कर्नाटक सरकारचा भानामतीचा ‘बुद्धिवादी शोध’ विज्ञान आणि अंधश्रद्धा निर्मुलन प्रकरण ८. ---

करणी -भानामती- चेटुक वगैरे जे काही प्रकार होतात ते खरोखरच नाहीत असे तुमचे म्हणणे आहे का? अर्थात मला याबाबतीत आत्ताच अनुभव आलेला असल्याने मी तरी त्याचे अस्तित्व नाकारु शकत नाही. एका परीने वैज्ञानिक आणि आधुनिक दृष्टीकोनातून जरी पाहीले तरी काही घटनांचा अर्थ लावणे हे अशक्यच असते. आमच्या गावचाच किस्सा,- आमच्या बाजुच्या घरामध्ये त्यांनी म्हणे काही चेटुक आणले होते, आणि ते आमच्या घरातील धान्य घेऊन जात होते. प्रथम मी सुद्धा हे थोतांड आहे अशा अविर्भावात त्याची खुप चेष्टा केली. पण त्यानंतर मला काही कारणास्तव गावी राहावे लागले आणि याचा भयंकर अनुभव आला. बाजुच्या घरातील एखादी तरी व्यक्ती आंम्ही स्वयंपाक करत असताना किंवा काही बाजार आणलेला असताना मुद्दाम हटकून यायची आणि बघता बघता दोन दिवसांत १०-१५ किलोचा पिठाचा डबा पुर्ण मोकळा व्हायचा. घरातील इतर धान्याबाबतही हीच तर्‍हा! घरात खाणारी माणसे तशी चारच होती बहिण, भावोजी, आणि त्यांची दोन लहान मुले. आता येथे आपले आधुनिक विज्ञान याचे उत्तर देऊ शकेल का? बाकी अशी बरीच उदा आहेत जी माझ्या मनालाही न पटणारी आहेत पण येथे स्वतःच्या डोळ्यांवर वा अनुभवावर विश्वास ठेवावा की विज्ञानाची महती सांगणार्‍या विचारवंतावर? बाकी ते कांड अजुनही चालु आहे.

मी त्या कायद्याचा मसुदा वाचलेला नाही पण Witchcraft Act = चेटूक कायदा हे पूर्णत: चुकीचं भाषांतर वाटतंय. CRAFT वरुन नक्कीच असा अंदाज लावता येतो की भानामती/ करणीच्या प्रकारासाठी जी काही षडयंत्र रचली जात असतील त्यांची विवेकबुद्धीने उकल करण्‍यासाठीच्या मार्गांना कायद्यात समाविष्‍ट करण्‍यासाठी हा कायदा असावा.. Witchcraft Act पास केला म्हणजे भानामती हा प्रकार आहे यावर इंग्रजांनी शिक्कामोर्तब केलं नसावं, फक्त त्याची उकल करण्‍यासाठी काय करावं हे त्या कायद्यात सांगितलं असेल.. कृपया ज्यांना शक्य असेल त्यांनी मसुदा वाचून मदत करावी

ऑक्टोबर २०१० मध्ये कर्नाटक विधानसभेच्या आवारात लोकांना एक काळी बाहुली,लिंबु, कोंबडीचे कापलेले डोके आणि हळद सापडली.कडक सुरक्षा व्यवस्था असताना हे झालेच कसे हे कोणालाच कळले नाही. "मला काळ्या जादूची भिती वाटते" असे मुख्यमंत्री येड्युरप्पा ह्यांनी उघडपणे सांगितले. ही घटना घडल्यानंतर येड्युरप्पा ह्यांचे सरकार दर २/३ महिन्यांनी कुठल्या ना कुठल्या राजकिय संकटात सापडायचे. शेवटी खुर्ची गेलीच!!

भानामती कशी करायची याबद्दल कोणी सांगेल का?

ईराण आणि ईस्रायलचे गुप्तचर नुकतेच कोकणात आले होते असे ऐकले होते.

