मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

छायाचित्रण

बाप्पा मोरया - १

जातीवंत भटका ·

जाई. 03/09/2011 - 20:00
फोटो छान आलेत क्रमांक १,४ चे फोटो विशेष आवडले

अत्रुप्त आत्मा 03/09/2011 - 21:56
वन्स मो..... अर,वन्स मोर.... वाहव्वा....नांदी दमदार झालीये,आता पुढचा अंकही जोमदार होउद्यात...आणी इंटरव्हल फार काळ नको...अर्थात आमचा नांदीलाच वन्स मोअर आहे, तो आगे हमारा होगा क्या?प्रचंड उत्सुकता आहे पुढची... कलात्मक मूर्ती... कलात्मक मूर्ती. हा शब्द आपण अनेकदा ऐकतो, आणी कधी कधी तो अशा मूर्तींच्या रुपानी आपण अक्षरमात्र नाही हे सांगून जातो. काय अप्रतिम मूर्ती आहे हो...व्वा व्वा...सारखं कौतुकच करत रहावस वाट्टय... अश्या मूर्तींना प्राण-प्रतिष्ठेचे संस्कारही लागत नाहीत. किंबहुना असुही नयेत.ह्या मूर्ती स्वतःच एक संस्कार बनून येतात...तोच त्यांचा प्राण,आणी तीच त्यांची प्रतिष्ठा! पहाता क्षणीच असं वाट्टं की हा देव आपली विघ्न घालवेल, ...खरच ही मंगलमूर्ती आहे.. मुदाकरात्त मोदकं सदा विमुक्ती साधकं। कलाधरा वतंसकं विलासी लोक रक्षकं॥ अनायकैक नायकं विनाशी तेभ दैत्यकं। नता शुभाशुनाशकं नमामी तं विनायकं॥

चतुरंग 04/09/2011 - 03:25
सुवर्णमंदिर अत्यंत सुंदर झाले आहे. इतक्या कौतुकाने आणि आत्मियतेने हे सगळे करणे हा आनंदोत्सवच असतो. तुमच्या हातात कला आहे त्याबद्दल तुमचे अभिनंदन. डौलदार म्हणावी अशी मूर्ती बघून मन प्रसन्न झाले. ह्या मूर्तीच्या कारागिरांना माझा नमस्कार सांगावा. बाप्पासमोर तर आपण नतमस्तक आहोतच! =०()8= (साष्टांगनमित) रंगा

किसन शिंदे 05/09/2011 - 09:33
आधी वंदू तुज मोरया... _/\_ वर रंगा यांनी सांगितल्याप्रमाणे जबरदस्त कला आहे तुमच्या हातात.. आधी बाप्पाची एवढी सुंदर मुर्ती निवडणं.. मग हाताने एवढ छान सुवर्ण मंदिर तयार करणं.. आणी त्या सगळ्यांचे छान छान फोटो काढून इथे आमच्यासाठी आणणं... जातीवंत भटक्यासोबतच तुम्हाला जातिवंत कलाकारही म्हणता येईल..नाही का.!

जाई. 03/09/2011 - 20:00
फोटो छान आलेत क्रमांक १,४ चे फोटो विशेष आवडले

अत्रुप्त आत्मा 03/09/2011 - 21:56
वन्स मो..... अर,वन्स मोर.... वाहव्वा....नांदी दमदार झालीये,आता पुढचा अंकही जोमदार होउद्यात...आणी इंटरव्हल फार काळ नको...अर्थात आमचा नांदीलाच वन्स मोअर आहे, तो आगे हमारा होगा क्या?प्रचंड उत्सुकता आहे पुढची... कलात्मक मूर्ती... कलात्मक मूर्ती. हा शब्द आपण अनेकदा ऐकतो, आणी कधी कधी तो अशा मूर्तींच्या रुपानी आपण अक्षरमात्र नाही हे सांगून जातो. काय अप्रतिम मूर्ती आहे हो...व्वा व्वा...सारखं कौतुकच करत रहावस वाट्टय... अश्या मूर्तींना प्राण-प्रतिष्ठेचे संस्कारही लागत नाहीत. किंबहुना असुही नयेत.ह्या मूर्ती स्वतःच एक संस्कार बनून येतात...तोच त्यांचा प्राण,आणी तीच त्यांची प्रतिष्ठा! पहाता क्षणीच असं वाट्टं की हा देव आपली विघ्न घालवेल, ...खरच ही मंगलमूर्ती आहे.. मुदाकरात्त मोदकं सदा विमुक्ती साधकं। कलाधरा वतंसकं विलासी लोक रक्षकं॥ अनायकैक नायकं विनाशी तेभ दैत्यकं। नता शुभाशुनाशकं नमामी तं विनायकं॥

चतुरंग 04/09/2011 - 03:25
सुवर्णमंदिर अत्यंत सुंदर झाले आहे. इतक्या कौतुकाने आणि आत्मियतेने हे सगळे करणे हा आनंदोत्सवच असतो. तुमच्या हातात कला आहे त्याबद्दल तुमचे अभिनंदन. डौलदार म्हणावी अशी मूर्ती बघून मन प्रसन्न झाले. ह्या मूर्तीच्या कारागिरांना माझा नमस्कार सांगावा. बाप्पासमोर तर आपण नतमस्तक आहोतच! =०()8= (साष्टांगनमित) रंगा

किसन शिंदे 05/09/2011 - 09:33
आधी वंदू तुज मोरया... _/\_ वर रंगा यांनी सांगितल्याप्रमाणे जबरदस्त कला आहे तुमच्या हातात.. आधी बाप्पाची एवढी सुंदर मुर्ती निवडणं.. मग हाताने एवढ छान सुवर्ण मंदिर तयार करणं.. आणी त्या सगळ्यांचे छान छान फोटो काढून इथे आमच्यासाठी आणणं... जातीवंत भटक्यासोबतच तुम्हाला जातिवंत कलाकारही म्हणता येईल..नाही का.!
3
छायाचित्रण
विरंगुळा

गणेश उत्सव २०११ भाग २

मदनबाण ·

कौशी 05/09/2011 - 00:12
सर्व फोटो छान आणि सजावट तर खुप मस्त केली आहे. आणि येवु द्या....

हितु 06/09/2011 - 13:38
मस्त फोतो आहेत. software :- खूप software आहेत , यादि खलिल प्रमाने 1) NERO Vision (comes with Nero ultimate edition 7 onwards) yaat DVD format pan banavu sakato. direct tv var bagha. with background music. 2) Paint shop pro animator (very easy software) GIF / AVI file maker 3) easy GIF maker (cnet.com) 4) Smart GIF maker 5) Sony Vegas pro studio (pro software) 6) pinnacle a/v studio (pro software) aajun bharpur softwares aahet, varil software chya link pahije astil tar kalavane tip:- mazya marathi la hasu naye ! koop varshyani lihit aahe.

कौशी 05/09/2011 - 00:12
सर्व फोटो छान आणि सजावट तर खुप मस्त केली आहे. आणि येवु द्या....

हितु 06/09/2011 - 13:38
मस्त फोतो आहेत. software :- खूप software आहेत , यादि खलिल प्रमाने 1) NERO Vision (comes with Nero ultimate edition 7 onwards) yaat DVD format pan banavu sakato. direct tv var bagha. with background music. 2) Paint shop pro animator (very easy software) GIF / AVI file maker 3) easy GIF maker (cnet.com) 4) Smart GIF maker 5) Sony Vegas pro studio (pro software) 6) pinnacle a/v studio (pro software) aajun bharpur softwares aahet, varil software chya link pahije astil tar kalavane tip:- mazya marathi la hasu naye ! koop varshyani lihit aahe.
3
संस्कृती
कला
धर्म
छायाचित्रण
प्रकटन

फ्रायडे टाईमपास

मुक्तसुनीत ·

प्रियाली 03/09/2011 - 00:09
अगदी अगदी! मिपावर स्वरचित साहित्यच प्रकाशित करता येते असे मला वाटत होते. ;) हे तर चक्क ढापलेले आहे पण सु. ने. लागे यांची तक्रार येत नाही तोपर्यंत चालू द्या! ;)

श्रावण मोडक 03/09/2011 - 01:10
कवितेचे शीर्षक यासंदर्भात बोलके आहे. हा फ्रायडे टाईमपास आहे. त्यानुसार कवितेचा आरंभ दमदार, पुढं मध्य लय, मग डळमळ, आणि शेवटाकडं कलाटणी अशा अंगानं ही रचना होत गेली आहे असं दिसतं. वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही. ;) आणि या प्रक्रियेत पुढे ती कविता मनातले सत्यही व्यक्त करत जाते, हे नोंद घेण्याजोगे आहे. ;)

अनामिक 03/09/2011 - 01:17
वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही. असेल असेल... वास्तववादी असल्याने एका पेग नंतर पहिलं कडवं ते ४थ्या पेग नंतर चौथं कडवं प्रसवलं गेलं असल्याची शक्यताही नाकारता येत नाही! बाकी टिपी कविता आवडली हो मुसुशेठ!

परिकथेतील राजकुमार 03/09/2011 - 18:42
कवितेचे शीर्षक यासंदर्भात बोलके आहे. हा फ्रायडे टाईमपास आहे. त्यानुसार कवितेचा आरंभ दमदार, पुढं मध्य लय, मग डळमळ, आणि शेवटाकडं कलाटणी अशा अंगानं ही रचना होत गेली आहे असं दिसतं. वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही
अर्रेच्या ! मग खरेतर 'बुधवार टाईमपास' असे नाव नको होते का ?

श्रावण मोडक 03/09/2011 - 18:51
ही कविता एनाराय मंडळींची (आपले देशी आयटीवाले त्यातच मोडतात म्हणा) आहे. त्यामुळं बुधवार नाही. कॉल असतो त्यादिवशी. इश्यू असतात. फ्रायडेला हे काही नसतं. म्हणून फ्रायडे टाईमपास आहे हा. ;)

मयुरा गुप्ते 03/09/2011 - 02:23
शेवटच्या कडव्यापरर्यंत सर्व रस अर्थव्यवहारापासुन, वीररस,अद्भुतरस,रौद्ररस,शांतरस झिरपले आहेत. //चानदन्या झुकल्य जराश्या आता न मी बन्दा कुनाचा मज मोकल्या दाही दिशा// ह्या वाक्यांनी तर ड्वाले पाणावले... शुक्रवार आणि मोठ्या विकांताच्या शुभेच्छा मुसुशेठ!

धनंजय 03/09/2011 - 02:49
तेवढ्यामुळे "मोकलाया दाहि दिश्या" कविता डोळ्याखालून गेली... (आजवर "मोकलाया दाही दिशा" ही प्रमाण-मराठीतच लिहिलेल्या कुठल्याशा प्रसिद्ध कवितेतली ओळ असावी असा माझा समज होता. आज शोधून संदर्भ सापडला, आणि समज सुधारून घेतला.)

सन्जोप राव 03/09/2011 - 07:49
टाईमपास आवडला. एरवी कपाळावर काही विचारी सुरकुत्या टाकून गंभीरपणे लिखाण करणार्‍या मुक्तसुनीतांनी शुक्रवारी रात्री केलेले हे लिखाण वाचून एखादा साधू हळूच चॉकलेट खाताना पकडला जावा तसे वाटले. (उपमा अर्थातच ढापलेल्या आहेत!)

चतुरंग 03/09/2011 - 16:41
लांब विकांताच्या सुरुवातीला अनेक कविगणांच्या काव्यसुमनांचा संमिश्र साक्षात्कार व्हावा यात नवल ते काय? ह्या कवितेचे नाव 'ढापलेली अक्षरे' असे ठेवावे का? -रंगा

राजेश घासकडवी 03/09/2011 - 21:53
ही कविता पाहून आयकिआने प्रसिद्ध केलेल्या मोड्यूलर फर्निचरची आठवण झाली. शंभरेक कविता घेतल्या तर त्यांच्या ओळींच्या परम्युटेशन-कॉंबिनेशननी किमान दोनतीन कोटी कविता करता याव्यात असा आमचा प्राथमिक अंदाज आहे. आमच्या कवितकसाठी मॉड्यूलर कविता तयार करण्याचं मोड्यूल लिहणार का? राजेश

चिंतातुर जंतू 04/09/2011 - 12:14
कधीकधी तुमच्यातच पाहतो मी कुणाच्या खांद्यावर कुणाचे ओझे तरी कसे फुलतात ('संग्रहणी'य) गुलाब हे ताजे न-अवांतरः 'औषधोपचार', 'नृत्य' किंवा 'गुंतवणूक' म्हटलेत ते बरे झाले, पण फलज्योतिष किंवा कृष्णमूर्ती या क्याटेगरीत घातल्याबद्दल कुणीतरी तुमची तक्रार संपादकमंडळाकडे करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

प्रियाली 03/09/2011 - 00:09
अगदी अगदी! मिपावर स्वरचित साहित्यच प्रकाशित करता येते असे मला वाटत होते. ;) हे तर चक्क ढापलेले आहे पण सु. ने. लागे यांची तक्रार येत नाही तोपर्यंत चालू द्या! ;)

श्रावण मोडक 03/09/2011 - 01:10
कवितेचे शीर्षक यासंदर्भात बोलके आहे. हा फ्रायडे टाईमपास आहे. त्यानुसार कवितेचा आरंभ दमदार, पुढं मध्य लय, मग डळमळ, आणि शेवटाकडं कलाटणी अशा अंगानं ही रचना होत गेली आहे असं दिसतं. वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही. ;) आणि या प्रक्रियेत पुढे ती कविता मनातले सत्यही व्यक्त करत जाते, हे नोंद घेण्याजोगे आहे. ;)

अनामिक 03/09/2011 - 01:17
वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही. असेल असेल... वास्तववादी असल्याने एका पेग नंतर पहिलं कडवं ते ४थ्या पेग नंतर चौथं कडवं प्रसवलं गेलं असल्याची शक्यताही नाकारता येत नाही! बाकी टिपी कविता आवडली हो मुसुशेठ!

परिकथेतील राजकुमार 03/09/2011 - 18:42
कवितेचे शीर्षक यासंदर्भात बोलके आहे. हा फ्रायडे टाईमपास आहे. त्यानुसार कवितेचा आरंभ दमदार, पुढं मध्य लय, मग डळमळ, आणि शेवटाकडं कलाटणी अशा अंगानं ही रचना होत गेली आहे असं दिसतं. वास्तववादी काव्याचा हा एक नमुना मानावयास हरकत नाही
अर्रेच्या ! मग खरेतर 'बुधवार टाईमपास' असे नाव नको होते का ?

