साहित्यिक

आज सकाळी अंथरुणात असताना हलकेच सूर्याची तीरीप डोळ्यावर आली, मन आणि शरीर दोघांना खूप छान वाटले. जसे रात्री झोपताना चंद्राचा शीतल प्रकाश आणि वार्‍याची हलकी झुळुक छान झोप देऊन जाते तसेच अशी प्रसन्न सकाळ चांगल्या दिवसाची भेट देऊन जाते.
श्रावणातला उन, पावसाचा खेळ चालू होता. मी उठणार तेवढ्यात आवाज कुठून आवाज आला. चक्क सूर्य देव माझ्याशी बोलत होते. "थांब माझीच दमछाक झाली आहे. रोज सगळ्याना वेगवेगळ्या रूपात भेटताना. पण, मला रोज तेजोमय तळपण्यासाठी कुठून ताकद आणतो मी. माझ्या अस्तित्वासाठी रोजचा रोज तळपतो मी" . सूर्यदेव ईतकेच बोलले पण खूप सांगून गेले.
कशाला उद्या साठी, कोणासाठी आयुष्याचे जगण्याचे यश अपयश ठरवायचे? माझ्यासाठी मी मग काय दिवस, आणि आयुष्य यशाने पूर्ण असेल.
सुखाची बाग दूर वाटेवर दिसत होती. मंद सुखाचा सुगंध पसरला होता. सुखाचा बगेकडे चालताना हलकेच काटा रूतला खूप दु:ख झाले. तरीही पुढे चालत राहीले. मागे वळून बघताना काटा कुठे रूतला आठवत नव्हते कारण सुखमाय सुगंधने सगळी वाट व्यापली होती.
जीवन ईतकेच सोपे असतेन!!!
अशा छान वीचारांनी दिवस सुरू केला .

व्यावहारिकदृष्ट्या बिनकामाच्या माहितीचा अफाट खजिना ...... मी.
भावनिक जगाच्या हिंदोळ्यात डोलणारा..........................मी
नको तितकं खरं नाही त्या ठिकाणी बोलून पस्तावणारा ..........मी
तिला पाहुन खुदकन हसणारा आणि आपलं हसु दाबणाराही....हो ..मी च.

मी गर्दित उभा असतो गर्दितला एक बनून
पण त्या धामधुमीत्,त्या गर्दीतही बघत असतो बाहेरच्या गोबर्‍या गुलाबावरचा
टप्पोरा थेंब तल्लीन होउन
मी असतो अफाट काम करणारा...
तथाकथित "थॅंकलेस्" जॉब करणारा....
पण ते केल्यावर लोकांचं समाधान पाहुन भरुन पावणारा.

माझ्या मनात आहे इच्छा ओंजळभर भूतकाळ बदलण्याची....
माझ्यात आहे उर्मी उद्याचं भविष्य घडवायची.

थोडासा बावळट्,किंचित भोळ्सट दिसत असेनही.
वागायला मात्र थोडासा खट्याळ बराचसा नाठाळ असेनही.
पण तु नसताना तुझ्याच आठवणीत रमलेला मी असेनही....

सगळ्या दोस्तांत एकमेव मी....
भरल्या गर्दित एकटाच मी.......

माझा मलाच पुरत नाही मी!
जगभर सांडुन इथं तिथं सगळिकडं भरुन राहिलोय मी

दोस्तांनो, ह्या सफळ्यातला कुठला तरी "मी" तुम्हीही असणारच.
का ह्याहुन वेगळे, आपल्या सप्तरंगात स्वच्छंद तरी तुम्ही असणारच.
इथं लिहिलय तस्साच आहे मी...
तुम्हीही सांगा कसे,कोण आहात तुम्ही?

समस्त मिपा करांना शुभ प्रभात.....
काहिंना सध्यासाठी; अमेरिकेतल्यांना उद्यासाठी.

