स्व - राष्ट्र..!!

Primary tabs

राघव's picture
राघव in जे न देखे रवी...
12 Jun 2019 - 9:12 pm

बर्‍याच दिवसांपासून घोळत असलेल्या काही ओळी, पूर्ण होऊनही आता महिना उलटत आला.. आणिक काही सुचतंय का हे बघत होतो.. पण नाही सुचले. म्हणून मग आता प्रकाशित करतोय.

संदर्भः
उन्हाळ्यात आमच्या सोसायटीत पाणी कमी पडतं म्हणून टँकरनं पाणी भरणं चालू होतं. सकाळी ६ तास व संध्याकाली ६ तास असं. पण नंतर २४ तास पाणी असायला हवं... मग त्यासाठी जेवढे टँकर्स लागतील तेवढे बोलवावेत असं ठरवण्यात आलं. ५०-६० जणांच्या मिटिंगमधे मी धरून केवळ ३ जण म्हणत होतो की पाण्याचं रेशनिंग असावं. पण कुणीही ऐकलं नाही. दिवसाला कमीतकमी १० टँकर्स लागत होतेत २ महिने. त्या मिटिंगमधे मी बोललो होतो की, अरे थोडी तरी लाज वाटायला हवी आपल्याला.. बाकी आपण कुणाला काहीही मदत करत नाही.. पण कमीतकमी पाणी तर जपून वापरू शकतो ना.. तेवढं तरी केलं पाहिजे.. पण कुणाला काही पटलं नाही. त्यावेळी मन इतकं विषण्ण झालं की.. असो.

ती भावना, ती सल कुठेतरी मनात घर करून होती. त्यातून आलेल्या या ओळी..

--

रंग कुणाचे कसे कळावे, मनी कुणाच्या खोट वसे?
चेहर्‍यावरला रंग.. असू दे.. सत्याचा मज त्रास नको..

स्वच्छ असावे माझे अंगण, ऋण देशाचे मला कसे?
घाण कुठेही असू देत ती.. मजला त्याचा जाच नको..

रणात ज्यांनी रक्त सांडले, रक्ताची त्या शपथ कुणा?
सुखासीन मी.. झिंग चढू दे.. दु:खाचा आभास नको..

पोटाच्या काठावर जगती.. किती जीव ते, घुसमटलेले..
कोठार माझी.. मला[च] हवी ती.. फुका कुणाचा त्रास नको..

पाण्यासाठी वणवणणारी.. बाया आणिक लहान पोरे..
सौद्यातील "उपभोग" खरा.. मज.. करुणेचा गळफास नको..

पणतीच्या वातीतून उठते, ज्योत दिव्याची, प्रकाशणारी..
तेजाचा हव्यास मनाला..वाती-जळता वास नको..

--

राष्ट्र असावे मनात आधी, स्वार्थाचा आवाज नको..
अभिमानाची मान असावी, नुसता कोरा माज नको..

--
राघव

कवितासमाज

प्रतिक्रिया

अभ्या..'s picture

12 Jun 2019 - 9:34 pm | अभ्या..

जीवघेणे लिहिलेयस राघवा,
काय सांगू मित्रा, सोलापूरात इतकी वर्षे राहून आता पुण्यात राहतोय. इथे बाथरुममधला नळ सोडला की आपसूक डोळ्यात चार थेंब येतातच. इकडं चैन चाललीय पाण्याची पण तिकडं नाही रे पाणी इतकं मुबलक. चार दिवसानी एकदा येतं. तेही दोन तीन तास. तेवढ्यात जेवढं भरेल त्यात चार दिवस चालवायचं. चांगल्या चांगल्या वस्तीत सोसायट्यात हे हाल तर गरीबाचं विचारायलाच नको. बिचारी आई नळाच्या धसक्यानं पाणी यायच्या दिवशी रात्रभर जागी राहते. चारचारदा नळाच्या तोट्या तपासून बघते. पाण्याचा रियुज तर इतका अंगवळणी पडलाय की आता फक्त ती बाजेवरची खाली घमेलं ठेवून केलेली अंघोळच बाकी राह्यलीय. लातूर, उस्मानाबादने तर महिन्यातून एकदा पाण्याचे दिवस पाहिलेत.
दोष कुणाला द्यायचा हा विचारही मनात येईना. हिरवीगार उद्याने, कारंजी, खळखळ वाहणारे पाणी सारे सारे काही कधी असणारे कुणास ठाऊक. सारं काही भकास, ओसाड, निष्पर्ण कदाचित काही वर्षानी निर्जन आणि निर्विकार.....

