.

संगीत

उधर कूछ देखोगे तो कहना नही...

अभिजीत राजवाडे's picture
अभिजीत राजवाडे in जनातलं, मनातलं
3 Apr 2019 - 3:48 am

कला आणि अध्यात्म यांचा पूर्वीपासून सबंध आहे. उस्ताद बिस्मिल्लाह खान यांना जसा दैवी साक्षात्कार झाला होऊन देवाचे वरदान लाभले होते. त्याबाबतची प्रचलित कथा अशी आहे कि लहानपणी उस्ताद बिस्मिल्लाह खान त्यांच्या मामांकडून (उस्ताद अलिबक्ष खान) सनईची तालिम घेत असत तेंव्हा ते गंगा नदीच्या काठावरील एका हवेली मध्ये रियाज करीत असत. एके दिवशी मामांची तब्येत ठीक नसल्यामुळे उस्ताद बिस्मिल्लाह खान यांना दुसऱ्या खोलीमध्ये रियाझ करण्यास सांगितले.

माहितीसंगीत

तबला -विविध तालांची गंमत

राजेंद्र मेहेंदळे's picture
राजेंद्र मेहेंदळे in जनातलं, मनातलं
4 Mar 2019 - 8:02 pm

मंडळी
पहिलेच सांगतो की हा लेख जरासा विस्कळीत होणार आहे. समजुन घ्याल अशी अपेक्षा.

तबला शिकायला लागल्यापासुन अनेक गाणी मनात रुंजी घालत असतात, मनात विविध प्रश्न येत असतात आणि मग कधीतरी युरेका!! असा क्षण येउन त्यांची उत्तरे मिळत असतात. वेगवेगळे कायदे, ताल,मुखडे,रेले, लग्ग्या, तिहाई, उठान शिकता शिकता मी पुर्वीपासुनच ऐकत असलेली गाणी जणु पुन्हा नव्याने ऐकायला लागलो आणि एकेका संगीतकाराने, गायकाने, वादकाने काय कमाल केली आहे असे वाटुन विस्मयचकीत होउ लागलो.

प्रकटनसंगीत

गाये तो गाये कहा

मूखदूर्बळ's picture
मूखदूर्बळ in जनातलं, मनातलं
19 Jan 2019 - 2:09 pm

गाये तो गाये कहा

मला गाण शिकायच आहे खर पण आवाज साथ देत नाही. तस लहानपणी मुलीला झोपोवताना अंगाई गीत म्हणून तीला झोपवले होते नाही अस नाही पण त्यातही ती जास्त गाण ऐकायला नको म्हणून कदाचित लवकर झोपी जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. आता विचारल तर सांगेल ही एखाद वेळेस.

विरंगुळासंगीत

वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी

नायकुडे महेश's picture
नायकुडे महेश in जे न देखे रवी...
29 Dec 2018 - 12:38 pm

जसे वाळवंटी असे निर्जरा,
जसे सागराच्या तळाशी धरा,
तसा एक तू जीव या भूवरी,
वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी,
वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी ।।

कुणी वृक्षप्रेमी पुकारी तुला,
तया जीवनी एक आधार तू,
कुणी वृक्षवैरी न ठावे तुला,
करी स्वप्न साऱ्यांचे साकार तू,
जसा देव नांदे सदा अंतरी ...
वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी,
वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी ।।

मांडणीसंगीतकवितामाझी कविता

बोनेदी बारीर पूजो

अनिंद्य's picture
अनिंद्य in जनातलं, मनातलं
10 Oct 2018 - 5:29 pm

“महालय आच्छेन. आजे चॊक्खू दानेर दिन !” (पितृपंधरवडा संपतोय आज, आज देवीच्या मूर्तींना डोळे रेखण्याचा - चक्षु-दानाचा दिवस आहे) माझे मित्र राधामोहन बाबू उत्साहात बोलले आणि मी मनातल्या मनात जुन्या कोलकाता शहराच्या अरुंद रस्त्यावरून कुमारटोली (कुंभारवाडा) भागात फेरी मारून आलो सुद्धा. कोलकात्याच्या दुर्गापूजेची महती आणि मोहिनीच तशी आहे. चला तर, तुम्हालाही माझ्यासोबत थोडे फिरवून आणतो.