भानामतीच्या शास्त्रावरच कुणी भानामती करुन नष्ट करु शकेल काय? तसे झाल्यास, ना रहेगा बांस, न बजेगी बांसुरी ;)

ओक साहेब, डेक्कन हेराल्डमधील हा लेख बघा. पटण्यासारखा आहे- http://archive.deccanherald.com/deccanherald/dec202005/spectrum11572420051219.asp कपडे अचानक कसे जळतात, गाय रक्तमिश्रित दूध का देऊ लागते त्याचे स्पष्टीकरण दिले आहे.

कुणीतरी लिंबू-मिरचीच्या लोणच्याची पाकृ द्या की!

एक लिंबू घ्यावे. लिंबू मंडई मध्ये मिळेल.ते उभे चिरावे. उभे बारा का. आडवे नाही हं. मग त्यावर गुलाल लावावा. गुलाल कुठे मिळेल ते गुगल वर शोधावे . खूप टाचण्या त्यावर टोचा. आता कोणी मानसिक आजारी , गरजु , नाडलेला , अंधश्रद्धाळू शोधा. त्याला भरपूर घाबरवा. ह्याचे शिक्षण घेण्यासाठी विमा कंपनी कडे सम्पर्क करा. तो घावारला की जवळपास भानामती जमली असे समजा. मग आपले इप्सित त्याच्या कडून साध्य करा. जर घाबरलेली व्यक्ती "स्त्री " असेल तर जरा जपून. पण एकदा स्त्री वर्गा वर करणी झाली की बहोत मज्जा. ह्या चे शिक्षण श्रध्धांद ( ही चुक नाही ) बाबा कडे मिळेल. डिस्क्लेमर : ह्याचा रूढ शिक्षणा शी काही सम्बध नाही. खबरदारी : अनीस चे कार्यकर्ते ही डीश खेड्यापाड्यात लोकप्रिय आहेच पण शहरात ही खूप आवडते.

ते जरा राहुन गेले. भानामतीच झाली.

ते जरा राहुन गेले. भानामतीच झाली.

साहित्य - जमीनीवर फिस्कटलेली साख्रर, भुताने झपाटलेल्या विहीरीतील पाणी, रस्त्यावर उतरवून टाकलेले लिंबू व खडू ई वरील साहित्य घ्यावे. प्रथम खडूने पंचकोनी चांदणी काढावी. लिबू वरील पाण्यात धूवून घ्यावे . माती वाहून गेल्याची खात्री झाल्यावर एका ग्लासात विहिरीतील पाणी घालून लिंबू पिळावे. भानामति झालेल्या घरातील जमीनीवर फिसकटून टाकलेली साखर त्यात टाकावी. नंतर पंचकोनी चांदणीत बसावे. नारायण धारप यांचे कथेतील समर्थाप्रमाणे विश्वाला तिरका छेद गेल्याचा साक्शात्कार होईल . असे झाले की..सावकाश डाकिनी काकिनी चांडाल भैरवी.... रुक्शा भक्शा असे काही बडबडून ग्लास हलवावा . व साखर विरघळल्याची खात्री झाल्यावर एक पदार्थ तयार होईल तो प्यावा..... अरे हे काय ... असे काय ...... हे तर सारसबागेच्या बाहेर १० रू मिळणारे लिंबू सरबत !

श्री गळतगे यांसी , मला भानामतीशी परामानसशात्र या भटजींच्या साक्शीने लग्न करण्याची ईच्छा आहे. माझा फोन क्र ८८०५१७०७४४ . असे काही असते अशी माझी खात्री हाच मला आहेर .... कृपया इतर ऐकीव आहेर स्वीकारले जाणार नाहीत.

१९४९ मध्ये रामलल्ला आपोआप प्रकट झाले म्हणे. तो पण भानामतीचाच प्रकार होता का?