श्रावण मोडक 03/09/2011 - 18:51
ही कविता एनाराय मंडळींची (आपले देशी आयटीवाले त्यातच मोडतात म्हणा) आहे. त्यामुळं बुधवार नाही. कॉल असतो त्यादिवशी. इश्यू असतात. फ्रायडेला हे काही नसतं. म्हणून फ्रायडे टाईमपास आहे हा. ;)

मयुरा गुप्ते 03/09/2011 - 02:23
शेवटच्या कडव्यापरर्यंत सर्व रस अर्थव्यवहारापासुन, वीररस,अद्भुतरस,रौद्ररस,शांतरस झिरपले आहेत. //चानदन्या झुकल्य जराश्या आता न मी बन्दा कुनाचा मज मोकल्या दाही दिशा// ह्या वाक्यांनी तर ड्वाले पाणावले... शुक्रवार आणि मोठ्या विकांताच्या शुभेच्छा मुसुशेठ!

धनंजय 03/09/2011 - 02:49
तेवढ्यामुळे "मोकलाया दाहि दिश्या" कविता डोळ्याखालून गेली... (आजवर "मोकलाया दाही दिशा" ही प्रमाण-मराठीतच लिहिलेल्या कुठल्याशा प्रसिद्ध कवितेतली ओळ असावी असा माझा समज होता. आज शोधून संदर्भ सापडला, आणि समज सुधारून घेतला.)

सन्जोप राव 03/09/2011 - 07:49
टाईमपास आवडला. एरवी कपाळावर काही विचारी सुरकुत्या टाकून गंभीरपणे लिखाण करणार्‍या मुक्तसुनीतांनी शुक्रवारी रात्री केलेले हे लिखाण वाचून एखादा साधू हळूच चॉकलेट खाताना पकडला जावा तसे वाटले. (उपमा अर्थातच ढापलेल्या आहेत!)

चतुरंग 03/09/2011 - 16:41
लांब विकांताच्या सुरुवातीला अनेक कविगणांच्या काव्यसुमनांचा संमिश्र साक्षात्कार व्हावा यात नवल ते काय? ह्या कवितेचे नाव 'ढापलेली अक्षरे' असे ठेवावे का? -रंगा

राजेश घासकडवी 03/09/2011 - 21:53
ही कविता पाहून आयकिआने प्रसिद्ध केलेल्या मोड्यूलर फर्निचरची आठवण झाली. शंभरेक कविता घेतल्या तर त्यांच्या ओळींच्या परम्युटेशन-कॉंबिनेशननी किमान दोनतीन कोटी कविता करता याव्यात असा आमचा प्राथमिक अंदाज आहे. आमच्या कवितकसाठी मॉड्यूलर कविता तयार करण्याचं मोड्यूल लिहणार का? राजेश

चिंतातुर जंतू 04/09/2011 - 12:14
कधीकधी तुमच्यातच पाहतो मी कुणाच्या खांद्यावर कुणाचे ओझे तरी कसे फुलतात ('संग्रहणी'य) गुलाब हे ताजे न-अवांतरः 'औषधोपचार', 'नृत्य' किंवा 'गुंतवणूक' म्हटलेत ते बरे झाले, पण फलज्योतिष किंवा कृष्णमूर्ती या क्याटेगरीत घातल्याबद्दल कुणीतरी तुमची तक्रार संपादकमंडळाकडे करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
कधीकधी माझ्यातच पाहतो मी एक बेहद्द नाममात्र घोडा पाठीवरती जीन मखमली पायी रुपेरी तोडा म्हणे कुणासाठी, कुणासाठी, कशासाठी, कुठवर इमानाने जन्मभर रेटायचा ऐसा गाडा ? कधीकधी माझ्यातच पाहतो मी भव्य हिमालय तुमचा अमुचा ज्याच्या छातीचा फोडुनिया कोट , गुलाम केले गेले जयाने लोक तीस कोट. बोलेना तो खळ मैंद म्हणती बळकट धश्चोट कर्मठ जो प्राणी तो पोंचट. कधीकधी माझ्यातच पाहतो मी गणपत वाणी बिडी पिताना चावायाचा जो नुसतिच काडी नाही खर्चिली कवडी दमडी नाहि वेचिला दाम श्रीराम जयराम जयजय राम. कधीकधी माझ्यातच पाहतो मी षंढ सारी लेकरे लेकरे उदंड जाली अरुण उगवला पहाट झाली झाले मोकळे आकाश आकाश झाले थेन्गने अन चानदन्या झ
हे ठिकाण
धोरण
मांडणी
वावर
संस्कृती
कला
नृत्य
नाट्य
संगीत
धर्म
पाकक्रिया
इतिहास
वाङ्मय
कथा
बालकथा
कविता
चारोळ्या
प्रेमकाव्य
बालगीत
मुक्तक
विडंबन
गझल
भाषा
उखाणे
प्रतिशब्द
म्हणी
वाक्प्रचार
व्याकरण
व्युत्पत्ती
शब्दक्रीडा
शब्दार्थ
शुद्धलेखन
सुभाषिते
विनोद
साहित्यिक
समाज
जीवनमान
तंत्र
राहणी
औषधोपचार
प्रवास
भूगोल
देशांतर
राहती जागा
नोकरी
विज्ञान
क्रीडा
अर्थकारण
अर्थव्यवहार
गुंतवणूक
ज्योतिष
फलज्योतिष
सामुद्रिक
कृष्णमुर्ती
राशी
राजकारण
शिक्षण
मौजमजा
चित्रपट
छायाचित्रण
रेखाटन
स्थिरचित्र
शृंगार
भयानक
हास्य
बिभत्स
करुण
वीररस
अद्भुतरस
रौद्ररस
शांतरस

गणेश उत्सव २०११ भाग १

मदनबाण ·

अन्या दातार 01/09/2011 - 15:55
महाराष्ट्र मंडळ, आय.आय.टी खडगपूर आयोजित गणेशोत्सवात सुद्धा अनोख्या मुद्रेत बसलेला बाप्पाचीच मुर्ती आहे यंदा! :) पिवळा पितांबर नेसलेला गणपती?? द्विरुक्ती होतेय असं वाटत नाही का?

मदनबाण 01/09/2011 - 17:02
पिवळा पितांबर नेसलेला गणपती?? द्विरुक्ती होतेय असं वाटत नाही का? ह्म्म्म... होय. खरं हाय तुमचं म्हणण. स्वारी. ;)

रेवती 01/09/2011 - 19:13
वा!! मस्त रे बाणा! सगळ्या गणपतींचे इतके नाजूक दागिने मूर्तीवरच कसे तयार करत असतील असा प्रश्न पडलाय. गणपतीच्या कदाचे वेगळाले रंग पहायला मिळाले. गर्द निळा रंग आवडल्या गेला आहे. यावर्षी चकचकीत रंगाच्या कदाची फ्याशन देवादिकांमध्येही दिसतिये.;) दरवर्षीच तू अगदी न चुकता फोटूरुपाने गणपतीची सेवा करत असतोस.

मदनबाण 02/09/2011 - 08:49
बाकी फोटू कुठल्या रंगशाळेत काढले रे... घरा जवळ असलेल्या, दोन रगशाळेत जाउन आलो.पण या वेळी पावसामुळे हवे तसे गणपती टिपता आले नाहीयेत. कालच काही गणेश मंडळात आणि काही घरगुती गणपतींचे दर्शन घेउन आलो आहे... लवकरच भाग २ टाकीन म्हणतो. :)

सहज 02/09/2011 - 10:00
वेगवेगळ्या रुपातला बाप्पा बघायला मजा आली. आता थोडी गंमत कोणती मुर्ती कोणत्या मिपाकराकडे असेल एक अंदाज. ह.घ्या. १) पहीली मस्त विराजमान मुर्ती रामदासकाकांकडे २) दुसरी तंबोरावाली अर्थात तात्या महाराज एकमेव बाकीचे तुलनेत बरेच छोटे आहेत बघा. ३) या चार मुर्त्यांपैकी कोणती घ्यावी, चारी घेतल्या तर काही अमंगल तर नाही ना अश्या संभ्रमात शुचिताई पडल्या असाव्यात. ४) कमळातही पोझीशन एडजस्ट केलेली मुर्ती यावर्षी १००% बिकाकाकांकडे ५) ही मुर्ती योगप्रभुंकडे ६) वासरासोबत कलरफूल गजानन - बाणाकडे ७) व ८) बाल गणेश इंट्या व स्पाकडे ९) सिंहासनावर विराजमान झालेला गणराज - गुगळेसाहेबांकडे १०) लोडाला रेलुन बसलेला गणपती - गवि यांच्याकडे ११) बाप्पा १ - परा १२) बाप्पा २ - धमु १३) एका अनोख्या मुद्रेत बसलेला बाप्पा. - ही मूर्ती एखाद्या १० दिवसाच्या मिपाकट्टा मंडळ बसवेल १४) सिद्धी,बुद्धी सह विनायक. - वन एन्ड ओन्ली प्रभू मास्तर १५) विठ्ठलाच्या स्वरुपात उभा असलेला गणपती. - डोन्राव १६) पितांबर नेसलेला गणपती. - पिडाकाका गणपती बाप्पा मोरया!!!

छोटा डॉन 02/09/2011 - 16:44
मजेशीर विभागणी :) सहजकाकांकडे काय कसला गणपती असेल ह्याचा आमचा एक अंदाज
( कर्टसी : पराची खव ) अवांतर : बाणाच्या पुढच्या लेखांची वाट पहात आहे :) - छोटा डॉन

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:15
ते एका ओळीत असलेले ४बाल गणेश :-) पाहून मनापासुन ह्सू आलं,सकाळी सकाळी शाळेला निघलेली बालसेनाही अशीच दिसते... :-) बाकी तुमचं कलेक्शन निहमी प्रमाणेच १नंबर

अन्या दातार 01/09/2011 - 15:55
महाराष्ट्र मंडळ, आय.आय.टी खडगपूर आयोजित गणेशोत्सवात सुद्धा अनोख्या मुद्रेत बसलेला बाप्पाचीच मुर्ती आहे यंदा! :) पिवळा पितांबर नेसलेला गणपती?? द्विरुक्ती होतेय असं वाटत नाही का?

मदनबाण 01/09/2011 - 17:02
पिवळा पितांबर नेसलेला गणपती?? द्विरुक्ती होतेय असं वाटत नाही का? ह्म्म्म... होय. खरं हाय तुमचं म्हणण. स्वारी. ;)

रेवती 01/09/2011 - 19:13
वा!! मस्त रे बाणा! सगळ्या गणपतींचे इतके नाजूक दागिने मूर्तीवरच कसे तयार करत असतील असा प्रश्न पडलाय. गणपतीच्या कदाचे वेगळाले रंग पहायला मिळाले. गर्द निळा रंग आवडल्या गेला आहे. यावर्षी चकचकीत रंगाच्या कदाची फ्याशन देवादिकांमध्येही दिसतिये.;) दरवर्षीच तू अगदी न चुकता फोटूरुपाने गणपतीची सेवा करत असतोस.

मदनबाण 02/09/2011 - 08:49
बाकी फोटू कुठल्या रंगशाळेत काढले रे... घरा जवळ असलेल्या, दोन रगशाळेत जाउन आलो.पण या वेळी पावसामुळे हवे तसे गणपती टिपता आले नाहीयेत. कालच काही गणेश मंडळात आणि काही घरगुती गणपतींचे दर्शन घेउन आलो आहे... लवकरच भाग २ टाकीन म्हणतो. :)

सहज 02/09/2011 - 10:00
वेगवेगळ्या रुपातला बाप्पा बघायला मजा आली. आता थोडी गंमत कोणती मुर्ती कोणत्या मिपाकराकडे असेल एक अंदाज. ह.घ्या. १) पहीली मस्त विराजमान मुर्ती रामदासकाकांकडे २) दुसरी तंबोरावाली अर्थात तात्या महाराज एकमेव बाकीचे तुलनेत बरेच छोटे आहेत बघा. ३) या चार मुर्त्यांपैकी कोणती घ्यावी, चारी घेतल्या तर काही अमंगल तर नाही ना अश्या संभ्रमात शुचिताई पडल्या असाव्यात. ४) कमळातही पोझीशन एडजस्ट केलेली मुर्ती यावर्षी १००% बिकाकाकांकडे ५) ही मुर्ती योगप्रभुंकडे ६) वासरासोबत कलरफूल गजानन - बाणाकडे ७) व ८) बाल गणेश इंट्या व स्पाकडे ९) सिंहासनावर विराजमान झालेला गणराज - गुगळेसाहेबांकडे १०) लोडाला रेलुन बसलेला गणपती - गवि यांच्याकडे ११) बाप्पा १ - परा १२) बाप्पा २ - धमु १३) एका अनोख्या मुद्रेत बसलेला बाप्पा. - ही मूर्ती एखाद्या १० दिवसाच्या मिपाकट्टा मंडळ बसवेल १४) सिद्धी,बुद्धी सह विनायक. - वन एन्ड ओन्ली प्रभू मास्तर १५) विठ्ठलाच्या स्वरुपात उभा असलेला गणपती. - डोन्राव १६) पितांबर नेसलेला गणपती. - पिडाकाका गणपती बाप्पा मोरया!!!

छोटा डॉन 02/09/2011 - 16:44
मजेशीर विभागणी :) सहजकाकांकडे काय कसला गणपती असेल ह्याचा आमचा एक अंदाज
( कर्टसी : पराची खव ) अवांतर : बाणाच्या पुढच्या लेखांची वाट पहात आहे :) - छोटा डॉन

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:15
ते एका ओळीत असलेले ४बाल गणेश :-) पाहून मनापासुन ह्सू आलं,सकाळी सकाळी शाळेला निघलेली बालसेनाही अशीच दिसते... :-) बाकी तुमचं कलेक्शन निहमी प्रमाणेच १नंबर
3
संस्कृती
कला
धर्म
छायाचित्रण
प्रकटन

जकार्तातील रिक्कामे रस्ते!

सुधीर काळे ·

सुनील 01/09/2011 - 07:12
जाकार्तातील नेहेमीच्या (रहदारीने भरलेलेल्या) रस्त्याचे फोटोदेखिल टाकले असतेत तर, तुलना करता आली असती!

