पुस्तकांविषयी सर्वकाही...

एका पुनर्जन्माची कथा हे पुस्तक वाचले.. Rheumatoid Arthritis नामक दुर्धर विकार झालेल्या मनोविकारतज्ञ डॉक्टरने, ओशो तत्त्वज्ञानाने या रोगाशी कसा सामना केला याचा विस्तृत अनुभव आहे.

चार नगरांतले माझे वास्तव्य - जयंत नारळीकर यांत्रिकाची यात्रा (लक्ष्मणराव किर्लोस्कर) कोडमारा - अनिल अवचट ही पुस्तके खरेदी केली

दोन म्हातारे वं इतर कथा .अनुवाद -उमा कुलकर्णी इंग्लिश _ बऱ्यापैकी न आवडलेलं सियालकोट सागा _अश्विन संघी

जी एंचं काजळमाया किंडलवर विकत घेतलं. त्यातली प्रदक्षिणा ही पहिली कथा कॉलेजला असताना वाचली होती. इतकं विकल होऊन जायला झालं होतं की सगळ्या कथा वाचवल्याच गेल्या नव्हत्या, सरळ पुस्तक ग्रंथालयात परत देऊन आलेलो. आता पुन्हा वाचायला सुरूवात केलीये. विकलता, एकटेपणा, जीवनाचं भयाण, क्रौर रूप, नियतीचा निर्दय सारीपाट, जगण्यातली विलक्षण गुंतागुंत मांडायला जी एंसारखा विलक्षण प्रतिभावंतच हवा.

सध्या वेळ मिळेल तसे हे वाचतोय... अतीशय सुंदर आणि समाधान देणारं !

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- उडी उडी जाये, उडी उडी जाये, दिल कि पतंग देखो उडी उडी जाये... ;):- Raees

मागे रघुराम राजन यांचे Fault Line: How Hidden Fractures Still Threaten the World Economy हे अप्रतिम पुस्तक वाचले होते. भूकंपशास्त्रात फॉल्टलाईन म्हणून एक संकल्पना आहे. जमिनीच्या खाली दोन भूगर्भाच्या प्लेट एकमेकांशेजारी असतात तिथे या फॉल्टलाईन्स असतात. या फॉल्टलाईन्सच्या ठिकाणी प्रचंड प्रमाणावर दबाव तयार होतो आणि तो दबाव प्रमाणाबाहेर वाढला की त्यातूनच पुढे भूकंप होतात. राजनसाहेबांनी जागतिक अर्थकारणात अशा कोणत्या 'फॉल्टलाईन्स' आहेत हे या पुस्तकात खूपच चांगल्या पध्दतीने समजावून सांगितले आहे. या पुस्तकात राजनसाहेबांनी २००७-०८ चे अमेरिकेतील आर्थिक संकट, १९९७ चे पूर्व आशियाई संकट इत्यादींचा व्यवस्थित उहापोह केला आहे. तसेच कोणत्याही जार्गनचा वापर न करता विषय अगदी साधीसाधी उदाहरणे वापरून समजावून दिला आहे. विशेषतः २००७-०८ च्या संकटाची मूळे बरीच मागे जातात आणि त्या संकटात सरकारनेही नकळतपणे कसा हातभार लावला होता हे त्यांनी समजावून सांगितले आहे. तसेच २००५ च्या जॅकसन होल कॉन्फरन्समध्ये इतर सगळे फेडचे चेअरमन अ‍ॅलन ग्रीनस्पॅन यांचे गोडवे गात असताना नेमक्या रघुराम राजन यांनी Has Financial Development Made the World Riskier? हा पेपर सादर करून एका अर्थी सगळ्यांचाच रसभंग केला हे पण त्यांनी लिहिले आहे. हा विषय इतक्या सोप्या शब्दात समजावून देणारे दुसरे पुस्तक वाचायला मिळणे कठिण आहे.

अच्युत गोडबोले यांचे बोर्डरूम व अर्थात वाचून झाले. इतर हि पुस्तके वाचनीय आहेत, जसे मुसाफिर भाग 1 व 2, गुलाम, मनात. सद्या नॉर्मन लेवीस यांचे word power made easy वाचतोय, अभ्यासतोय इंग्रजी सुधारण्यासाठी उत्तम पुस्तक.