उत्कट.. काय बोलणार.. नि:शब्द. :-(

हणमंतअण्णा शंकराप्पा रावळगुंडवाडीकर's picture

13 Jun 2019 - 9:59 pm | हणमंतअण्णा शंकर...

आजन्म दुष्काळी आहे. त्यामुळे मी तुम्ही व्यक्त केलेल्या वेदनांशी समरस होऊ शकतो. सगळ्या गावासाठी कुणाच्या तरी 'जिवंत' बोअरवेलची चिळकांडी, वीज आली की सुरु होई. दिवसभर रांगा असत म्हणून रात्री दीड-दोन वाजता कॅन घेऊन उभं राहण्याची नामुष्की आणि पौगंडातल्या उन्हाळी स्वच्छ चांदणराती यांचं विचित्र कॉकटेल स्मरणांत अडकलं आहे. आजही काही वेगळी अवस्था नाही. ऑफिसात, घरात पाण्याची हेळसांड व्हायला लागली की हे कॉकटेल हमखास चढतं. शहरातल्या पुलांवरून जाता येता खालच्या गटारी पाहताना ह्या लाखो माणसांच्या वासना-इच्छा-भोग यांना केव्हढी मोठी किंमत देतोय असल्या विचारांनी डोकं बधीर होऊन जातं.
काहीतरी वैचारिक पळवाट काढून समोरच्या गोष्टीत मन रमवायचा निष्फळ प्रयत्न करणे याशिवाय दुसरं काही होत नाही. हताश व्हायला होतं.

डॉ सुहास म्हात्रे's picture

12 Jun 2019 - 10:14 pm | डॉ सुहास म्हात्रे

मनातली भावना शब्दांतून नेमकी व्यक्त झाली आहे.

सर्वांनी स्वार्थीपणा टाळावा (पण मला त्यातून वगळा), हेच चित्र बर्‍याचदा दिसते मात्र. :(

सर्वांनी स्वार्थीपणा टाळावा (पण मला त्यातून वगळा), हेच चित्र बर्‍याचदा दिसते मात्र. :(

अगदी खरंय. कधी कधी मला स्वतःलाच वाटतं की मी फार स्वार्थी झालोय.

देशविचार प्रथम ठेवून, एक दिवस सुद्धा त्या भावनेशी प्रामाणिक राहून जगता आलं, तरीही स्वतःच्या वृत्तीत खूप फरक पडेल असं वाटतंय.

किती चपखल. सुरेख लिहिले आहेस.

खिलजि's picture

13 Jun 2019 - 12:29 pm | खिलजि

बोध घ्यावा अशी

काहीतरी शिकावं अशी

गर्विष्ठ मनाला थेट वरून खाली आपटणारी

डोळ्यांच्या कडा ओलावणारी

झालेली आहे .........................

कसं सांगू तुम्हाला

मी भलेही मुंबईत राहतो

पण या ओल्या डोळ्यांनीच सारं पाहतो

कधी येतो तो मॉप घेऊन, सारेच घेऊन जायला

पाणी भरभरून देतो कधीकधी इतके

कि कुणीच नसते प्यायला

कधी दुरूनच दावतो आशेचे काळे ढग

वारा वाकुल्या करून नेतो त्यांना दूर दूर

पुन्हा तेच निराशेचे जग

कधी असतो , कधी नसतो

पण ...

शाळेत मात्र नेहेमी शिकवला जातो

भिडणारं. खोलवर रुतलेली जखम जशी.. :-(

Rajesh188's picture

13 Jun 2019 - 1:40 pm | Rajesh188

सर्व आर्थिक स्तरातील लोक
आणि शिक्षित अशिक्षित लोकांना पाण्या चे आणि निसर्गा चे महत्व वाटत नाही .
ज्यांना पाणी उपलब्ध नाही ते पाण्या चे महत्व समजतात हा सुधा चुकीचा समज आहे पाणी उपलब्ध झाले की त्याची नासाडी करायला सुधा ते मागेपुढे बघत नाहीत .तसेच शिक्षित लोकांना सुधा प्रतक्ष आयुष्यात काहीच शहाणपण नसते आणि ते सुद्धा सर्व समजून सुद्धा निसर्गाची प्रचंड हानी करतात

हेही खरंय.. मराठवाड्यात पाण्याची कायमच वानवा असते...
पण तरीही बिअर बनवणार्‍या बर्‍याच ब्र्युअरीज मराठवाड्यात आहेत ज्यांना भरपूर पाणी लागत असतं...

महिन्यातून किमान एक दिवस तरी प्रत्येकानं देशविचाराला आणि त्याअनुषंगानं क्रमप्राप्त कृतीला देण्याचा नुसता प्रयत्न केला ना तरीही भरपूर फरक पडेल असं वाटतं.

जालिम लोशन's picture

13 Jun 2019 - 5:56 pm | जालिम लोशन

+१

क्रूर अशी संघटना जागतिक स्तरावर असावी आणि जगाच्या कायद्यात न बसणारी असावी .
2 वर्ष फ्री hand ध्या सर्व नालायक सुता सारखे सरळ होतील

क्रूर अशी संघटना जागतिक स्तरावर असावी आणि जगाच्या कायद्यात न बसणारी असावी .
2 वर्ष फ्री hand ध्या सर्व नालायक सुता सारखे सरळ होतील