सुधीर काळे 01/09/2011 - 07:17
जकार्तातील हमरस्ते खूपच चांगले आहेत. शहराच्या ऐन मध्यातून जाणारा टोल रोड तर लाजवाब आहे. कमाल वेगमर्यादा पाळताना त्रास होतो आणि चुकून ती मर्यादा ओलांडलीही जाते! पण पोलिसांचे तिकडे विशेष लक्ष नसल्यामुळे दंड वगैरे होत नाहीं. अलीकडेच कांहीं रस्त्यांचे काँक्रीटीकरणही झाले आहे. शिवाय सर्व वस्तू व्यवस्थित सांभाळण्याकडे इंडोनेशियन लोकांचा खूप कटाक्ष असतो.

सहज 01/09/2011 - 07:34
एन्जॉय इट व्हाईल इट लास्ट्स! :-)

रेवती 01/09/2011 - 19:40
आपला पूर्वीचा लेख आणि छायाचित्रे पाहिली. गाड्यांच्या गर्दीपेक्षा एकदठ्ठा माणसांचा फोटू पाहून कसेसे झाले. आजकाल पुण्यात लक्ष्मी रस्त्यालाही असाच प्रकार आहे असे वाटते. ही अशी गर्दी जर रोज रस्त्यांवर दिसत असली तर मोकळ्या रस्त्याचे फोटू काढून ठेवणं हे पटतं. मोकळ्या लक्ष्मी रस्त्याचे फोटू काढून ठेवावेत म्हटलं तरी शक्य होणार नाही असा अंदाज.

रेवती 03/09/2011 - 01:22
लोकांमुळे खचाखच भरलेला एक फोटू आहे त्याबद्दल म्हणत होते. खालच्या प्रतिसादातील सुरबाया (ज्याला चुकीने मी सरबाया असे म्हणत असे.) बद्दलची माहिती फारच इंटरेस्टींग आहे. कृपया अजून लिहा. फोटूही चढवा. कित्येकदा मुस्लिम समाजाच्या राहणीमानाबद्दल फारसं चांगलं बोललं जात नाही. माझी एक पाकिस्तानी मैत्रिण तिचं घर प्रचंड स्वच्छ ठेवायची. त्याची आठवण आपण दिलेल्या सुरबायाच्या माहितीवरून झाली.

सुधीर काळे 02/09/2011 - 21:12
मी लक्ष्मी मित्तल यांच्या सुरबायाजवळच्या देसा (खेडे) केडुंगतुरी या अगदी छोट्या खेड्यातल्या कारखान्यात सुमारे ६ वर्षे काम केले. आमच्या भारतीयांना रहायला दिलेल्या जागाही केडुंगतुरी व कतेगान या खेड्यातच होत्या. त्यामुळे त्यावेळचा अनुभव थोडक्यात सांगतो. खेड्यात रहाणारे बहुतेक सारे लोक शेतकरी होते. शेती होती मुख्यतः भाताची व उसाची. कालव्याचे पाणी उपलब्ध होते. (वर्षात ३ पिके काढत असे ऐकले होते) मित्तलांच्या कारखान्यामुळे आता त्या खेड्यातले बरेच लोक आमच्या कारखान्यात नोकरीही करत व त्यामुळे आमच्या चांगल्या ओळखीचे झाले होते. सकाळी जॉगिंगला जाताना रोज त्या खेड्यातल्या 'मेन रोड'ने आम्ही जायचो. दोन्हीकडे मोठी अंगणे असलेली पण शाकारलेली कच्ची घरे होती. पण सकाळी ६ वाजतासुद्धा स्वच्छ झाडलेली असायची. जनता मुस्लिम धर्मीय असल्यामुळे सकाळच्या नमाजासाठी चार वाजल्यापासून जाग असायची व सारे लोक सहाच्या सुमारास घराबाहेर पडायचे. आम्ही कधी-कधी रात्री ८-८|| वाजता 'after-dinner-stroll'साठी बाहेर पडायचो तेंव्हां 'शुभं करोति'च्या तोडीचे मुस्लिम स्तोत्र म्हणून इंडोनेशियन खेडूत गुडुप्प झोपलेले असायचे. एकही दिवा दिसत नसे अख्ख्या खेड्यात. पण या खेडुतांची तरुण मुले मात्र दुचाकीवर हिंडायची, अगदी १३-१४ वर्षाच्या किशोरीही दुचाकी चालवायच्या. पण गाड्या मात्र क्वचितच पाहिल्या. केडुंगतुरीचा मेन रोड व इतर रस्ते कच्चे असले तरी अगदी स्वच्छ असायचे. प्रत्येक रहिवासी आपल्या घरासमोरचा रस्ताही झाडायचा. आम्ही इथली भाषा शिकलो असलो तरी आम्ही परदेशी असल्यामुळे आम जनता आमच्याशी बोलायला आपणहून यायची नाहीं पण आमच्या कारखान्यातले कर्मचारी येता-जाता दिसले तर चार शब्द बोलायचे. खेडे असले तरी साधारण रोजच्या जीवनोपयोगी वस्तू विकत मिळण्याची सोय चांगली असायची. त्यामुळे सुरबाया या जवळच्या शहरात (१५ किमी) आठवड्यात एकादे वेळीच जायला लागायचे. मला वाटते सध्या इतके पुरे! यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल.

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:41
@-यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल. स्वतंत्र लेख जरूर लीहा,,,हे वर्णनही वाचताना खूप बर वाटत होत :-),नवीन माहीती कळत होती. पण फोटो हवेतच,,,नाहीतर खायाला मिळाल,पन पाजली नाय राव असं होइल ;-)

आशु जोग 03/09/2011 - 00:40
खूप चांगली वाटली ही माहीती. >> मला वाटते सध्या इतके पुरे! यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल यु एस, जापान, इंग्लंड, जर्मनीची माहीती लोकांना बर्‍यापैकी असते पण तुमच्या देशाची नसते. अजून खूप आठवणी, निरीक्षणे असतील तर मराठीत पुस्तकही लिहायला हरकत नाही. वाचकांना ते आवडेल (सोने आणि सोनार दोन्हीसाठी)

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:45
दोनदा दिसल्यामुळे एकाला उडविले आहे!........................... खिक्क :bigsmile: रहस्यकथेतील वाक्य वाट्ट्य ;-)

नितिन थत्ते 02/09/2011 - 18:05
>>मुंबईच्या कारखानदारीच्या क्षेत्रातून जाणार्‍या व नेहमी bumper-to-bumper रहदारी असलेल्या आग्रा रोडच्या कारखानदारीने आगरा रोडशी केव्हाच फारकत घेतली आहे. रिकामा रस्ता कधीतरीच दिसला तर त्याचं अप्रूप वाटतं हे खरंच.

सुधीर काळे 02/09/2011 - 21:23
नितिन, तू म्हणतो आहेस ते खरे असावे कारण मुकुंदची कुर्ल्याची फॅक्टरीही कळव्याला हलविलेली आहे. मीही अलीकडे आग्रा रोडवर गेलेलो नाहीं. माझ्या आठवणी १९६०-१९८० च्या दरम्यानच्या आहेत! पण पुण्याहून मुंबईच्या विमानतळावर जाताना आग्रा रोडच्या २००-४०० मीटरचा पट्टा वापरावा लागतो त्यावरून रहदारी मात्र पूर्वीपेक्षा जास्त असावी असे वाटते.

मदनबाण 03/09/2011 - 10:12
काका खड्डा मुक्त रस्त्याचे फोटो दाखवुन समस्त हिंदुस्थानी जनतेवर "इमोशनल अत्याचार" केल्या बद्धल तुमचा निषेध करतो. ;) आमचे मंत्री फुकटची घोषणा देत फिरत राहतात की,मुंबईचं सिंगापूर करु,शांघाय करु ! च्यामारी मुंबई निदान मुंबई सारखी ठेवता येते का बघा म्हणांव ! जिकडे बघावं तिथे खड्डॅ,ही महासत्ता होउ घातलेल्या देशाची स्थिती ! सिमेंटच्या रस्त्यावर पडलेल्या खड्ड्यात डांबर्,डांबराच्या रस्त्यात असलेल्या खड्ड्यात सिमेंट्,माती/दगड. सर्वात डोक्याला ताप म्हणजे पेव्हर ब्लॉकचे रस्ते.हे रस्ते कसे बांधावे याचे ज्ञान नसलेल्याच कंत्राटदाराला कंत्राट दिले जात असावे,कारण न-खचलेला,खिळखिळा न झालेला पेव्हर ब्लॉकचा रस्ता अजुन तरी माझ्या नजरेत आला नाहीये,पण या रस्त्यांमुळे जनतेचे हाल झाले असुन अपघात आणि ट्रॅफिकच्या प्रमाणात मात्र त्यामुळे नक्कीच भर पडली आहे.पेव्हर ब्लॉकमुळे नक्कीच काही जणांचे उखळ पांढरे होत असावे असे वाटते. http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-28/mumbai/29824562_1_paver-blocks-pothole-hot-mix माहितीचा अधिकाराचा वापर करुन प्रसारमाध्यमांनी या पेव्हरब्लॉकचे सत्य जनते समोर आणले पाहिजे,उत्तम रस्ते ज्या दिवशी या देशातील नागरिकांना मिळतील्,तो दिवस सुवर्ण अक्षरात नोंदवुन ठेवावा लागेल. जाता जाता :--- करोडो रुपये खर्च करुन रस्ते बनवले जातात ? मग आपल्या नशिबात खड्डेच कसे येतात ? (भंगार रस्त्यांना आणि भ्रष्ट प्रशासनाला वैतागलेला)

सुधीर काळे 03/09/2011 - 10:40
या दिवसात कित्येकदा एका दिशेला जाणारी वाहने इतकी जास्त होतात कीं पोलीसच बरेच रस्ते एक-दिशा-मार्ग करतात. कधी कधी एकादी लेन उलट्या दिशेने जाणार्‍या वाहानांसाठी ठेवून बाकीच्या लेन्स मुख्य दिशेने जाणार्‍या वाहानांसाठी ठेवतात. बर्‍याचदा "बळी तो कान पिळी"सुद्धा होते. म्हणजे सर्व नियम वार्‍यावर सोडून वाहाने दोन्ही बाजूने घुसतात. पण साधारणपणे असे व्हायच्या आधीच पोलीस योग्य ती कारवाई करतात. मुंबईलासुद्धा वीर सावरकर मार्ग सकाळी एका दिशेने तर संध्याकाळी दुसर्‍या दिशेने एक-दिशा-मार्ग असायचा. आताही असेल पण नक्की माहीत नाहीं. जाता-जाता आठवण करून देतो कीं इंडोनेशियन भाषेतील Wahana या शब्दाचा अर्थ 'तस्सा'च आहे! आमच्या शेजारच्या कंपनीचे नांव चक्क "वाहाना गारुडा" होते. अलीकडे मालक बदलल्यावर ते बदलण्यात आले.

परिकथेतील राजकुमार 03/09/2011 - 14:09
नाय, नाय! एकदम गाडी चालवता-चालवता 'स्टियरिंग व्हील'वर कॅमेरा धरून चोरून काढलेत दोन्ही फोटो!
'स्टियरिंग व्हील' वरती बसून 'स्टिंयरिंग व्हील' केले म्हणा की.

सुधीर काळे 09/09/2011 - 21:36
नेहमीची "आग्रा रोड" रहदारी (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक)

गणपा 09/09/2011 - 23:39
या एकदा आमच्या गरिबांच्या नायजेरियात मग कळेल की ट्रॅफिक जॅम काय चीज आहे. ;) ३-४ किमी चा जॅम म्हणजे एकदम नॉर्मल असतो इकडे. :)

सुधीर काळे 12/09/2011 - 13:42
असे ऐकले होते कीं पूर्वी बँकॉकमध्ये असाच जॅम असायचा आणि लोक गाडीत सर्व "सोयी" घेऊनच प्रवास करायचे. नायजेरियाचे चित्र पाहून त्याची आठवण झाली.

सुनील 01/09/2011 - 07:12
जाकार्तातील नेहेमीच्या (रहदारीने भरलेलेल्या) रस्त्याचे फोटोदेखिल टाकले असतेत तर, तुलना करता आली असती!

सुधीर काळे 01/09/2011 - 07:17
जकार्तातील हमरस्ते खूपच चांगले आहेत. शहराच्या ऐन मध्यातून जाणारा टोल रोड तर लाजवाब आहे. कमाल वेगमर्यादा पाळताना त्रास होतो आणि चुकून ती मर्यादा ओलांडलीही जाते! पण पोलिसांचे तिकडे विशेष लक्ष नसल्यामुळे दंड वगैरे होत नाहीं. अलीकडेच कांहीं रस्त्यांचे काँक्रीटीकरणही झाले आहे. शिवाय सर्व वस्तू व्यवस्थित सांभाळण्याकडे इंडोनेशियन लोकांचा खूप कटाक्ष असतो.

सहज 01/09/2011 - 07:34
एन्जॉय इट व्हाईल इट लास्ट्स! :-)

रेवती 01/09/2011 - 19:40
आपला पूर्वीचा लेख आणि छायाचित्रे पाहिली. गाड्यांच्या गर्दीपेक्षा एकदठ्ठा माणसांचा फोटू पाहून कसेसे झाले. आजकाल पुण्यात लक्ष्मी रस्त्यालाही असाच प्रकार आहे असे वाटते. ही अशी गर्दी जर रोज रस्त्यांवर दिसत असली तर मोकळ्या रस्त्याचे फोटू काढून ठेवणं हे पटतं. मोकळ्या लक्ष्मी रस्त्याचे फोटू काढून ठेवावेत म्हटलं तरी शक्य होणार नाही असा अंदाज.

रेवती 03/09/2011 - 01:22
लोकांमुळे खचाखच भरलेला एक फोटू आहे त्याबद्दल म्हणत होते. खालच्या प्रतिसादातील सुरबाया (ज्याला चुकीने मी सरबाया असे म्हणत असे.) बद्दलची माहिती फारच इंटरेस्टींग आहे. कृपया अजून लिहा. फोटूही चढवा. कित्येकदा मुस्लिम समाजाच्या राहणीमानाबद्दल फारसं चांगलं बोललं जात नाही. माझी एक पाकिस्तानी मैत्रिण तिचं घर प्रचंड स्वच्छ ठेवायची. त्याची आठवण आपण दिलेल्या सुरबायाच्या माहितीवरून झाली.