मित्र हो टीओआय मधील लिंक वाचली. बातमी नेहमी कमी शब्दात व संपादून छापलेली असते. असे माझे मत आहे.म्हणून ती खोटी असे मी म्हणत नाही पण त्यातील सर्व विधाने सरसकट घेऊ नयेत असे मला वाटते.असो. खालील एक ऑल अबाऊट बानामती - डेक्कन हेरॉल्ड मधील रिपोर्टची लिंक पुर्वी वाचनात आलीहोती. त्यातील खालील उतारा ‘भानामती’ नावाचे काही घडत नसते, ती कशी नाही वा असू शकत नाही असे श्री. गुली नामक व्यक्तीने कर्नाटक सरकारच्या भानामतीच्या शास्त्रीय शोधाबद्दलच्या समितीतील एक सहकारी म्हणून शिवम्मा व अन्य लोकांची शारीरिक तपासणी करून सिद्ध केलेले आहे. म्हणून त्याला प्रत्यावाद नसावा. त्यात ते म्हणतात, “Towards this, Shivamma had called the girl to her house on April 15, and had applied chemicals on her body, and dress. This was probably some pyrogalic compound like lithium, which catches fire as soon as it comes in contact with water, Mr Guli said. Shivamma claimed before the villagers that this was through her powers of bhanamati. The girl’s elder sister, who is married, also caught fire in the same fashion a few days later, but she survived, he adds. The examination of the dresses worn by both the victims showed traces of the chemicals used, he said. Moreover, Mr Guli points out that bhanamati cannot be practiced by a single person, as the main practitioner may claim. This has to be done by a group of people. While the main practitioner claims that he will do bhanamati on some person, his accomplices do all the physical work of applying chemicals to the victims as the case may be. They make a targeted cow drink certain chemicals which causes internal ruptures because of which it begins to yield blood instead of milk.” ते म्हणतात, ‘probably’ (नक्की काय ते त्यांना माहित नाही पण) भानामती असल्याचे भासवणारे लोक ती 'काही काही रसायनांचा' वेळोवेळी उपयोग करून व काही लोकांना हाताशी धरून अशी परिस्थिती तयार करतात की त्यामुळे भानामती झाल्याचा आभास निर्माण होतो. हे स्पष्टीकरण ‘सत्य व नक्की पडताळा करून ठरवलेले आहे’ असे मानावे असा विज्ञानवाद्यांचा आग्रह असणार नव्हे असतो. असे हातचलाखीचे वा रसायनिक पदार्थांचे वापर करून जादुई प्रयोग करणारे अनेक आहेत. आता वरील कथनावर वाचकाने असा विचार करावा - मीच शिवम्मा आहे. कर्नाटकातील एका खेड्यात राहाते -तो. मला एकावर मुलीवर-बाईवर आणि काही गाईंवर भानामतीचा प्रयोग करायला एकाने वैयक्तिक वितुष्टामुळे पैसे देऊन तयार केले आहे. आता मला श्री. गुली म्हणतात तसे 'पायरोगॅलिक मिश्रणासारखे लिथियम' नावाचे रसायन अचानक आग लावायसाठी मिळवायला हवे. लिथियमला सामान्य कानडीभाषेत काय म्हणतात, ते मला घरगुती तयार करता येत नसेल तर कुठल्या किराण्याच्या वा केमिस्टच्या दुकानात मिळते, केवढ्याला व किती प्रमाणात याचा विचार करायला हवा. समजा पैशाची, रसायनाची तयारी मी केली. आता मला ते हव्या त्या व्यक्तिच्या शरीराला लावायला मिळण्यासाठी योग्य संधी हवी. ती मुलगी जी नंतर मेली, आपणहून हे सर्व करायच्या आधी शिवम्माकडे का व कशी गेली. नंतर आग लागेपर्यंत घरच्यांना काही कशी बोलली नाही. बर ती गेली तर गेली, तिची विवाहित बहिण ही नंतर काही दिवसांनी शिवाम्माकडे गुपचुप गेली पण कर्मधर्मसंयोगाने ती आगीतून वाचली...