लेखसंस्कृतीकलानृत्यनाट्यसंगीतधर्म

गीत - गँ गणपतये

कौस्तुभ आपटे's picture
कौस्तुभ आपटे in जे न देखे रवी...
23 Sep 2018 - 11:03 am

॥श्री॥
गँ गण ण ण ण,गँ गण ण ण ण
गँ गण ण ण ण, गँ गणपतये
देवांमाजी, अग्रदेव तू,
त्रिवार वंदन स्विकार अमुचे॥धृ॥

हे शिव-शक्तिच्या संगमा
हे बुद्धि-युक्तिच्या अग्रजा
त्या श्रुती-स्मृतिंचा पाठक अन तू
वेदांची रे मंत्रणा !
विद्या-कला
ठायी तुझ्या
तू सर्वेश्वर तुज वंदना ॥१॥

तू श्रेष्ठ लिपीक तुजला गती
हे देवांच्या सेनापती
रविचंद्रधिनायक विश्वही तुजला
सुर्याने ओवाळती
सिद्धेश्वरा,
विघ्नेश्वरा,
हे करूणाकर , तुज मोरया ॥२॥

संगीतकवितासाहित्यिकगाणेश्रीगणेश

आशाताई आणि आपलं भावगीत विश्व 

ज्योति अळवणी's picture
ज्योति अळवणी in जनातलं, मनातलं
20 Sep 2018 - 10:49 am

आशाताई आणि आपलं भावगीत विश्व 

आशाताईंच्या जन्मदिवसानिमित्त 'पिया तू अब तो आजा....' हा लेख लिहिला; त्याचवेळी मनात होतं की आशाताईंनी अजरामर केलेल्या मराठी भावगीत विश्वातल्या काही मोजक्या गाण्यांवर जर काही लिहिलं नाही तर आपल्यासारख्या रसिकांवर तो अन्याय असेल. म्हणून हा अगदी लहानसा प्रयत्न.... मानून घ्या! 'पिया तू......' या लेखात म्हंटल्या प्रमाणे हिंदी चित्रपटातील आशाताईंची गाणी ऐकताना आपल्या डोळ्यांसमोर ती अभिनेत्री उभी राहाते. मात्र मराठी भावगीतांच्या संदर्भात माझं मत थोडं वेगळं आहे. आशाताईंच्या गाण्यातून मला मीच त्या शब्दात विरघळताना दिसते.... 

लेखकलासंगीत

अ का पेला - A cappella

राघवेंद्र's picture
राघवेंद्र in जनातलं, मनातलं
8 Jun 2018 - 12:21 am

अ का पेला - A cappella

हे नाव तसे जुनेच म्हणजे १५ व्या शतका पासून अस्तित्वात आहे. इटालियन भाषेतील हे नाव म्हणजे प्रार्थनेचे गाणे कुठल्याही वाद्याशिवाय एकटयाने किंवा समूहाने म्हणायचे असते. तसेही आपल्या संस्कृती मध्ये प्रार्थनेचे पाठ कुठल्याही वाद्याशिवाय म्हणले जातात.

प्रकटनआस्वादमतशिफारसविरंगुळासंस्कृतीनाट्यसंगीतधर्मइतिहाससाहित्यिक

तुझे डोळे

कौस्तुभ आपटे's picture
कौस्तुभ आपटे in जे न देखे रवी...
7 Jun 2018 - 10:47 pm

सागर पिंजुन रत्न बिलोरी असतील आणले
अन जीवनाचे सार ओतुनी भरले चांदणे
घडवूनी क्षणभर देव असावा अचंबित ज्यांपूढे
तुझे डोळे ...तुझे डोळे ... हे असे ...तुझे डोळे ॥धृ॥

मुग्धता कधी सुमनांची,
चारुता कधी चंद्राचि,
नयनातुन ती सांडते.
गुढता गहन कोड्याची,
कल्पना नव्या कवीतेची,
नजरेतुन ती मांडते.

या तुझ्या लोचनी, खोल गेलो किती,
तरीही त्रुप्ती मना ना मिळे.
बाळ तान्हे कुणी, मधुरसे हासुनी,
जैसे लळा लावते गोजीरे
गोजीरे.. तुझे डोळे ..तुझे डोळे ... हे असे ॥१॥

संगीतकविताप्रेमकाव्य

केळीचे सुकले बाग ....

विशाल कुलकर्णी's picture
विशाल कुलकर्णी in जनातलं, मनातलं
18 Apr 2018 - 1:45 pm

मानवी आयुष्य हे अनेक चढ-उतारांनी भरलेले आहे. सुख-दुःख, आनंद-वेदना, उन्हाळा पावसाळ्याची अविरत आन्दोलने अनुभवत याची सतत वाटचाल चालू असते. म्हणूनच इथे संतुलनाचे मोल अतिशय महत्वाचे आहे. येणारा प्रत्येक सूर्य हा आनंदच घेवून येईल असे नाही, त्याला वेदनेची, दुःखाची किनारसुद्धा असु शकते. एखादी संध्याकाळ अतिशय मन प्रसन्न करुन टाकणारी असते. पण खुपदा एखादी शांत, निःशब्द संध्याकाळ काही वेगळाच् मुड घेवून येते. उगाचच खिन्नतेचा, उदासीचा परिवेष परिधान करुन येते. मग नाहकच मन जुन्या, भूतकालीन आठवणीत रेंगाळायला लागते.

लेखअनुभवसंदर्भसंगीत