सुधीर काळे 02/09/2011 - 21:12
मी लक्ष्मी मित्तल यांच्या सुरबायाजवळच्या देसा (खेडे) केडुंगतुरी या अगदी छोट्या खेड्यातल्या कारखान्यात सुमारे ६ वर्षे काम केले. आमच्या भारतीयांना रहायला दिलेल्या जागाही केडुंगतुरी व कतेगान या खेड्यातच होत्या. त्यामुळे त्यावेळचा अनुभव थोडक्यात सांगतो. खेड्यात रहाणारे बहुतेक सारे लोक शेतकरी होते. शेती होती मुख्यतः भाताची व उसाची. कालव्याचे पाणी उपलब्ध होते. (वर्षात ३ पिके काढत असे ऐकले होते) मित्तलांच्या कारखान्यामुळे आता त्या खेड्यातले बरेच लोक आमच्या कारखान्यात नोकरीही करत व त्यामुळे आमच्या चांगल्या ओळखीचे झाले होते. सकाळी जॉगिंगला जाताना रोज त्या खेड्यातल्या 'मेन रोड'ने आम्ही जायचो. दोन्हीकडे मोठी अंगणे असलेली पण शाकारलेली कच्ची घरे होती. पण सकाळी ६ वाजतासुद्धा स्वच्छ झाडलेली असायची. जनता मुस्लिम धर्मीय असल्यामुळे सकाळच्या नमाजासाठी चार वाजल्यापासून जाग असायची व सारे लोक सहाच्या सुमारास घराबाहेर पडायचे. आम्ही कधी-कधी रात्री ८-८|| वाजता 'after-dinner-stroll'साठी बाहेर पडायचो तेंव्हां 'शुभं करोति'च्या तोडीचे मुस्लिम स्तोत्र म्हणून इंडोनेशियन खेडूत गुडुप्प झोपलेले असायचे. एकही दिवा दिसत नसे अख्ख्या खेड्यात. पण या खेडुतांची तरुण मुले मात्र दुचाकीवर हिंडायची, अगदी १३-१४ वर्षाच्या किशोरीही दुचाकी चालवायच्या. पण गाड्या मात्र क्वचितच पाहिल्या. केडुंगतुरीचा मेन रोड व इतर रस्ते कच्चे असले तरी अगदी स्वच्छ असायचे. प्रत्येक रहिवासी आपल्या घरासमोरचा रस्ताही झाडायचा. आम्ही इथली भाषा शिकलो असलो तरी आम्ही परदेशी असल्यामुळे आम जनता आमच्याशी बोलायला आपणहून यायची नाहीं पण आमच्या कारखान्यातले कर्मचारी येता-जाता दिसले तर चार शब्द बोलायचे. खेडे असले तरी साधारण रोजच्या जीवनोपयोगी वस्तू विकत मिळण्याची सोय चांगली असायची. त्यामुळे सुरबाया या जवळच्या शहरात (१५ किमी) आठवड्यात एकादे वेळीच जायला लागायचे. मला वाटते सध्या इतके पुरे! यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल.

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:41
@-यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल. स्वतंत्र लेख जरूर लीहा,,,हे वर्णनही वाचताना खूप बर वाटत होत :-),नवीन माहीती कळत होती. पण फोटो हवेतच,,,नाहीतर खायाला मिळाल,पन पाजली नाय राव असं होइल ;-)

आशु जोग 03/09/2011 - 00:40
खूप चांगली वाटली ही माहीती. >> मला वाटते सध्या इतके पुरे! यावर एक स्वतंत्र लेखसुद्धा होऊ शकेल यु एस, जापान, इंग्लंड, जर्मनीची माहीती लोकांना बर्‍यापैकी असते पण तुमच्या देशाची नसते. अजून खूप आठवणी, निरीक्षणे असतील तर मराठीत पुस्तकही लिहायला हरकत नाही. वाचकांना ते आवडेल (सोने आणि सोनार दोन्हीसाठी)

अत्रुप्त आत्मा 02/09/2011 - 23:45
दोनदा दिसल्यामुळे एकाला उडविले आहे!........................... खिक्क :bigsmile: रहस्यकथेतील वाक्य वाट्ट्य ;-)

नितिन थत्ते 02/09/2011 - 18:05
>>मुंबईच्या कारखानदारीच्या क्षेत्रातून जाणार्‍या व नेहमी bumper-to-bumper रहदारी असलेल्या आग्रा रोडच्या कारखानदारीने आगरा रोडशी केव्हाच फारकत घेतली आहे. रिकामा रस्ता कधीतरीच दिसला तर त्याचं अप्रूप वाटतं हे खरंच.

सुधीर काळे 02/09/2011 - 21:23
नितिन, तू म्हणतो आहेस ते खरे असावे कारण मुकुंदची कुर्ल्याची फॅक्टरीही कळव्याला हलविलेली आहे. मीही अलीकडे आग्रा रोडवर गेलेलो नाहीं. माझ्या आठवणी १९६०-१९८० च्या दरम्यानच्या आहेत! पण पुण्याहून मुंबईच्या विमानतळावर जाताना आग्रा रोडच्या २००-४०० मीटरचा पट्टा वापरावा लागतो त्यावरून रहदारी मात्र पूर्वीपेक्षा जास्त असावी असे वाटते.

मदनबाण 03/09/2011 - 10:12
काका खड्डा मुक्त रस्त्याचे फोटो दाखवुन समस्त हिंदुस्थानी जनतेवर "इमोशनल अत्याचार" केल्या बद्धल तुमचा निषेध करतो. ;) आमचे मंत्री फुकटची घोषणा देत फिरत राहतात की,मुंबईचं सिंगापूर करु,शांघाय करु ! च्यामारी मुंबई निदान मुंबई सारखी ठेवता येते का बघा म्हणांव ! जिकडे बघावं तिथे खड्डॅ,ही महासत्ता होउ घातलेल्या देशाची स्थिती ! सिमेंटच्या रस्त्यावर पडलेल्या खड्ड्यात डांबर्,डांबराच्या रस्त्यात असलेल्या खड्ड्यात सिमेंट्,माती/दगड. सर्वात डोक्याला ताप म्हणजे पेव्हर ब्लॉकचे रस्ते.हे रस्ते कसे बांधावे याचे ज्ञान नसलेल्याच कंत्राटदाराला कंत्राट दिले जात असावे,कारण न-खचलेला,खिळखिळा न झालेला पेव्हर ब्लॉकचा रस्ता अजुन तरी माझ्या नजरेत आला नाहीये,पण या रस्त्यांमुळे जनतेचे हाल झाले असुन अपघात आणि ट्रॅफिकच्या प्रमाणात मात्र त्यामुळे नक्कीच भर पडली आहे.पेव्हर ब्लॉकमुळे नक्कीच काही जणांचे उखळ पांढरे होत असावे असे वाटते. http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-28/mumbai/29824562_1_paver-blocks-pothole-hot-mix माहितीचा अधिकाराचा वापर करुन प्रसारमाध्यमांनी या पेव्हरब्लॉकचे सत्य जनते समोर आणले पाहिजे,उत्तम रस्ते ज्या दिवशी या देशातील नागरिकांना मिळतील्,तो दिवस सुवर्ण अक्षरात नोंदवुन ठेवावा लागेल. जाता जाता :--- करोडो रुपये खर्च करुन रस्ते बनवले जातात ? मग आपल्या नशिबात खड्डेच कसे येतात ? (भंगार रस्त्यांना आणि भ्रष्ट प्रशासनाला वैतागलेला)

सुधीर काळे 03/09/2011 - 10:40
या दिवसात कित्येकदा एका दिशेला जाणारी वाहने इतकी जास्त होतात कीं पोलीसच बरेच रस्ते एक-दिशा-मार्ग करतात. कधी कधी एकादी लेन उलट्या दिशेने जाणार्‍या वाहानांसाठी ठेवून बाकीच्या लेन्स मुख्य दिशेने जाणार्‍या वाहानांसाठी ठेवतात. बर्‍याचदा "बळी तो कान पिळी"सुद्धा होते. म्हणजे सर्व नियम वार्‍यावर सोडून वाहाने दोन्ही बाजूने घुसतात. पण साधारणपणे असे व्हायच्या आधीच पोलीस योग्य ती कारवाई करतात. मुंबईलासुद्धा वीर सावरकर मार्ग सकाळी एका दिशेने तर संध्याकाळी दुसर्‍या दिशेने एक-दिशा-मार्ग असायचा. आताही असेल पण नक्की माहीत नाहीं. जाता-जाता आठवण करून देतो कीं इंडोनेशियन भाषेतील Wahana या शब्दाचा अर्थ 'तस्सा'च आहे! आमच्या शेजारच्या कंपनीचे नांव चक्क "वाहाना गारुडा" होते. अलीकडे मालक बदलल्यावर ते बदलण्यात आले.

परिकथेतील राजकुमार 03/09/2011 - 14:09
नाय, नाय! एकदम गाडी चालवता-चालवता 'स्टियरिंग व्हील'वर कॅमेरा धरून चोरून काढलेत दोन्ही फोटो!
'स्टियरिंग व्हील' वरती बसून 'स्टिंयरिंग व्हील' केले म्हणा की.

सुधीर काळे 09/09/2011 - 21:36
नेहमीची "आग्रा रोड" रहदारी (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (आमच्या फॅक्टरीकडे जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक) (उलट्या दिशेने जाणारी वहातूक)

गणपा 09/09/2011 - 23:39
या एकदा आमच्या गरिबांच्या नायजेरियात मग कळेल की ट्रॅफिक जॅम काय चीज आहे. ;) ३-४ किमी चा जॅम म्हणजे एकदम नॉर्मल असतो इकडे. :)

सुधीर काळे 12/09/2011 - 13:42
असे ऐकले होते कीं पूर्वी बँकॉकमध्ये असाच जॅम असायचा आणि लोक गाडीत सर्व "सोयी" घेऊनच प्रवास करायचे. नायजेरियाचे चित्र पाहून त्याची आठवण झाली.
९४ टक्के मुस्लिम वस्तीच्या इंडोनेशियात त्यातही जावा बेटावर इदुलफित्रीला सर्वांनी आपापल्या आई-वडिलांकडे किंवा आजी-अजोबांकडे जायचा प्रघात आहे. जकार्तात नोकरी करून आपले ऐश्वर्य मिरवायलाही कांहीं लोक जातात असे माझे कांहीं इंडोनेशियन मित्र म्हणतात. स्वतःचे नोक-झोकवाले कपडे, घरच्यांना द्यायला विकत घेतलेल्या भेटीं वगैरेमुळे बरेच लोक कर्जबाजारीही होतात. असो. एरवी अ‍ॅक्सिलरेटर ऐवजी ब्रेकवर पाय ठेवून गाडी चालविणार्‍या आम्हा लोकांना हे चार दिवस म्हणजे "फॉर्म्यूला-१"चेच दिवस वाटतात.
संस्कृती
मौजमजा
छायाचित्रण
स्थिरचित्र
विरंगुळा

पाटेश्वर - अजुन एक शाक्तपंथीय देवस्थान.

५० फक्त ·

विजुभाऊ 31/08/2011 - 16:05
हे सातार्‍याजवळ देगाव या गावात आहे. या इथे कदाचित थोड्या नंतरच्या वेळेस पाउस संपल्या नंतर गेलात तर काही मंदीरे भुयारात(कुंडात) आहेत. तेथे विष्णूच्या बारा अवतारांच्या प्रतिमा आहेत ( हो बारा अवतार) या शिवाय गणेशी ,रामाणी , इंद्राणी , ब्रम्हाणी ( स्त्री स्वरुपातेले देव) यांच्या मूर्ती आहेत. तुम्ही मरगळम्हैसा ( रेड्याच्या पठीवरील पिंड) काढायला विसरलात. अनगळ सावकारांचा पुतळ्याचे फोटो विसरलात

५० फक्त 04/09/2011 - 08:54
नमस्कार विजुभाउ, एकदा तुमच्याबरोबर जाण्याचा योग येईल काय इथे ? आणि हो त्या दिवशी प्रचंड पाउस होता आणि बरोबर कुटंब असल्याने फार इकडे तिकडे फिरता आले नाही, आणि तिथे फारसे कुणी माहिती देणारे भेटले नाही. आता पावसानंतर पुन्हा एकदा जायचे आहे, त्यावेळी तुम्हाला जमले तर फार बरे होईल. असा हि आपला हडपसर फ्लाईंग क्लबचा प्लॅन चालला आहे, ते आणि हे दोन्ही एका दिवसात पण जमवता येईल, जरा घ्याच मनावर.

सहज 31/08/2011 - 06:48
हेच म्हणतो. नंदीची मुर्ती तुलनेत नवी दिसते. ह्या जागेचा इतिहास सांगणारे फलक, छोटे संग्रहालय इ. काही आहे का तिथे किंवा जवळपास.

प्रचेतस 31/08/2011 - 10:09
अत्यंत अद्भूत देवस्थान. तरी जनांपासून अस्पर्श असे. खूपच सुरेख वर्णन आणि फोटो. यातील स्त्रीगणेश आणि नंदीचे भुलेश्वराशी बरेसचे साध्यर्म्य वाटतेय. तर लक्ष्मीसह शेषशायी भगवान विष्णू हा भुलेश्वराबरोबरच रतनवाडीतल्या अमृतेश्वर मंदिरात पण पाहिला होता. पण इथल्या शिवपिंडी मात्र अत्यंत वेगळ्याच आहेत. अश्या पिंडी कुठेही पाहिल्या नाहीत आतापर्यंत. वर ५० फक्त यांनी म्हटल्याप्रमाणे हे शाक्तपंथीयांचेच देवस्थान असू शकेल. कदाचित यादवकालीन. आता पाटेश्वराला जाउन यावेच लागेल हे सांगणे न लगे.

ईश आपटे 31/08/2011 - 10:11
मस्त फोटो................ मी नुकतच इथे जायच प्लॅनिंग करत होतो. फोटो बघून उत्सुकता अजुनच वाढली आहे... बहुधा येत्या काही दिवसातच जाईन......... आणि जी छोट्या ५ लिंगांची पिंड आहे, तशीच पिंड त्र्यंबकेश्वराला आहे.............

ईश आपटे 31/08/2011 - 10:12
मस्त फोटो................ मी नुकतच इथे जायच प्लॅनिंग करत होतो. फोटो बघून उत्सुकता अजुनच वाढली आहे... बहुधा येत्या काही दिवसातच जाईन......... आणि जी छोट्या ५ लिंगांची पिंड आहे, तशीच पिंड त्र्यंबकेश्वराला आहे.............

