मंजूर झाले! चालले होते कुठे मी? मज कुठे रस्ते कळाले? पाय जेथे थांबले ते,गाव ही निष्ठूर झाले! सांगतो आहेस आता,खूण माझ्या आठवांची पास मी होते तुझ्या तर,कोण होते दूर झाले! काजवे घेवून हाती,शोध माझ्या सावल्या तू घेवुनी हाती उन्हे मी,चांदण्याचा धूर झाले! जीवना बघ..मी तुझाही,साजरा मधुमास केला तू विखारी दंश करता,अमृताचा पूर झाले! —सत्यजित

कधी मध्यम,कधी पंचम...

सत्यजित... ·

चौकटराजा 23/07/2017 - 18:52
मस्त अलबेली गजल आहे. तो निर्व्याज हा शब्द मात्र अस्थानी वाटतो. कारण फुलांना देखील मोहरावेसे वाटते असा स्पर्श निर्व्याज कसा असेल तो मादकच असणार !

सत्यजित... 24/07/2017 - 23:55
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद चौकटराजाजी! 'झाड/वेलीपासून अलग झालेली फुलेही,तुझ्या केसांत शिरताना (ऋतुंच्या स्पर्शाने मोहरुन जावी,इतक्या नैसर्गीक अंदाजात!) मोहरुन जातात!' असे काहिसे...

चौकटराजा 23/07/2017 - 18:52
मस्त अलबेली गजल आहे. तो निर्व्याज हा शब्द मात्र अस्थानी वाटतो. कारण फुलांना देखील मोहरावेसे वाटते असा स्पर्श निर्व्याज कसा असेल तो मादकच असणार !

सत्यजित... 24/07/2017 - 23:55
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद चौकटराजाजी! 'झाड/वेलीपासून अलग झालेली फुलेही,तुझ्या केसांत शिरताना (ऋतुंच्या स्पर्शाने मोहरुन जावी,इतक्या नैसर्गीक अंदाजात!) मोहरुन जातात!' असे काहिसे...
कधी मध्यम कधी पंचम,सुरांचा साज अलबेला किती समतोल आहे हा,तुझा अंदाज अलबेला! मनाचा वेगही अाता अनावर वाढला आहे मला हाकारतो आहे तुझा आवाज अलबेला! असे भरतेस काजळ तू तुझ्या डोळ्यांत बंगाली निशाणा बांधतो कोणी निशाणेबाज अलबेला!

शब्द मौनातले

संदीप-लेले ·

सत्यजित... 18/07/2017 - 00:21
वाह् व्वा संदिपजी! चांगला प्रयत्न आहे! कृपया एकदा 'काफिया'बद्दल अजून वाचून घ्यावे,ही विनंती! >>>जेव्हा कधीच कोणी, बोलावयास नाही एकांत शब्द काही, शोधावयास जाई>>>उत्तम खयाल!

सत्यजित... 18/07/2017 - 00:21
वाह् व्वा संदिपजी! चांगला प्रयत्न आहे! कृपया एकदा 'काफिया'बद्दल अजून वाचून घ्यावे,ही विनंती! >>>जेव्हा कधीच कोणी, बोलावयास नाही एकांत शब्द काही, शोधावयास जाई>>>उत्तम खयाल!
मौनात काळजाला जी आर्त हाक जाई शब्दातल्या छटेचा पारा उधाण जाई शब्दात वार नाही, ना त्यास धार काही का रक्त सांडतो जो, वाचावयास जाई शब्दात सत्य जेव्हां, तेव्हां न दाद काही शब्दात जो दिखावा, उत्स्फूर्त दाद जाई जेव्हा कधीच कोणी, बोलावयास नाही एकांत शब्द काही, शोधावयास जाई शब्दात भेटती जे, ते अर्थ अंतरीचे भेटीत अंतरीच्या, न्हाहून प्राण जाई ... संदीप लेले

...नवल!

सत्यजित... ·

राघव 18/07/2017 - 21:59
असे शब्द.. अर्थात ओथंबलेले! समजूनही पुन्हा वाचणे.. नवल! भाषेत अपुल्या कशी ती करामत! पुन्हा भाव "तो".. उमजणे.. नवल! गझल खूप आवडली. शेवटचा ट्विस्ट कातिल! :-)

राघव 18/07/2017 - 21:59
असे शब्द.. अर्थात ओथंबलेले! समजूनही पुन्हा वाचणे.. नवल! भाषेत अपुल्या कशी ती करामत! पुन्हा भाव "तो".. उमजणे.. नवल! गझल खूप आवडली. शेवटचा ट्विस्ट कातिल! :-)
नजर टाळणे..पण पहाणे..नवल! तुझे लाजणे अन् बहाणे..नवल! मला जाग आली सुगंधी किती! तुझे अत्तराचे नहाणे...नवल! जुनी वाट हरवून गेली तरी तुझे रोज येणे नि जाणे..नवल!

झाली...पहाट झाली!

सत्यजित... ·
रानात पाखरांची..चर्चा अफाट झाली उगवेन सूर्य आता ही रात्र दाट झाली! फांदीवरुन कानी येतात सूर काही मी ऐकतो भुपाळी जी चिवचिवाट झाली! गेला चुकून ताफा येथून राजशाही इतक्यात राजरस्ता ही पायवाट झाली!