असो. जे लोक अशी कामे हातात घेतात त्यांचे आधीच्या केसेस हाताळून पैशाने खिसे भरलेले असले पाहिजेत. आता श्री गुली म्हणतात की सत्यसोधक समितीला उत्तरे देतानाशिवम्मा सर्व गावकऱ्यांसमक्ष, मी एकटीच भानामतीच्या शक्तीने हे साध्य करते असे जरी म्हणाली असली तरी तिचे ते म्हणणे डावलून, अन्य मदतीच्या कामासाठी माणसे मिळवायला सोय करावी लागते. अशी ती शिवम्मा एक तर खुप पैकावाली व माणसे राखलेली असावी लागेल, शिवाय असा धंदा इतका सोपा व पैसे देणारा असेल तर तिचे सहकारी तिला मागे टाकून तेच या धंद्यात प्रतिस्पर्धी होतील. पण शिवाम्मा किंवा असे मांत्रिकाचे काम करणारे लोक खोपटात नगण्य परिस्थितीत जगत असतात आणि त्यांना अशी कंत्राटे देणारा ही असाच खेड्यातील जनसामान्य असतो असे समितीच्या लक्षात आले असेल. 'ए इकडे ये ग. हे चॉकलेट खा. मी तुला रसायन लावायला आली आहे' असे इतक्या सहजासहजी जे शक्य होणार नाही. पण पैसे देणाऱ्या व्यक्तिने तगादा लावला आहे की अजून कसे आग लावायचे भानामतीचे चाळे सुरू करत नाहीस. म्हणून शेवटी साहस करून त्या व्यक्तीला घरी आणून तिच्या शरीरातील व कपड्यांना ते रसायन फासायला मला नेलेच पाहिजे. तिकडे त्या गोठ्यात बांधलेल्या गाई कोठल्यातरी रसायने (certain chemicals - ज्याचे नाव शोधायचे काम समितीने आपणहून अंगावर घेतला होते तरीही ती अशास्त्रीय ढोबळ शब्द रचना करते) मिश्रित चारा खात नाहीत व पाणी पीत नाहीयेत. साधे त्यांच्या जरा जवळ गेले तर जनावरं अनोळख्याला ढुशा मारतात. रात्री जावे असा हाताशी घरलेल्या लोकांतर्फे घाट घातला तर आसपासच्या जनावरात हालचाल होते व घरातले लोक जागे होतात. पकडले जाऊ म्हणून मग परतावे लागते. अशी कैफियत वाचक म्हणून शिवम्मा असाल तर आपल्याला करावी लागली तर नवल नाही. पण समितीला त्याची फिकिर नाही. श्री. गुलींनी असा सर्व शास्त्रीय विचार करून त्या शिवाम्माला असे विचारले असेल की मला माहित नाही असे 'सर्टन केमिकल' ते कुठले? की ज्यामुळे ते गाईंच्या पोटात गेले तर त्यांच्या आचळातून दुधाऐवजी रक्त पडेल? बर त्यांनी नाही विचारले, असे मानले तर डॉ. नरसिहय्यांच्या अध्यक्षतेखाली भानामती विरोधात मुद्दाम संघटित केलेल्या समितीने आपल्या कर्नाटक राज्याच्या सरकारी अहवालात तरी त्या कमिकल्सचे उल्लेख केले असले पाहिजेत आणि कर्नाटक सरकारच्या व सामान्य जनतेच्या समाधानाकरिता असे प्रात्यक्षिक त्यांनी सार्वजनिक ठिकाणीकरून दाखवले पाहिजे. महाराष्ट्रातील पुरोगामी विचारांचे वारे वहाते असून भानामती या प्रश्नावर विचार करून उपाययोजना करणारे ही आहेत. त्यांपैकी एका उपाययोजक निष्णातांनी पिवळा फॉस्फरस अचानक आग लावायला भानामतीचे खेळ करणारे व्यक्ती वापरत असावेत असा 'अंदाज' व्यक्त केला आहे. त्यावर भानामतीचा बंदोबस्त करणारे दुसरे निष्णात व्यक्ति म्हणतात की असले पोरकट तर्क वापरल्याने भानामती करणारी व्यक्ती मनोमन हसली असेल. अशी खिल्ली उडवताना म्हणतात, 'अहो, श्री. निष्णात, बाजारात सहज उपलब्ध असणारे 'पदार्थ(?)' भानामती करणारे वापरतात. फॉस्फरससारखे सहजासहजी विकत न मिळणारे पदार्थ त्यांना उपलब्ध कसे व केवढ्याला पडतील याची कल्पना करा'. आता हे दुसरे श्री. निष्णात देखील भानामती करणाऱ्या व्यक्तीला बाजारात सहजासहजी विकत मिळणारी व अचानक पेट घेणारी वस्तू कोणती ते मात्र चुकून सांगत नाहीत... माझा या लेखनातून फक्त शोध कार्य करणारे किती थातुर मातुर शब्दात शास्त्रीय विश्लेषणाची विल्हेवाट लावतात. जरा खोलवर विचार केला तर त्यातील त्रुटी लक्षात याव्यात असा आहे. डॉ. साती म्हणतात तसा कोणी कांगावा करून आपल्याकडे सहानुभूती निर्माण करायला लोक आले असतील. हे मान्य पण सरसकट असे माप लावू नका. शोध घ्या व मग ठरवा.