५० फक्त 31/08/2011 - 10:41
चला सगळे जण मिळुन जाउया, पुण्याहुन वन डे आहे, सकाळी सातला निघालो तर साताराच्या अलीकडे आराम मध्ये नाष्टा करुन डोंगराच्या पायथ्याशी पोहोचायला एक तास लागेल, म्हणजे पुणे ते पाटेश्वर देउळ साडेतीन तास. आता जाण्याबद्दल पुण्याहुन साता-याला जाताना, सातारा शहरात न जाता अलीकडेच सर्विस रोडवर महिंद्राच्या शोरुम नंतर डाविकडे रहिमतपुरला जाणारा फाटा आहे, तिकडे वळुन सरळ जाताना जो चौक लागतो तिथे उजवीकडे वळायचं, हा एमआयडिसी एरिया आहे, रस्ता प्रचंड भयंकर आणि वाईट खराब आहे.कोणत्याही गाड्या चालवताना अगदि काळजीपुर्वकच जाणे, रस्त्यावरच्या खड्यात पाणि जमा असेल तर अजुन धोकादायक आहे. इथुन पुढे सरळ देगाव गावात जायचे, इथं एक रिक्षा कमान आहे, त्या कमानीनंतर लगेच उजवीकडे वळायचे, पुढे जरा बरा रस्ता आहे पण पुर्ण सिंगल. हा रस्ता जिथेपर्यंत जातो तिथे थोडी जागा केलेली आहे चारचाकी वळवण्यासाठी, तिथं पर्यंतच कोणतीही गाडी जाउ शकते, इथुन पुढं चालु होते ती अतिशय सुंदर पायवाट, वर माझ्या आई आणि लेकाचा फोटोत आहे ती. साधारण १ ते दिड किमि पायि चालल्यानंतर पहिले देउळ लागते, तिथंच एक मठ आहे त्याच्या मागच्या बाजुला दुसरं देउळ आहे. अतिशय एकांत असं ठिकाण असल्यानं गाडीत इंधन, मोबाईल बॅटरी चार्ज (सगळ्या मोबाईल्च्या रेंज येतात), पाण्याची बाटली, खाण्याचे सामान घेउन जाणे. शक्यतो अंधाराच्या आधीच परत उतरुन हायवे पर्यंत पोहोचावे. वर मठात सकाळी अकरा ते बारा प्रसादाचे जेवण असते आणि मग नंतर १२ ते ३ मठ बंद असतो, त्यावेळी मठात विनंती करुन विश्रांती करता थांबणं शक्य आहे, पण ३ वाजता आरती झाल्याशिवाय बाहेर पडता येत नाही. दोन चाकी घेउन जाणा-यांनी पायवाटॅच्या रस्त्यानं गाड्या नेण्याचा अविचार करु नये, ही नम्र विनंती.

मृत्युन्जय 31/08/2011 - 10:44
बोला कधी जायचे? मी तयार आहे. मंदिर एकदम निवांत दिसते आहे. सुंदरच. चाफळच्या राम मंदिरात गेला आहात का कधी? खुप सुंदर आणि प्रसन्न मंदिर. जाउन या

५० फक्त 31/08/2011 - 10:52
गणपतीनंतरचा रविवार. चला नावं टाका यादीत खाली म्हणजे वाहतुक व्यवस्था करता येईल, रात्री कैलास गार्डनला कट्टा पण करु हातासरशी.

आत्मशून्य 31/08/2011 - 15:36
कास पठार सूंदर आहेच, पण तिथे एक शिवपेटेश्वर नावाचं खूप चांगलं मंदीर आहे. जे फारसं कोणालाच माहीत नाही. हे मंदीर गूहेमधेच आहे. जर कोणाला मूचकूंदराजाची गोश्ट माहीत असेल तर ती याच ठीकाणी घडली होती, हे नमूद करतो. अत्यंत शांत व जागृत ठीकाण आहे. फ्लाइंग विसीट साठी मस्त.

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 16:01
पण आपण मुचूकूंद ॠषीं विषयी बोलत आहात का ? अर्थात 'कालयवन' कथेबद्दल ? तसे असेल तर ती गुहा उत्तरप्रदेशात पाली मध्ये आहे असे वाटते.

आत्मशून्य 31/08/2011 - 16:18
मी सदरील माहीती ही तेथे उपलब्ध असलेल्या स्त्रोतावरून दीली आहे, कृपया हा फोटो(झूम)बघावा, तेथेच काढला आहे यावरून अंदाज येइल. यामधे मूचकूंद राजा, श्रीकृष्ण व काल्यवण दैत्याचा उल्लेख आहे. उर्वरीत कथा दूसर्‍या खांबावर होती जीचा फोटो नाहीये पण ओडीओ रेकॉर्डींग केलं आहे. जी 'कालयवन' कथेशी संपूर्ण साधर्म्य दर्शवते.

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 17:27
इथे अधिक माहिती तसेच नकाशा मिळेल जो माझ्या म्हणण्याला पुष्टीच देतो. आणि तसेही मथुरेहून पळून श्रीकृष्ण तुम्ही म्हणताय त्या स्थानापर्यंत येवढ्या लांब येणे थोडे अवघड वाटत नाही का ? तसेच पुढे ही गुहा सोडून मुचूकूंद ऋषी पुढे गंधमादन पर्वतावर तपश्चर्येला गेल्याचा उल्लेख अनेक ठिकाणी सापडतो.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 17:32
स्थानिक कथांमध्ये पायपोस नसतो. पुर्वापार चालत आलेल्या कथा नंतर खर्‍या वाटू लागतात. उदा.:अमृतेश्वराचं देऊळ हे पांडवांनी बांधलं असं गावकर्‍यांकडून ठासून सांगितलं जातं. वस्तुतः ते मंदीर साधारणत: ९व्या शतकातलं असावं. पांडवांच्या काळी हेमाडपंथी वास्तुकला होती का हा प्रश्न होऊ शकतो कदाचित, पण पांडवकालीन लेण्यांची अवस्था आणि ह्या मंदीरातील कोरीवकामाचे तपशील शिल्लक असणं हा फरक मात्र नक्कीच जाणवतो. तद्वत, सातार्‍याजवळची ती एखादी अख्यायिका असू शकते. (आहेच असं नव्हे, पण नसेलच असंही नाही.)

आत्मशून्य 31/08/2011 - 17:46
मला स्वत:लाही मूचकूंदाची गूहा इथं आहे हे वाचून (प्रमाणाबाहेर)आश्चर्यच वाटलं होतं, श्रीकृष्णही येवढ्या लांब येणे थोडे अवघड वाटते (तो देव नाही हे गृहीत धरून). तरीही सर्वात मोठे आश्चर्य हे आहे की जर इतकी महत्वाची घटना या ठीकाणी घडली होती तर याची माहीती कूणालाच कशी नाही ? खरतर कासला येण्या-जाण्याच्या प्रमूख डांबरी रस्त्याला लागून हे (शिवपेटेश्वर) स्थान/टेकडी व गूहा आहे (कास फक्त १० कीमी लांब आहे तिथून) जिथे मोठ्या संखेने लोक सातत्याने भेट देत असतात. पण हे ठीकाण फारसे(?) ज्ञात नाही. @धमालमुलगा:: शक्य आहे, केवळ अख्याइका असणं शक्य आहे पण ती अशी कमानीवर संगमरवरात कोरणे योग्य न्हवे. बाकी इथे फक्त नैसर्गीक गूहा आहे व पिंड. मंदीर, मूर्त्या, कलाकूसर वगैरे वगैरे काही नाही. पण ठीकाण अप्रतीम आहे.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 18:00
मित्रा, फोटो खूपच छोटा, तसेच त्या फोटोची मूळ लिंक न दिल्यामुळे मोठा फोटो पाहता येत नाही आणि आमचे डोळे अंमळ ढाप्पण लागून खराब झाल्याने नीटसं दिसत नाही. पण, आपल्या गावातल्या एखाद्या चांगल्या वाटणार्‍या/असणार्‍या ठिकाणाची पुर्वापार विश्वासाने माहिती आल्याने महती वाटल्यास तसे ग्रामस्थांनी करणे गैर नाही. शेवटी तो त्यांच्या श्रध्देचा एक भाग आहे. ते असो. ती संगमरवरी पाटी ग्रामस्थांनी लावली आहे, पुरातत्व खात्याने लावली आहे की कोणा मंडळाने ते कळत नसल्याने अधिक काय सांगणार?

आत्मशून्य 31/08/2011 - 18:49
अग्निकोल्हा असेल तर फटूवर राइट क्लिक करून विऊ इमेज म्हणा. किव्हां इमेजवर राइट क्लिक करून ती हर्डीस्कवर सेव कल्यासही पाहता येइल. मूळ चित्र मोठ आहे, पण प्रतीसाद मोठा वाटू नये म्हणून इमेज साइज छोटी डिस्प्ले केलीय. पाटी कोणी लावलीय याची शहानीशा केली नाही हे खरयं.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 19:43
फोटू मोठा करुन पाहिला. त्या संगमरवरावरही कोणी पाटी लावली आहे ते दिलेलं नाही त्यामुळं कन्फर्मेशनची गोचीच झाली की. :) असो! आपण असं म्हणू फार तर की, 'तिथल्या ग्रामस्थांच्या म्हणण्यानुसार.....' आणि पुढचं सगळं! :)

हुप्प्या 31/08/2011 - 10:59
ह्या शिल्पांमधे दिसणार्‍या सौंदर्याबरोबरच एक समृद्ध, प्राचीन इतिहास दडलेला आहे. कधीतरी तो समजो अशी इच्छा. आणि तोवर हे स्थान असेच टिकून राहो. ह्या स्थानाची सफर निदान फोटोतून का होईना घडवून आल्याबद्दल मनःपूर्वक आभार!

प्रास 31/08/2011 - 12:16
हर्षदराव, छान सफर घडवून आणलीत पाटेश्वराची! हे स्थान काही ठावून नव्हतं. धन्यवाद! फोटो एकदम मस्त आणि डिटेलवार वर्णन यामुळे धाग्याला चार चाँद लागले आहेत. भेट द्यायच्या स्थानांच्या यादीत भर पडली आहे....

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 13:53
मस्तच आले आहेत फटू. (पण लोड व्हायला खूप वेळ का घेत असावेत?) शाक्तपंथीय देवस्थानाजवळ रिद्धी सिद्धी सह गणपती आणि तो देखील डाव्या सोंडेचा बघून आश्चर्य वाटले. देवस्थान व परिसराची माहिती आवडली. माहिती नवोदितांसाठी मार्गदर्शक करण्याचा प्रयत्न छानच. अवांतर :- ह्या धाग्याच्या निमित्ताने आमचा अवलिया शाक्तपंथावर लेखमाला लिहीणार होता त्याची आठवण झाली. शक्य झाल्यास गणपतीचे मूळ रुप, गणपती हे कोणाचे दैवत म्हणून उदयाला आले, वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती.

स्पा 31/08/2011 - 14:00
वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती वा योगप्रभू.. लवकरात लवकर लेखमाला सुरु करा :)

योगप्रभू 31/08/2011 - 23:28
वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती.>> पर्‍या हे कुणी सांगितलं बाबा तुला? उद्या योगप्रभूला अघोर साधनेची इत्यंभूत माहिती आहे, असे म्हणशील. गणेश हे सात्विक दैवत आहे. पण पेशवाईत राघोबादादाने माधवरावाचे वाईट घडून पेशवेपद स्वतःला मिळावे म्हणून काही साधना केल्या होत्या, असे वाचनात आले होते. शनिवारवाड्यात असताना रघुनाथराव सूर्यत्राटक (माध्यान्हीच्या सूर्याकडे एकटक पाहाणे) करायचा. त्याची अघोरी साधना नाशिकला आनंदवल्लीच्या वाड्यात चालत असे. मी इतकेच वाचले आहे, की राघोबादादाने उच्छिष्ट गणपती नावाची एक अघोर साधना तेथे केली होती. ज्यात उग्र गणेश जागवल्याने माधवराव पेशवा कोणतेही औषध लागू न होता मृत्युमुखी पडल्याची बोलवा होती. अर्थात या सार्‍या साहित्यिक कल्पनाविलासाच्या गोष्टी आहेत. इतिहास म्हणून त्यांचे महत्त्व नाही. वामपंथाच्या उपासनेबाबत मला माहिती नाही. कुणीतरी तुला भलतंच काहीतरी सांगितलेलं दिसतंय. :)

ईश आपटे 01/09/2011 - 20:24
ऐकीव माहिती नुसार, राघोबादादाने ज्या काळ्यारंगाच्या गणपतीच्या मूर्तिची उपासना केली होती, माधवराव वर प्रयोग करण्याकरिता, तो गणपति त्याने नंतर एका विहीरीत टाकला.. तो गणपती नंतर विहीरीतुन काढून तिथे सध्या मंदिर बांधले आहे. ते मंदिर म्हणजे पौड फाट्याजवळचे दशभुजा गणपति मंदिर होय...............