आज सकाळी अलवार जाग आली.. उठून बाहेर आले. सहज पॅटीओचं दार उघडलं..समोर पसरलेली हिरवळ डोळ्यात साठवत तशीच बसून राहिले त्या खुर्चीवर..
४ दिवसापूर्वीच तो येऊन गवत छाटून गेला होता आणि आज परत.. एकेक पातं जणू तलवार.. !!!!
पहाटेनं जाताना बहाणा केला धुक्याचा आणि दवाचं वाण देऊन ती परत निघाली होती..प्रत्येक पातं चांदीच्या कोंदणामध्ये मोती ल्यायला होतं..आणि एकमेकाला विचारत होतं "कोण जास्ती सुंदर आहे रे??"
अचानक एखादी वार्‍याची कोवळी झुळूक हळूच येऊन एका गवताच्या टोकदार पात्याच्या कानात फुंकर घालून गेली.. ते पातं आळस देत उठलं आणि तो चांदी मोत्याचा साज उतरवत... त्या वार्‍याशी खट्याळपणे हसत सहस्त्र रश्मीच्या आगमनासाठी तयार होऊ लागलं... हळूहळू सगळीच पाती जागी झाली. इतक्यात एक कोवळं सोनेरी किरण त्या हिरवळी गालिच्यावर पहुडलं आणि त्या चांदीच्या लखलखाटात सोन्याची भर पडली. संपूर्ण गालिच्यावर सुवर्णालंकार पसरले .
किती वेळ गेला कोणास ठाऊक्...तो रविकर आता संपूर्ण दर्शन देण्यासाठी तयार होता..
एक मोती अचानक त्या अलंकारातून खाली ठिबकला... एक गरम घोट माझ्याही घशातून खाली सरकला..
अरे!! थांब... मला हे तुमचं रूप टिपून घेऊदे..
मी उठले हातातला मग बाजूला केला..
कॅमेरा?? कुठे ठेवला... छ्या!! शोधा आता शोधा आता....
इतक्यात... घर्रर्रर्रर्र.. खड्ड्ड्ड्ड्ड्ड... घर्रर्रर्रर्र...
नको नको!!!!!!!
पळत पळत पुन्हा पॅटीओ मधे आले.
तो सुवर्णालंकार तसाच होता मात्र तो आता छिन्नविछिन्न झालेल्या त्या हिरव्या अवयवांवर होता..
आणि ती हिरवळ.. मोत्यांचे अशृ ढाळत त्या अवयवांकडे हताश पणे पहात होती..
नक्की माती ओली होती की त्या हिरव्या रक्तामुळे झाली होती??
'त्या' च्या एका फेरीने काम तमाम केलं होतं. पण 'तो' ही केवळ कामचं करत होता..
त्या शेंडे छाटलेल्या तृणांवर पसरलेली सूर्यकिरणं आता भकास दिसत होती.. त्यामध्ये एकप्रकारचा रखरखीतपणा आला होता.
कोण म्हणालं ,"चला, ८.३० वाजले.. निघायला हवं"...तर कुणी म्हणालं.."शाळेत जायची वेळ झाली"..
पण त्या हिरवळीकडे पहायला कोणालाच वेळ नव्हता..
आज सगळं विखरून गेलं.. तो चांदी मोत्याचा लखलखाट.. वार्‍याची फुंकर.. आणि ओघळणारा मोती..
पण उद्या..
उद्या.. पुन्हा... त्या अपंग झालेल्या शरीरांवर पुन्हा नविन तेज घेऊन..
नवे दागिने लेऊन.. पुन्हा त्या कोवळ्या किरणाला अंगावर मिरवत ही हिरवळ उभी असेल.. माझ्या स्वागताला!!
उद्या 'तो'नक्कि नाही येणार... किमान आता चार्-पाच दिवसतरी 'तो' फिरकणार नाही..
आणि मग तो सगळा शृंगार केवळ त्या भास्कराच्या आगमनासाठी राखून ठेवलेला असेल.. आणि त्याचे आगमन होताच..
केलेल्या शृंगाराचं सार्थक होईल..

- प्राजु

* 'तो' = ग्रास मोवर.. ४-५ दिवसातून एकदा गवत छाटून जाणारा..

आजपासून महाराष्ट्रातच नव्हे तर पूर्ण देशभर मातृमांगल्याचा महामहोत्सव सुरु होत आहे. त्याचा सुंदर आढावा भाग्यश्री ताईंनी "आठवणीतलं नवरात्र" या लेखात घेतला आहेच. कृषी संस्कृती, मातृशक्ती आणि विद्याकलांची अधिष्ठात्री महासरस्वती यांच्या पूजनाचा त्रिवेणी संगम म्हणजे "शारदीय महोत्सव' आहे.