सध्या तुनळीवर कधीपासुन वाचायच्या यादीत असणाऱ्या पुस्तकांची श्रवणरुपे (ऑडिओबुक्स) साडपली आहेत पण मूळ पुस्तक न वाचता सरळ 'ऐकण्याविषयी' मी साशंक आहे. एखादे आवर्जून वाचायचे पुस्तक तुम्ही सरळ 'ऐकले' आहे का? कसा होता तो अनुभव? विशेषतः ललित (फिक्शन. हाच पर्यायी शब्द आहे माहित नाही की नाही ते नक्की ठाऊक नाही)?

शाळेत असताना मराठीला एक धडा होता. त्यात जहाजावर काम करणारा आणि लग्नाच्या सुट्टीसाठी घरी आलेला अबोल, थोडा तुसडा कथानायक होता. एका समारंभात लोक जमलेले असताना रेडिओवर एका बुडणाऱ्या जहाजावरून मोर्स कोडवरचे संदेश येऊ लागतात आणि तो ते समजावून देत असतो असे काही तरी कथानक होते. कुणाला आठवतंय का त्या कथा वा लेखकाचे नाव ?

या धाग्याच्या निमित्ताने कधीकाळी वाचलेली पुस्तके आठवायला लागली आहेत. युनिव्हर्सिटी ऑफ शिकॅगोमधील प्राध्यापक स्टीव्ह लेव्हिट यांचे Freakonomics: A Rogue Economist Explores the Hidden Side of Everything हे असेच एक पुस्तक. या पुस्तकात नुसत्या आकडेवारीचा अभ्यास करून अनेक गोष्टी कशा समजावून घेता येतात याविषयी लिहिले आहे. अनेकदा आपण असा विचारही केलेला नसतो. उदाहरणार्थ १९८० च्या दशकाच्या शेवटी आणि १९९० च्या दशकाच्या सुरवातीला अमेरिकेत 'टिनेज' गुन्हेगारांचे प्रमाण बरेच वाढले होते. त्यावेळी अजून १० वर्षात अमेरिकेतील कुठलेच शहर यापासून मुक्त नसेल आणि कधीही कुठेही अचानक १६-१८ वर्षाचा कोणी बंदूक दाखवून आपल्याला लुबाडेल अशा स्वरूपाचे चित्र सगळीकडे बघायला मिळेल वगैरे वगैरे बोलले जात होते. पण प्रत्यक्षात झाले उलटेच.१९९५ पासून हा गुन्हेगारीचा दर लक्षणीय प्रमाणात कमी झाला. २००० पर्यंत तर हा दर १० वर्षांपूर्वी होता त्यापेक्षा बराच कमी झाला होता. हे असे का झाले असावे? त्यासाठी १९९० च्या दशकात बिल क्लिंटनच्या काळात अर्थव्यवस्था सुधारली आणि नोकर्‍या अधिक प्रमाणावर उपलब्ध झाल्या म्हणून गुन्हेगारी कमी झाली वगैरे कारणे दिली गेली. पण ही कारणे ज्या प्रमाणात गुन्हेगारी कमी झाली त्याचा खुलासा करू शकत नाहीत हे पण प्रा.लेव्हिटने दाखवून दिले. मग असे काय झाले ज्यामुळे गुन्हेगारी अचानक कमी झाली? त्याचे कारण १९७३ मध्ये अमेरिकेत गर्भपाताला मान्यता मिळाली. एका कुणा स्त्रीची केस (नाव विसरलो) सुप्रीम कोर्टात गेली होती आणि त्यावेळी कोर्टाने गर्भपाताला मान्यता दिली. पूर्वी नको असलेली मुले जन्माला येत होती, परिणामी त्यांच्याकडे दुर्ल़क्ष होऊन मग तेच पुढे गुन्हेगार बनायचे प्रमाण जास्त होते. पण गर्भपाताला कायदेशीर मान्यता मिळाल्यावर नको असलेली मुले जन्माला यायचेच बंद झाले. अशा निर्णयांचे परिणाम लगेच दिसत नाहीत. त्यामुळे झाले असे की जे १९९० च्या दशकात बालगुन्हेगार व्हायची शक्यता सर्वात जास्त होती अशी मुले १९७० च्या दशकाच्या शेवटी आणि १९८० च्या दशकाच्या सुरवातीला जन्मालाच आली नाहीत. त्यातूनच हे गुन्हेगारीचे प्रमाण कमी झाले. काही वेळा अमेरिकेतील काही शाळाशिक्षक आपल्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांची कामगिरी चांगली दिसावी (आणि त्याचे श्रेय आपल्याला मिळावे) म्हणून विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिकेत परीक्षा संपल्यावर ओ.एम.आर शीटमध्ये बरोबर उत्तरे स्वतः भरत असत. हे कसे पकडावे याविषयीही पुस्तकात काही लिहिले आहे हे वाचल्याचे आठवते. पुस्तकातील काही गोष्टी अमेरिकेतील परिस्थितीला अनुसरून आहेत. त्या वाचायला आपल्याला कंटाळवाणे होऊ शकते. उदाहरणार्थ ड्रग माफियांचे राज्य कसे चालते याविषयी सुधीर वेंकटेश म्हणून भारतीय वंशाच्या विद्यार्थ्याने तिथे जाऊन काढलेल्या माहितीवर अनेक पाने खर्ची घातली आहेत. मला तरी तो भाग वाचायला कंटाळवाणा झाला होता. तसेच गोर्‍या लोकांच्या केकेके संघटनेवरही काही लिहिले आहे. तो भागही तितका अपीलींग वाटला नाही. तरीही एकूण हे पुस्तक चांगलेच वाटले. या पुस्तकानंतर प्रा.स्टीव्ह लेव्हिट यांनी सुपर फ्रिकॉनॉमिक्स, थिंक लाईक अ फ्रिक अशी पुस्तकेही लिहिली आहेत. ती अजून वाचलेली नाहीत. तसेच त्यांचा हा ब्लॉगही इंटरेस्टींग आहे. अशा विषयांमध्ये रस असलेल्यांना प्रा.लेव्हिट यांचे हे पुस्तक वाचायला नक्कीच आवडेल.