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 16:00
आजुबाजूचा निसर्ग, मंदीर, स्थापत्यशास्त्र...आणि त्याचे घेतलेले फोटू! नक्की कशाचं कवतिक करावं माणसानं? :) @पर्‍या: रिध्दी सिध्दीसह गणपती असण्याचे आश्चर्य नको. ती मुर्ती नंतर आलेली असू शकते. नीट पहा, गणपती आणि रिध्दी-सिध्दी ह्यांचे चेहरे, मुकुट ह्यांची ठेवण टिपिकल दैवतांसारखी नाही. डोळे काहीसे आडवे पसरट आणि मुकुट बौध्दशिल्पांशी साधर्म्य साधणारे दिसताहेत. शिवाय दोघींची कटीवस्त्रंही! तसंच विष्णू-लक्ष्मी, ब्रम्हदेव आणि गरुडही नंतरच्या काळात आलेले दिसतायत. न चुकता स्त्री-गणेशाची प्रतिमा इथेही आहेच. @ हर्षदः देवळाच्या आजूबाजूचे, भिंती, खांब ह्यांच्यावर काही नक्षी/चिन्हं असं होतं का? त्यांचे फोटो असतील तर तेही बघायला मिळतील का? मठामध्ये काही माहिती मिळाली का? शाक्तपंथाचा काही विशेष उल्लेख केला का त्यांनी? सर्वसाधारणतः शाक्तपंथी हे शक्तीचे उपासक. शक्ती => शाक्त. आणि शक्ती=देवाचे स्त्रीरुप (आठवा:महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठं, शिव आणि शक्ती इ.इ.) शिवाला सृष्टीचा पिता मानले जात असले, तरी शाक्तपंथीयांमध्ये जननक्षमता असलेल्या शक्तीची उपासना होते/व्हायची. ह्या देवळामध्ये शिवाला सर्वोच्च महत्व असावं असं वरील फोटोंवरुन वाटतंय. (सगळे फोटो चढवले नसतील हे मान्य, आणि त्यामध्ये शक्ती/पार्वती/दुर्गा/काली/सती ह्यांचे फोटो असू शकतीलही ) पण जर शिवाला सर्वोच्च महत्व असेल तर ते देऊळ शाक्तपंथी नसावं. हां! एक गोष्ट मान्य, सर्वमान्य धार्मिक प्रकारच्या उपासनेसाठी हे देउळ उभारले नाही हे नक्की. सदर देऊळ हे १००% तांत्रिक उपासनेचे केंद्र असावे असं दिसतंय. अघोरपंथामध्ये शिवाला नरबळी देण्याची पध्दत आहे. त्यामध्ये पिंडीवरचं लिंग बाजूला सरकवून्/खाली खेचून पिंडीवर दिलेल्या बळीचे मस्तक आतमध्ये खेचून घेण्याची सोय केली असायची ती वर फोटोमध्ये दिसते आहे. परत गोंधळ उडतोय तो शेवटच्या फोटोमुळं. त्या पिंडीवरचे दोन कुंभ/घट हे साठवणीसाठी असल्याप्रमाणे दिसताहेत. हा शेवटचा फोटो काढलाय ती पिंड एखाद्या चारीबाजूंनी बंदिस्त असलेल्या एखाद्या चौकात/खोलीत आहे का? कारण असे बंदिस्त चौक असायचे जिथे शाक्तपंथीयांचे पंच-मकार घडायचे. तसे असेल तर त्या घटांमध्ये मद्य आणि/किंवा मांस साठवण्याची सोय असावी. (अर्थात, ती पिंड अशा ठिकाणी नसेल तर हा मुद्दा बहुतेक बादच समजावा.) ह्या विषयाचा माझा काही अभ्यास नाही. अभ्यासूंची मते वाचायला जरूर आवडेल. मित्रा, आणखी डिट्टेल फोटो असतील तर शेअर करावे. उत्सुकता वाढलीए. आणि ह्याविषयावर अधिक माहिती द्यावी अशी प्रियाली, वल्ली आणि पुण्याचे पेशवे ह्यांना मी विनंती करतो.

५० फक्त 31/08/2011 - 22:29
देवळाच्या आजूबाजूचे, भिंती, खांब ह्यांच्यावर काही नक्षी/चिन्हं असं होतं का? त्यांचे फोटो असतील तर तेही बघायला मिळतील का? - नाही रे देवळाच्या आजुबाजुच्या भिंती ह्या दगडाच्या आहेत, किल्यासारखे बांधकाम आहे, आणि वर एका फोटोत दिसत असल्या सारखे व्यवस्थित कोनाडे आहेत दिवे लावण्यासाठी, जे पाय-यांच्या बाजुला आहेत तसेच. जे मोठं देउळ आहे पहिल्यांदा लागणारं ते एखाद्या डोंगराला बॉक्स कटिंग करुन केल्यासारखं आहे. प्रवेश करतानाची ओवरी अगदी भुलेश्वरासारखीच आहे. मठामध्ये काही माहिती मिळाली का? शाक्तपंथाचा काही विशेष उल्लेख केला का त्यांनी? - नाहि, तो मठ ही कुणा महाराजांची समाधी आहे, तिथं फार कुणी बोलणारं नव्हतं पण तिथल्या मावशी मात्र थोड्या भितीदायक वाटत होत्या. शक्ती/पार्वती/दुर्गा/काली/सती ह्यांच्या मुर्ती नाहीत, पंण वर दिलेली एक अष्टभुजेची मुर्ती मात्र आहे. सदर देऊळ हे १००% तांत्रिक उपासनेचे केंद्र असावे असं दिसतंय. - १०० % सहमत, तिथे जायचे सगळे रस्ते अजुनही अवघड आहेत, मध्ये फक्त १०-१२ पाय-या आहेत, वर जर एवढं पुर्ण देउळ आहे तर जायचा रस्ता पण तेवढाच चांगला असायला हवा होता. बरं झालं ही चर्चा आधी वाचली नव्हती, च्यायला त्या देवळात अन गुहेत एकटाच गेलो होतो आत फोटो काढायला, एक तर त्या अख्या देवळात आम्ही ४ जण होतो, बाकी कुणी नाही, त्या मठात १०-१२ वेळा हाका मारल्यावर त्या मावशी बाहेर आल्या होत्या, अगदी पळायचि वेळ आलि तरी शक्य नव्हतं तिथुन. ति शेवटची कुंभ असलेली पिंड सध्या देवळाच्या गाभा-याच्या बाहेर पण संकुलाच्या आत आहे, हे विविध पिंडी असलेले देउळ अजुन आत आहे, एका बाजुला मुख्य देवुळ एका बाजुला आहे, सहसा माहित नसेल तर या मागच्या देवळाकडं जायचा प्रश्न येणार नाही,. आणि ते कुंभ हे पुर्ण कुंभ नाहीत साधारण वरचा वाटीएवढा खोल भाग आहे आणि खाली बंद आहे. आणि सगळेच फोटो टाकलेत रे, अबे फोटो लपवुन काय करणार आहे मी, का शाक्तपंथीय आहे असं वाट्लं का काय तुला ? आणि मंदिर डोंगर माथ्यावर आहे जवळ्पास नदी नाही कुठेही. अजुन एक दोन फोटो टाकतो, एक चुकुन पिकासालाच राहिला अन एक दुसरा हिरव्या डोहाचा, रत्नाकर मतकरींच्या कथेत असतो ना तसा. इथं मात्र फोटो काढेपर्यंतच तंतर्ली होती. सुं वारं, पाउस अन एका बाजुनं यात पडंणा-या पाण्याचा आवाज.

विजुभाऊ 31/08/2011 - 16:31
ही मंदीरे शाक्त पंथियांची नसून अघोर पंथीयांची असावी असा एक कयास आहे. सुरुवातीला दाखवलेली गणेश मूर्ती ही डोंगरावर जाताना वाटेवर आहे. ती पूर्णपणे घडीव नाही. तीचा आणि डोंगरावरील शिल्पांचा कालावधी भिन्न आहे. मुख्य मंदीराबाहेरील नंदी हा त्याच्या पाठीवरील डिझाईनवरून वाकाटक राजवटीच्या वेळेचा असावा .

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 16:56
मलाही अघोरपंथीयच वाटलं होतं. पण त्या २ घट असलेल्या पिंडीमुळं गंडतोय मी. शिवाय, ह्या मंदीराच्या जवळपास एखादी नदी आहे का? पुर्वी त्या नदीमध्ये प्रेतं सोडली जायची का? कारण अशी प्रेतं अघोरसाधनेसाठी आवश्यक असतात. त्या प्रेतांवर बसून तंत्रसाधना करतात आणि शेवटी प्रसाद म्हणून तीच प्रेतं कच्ची खाल्ली जातात.

मदनबाण 06/09/2011 - 07:04
सुरेख फोटज आणि उत्तम माहिती, हल्लीच वाचलेला हा लेख देखील उपयुक्त्त ठरेल ! कातळकला : पाटेश्वरचे ‘शिव’लेणे http://alturl.com/q4p6b बाकी दोन वर्षा पूर्वी मी जालावर angkor-thom विषयी शोध घेत होतो...तेव्हा मला शिवलिंगा विषयी काही अजुन वेगळी माहिती दिसली होती. त्या जागेचं नाव आहे... Kbal Spean (http://en.wikipedia.org/wiki/Kbal_Spean) मुख्य म्हणजे तिथली शिवलिंग आणि पाटेश्वर मधील शिवलिंग यात मला बरेच साम्य वाटते. Kbal Spean जागेचे काही फोटोज ( जालावरील):---

विजुभाऊ 31/08/2011 - 16:05
हे सातार्‍याजवळ देगाव या गावात आहे. या इथे कदाचित थोड्या नंतरच्या वेळेस पाउस संपल्या नंतर गेलात तर काही मंदीरे भुयारात(कुंडात) आहेत. तेथे विष्णूच्या बारा अवतारांच्या प्रतिमा आहेत ( हो बारा अवतार) या शिवाय गणेशी ,रामाणी , इंद्राणी , ब्रम्हाणी ( स्त्री स्वरुपातेले देव) यांच्या मूर्ती आहेत. तुम्ही मरगळम्हैसा ( रेड्याच्या पठीवरील पिंड) काढायला विसरलात. अनगळ सावकारांचा पुतळ्याचे फोटो विसरलात

५० फक्त 04/09/2011 - 08:54
नमस्कार विजुभाउ, एकदा तुमच्याबरोबर जाण्याचा योग येईल काय इथे ? आणि हो त्या दिवशी प्रचंड पाउस होता आणि बरोबर कुटंब असल्याने फार इकडे तिकडे फिरता आले नाही, आणि तिथे फारसे कुणी माहिती देणारे भेटले नाही. आता पावसानंतर पुन्हा एकदा जायचे आहे, त्यावेळी तुम्हाला जमले तर फार बरे होईल. असा हि आपला हडपसर फ्लाईंग क्लबचा प्लॅन चालला आहे, ते आणि हे दोन्ही एका दिवसात पण जमवता येईल, जरा घ्याच मनावर.

सहज 31/08/2011 - 06:48
हेच म्हणतो. नंदीची मुर्ती तुलनेत नवी दिसते. ह्या जागेचा इतिहास सांगणारे फलक, छोटे संग्रहालय इ. काही आहे का तिथे किंवा जवळपास.

प्रचेतस 31/08/2011 - 10:09
अत्यंत अद्भूत देवस्थान. तरी जनांपासून अस्पर्श असे. खूपच सुरेख वर्णन आणि फोटो. यातील स्त्रीगणेश आणि नंदीचे भुलेश्वराशी बरेसचे साध्यर्म्य वाटतेय. तर लक्ष्मीसह शेषशायी भगवान विष्णू हा भुलेश्वराबरोबरच रतनवाडीतल्या अमृतेश्वर मंदिरात पण पाहिला होता. पण इथल्या शिवपिंडी मात्र अत्यंत वेगळ्याच आहेत. अश्या पिंडी कुठेही पाहिल्या नाहीत आतापर्यंत. वर ५० फक्त यांनी म्हटल्याप्रमाणे हे शाक्तपंथीयांचेच देवस्थान असू शकेल. कदाचित यादवकालीन. आता पाटेश्वराला जाउन यावेच लागेल हे सांगणे न लगे.

ईश आपटे 31/08/2011 - 10:11
मस्त फोटो................ मी नुकतच इथे जायच प्लॅनिंग करत होतो. फोटो बघून उत्सुकता अजुनच वाढली आहे... बहुधा येत्या काही दिवसातच जाईन......... आणि जी छोट्या ५ लिंगांची पिंड आहे, तशीच पिंड त्र्यंबकेश्वराला आहे.............

ईश आपटे 31/08/2011 - 10:12
मस्त फोटो................ मी नुकतच इथे जायच प्लॅनिंग करत होतो. फोटो बघून उत्सुकता अजुनच वाढली आहे... बहुधा येत्या काही दिवसातच जाईन......... आणि जी छोट्या ५ लिंगांची पिंड आहे, तशीच पिंड त्र्यंबकेश्वराला आहे.............

५० फक्त 31/08/2011 - 10:41
चला सगळे जण मिळुन जाउया, पुण्याहुन वन डे आहे, सकाळी सातला निघालो तर साताराच्या अलीकडे आराम मध्ये नाष्टा करुन डोंगराच्या पायथ्याशी पोहोचायला एक तास लागेल, म्हणजे पुणे ते पाटेश्वर देउळ साडेतीन तास. आता जाण्याबद्दल पुण्याहुन साता-याला जाताना, सातारा शहरात न जाता अलीकडेच सर्विस रोडवर महिंद्राच्या शोरुम नंतर डाविकडे रहिमतपुरला जाणारा फाटा आहे, तिकडे वळुन सरळ जाताना जो चौक लागतो तिथे उजवीकडे वळायचं, हा एमआयडिसी एरिया आहे, रस्ता प्रचंड भयंकर आणि वाईट खराब आहे.कोणत्याही गाड्या चालवताना अगदि काळजीपुर्वकच जाणे, रस्त्यावरच्या खड्यात पाणि जमा असेल तर अजुन धोकादायक आहे. इथुन पुढे सरळ देगाव गावात जायचे, इथं एक रिक्षा कमान आहे, त्या कमानीनंतर लगेच उजवीकडे वळायचे, पुढे जरा बरा रस्ता आहे पण पुर्ण सिंगल. हा रस्ता जिथेपर्यंत जातो तिथे थोडी जागा केलेली आहे चारचाकी वळवण्यासाठी, तिथं पर्यंतच कोणतीही गाडी जाउ शकते, इथुन पुढं चालु होते ती अतिशय सुंदर पायवाट, वर माझ्या आई आणि लेकाचा फोटोत आहे ती. साधारण १ ते दिड किमि पायि चालल्यानंतर पहिले देउळ लागते, तिथंच एक मठ आहे त्याच्या मागच्या बाजुला दुसरं देउळ आहे. अतिशय एकांत असं ठिकाण असल्यानं गाडीत इंधन, मोबाईल बॅटरी चार्ज (सगळ्या मोबाईल्च्या रेंज येतात), पाण्याची बाटली, खाण्याचे सामान घेउन जाणे. शक्यतो अंधाराच्या आधीच परत उतरुन हायवे पर्यंत पोहोचावे. वर मठात सकाळी अकरा ते बारा प्रसादाचे जेवण असते आणि मग नंतर १२ ते ३ मठ बंद असतो, त्यावेळी मठात विनंती करुन विश्रांती करता थांबणं शक्य आहे, पण ३ वाजता आरती झाल्याशिवाय बाहेर पडता येत नाही. दोन चाकी घेउन जाणा-यांनी पायवाटॅच्या रस्त्यानं गाड्या नेण्याचा अविचार करु नये, ही नम्र विनंती.