आई जगदंबा भवानी ही अनेक प्रेरणांची स्त्रोत आहे. या अनेकविध प्रेरणेत शौर्य,शांती, भक्ति, बुद्धी, लेखन, कला इत्यादीचा समावेश होत असतो. हीच माता आपल्या भक्तांना शारदेच्या रुपात काव्य, लेखनाची प्रेरणा देत असते, आस्वादाची क्षमता देत असते. याच शारदारुपी मातेच्या पायावर आम्ही एक छोटेसे कमळ अर्पु इच्छितो.

या कमळाचे नाव आहे, www.pustakvishwa.com.

या संकेतस्थळावर शारदेचे मुर्त स्वरुप असलेल्या पुस्तकांना, तिच्या या रुपावर प्रेम करणार्‍या भाषिक भक्क्तांना आणि लेखनकरुन विचारांना अक्षर करणार्‍या लेखकांना अढळ असे स्थान आहे.

या संकेतस्थळावर वाचकांना आपापल्या आवडत्या पुस्तकावर समीक्षण, परीक्षण, आवडलेला उतारा / कविता, वाचनालयाची यादी, लेखकांची यादी इत्यादी पाहता येतील.

त्याच बरोबर मराठी भाषेतील ५००/६०० पुस्तक प्रकाशकाना, ४००/५०० नियमित पणे मासिके वगैरे प्रसिद्ध करणार्‍या प्रकाशकांना आणण्याचा प्रयत्न राहील. त्यामूळे प्रकाशकांची पुस्तक सुची, आगामी प्रकाशने इत्यादीची माहिती वाचकाना अद्ययावत मिळत राहील अशी अपेक्षा आहे. जसेजसे महाजाल साक्षरता वाढत जाईल आणि तशीतशी त्या महाजालाच्या अमर्याद अश्या ज्ञान आणि माहितीच्या संकलन आणि वितरण क्षमतेचा लाभ आपल्या असंख्य अश्या मराठी बांधवाना मिळत राहील अशी अपेक्षा आहे.

मराठीच्या संवर्धनाचा हा प्रयत्न असल्यामूळे शारदेच्या कृपेशिवाय आपले हे प्रयत्न असफल राहतील. शारदेने मराठीभाषेवर प्रसन्न होऊन जगातील सर्व तंत्रज्ज्ञान, विचार, आचार मराठी भाषेत आणण्यासाठी या कमळाचा स्विकार करावा अशी मनापासून प्रार्थना कराविशी वाटते.