मित्रांनो, एका मित्राने अन्य ठिकाणी खालील म्हटल्याचे वाचले. ती प्रतिक्रिया प्रातिनिधिक स्वरूपाची असल्याने त्यावर ही प्रतिक्रिया

तुम्हाला स्वतःला असा काही अनुभव आलेला आहे का ? तुमच्या माहितीत असे एक तरी प्रकरण आहे का?

मी हो म्हटले तर काय होईल.... कारण त्या अनुभवाला खोटे ठरवणारे आपल्यासारखे ते कथन मान्य करायला तयार नसतात. मी नाही म्हटले तर ... मग तुम्हाला अनुभव नाही ना मग गप्प बसा. असा सल्ला आपल्यासारखे देणार. कारण त्या अनुभवांना मान्यता देण्याचे जागतिक हक्क आपण राखून ठेवलेले आहेत. असो. प्रा. गळतगे यांनी अनुभव आलेल्यांशी संपर्क करून त्यांना ज्ञात झालेले कथन मांडले ते आपल्या विचारांशी मेळ खात नसतील म्हणून ते म्हणतात ते खोटे असे आपण म्हणू नये इतकेच. एका बाजूने आपल्यासारखे लोक ती अस्तित्वात नाही असे म्हणतात. तर दुसऱ्या बाजूने आपल्या मताचे लोक ती दूर केली असा ज्यांच्या मार्फत ती प्रत्ययाला येते त्यांना ठीक करून ती दूर केल्याचा दावा करतात. त्यासाठी पिवळा फॉस्फरस आणि काही रसायने वापरून कसे विविध हात चलाखीचे खेळ केले जातात ते स्टेजवर आवर्जून सांगतात. पण जशा त्या व्यक्तिने स्टेजचा वापर न करता करामती घडवल्या त्या जशाच्यातशा करायला मात्र ते वा कर्नाटक सरकारतर्फे नियुक्त डॉ. नरसिंहैयांनी आणि त्यांच्या संघानी प्रात्याक्षिके करून दाखवली नाहीत. नव्हे अशा प्रत्येक वेळी असे कार्यकर्ते ते आमचे काम नाही असे टरकाऊन सांगून सटकतात. असा अनुभव मला व गळतगे यांना आहे. माझ्या आधीच्या प्रतिक्रियेतून ते मी लिहिलेले आहेच. असो. प्रश्न भानामती कोण करते याचा आहे. या मूळ प्रश्नावरील गळतगे यांची बाजू आपण वाचलीत तर त्यांच्या व आपल्या कथनातील साम्य व फरक आपल्याला जाणवेल.पण आपल्याला ते वाचायची गरज नाही वा नको आहे असे आपले प्रतिपादन आहे. आपल्याला आणि अन्य मित्रांना विनंती करतो की आपले पुर्वआग्रह बाजूला सारून आपल्याला सत्य शोधनात वा वाचनात रस असेल तर त्यांच्या लेखनाचा आस्वाद घ्यावा.