मृत्युन्जय 31/08/2011 - 10:44
बोला कधी जायचे? मी तयार आहे. मंदिर एकदम निवांत दिसते आहे. सुंदरच. चाफळच्या राम मंदिरात गेला आहात का कधी? खुप सुंदर आणि प्रसन्न मंदिर. जाउन या

५० फक्त 31/08/2011 - 10:52
गणपतीनंतरचा रविवार. चला नावं टाका यादीत खाली म्हणजे वाहतुक व्यवस्था करता येईल, रात्री कैलास गार्डनला कट्टा पण करु हातासरशी.

आत्मशून्य 31/08/2011 - 15:36
कास पठार सूंदर आहेच, पण तिथे एक शिवपेटेश्वर नावाचं खूप चांगलं मंदीर आहे. जे फारसं कोणालाच माहीत नाही. हे मंदीर गूहेमधेच आहे. जर कोणाला मूचकूंदराजाची गोश्ट माहीत असेल तर ती याच ठीकाणी घडली होती, हे नमूद करतो. अत्यंत शांत व जागृत ठीकाण आहे. फ्लाइंग विसीट साठी मस्त.

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 16:01
पण आपण मुचूकूंद ॠषीं विषयी बोलत आहात का ? अर्थात 'कालयवन' कथेबद्दल ? तसे असेल तर ती गुहा उत्तरप्रदेशात पाली मध्ये आहे असे वाटते.

आत्मशून्य 31/08/2011 - 16:18
मी सदरील माहीती ही तेथे उपलब्ध असलेल्या स्त्रोतावरून दीली आहे, कृपया हा फोटो(झूम)बघावा, तेथेच काढला आहे यावरून अंदाज येइल. यामधे मूचकूंद राजा, श्रीकृष्ण व काल्यवण दैत्याचा उल्लेख आहे. उर्वरीत कथा दूसर्‍या खांबावर होती जीचा फोटो नाहीये पण ओडीओ रेकॉर्डींग केलं आहे. जी 'कालयवन' कथेशी संपूर्ण साधर्म्य दर्शवते.

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 17:27
इथे अधिक माहिती तसेच नकाशा मिळेल जो माझ्या म्हणण्याला पुष्टीच देतो. आणि तसेही मथुरेहून पळून श्रीकृष्ण तुम्ही म्हणताय त्या स्थानापर्यंत येवढ्या लांब येणे थोडे अवघड वाटत नाही का ? तसेच पुढे ही गुहा सोडून मुचूकूंद ऋषी पुढे गंधमादन पर्वतावर तपश्चर्येला गेल्याचा उल्लेख अनेक ठिकाणी सापडतो.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 17:32
स्थानिक कथांमध्ये पायपोस नसतो. पुर्वापार चालत आलेल्या कथा नंतर खर्‍या वाटू लागतात. उदा.:अमृतेश्वराचं देऊळ हे पांडवांनी बांधलं असं गावकर्‍यांकडून ठासून सांगितलं जातं. वस्तुतः ते मंदीर साधारणत: ९व्या शतकातलं असावं. पांडवांच्या काळी हेमाडपंथी वास्तुकला होती का हा प्रश्न होऊ शकतो कदाचित, पण पांडवकालीन लेण्यांची अवस्था आणि ह्या मंदीरातील कोरीवकामाचे तपशील शिल्लक असणं हा फरक मात्र नक्कीच जाणवतो. तद्वत, सातार्‍याजवळची ती एखादी अख्यायिका असू शकते. (आहेच असं नव्हे, पण नसेलच असंही नाही.)

आत्मशून्य 31/08/2011 - 17:46
मला स्वत:लाही मूचकूंदाची गूहा इथं आहे हे वाचून (प्रमाणाबाहेर)आश्चर्यच वाटलं होतं, श्रीकृष्णही येवढ्या लांब येणे थोडे अवघड वाटते (तो देव नाही हे गृहीत धरून). तरीही सर्वात मोठे आश्चर्य हे आहे की जर इतकी महत्वाची घटना या ठीकाणी घडली होती तर याची माहीती कूणालाच कशी नाही ? खरतर कासला येण्या-जाण्याच्या प्रमूख डांबरी रस्त्याला लागून हे (शिवपेटेश्वर) स्थान/टेकडी व गूहा आहे (कास फक्त १० कीमी लांब आहे तिथून) जिथे मोठ्या संखेने लोक सातत्याने भेट देत असतात. पण हे ठीकाण फारसे(?) ज्ञात नाही. @धमालमुलगा:: शक्य आहे, केवळ अख्याइका असणं शक्य आहे पण ती अशी कमानीवर संगमरवरात कोरणे योग्य न्हवे. बाकी इथे फक्त नैसर्गीक गूहा आहे व पिंड. मंदीर, मूर्त्या, कलाकूसर वगैरे वगैरे काही नाही. पण ठीकाण अप्रतीम आहे.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 18:00
मित्रा, फोटो खूपच छोटा, तसेच त्या फोटोची मूळ लिंक न दिल्यामुळे मोठा फोटो पाहता येत नाही आणि आमचे डोळे अंमळ ढाप्पण लागून खराब झाल्याने नीटसं दिसत नाही. पण, आपल्या गावातल्या एखाद्या चांगल्या वाटणार्‍या/असणार्‍या ठिकाणाची पुर्वापार विश्वासाने माहिती आल्याने महती वाटल्यास तसे ग्रामस्थांनी करणे गैर नाही. शेवटी तो त्यांच्या श्रध्देचा एक भाग आहे. ते असो. ती संगमरवरी पाटी ग्रामस्थांनी लावली आहे, पुरातत्व खात्याने लावली आहे की कोणा मंडळाने ते कळत नसल्याने अधिक काय सांगणार?

आत्मशून्य 31/08/2011 - 18:49
अग्निकोल्हा असेल तर फटूवर राइट क्लिक करून विऊ इमेज म्हणा. किव्हां इमेजवर राइट क्लिक करून ती हर्डीस्कवर सेव कल्यासही पाहता येइल. मूळ चित्र मोठ आहे, पण प्रतीसाद मोठा वाटू नये म्हणून इमेज साइज छोटी डिस्प्ले केलीय. पाटी कोणी लावलीय याची शहानीशा केली नाही हे खरयं.

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 19:43
फोटू मोठा करुन पाहिला. त्या संगमरवरावरही कोणी पाटी लावली आहे ते दिलेलं नाही त्यामुळं कन्फर्मेशनची गोचीच झाली की. :) असो! आपण असं म्हणू फार तर की, 'तिथल्या ग्रामस्थांच्या म्हणण्यानुसार.....' आणि पुढचं सगळं! :)

हुप्प्या 31/08/2011 - 10:59
ह्या शिल्पांमधे दिसणार्‍या सौंदर्याबरोबरच एक समृद्ध, प्राचीन इतिहास दडलेला आहे. कधीतरी तो समजो अशी इच्छा. आणि तोवर हे स्थान असेच टिकून राहो. ह्या स्थानाची सफर निदान फोटोतून का होईना घडवून आल्याबद्दल मनःपूर्वक आभार!

प्रास 31/08/2011 - 12:16
हर्षदराव, छान सफर घडवून आणलीत पाटेश्वराची! हे स्थान काही ठावून नव्हतं. धन्यवाद! फोटो एकदम मस्त आणि डिटेलवार वर्णन यामुळे धाग्याला चार चाँद लागले आहेत. भेट द्यायच्या स्थानांच्या यादीत भर पडली आहे....

परिकथेतील राजकुमार 31/08/2011 - 13:53
मस्तच आले आहेत फटू. (पण लोड व्हायला खूप वेळ का घेत असावेत?) शाक्तपंथीय देवस्थानाजवळ रिद्धी सिद्धी सह गणपती आणि तो देखील डाव्या सोंडेचा बघून आश्चर्य वाटले. देवस्थान व परिसराची माहिती आवडली. माहिती नवोदितांसाठी मार्गदर्शक करण्याचा प्रयत्न छानच. अवांतर :- ह्या धाग्याच्या निमित्ताने आमचा अवलिया शाक्तपंथावर लेखमाला लिहीणार होता त्याची आठवण झाली. शक्य झाल्यास गणपतीचे मूळ रुप, गणपती हे कोणाचे दैवत म्हणून उदयाला आले, वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती.

स्पा 31/08/2011 - 14:00
वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती वा योगप्रभू.. लवकरात लवकर लेखमाला सुरु करा :)

योगप्रभू 31/08/2011 - 23:28
वाममार्गीयांच्या उपासनेतील गणेशाचे मूळ रुप व स्थान इत्यादीची अतिशय सुंदर माहिती योगप्रभूंकडे आहे, ती त्यांनी द्यावी अशी विनंती.>> पर्‍या हे कुणी सांगितलं बाबा तुला? उद्या योगप्रभूला अघोर साधनेची इत्यंभूत माहिती आहे, असे म्हणशील. गणेश हे सात्विक दैवत आहे. पण पेशवाईत राघोबादादाने माधवरावाचे वाईट घडून पेशवेपद स्वतःला मिळावे म्हणून काही साधना केल्या होत्या, असे वाचनात आले होते. शनिवारवाड्यात असताना रघुनाथराव सूर्यत्राटक (माध्यान्हीच्या सूर्याकडे एकटक पाहाणे) करायचा. त्याची अघोरी साधना नाशिकला आनंदवल्लीच्या वाड्यात चालत असे. मी इतकेच वाचले आहे, की राघोबादादाने उच्छिष्ट गणपती नावाची एक अघोर साधना तेथे केली होती. ज्यात उग्र गणेश जागवल्याने माधवराव पेशवा कोणतेही औषध लागू न होता मृत्युमुखी पडल्याची बोलवा होती. अर्थात या सार्‍या साहित्यिक कल्पनाविलासाच्या गोष्टी आहेत. इतिहास म्हणून त्यांचे महत्त्व नाही. वामपंथाच्या उपासनेबाबत मला माहिती नाही. कुणीतरी तुला भलतंच काहीतरी सांगितलेलं दिसतंय. :)

ईश आपटे 01/09/2011 - 20:24
ऐकीव माहिती नुसार, राघोबादादाने ज्या काळ्यारंगाच्या गणपतीच्या मूर्तिची उपासना केली होती, माधवराव वर प्रयोग करण्याकरिता, तो गणपति त्याने नंतर एका विहीरीत टाकला.. तो गणपती नंतर विहीरीतुन काढून तिथे सध्या मंदिर बांधले आहे. ते मंदिर म्हणजे पौड फाट्याजवळचे दशभुजा गणपति मंदिर होय...............

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 16:00
आजुबाजूचा निसर्ग, मंदीर, स्थापत्यशास्त्र...आणि त्याचे घेतलेले फोटू! नक्की कशाचं कवतिक करावं माणसानं? :) @पर्‍या: रिध्दी सिध्दीसह गणपती असण्याचे आश्चर्य नको. ती मुर्ती नंतर आलेली असू शकते. नीट पहा, गणपती आणि रिध्दी-सिध्दी ह्यांचे चेहरे, मुकुट ह्यांची ठेवण टिपिकल दैवतांसारखी नाही. डोळे काहीसे आडवे पसरट आणि मुकुट बौध्दशिल्पांशी साधर्म्य साधणारे दिसताहेत. शिवाय दोघींची कटीवस्त्रंही! तसंच विष्णू-लक्ष्मी, ब्रम्हदेव आणि गरुडही नंतरच्या काळात आलेले दिसतायत. न चुकता स्त्री-गणेशाची प्रतिमा इथेही आहेच. @ हर्षदः देवळाच्या आजूबाजूचे, भिंती, खांब ह्यांच्यावर काही नक्षी/चिन्हं असं होतं का? त्यांचे फोटो असतील तर तेही बघायला मिळतील का? मठामध्ये काही माहिती मिळाली का? शाक्तपंथाचा काही विशेष उल्लेख केला का त्यांनी? सर्वसाधारणतः शाक्तपंथी हे शक्तीचे उपासक. शक्ती => शाक्त. आणि शक्ती=देवाचे स्त्रीरुप (आठवा:महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठं, शिव आणि शक्ती इ.इ.) शिवाला सृष्टीचा पिता मानले जात असले, तरी शाक्तपंथीयांमध्ये जननक्षमता असलेल्या शक्तीची उपासना होते/व्हायची. ह्या देवळामध्ये शिवाला सर्वोच्च महत्व असावं असं वरील फोटोंवरुन वाटतंय. (सगळे फोटो चढवले नसतील हे मान्य, आणि त्यामध्ये शक्ती/पार्वती/दुर्गा/काली/सती ह्यांचे फोटो असू शकतीलही ) पण जर शिवाला सर्वोच्च महत्व असेल तर ते देऊळ शाक्तपंथी नसावं. हां! एक गोष्ट मान्य, सर्वमान्य धार्मिक प्रकारच्या उपासनेसाठी हे देउळ उभारले नाही हे नक्की. सदर देऊळ हे १००% तांत्रिक उपासनेचे केंद्र असावे असं दिसतंय. अघोरपंथामध्ये शिवाला नरबळी देण्याची पध्दत आहे. त्यामध्ये पिंडीवरचं लिंग बाजूला सरकवून्/खाली खेचून पिंडीवर दिलेल्या बळीचे मस्तक आतमध्ये खेचून घेण्याची सोय केली असायची ती वर फोटोमध्ये दिसते आहे. परत गोंधळ उडतोय तो शेवटच्या फोटोमुळं. त्या पिंडीवरचे दोन कुंभ/घट हे साठवणीसाठी असल्याप्रमाणे दिसताहेत. हा शेवटचा फोटो काढलाय ती पिंड एखाद्या चारीबाजूंनी बंदिस्त असलेल्या एखाद्या चौकात/खोलीत आहे का? कारण असे बंदिस्त चौक असायचे जिथे शाक्तपंथीयांचे पंच-मकार घडायचे. तसे असेल तर त्या घटांमध्ये मद्य आणि/किंवा मांस साठवण्याची सोय असावी. (अर्थात, ती पिंड अशा ठिकाणी नसेल तर हा मुद्दा बहुतेक बादच समजावा.) ह्या विषयाचा माझा काही अभ्यास नाही. अभ्यासूंची मते वाचायला जरूर आवडेल. मित्रा, आणखी डिट्टेल फोटो असतील तर शेअर करावे. उत्सुकता वाढलीए. आणि ह्याविषयावर अधिक माहिती द्यावी अशी प्रियाली, वल्ली आणि पुण्याचे पेशवे ह्यांना मी विनंती करतो.