या जगतमातेला आपल्या भाषेच्या रुपात सदैव बघत असलेला हा सामान्य मातृभाषाभक्त,

द्वारकानाथ कलंत्री

आज हे असं काय झालंय?? काल पर्यंत तर सगळं ठिक होतं. आज अचानक हे असं?? काहीतरी नक्की झालयं. मी ही अशी .. अशी कधी होते?? आणि माझं पिल्लू... माझा नवरा?? हे असे.. असे कसे झाले?? कुणी केलं हे असं?? हे स्वप्न तर नाही ना?? काल पर्यंत हे असं नव्हतं. आज अचानक सगळंच वेगळं दिसतं दिसतं आहे. का? नक्की कोण बदललं आहे?? मी, लेक की नवरा?? की सगळेच.
अरे हे काय?? माझा चेहरा?? हा असा?? आता मला सगळे काय म्हणतील?? मी अशी नव्हते. अशी कशी झाले? सुंदर नसले तरी दिसायला वाईट नव्हते. आणि आज मी अशी काय दिसते आहे?? एखाद्या जोकरसारखी?? माझे केस? माझे इतके सुंदर सळसळीत केस.. असे काय झाले आहेत? माझ्या केसांचा मला कोण अभिमान होता!! कॉलेजमध्ये मला मिस ब्युटीफूल हेअर म्हणायचे सगळे आणि आज माझे केस असे हे चिकटवल्यासारखे का दिसताहेत??
आणि माझा नवरा?? त्याचा चेहरा असा का?? नक्की काय झालंय?? चेहर्‍याचा आकार बदलला आहे?? का? कुणी?? असा कसा?? दूधीभोपळ्यासारखा दिसतो आहे. आणि त्याचं नाक?? ते ही काहीतरी बिनसलं आहे?? त्याचे केस?? अरे देवा..... हे काय होतंय सगळं?
माझं लेकरू. इतकं अवखळ... इतकं चंचल.. हे असं का दिसतं आहे?? त्याचा चेहरा.... अरे!!! तो ही बदलला आहे. आणि त्याचं नाक?? तेही बदललं आहे.
हे काय स्वप्न आहे का?? आम्ही सगळे असे बदलले का आहोत?? जादूटोणा केला आहे का कुणी?? का असं सगळं वाटतं आहे?? छे !!! नक्कीच काहीतरी भानगड आहे. हाय देवा!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! आमचे पाय!! ही एक नवई भानगड आहे. आमचे सगळ्यांचे पाय??? ते असे इतके विचित्र!!!! एखाद्या कोंबडीच्या पायासारखे??? आई ग़!!!!!!!!!!!!!! आज काय झालं आहे अचानक
आणि......... आणि............. आणि.. आमचे सगळ्यांचे हात कुठे आहेत??आम्हाला कोणालाही हातच नाहीत??? काल पर्यंत ज्या हातानी आम्ही जेवलो.. एकमेकांशी खेळलो.. दिवसभराच्या कामाचा भाग होऊन राहिलेले आमचे हात??? कुठे गेले?? कोणी तोडले?? हे आम्हीच आहोत का?? कि आणखी कुणी??
हे स्वप्न आहे का? की आणखी काही?? आम्ही पृथ्वीवरच आहोत ना?? हे आमचंच घर आहे ना? हो हे आमचंच घर आहे. आम्ही पृथ्वीवरच आहोत. मग हे नक्की काय आहे?? आम्हाला हात नाहीत.. आमचे पाय असे वेगळे... आमच्या चेहर्‍याचे आकार बदललेले.... हे नक्की काय आहे??
.
.
.
.
.
.
.

हे आहे माझ्या लेकाने (वय वर्षे साडे चार) काढलेलं आमचं चित्र...

(आई, बाबा आणि मी)

- प्राजु

तू प्रेमि ..... आ .......हा ....
मै प्रेमि ....... आ ~~ह्हा...
फिर कया डॅडी क्या अम्मा ...............
ईक बस तू ही ..... प्यार के काबील ...
सारा जहा है निकाम्मा ........
...
...
तम्मा तम्मा लो गे .......
.....
तम्मा तम्मा लो गे ...तम्मा

पुतळा
------------------------------------------------------

' साहेब ...'

' बोल ...'

' शासनाच्या प्रत्तेक निर्णयाला विरोध करायचा हीच आपली पक्षीय नीती आहे ना ? '

' बरं ? मगं ? '

' मग मुख्यमंत्र्यांच्या नव्या घोषणेचं आपण स्वागत आणि समर्थन कसं केलत ? '

' कोणती घोषणा ? '

' तीच ... शहरातल्या मध्यवर्ती भागात त्या राजनेत्याचा पुतळा उभा करण्याची ?

आपण म्हणालात, की कुठल्या ही विधायक कार्यात आम्ही सत्याधार्‍यांच्या बाजूने राहू ! सत्ताधारी पक्षाला साथ देऊ ! '

' अरे मूर्खा , पुतळा उभा करण्यासाठी वर्गणी गोळा करावी लागेल .'

' बरोबर ! '

' या कामात आपण त्यांना मदत करु ! '

' का ? '

' म्हणजे वर्गणीचा काही भाग आपल्या खजिन्यात जाऊ शकेल !'

' हं ! हे ही बरोबर ! '

' पुतळा उभा केल्यानंतर कुणी ना कुणी, कधी ना कधी , पुतळयाची विटंबना करणारच ! '

' अं ...'

'...... आणि तसं नाही झालंच, तर आपण ती व्यवस्था करु ... काय?