मस्तच धागा , फक्त एक सूचना . लेखक , अनुवाद इत्यादी माहिती देताना .. जर आपल्याकडे पीडीएफ उपलब्ध असेल तर स्वतःचा मेल आयडी हि द्या. म्हणजे लोक त्यावर मेल करून पीडीएफ घेऊ शकतील .

पुस्तकांची यादी करणे सुरू आहे.. इथल्याच मित्रांनी सुचवल्याप्रमाणे पुस्तकाचा प्रकार - आत्मचरित्र / कादंबरी.. पुस्तकाचा प्रकार - वैद्यकीय / साहित्यीक... भाषा पुस्तकाचे नांव लेखकाचे नांव अशी यादी करतो आहे. आणखी काय ट्रॅक करावे..?

अनेकदा आपल्याला पुस्तके कुठून मिळवावीत हा प्रश्न पडतोच. पुस्तके घरी घेऊन घरातील सामान वाढवावे असे अनेकांना वाटत नाही. मी पण त्यातलाच. अशावेळी किंडल उपयोगी ठरते. किंडलवर वाचताना डोळ्याला त्रासही होत नाही. बरीच पुस्तके छापील प्रतीपेक्षा स्वस्तात असतात आणि किंडलवर पुस्तक असले तर घरी किती पुस्तके साठवायची हा प्रश्नही येत नाही. तसेच किंडलवर 'अनलिमिटेड' म्हणून एक प्रकार असतो. त्यात किंडलवरची लायब्ररी असते. त्यात सगळी नाही तरी बरीच पुस्तके उपलब्ध असतात. तसेच घरपोच किंवा हापिसच्या डेस्कवर पुस्तके पोचती करणार्‍या लायब्ररी सेवाही उपलब्ध आहेतच. पूर्वी हापिसात क्वेंच कॉर्पोरेट लायब्ररीचा मी सदस्य होतो. नाममात्र फीमध्ये आपल्या डेस्कवर पुस्तके पोहोचती करायची/न्यायची सोय होती त्यात. त्याचबरोबर पै फ्रेंड्स लायब्ररी, लायब्ररीवाला.कॉम अशा काही सेवाही उपलब्ध आहेत.