' पण का ? '

' त्या निमित्याने शहरात दंगा होईल. जाळपोळ, लुटालुट होईल. मग काय, आपली चांदीच चांदी ... काय ?'

' खरंय साहेब ...'

नमस्कार! मी एक लायब्ररीयन आहे. आमच्या लायब्ररीत संपुर्ण भारतातून ९० पेपर येतात.
माझ्या वाचनात आलेले लेख, कविता, बातम्या मी तुमच्या सोबत शेअर करु इच्छिते.
मी असे लेखन करु शकते का?

ती, अगदी नाकासमोर चालणारी. मुलांबददल मनात एक अनामिक भीती बाळगून असलेली. कुणा मुलाशी बोलायलाही न धजवणारी. एखाद्या मुलाशी आपली घट्ट मैत्री होऊ शकेल असा विचारही तिने कधी केलेला नाही. तर त्याची स्थिती मात्र त्याहून जरा वेगळी. नवख्यांसाठी काहीसा अबोल, तर त्याला ओळखणार्‍यांच्या दृष्टीने चालते-फिरते रेडिओ स्टेशन. थोडासा मुडी म्हणा हवं तर. स्वारी रंगात असली की भरभरून बोलणार, नाहीतर घुम्म. अनेक मित्र-मैत्रिणी असलेला. मात्र तरीही एकटाच. कसल्या तरी शोधात. कदाचित मित्र-मैत्रिणींच्या गराड्यातही एखाद्या हक्काच्या अगदी जवळच्या मित्राच्या शोधात.

हं... कदाचित त्याच शोधात असावा तो. एका अशा व्यक्तीच्या शोधात जिच्याशी त्याला भरभरून बोलता येईल. अगदी न थांबता. हातचं काहीही न राहू देता मनातलं साठलेलं, साचलेलं, हवहवंस, बोलावंसं वाटणारं मात्र कुणालाही न सांगितलेलं असं सगळं-सग्गळं भरभरून बोलून मोकळा होईल. अशा एका मैत्रीच्या शोधात.

कितीतरी दिवसांपासून त्याला अशा हक्काच्या व्यासपीठाचा शोध होता. आणि एक दिवस अचानक एखाद्या वावटळीसारखी ती त्याच्या जीवनात आली. त्याचं आख्खं विश्वच त्यादिवसाने पालटून गेलं. एका रॉंग नंबरमुळे दोघांचं पहिल्यांदा बोलणं झालं ते अवघ्या अर्ध्या मिनिटासाठी. आणि पुन्हा दुस-यांदा त्या दिवसाचा तो नंबर मिळाला की नाही हे विचारण्यासाठी त्याने स्वतःहूनच तिला केलेल्या फोनमुळे. सुरुवातीला तिनं त्याला काहीतरी सांगून टाळण्याचा प्रयत्न केला. मात्र त्याला तिच्या आवाजात काही तरी जादू असल्यासारखं वाटत राहिल्यानं त्यानं तिला अधून-मधून फोन करणं सुरूच ठेवलं.

एव्हाना पाच-सात वेळा फोनवर बोलणं झाल्यामुळे दोघांना एकमेकांचा प्राथमिक परिचय झालाच होता. तो खानदेशातला तर ती पार कोकणातली. दोघंही एकाच राज्यातली असली तरीही भौगोलिक परिस्थिती, रीतिरिवाज वेगवेगळे. त्यामुळे त्यांना बोलायला आता विषयच मिळाला. तो तिला कोकणातल्या पर्यटन स्थळांबददल तिथल्या लोकजीवनाबददल आणि खाण्या-पिण्याच्या पद्धतीबददल विचारायचा तर ती त्याला खानदेशातले लोक, त्‍यांच्‍या रीतिरिवाज, परंपरा याबददल विचारायची. दोघांची आता चांगलीच गट्टी जमली. तब्बल दीड-दोन महिने दोघही एकमेकांशी बोलत होते. मात्र ना त्याने तिला पाहिलेलं ना तिनं त्याला.

कोकण-खानदेशावरून आता मैत्री एकमेकांच्या घरापर्यंत, शिक्षणापर्यंत आणि करियरपर्यंत आली. दोघांचे विचार सहज जुळत असल्याने त्यांच्या गप्पा राजकारणापासून बॉलीवूडपर्यंत आणि स्वातंत्र्यलढ्यापासून विज्ञानतंत्रज्ञानापर्यंत भरपूर रंगू लागल्या. दोघांनाही एकमेकांच्या आवडी-निवडी मनं आणि मतंही आता चांगलीच ठाऊक झाली. असं असलं तरीही अजूनही दोघं एकमेकांसाठी अनोळखीच. एक दिवस त्यानंच तिला भेटणार का? म्हणून विचारलं. आणि इतके दिवस त्याच्याशी मनमोकळेपणानं बोलणारी ती गोंधळली. त्याला काय सांगावं हो की नाही हा गोंधळ बरेच दिवस चालला. अखेर एक दिवस भेटायचं ठरलं आणि चक्क दोघे भेटलेही. भरभरून बोलले एकमेकांशी.

आता तिची आणि त्याची मैत्री अधिकच घट्ट झाली आहे. त्यांच्यात मैत्रीचं इतकं निखळ नातं तयार झालंय की दोघं कुठल्याही विषयावर एकमेकांच्या सल्ल्याशिवाय निर्णय घेत नाहीत. एका हक्काच्या मैत्रीची त्याची गरज आता पूर्ण झाली आहे. तर तिलाही कुणीतरी आपलं हक्काचं मिळालं आहे. इतके दिवस कुणाही मुलाशी मैत्री नसलेल्या तिचा तो आता जीवाभावाचा सखा बनला आहे. दोघं एकमेकांशी खूप बोलतात... खूप भांडतात... आणि एकमेकांवर रागावतातही. एकंदरीतच दोघांचंही आता छान चाललंय.

आणखी पुढे आहे....

राष्ट्रपतीभवनातून एक वटहुकूम जारी करण्यात आला. या वटहुकूमाद्वारे सर्व लोकप्रतिनिधी आणि शासकीय कर्मचारी यांना भ्रष्टाचार प्रतिबंधक लस टोचून घेणे, अनिवार्य करण्यात आले. वर्तमानपत्रातून आवेदन दिलं गेलं. निविदा मागवण्यात आल्या. कमी किमतीच्या निविदेवर शिक्का मोर्तब करण्यात आलं. त्यांना ऑर्डर देण्यात आली.लसीचे शिशे आले. डॉक्टर आले.

या सगळ्या गोष्टी इतक्या झटपट घडल्या , की प्रथम कुणाला काही कळंलच नाही. शासकीय अखत्यारीतील कदाचित ही पहिलीच गोष्ट असेल, इतकी झटपट घडलेली ! पण हे जेंव्हा लक्षात आलं तेंव्हा, मंत्री-संत्री , सचीव -अधिकारी , चपरासी- कार्यकर्ते -अनुयायी, पैसे खाणारे -पैसे देणारे स्सरेच हादरुन गेले. सुन्न झाले.

' हं ! आता मंत्री होण्यात काय फायदा ? ' मंत्री फुसफुसले.

' आता काय फायदा सचिव होण्याचा ? ' सचिव म्हणाले.

' आता काय फायदा लाळ घोटण्याचा? ' कार्यकर्ते उद्गारले.

' आता काय फायदा शिपाई होण्यात ? ' शिपाई पुटपुटले.

इतक्यात डॉक्टर नॅपकिनने हात पुसत बाहेर आले.

' असे चेहरे पाडून का बसला आहात मंडळी ? ' त्यांनी विचारले.

' आपली करणी ...'

माझी करणी ? कसली ?

' असं वेड पांघरुन पेडगावला जाऊ नका डॉक्टर.... ही ही भ्रष्टाचारविरोधी लस ... आत्ता टोचली ती..'

' ओह ... तिचं टेन्शन घेऊ नका तुम्ही ... त्या लसीचा फारसा परिणाम होणार नाही !'

' ते कसं ? '

' त्या लसीत भेसळ केलेली आहे. कमी कोटेशन देऊन निविदा भरली होती ना ! '

'असं पण का? '

' दुहेरी फायदा ... कमी कोटेशनमुळे निविदा मंजूर झाली आणि आता आपण मंडळी माझ्या इमानदारीचा काही विचार करालच ना ? '