या धाग्याच्या निमित्ताने मागे वाचलेली अनेक पुस्तके आठवायला लागली आहेत. जशी आठवतील तशी आणि वेळ मिळेल त्याप्रमाणे त्यावर लिहिणारच आहे. अनुज धर यांचे India's biggest cover-up हे पुस्तक असेच मागे वाचले होते. नेताजी सुभाषचंद्र बोसांचे तैपईतल्या विमान अपघातात निधन झाले असे म्हटले जाते. पण त्याविषयी अनेक वादविवाद आहेत. हे पुस्तक त्याविषयीच आहे. सुभाषचंद्र बोसांचे नक्की काय झाले याविषयी १९५६ मध्ये आझाद हिंद सेनेचे शाहनवाझ खान यांच्या नेतृत्वाखाली तर १९७० मध्ये न्या.खोसला यांच्या नेतृत्वाखाली आयोग नेमण्यात आले होते. या दोन्ही आयोगांनी काम निष्पक्षपणे न करता सरकारला हवा होता तो अहवाल दिला असा अनुज धर यांचा दावा आहे. पुढे १९९९ मध्ये न्या.मुखर्जींच्या नेतृत्वाखाली तिसरा आयोग नेमण्यात आला. त्या आयोगाने बोसांचा त्या अपघातात मृत्यू झाला नाही असे म्हटले. अमुक एक साधू किंवा बाबा हेच नेताजी सुभाषचंद्र बोस असल्याच्या वावड्या अनेकदा उठल्या होत्या.त्यातल्या काही वावड्यांचाही या पुस्तकात उल्लेख आहे आणि संबंधित साधू हे सुभाषचंद्र बोस असू शकणार नाहीत हे अनुज धर यांनी म्हटले आहे. पण सुभाषचंद्र बोस यांचे नक्की काय झाले? त्यांचे त्या विमान अपघातात निधन झाले का? त्याविषयी लेखक अनुज धर यांनी काही परिस्थितीजन्य पुराव्यांच्या आधारावर एक स्पष्ट दावा केला आहे. तो दावा कोणता याविषयी इथे काहीही लिहित नाही (अन्यथा 'स्पॉईलर' होईल). एकूणच हे पुस्तक वाचताना 'सुभाषचंद्रांचे पुढे काय झाले' ही उत्कंठा वाचकाला शेवटपर्यंत खिळवून ठेवते. लेखकाने हे पुस्तक खूपच परिश्रमाने आणि खूप अभ्यास करून लिहिले आहे हे जाणवते. हे पुस्तकही नक्कीच वाचनीय आहे म्हणून रेकमेन्डेड :)

आता अमरचित्रकथा ईबुक स्वरुपात उपलब्ध :

मोदकराव, जालावर उपलब्ध मराठी ईपुस्तकं मिळतील अशा स्थानांची यादी करा ना. उदा० डीएलआय, mslbc वगैरे.

बील हॉग्ज (की होजेस?) ट्रायलॉजीतली २ आणि ३ नुकतीच पुर्ण केली. मिस्टर मर्सिडीज आधीच वाचलेलं. ते बर्यापैकी आवडलं होतं. फाइंडर्स किपर्स मात्र जबराट आहे. अतिचशय आवडलं. एंड ऑफ वॉच ठिकठाक आहे. स्टिफन किंगबद्दल नक्की काय मत बनवावं ते मला अजुनही कळत नाही. त्याची दोन पुस्तकं (द शायनींग आणि फाइंडर्स किपर्स) फार आवडलीत, दोन ठिकठाक आवडली (मिस्टर मर्सिडीज आणि एंड ऑफ वॉच) आणि दोन महाबोअर झाली (डॉक्टर स्लिप आणि इट. इटतर अर्धवटच सोडून दिलं.) एनीवे सध्या ब्रेकफास्ट अॅट टिफनीज वाचतेय. मस्त आहे.