५० फक्त 31/08/2011 - 22:29
देवळाच्या आजूबाजूचे, भिंती, खांब ह्यांच्यावर काही नक्षी/चिन्हं असं होतं का? त्यांचे फोटो असतील तर तेही बघायला मिळतील का? - नाही रे देवळाच्या आजुबाजुच्या भिंती ह्या दगडाच्या आहेत, किल्यासारखे बांधकाम आहे, आणि वर एका फोटोत दिसत असल्या सारखे व्यवस्थित कोनाडे आहेत दिवे लावण्यासाठी, जे पाय-यांच्या बाजुला आहेत तसेच. जे मोठं देउळ आहे पहिल्यांदा लागणारं ते एखाद्या डोंगराला बॉक्स कटिंग करुन केल्यासारखं आहे. प्रवेश करतानाची ओवरी अगदी भुलेश्वरासारखीच आहे. मठामध्ये काही माहिती मिळाली का? शाक्तपंथाचा काही विशेष उल्लेख केला का त्यांनी? - नाहि, तो मठ ही कुणा महाराजांची समाधी आहे, तिथं फार कुणी बोलणारं नव्हतं पण तिथल्या मावशी मात्र थोड्या भितीदायक वाटत होत्या. शक्ती/पार्वती/दुर्गा/काली/सती ह्यांच्या मुर्ती नाहीत, पंण वर दिलेली एक अष्टभुजेची मुर्ती मात्र आहे. सदर देऊळ हे १००% तांत्रिक उपासनेचे केंद्र असावे असं दिसतंय. - १०० % सहमत, तिथे जायचे सगळे रस्ते अजुनही अवघड आहेत, मध्ये फक्त १०-१२ पाय-या आहेत, वर जर एवढं पुर्ण देउळ आहे तर जायचा रस्ता पण तेवढाच चांगला असायला हवा होता. बरं झालं ही चर्चा आधी वाचली नव्हती, च्यायला त्या देवळात अन गुहेत एकटाच गेलो होतो आत फोटो काढायला, एक तर त्या अख्या देवळात आम्ही ४ जण होतो, बाकी कुणी नाही, त्या मठात १०-१२ वेळा हाका मारल्यावर त्या मावशी बाहेर आल्या होत्या, अगदी पळायचि वेळ आलि तरी शक्य नव्हतं तिथुन. ति शेवटची कुंभ असलेली पिंड सध्या देवळाच्या गाभा-याच्या बाहेर पण संकुलाच्या आत आहे, हे विविध पिंडी असलेले देउळ अजुन आत आहे, एका बाजुला मुख्य देवुळ एका बाजुला आहे, सहसा माहित नसेल तर या मागच्या देवळाकडं जायचा प्रश्न येणार नाही,. आणि ते कुंभ हे पुर्ण कुंभ नाहीत साधारण वरचा वाटीएवढा खोल भाग आहे आणि खाली बंद आहे. आणि सगळेच फोटो टाकलेत रे, अबे फोटो लपवुन काय करणार आहे मी, का शाक्तपंथीय आहे असं वाट्लं का काय तुला ? आणि मंदिर डोंगर माथ्यावर आहे जवळ्पास नदी नाही कुठेही. अजुन एक दोन फोटो टाकतो, एक चुकुन पिकासालाच राहिला अन एक दुसरा हिरव्या डोहाचा, रत्नाकर मतकरींच्या कथेत असतो ना तसा. इथं मात्र फोटो काढेपर्यंतच तंतर्ली होती. सुं वारं, पाउस अन एका बाजुनं यात पडंणा-या पाण्याचा आवाज.

विजुभाऊ 31/08/2011 - 16:31
ही मंदीरे शाक्त पंथियांची नसून अघोर पंथीयांची असावी असा एक कयास आहे. सुरुवातीला दाखवलेली गणेश मूर्ती ही डोंगरावर जाताना वाटेवर आहे. ती पूर्णपणे घडीव नाही. तीचा आणि डोंगरावरील शिल्पांचा कालावधी भिन्न आहे. मुख्य मंदीराबाहेरील नंदी हा त्याच्या पाठीवरील डिझाईनवरून वाकाटक राजवटीच्या वेळेचा असावा .

धमाल मुलगा 31/08/2011 - 16:56
मलाही अघोरपंथीयच वाटलं होतं. पण त्या २ घट असलेल्या पिंडीमुळं गंडतोय मी. शिवाय, ह्या मंदीराच्या जवळपास एखादी नदी आहे का? पुर्वी त्या नदीमध्ये प्रेतं सोडली जायची का? कारण अशी प्रेतं अघोरसाधनेसाठी आवश्यक असतात. त्या प्रेतांवर बसून तंत्रसाधना करतात आणि शेवटी प्रसाद म्हणून तीच प्रेतं कच्ची खाल्ली जातात.

मदनबाण 06/09/2011 - 07:04
सुरेख फोटज आणि उत्तम माहिती, हल्लीच वाचलेला हा लेख देखील उपयुक्त्त ठरेल ! कातळकला : पाटेश्वरचे ‘शिव’लेणे http://alturl.com/q4p6b बाकी दोन वर्षा पूर्वी मी जालावर angkor-thom विषयी शोध घेत होतो...तेव्हा मला शिवलिंगा विषयी काही अजुन वेगळी माहिती दिसली होती. त्या जागेचं नाव आहे... Kbal Spean (http://en.wikipedia.org/wiki/Kbal_Spean) मुख्य म्हणजे तिथली शिवलिंग आणि पाटेश्वर मधील शिवलिंग यात मला बरेच साम्य वाटते. Kbal Spean जागेचे काही फोटोज ( जालावरील):---
श्रावणाच्या पहिल्या रविवारी भुलेश्वर ते शेवटच्या रविवारी पाटेश्वर असा शाक्तपंथीय शिवालयांचा प्रवास घडला, भुलेश्वराचे फोटो आधीच टाकलेत म्हणुन हे पाटेश्वराचे.
कला
प्रवास
धर्म
इतिहास
छायाचित्रण
शिफारस
अनुभव
माहिती
आस्वाद
प्रतिभा
विरंगुळा

होड्या सोडणे

डॉ.श्रीराम दिवटे ·
hodi होड्या सोडणं (पुड्या नव्हे!) अन् खोड्या काढणं हा तर आम्हां मुलांचा पावसाळ्यातील मजेशीर उद्योग असायचा. त्यातल्या त्यात साचलेल्या पावसाच्या उथळ पाण्यात कागदी होड्या करून सोडणं व त्या कशा वाहत जातात, कोणाच्या कशा डुबकी मारतात किंवा कोणाच्या कशा तिरक्या होऊन गटांगळ्या खातात हे पाहणं फार मौजेचं गणित असायचं. होड्या तयार करणे आम्हांला जमत नसल्याने मोठ्या पोरांकडून बनवून घाव्या लागत.
बालकथा
जीवनमान
राहणी
क्रीडा
मौजमजा
छायाचित्रण
अनुभव
विरंगुळा

काही क्षण टिपलेले... ४ पशु आणि पक्षी.

मदनबाण ·

प्रचेतस 27/08/2011 - 11:33
मस्त रे बाणा. सुरेख फोटू आले आहेत. केरळ मध्ये काढलेले फोटू आहेत का ?

अनंत छंदी 27/08/2011 - 12:14
त्या चरणार्‍या राजकीय पुढार्‍याचे फोटो फारच काढलेत;) पहिले मायलेकरू जास्त आवडले.

ढ 27/08/2011 - 19:41
मस्त आहेत सर्व फोटू. आवडल्या गेल्या आहेत.( हल्ली मिपावर असंच लिहीतात म्हणे. )

स्पंदना 29/08/2011 - 06:49
हेअरकट भारी महाराजांचा !! वरच पिल्लु कस लटकलय आईला. छान फोटो अन जयंत काकांचा धागा हाय्जॅक न करता नविन काढाय्ची कल्पना (सज्जन कल्पना) आवडली.

मदनबाण 29/08/2011 - 20:31
मृत्युन्जय तुमचे फोटो देखील फार सुंदर आहेत... :) मुख्य म्हणजे त्याच्यावर तुम्ही तुमची सही उमटवली नाही हे फार बरं झाल. ;) ज्या प्रमाणे एखाद्या सौदर्यवतीच्या गालावरील तिळ किंवा सहज हास्य करताना तिच्या गालावरची खळी लगेच नजरेस पडते, तसेच फोटो पाहताना त्याच्यावर उमटवलेली सही माझ्या नजरेत येते. ;) जाता जाता :--- जर तुम्ही व्यावसायिक फायद्यासाठी फोटो काढत नसाल तर त्या फोटोंवर स्वत:ची सही उमटवु नये या मताचा मी आहे.च्यामारी इतकी महिनत घेउन फोटु काढायचा आणि त्याच्यावर स्वतःच्या नावाचा ओरखडा का उमटवायचा ! ज्याला वापरायचा असेल त्याला वापरु द्या की... स्वतःच्याच धाग्यावर अवांतर :--- इजिप्तचे राजे मोठ मोठे पिरामिड उभारुन गेले, स्वतःचे प्रेत परलोकीच्या प्रवासाठी रहावे म्हणुन नीट जतन करुन ठेवले ! काय फायदा झाला ? त्यांच्या ममीजची पावडर करुन औषध म्हणुन विकण्यात आले होते ! ;) ( आता सांगा मला कसा करेल तो ममी परलोकची यात्रा ? ;) ) थोडक्यात :--- गीता सार :--- तुम्ही काय घेउन आला होतात, जे तुम्ही तुमच्या बरोबर परत घेउन जाणार आहात ? माझा नेहमीचाच फंडा :--- स्वतः आनंद घ्या,अन् दुसर्‍याला तो आनंद घेउ द्या.;) परत सर्व प्रतिसादकांचे आभार मानुन मी माझे ४ शब्द इथेच आटोपते घेतो. ;)

पाषाणभेद 30/08/2011 - 05:49
बाणा एकदम मनातलं बोलला बघ. तुम्हा दोघांचे फोटो मस्त आहेत. अन तुझी खालची अस्टेरीक मला नेहमी आवडते. ***फोटो फक्त रिसाईझ केले आहेत,सॉफ्टवेअर वापरुन इतर कुठलाही बदल केलेला नाही.

प्रचेतस 27/08/2011 - 11:33
मस्त रे बाणा. सुरेख फोटू आले आहेत. केरळ मध्ये काढलेले फोटू आहेत का ?

अनंत छंदी 27/08/2011 - 12:14
त्या चरणार्‍या राजकीय पुढार्‍याचे फोटो फारच काढलेत;) पहिले मायलेकरू जास्त आवडले.

ढ 27/08/2011 - 19:41
मस्त आहेत सर्व फोटू. आवडल्या गेल्या आहेत.( हल्ली मिपावर असंच लिहीतात म्हणे. )

स्पंदना 29/08/2011 - 06:49
हेअरकट भारी महाराजांचा !! वरच पिल्लु कस लटकलय आईला. छान फोटो अन जयंत काकांचा धागा हाय्जॅक न करता नविन काढाय्ची कल्पना (सज्जन कल्पना) आवडली.

मदनबाण 29/08/2011 - 20:31
मृत्युन्जय तुमचे फोटो देखील फार सुंदर आहेत... :) मुख्य म्हणजे त्याच्यावर तुम्ही तुमची सही उमटवली नाही हे फार बरं झाल. ;) ज्या प्रमाणे एखाद्या सौदर्यवतीच्या गालावरील तिळ किंवा सहज हास्य करताना तिच्या गालावरची खळी लगेच नजरेस पडते, तसेच फोटो पाहताना त्याच्यावर उमटवलेली सही माझ्या नजरेत येते. ;) जाता जाता :--- जर तुम्ही व्यावसायिक फायद्यासाठी फोटो काढत नसाल तर त्या फोटोंवर स्वत:ची सही उमटवु नये या मताचा मी आहे.च्यामारी इतकी महिनत घेउन फोटु काढायचा आणि त्याच्यावर स्वतःच्या नावाचा ओरखडा का उमटवायचा ! ज्याला वापरायचा असेल त्याला वापरु द्या की... स्वतःच्याच धाग्यावर अवांतर :--- इजिप्तचे राजे मोठ मोठे पिरामिड उभारुन गेले, स्वतःचे प्रेत परलोकीच्या प्रवासाठी रहावे म्हणुन नीट जतन करुन ठेवले ! काय फायदा झाला ? त्यांच्या ममीजची पावडर करुन औषध म्हणुन विकण्यात आले होते ! ;) ( आता सांगा मला कसा करेल तो ममी परलोकची यात्रा ? ;) ) थोडक्यात :--- गीता सार :--- तुम्ही काय घेउन आला होतात, जे तुम्ही तुमच्या बरोबर परत घेउन जाणार आहात ? माझा नेहमीचाच फंडा :--- स्वतः आनंद घ्या,अन् दुसर्‍याला तो आनंद घेउ द्या.;) परत सर्व प्रतिसादकांचे आभार मानुन मी माझे ४ शब्द इथेच आटोपते घेतो. ;)

पाषाणभेद 30/08/2011 - 05:49
बाणा एकदम मनातलं बोलला बघ. तुम्हा दोघांचे फोटो मस्त आहेत. अन तुझी खालची अस्टेरीक मला नेहमी आवडते. ***फोटो फक्त रिसाईझ केले आहेत,सॉफ्टवेअर वापरुन इतर कुठलाही बदल केलेला नाही.
आई ला घट्ट कवटाळुन बसलेले पिल्लु. तुरेवाला बुलबुल...
प्रवास
छायाचित्रण
प्रकटन

अंगरक्षक

अभिजीत राजवाडे ·

शाहिर 26/08/2011 - 16:05
उचलला कॉमेरा आणि लावला डोळ्याना ... छान राहु द्या निदान "नेत्र सुखद" तरी फोटो टाका कि

५० फक्त 27/08/2011 - 07:28
''त्यात हे सद-गृहस्थ पं. जसराज, गुलशन ग्रोव्हर आणि राणि मुखर्जी यांच्या सुरक्षेचे काम पहात होते.'' या कार्यक्रमानंतर पंडितजींचा बोबडी वळाली, गुलशन ग्रोव्हरने वाईट कामं करणं सोड्ली अन राणि मुखर्जी ..... असो अवांतर - तुमचं फोटोचं कलेक्शन छान आहे पण बरेच फोटो एकदम टाका ना, अतिअवांतर - हा टोणगा राणि मुखर्जीचा बाडीगार्ड असताना तुम्हाला तिच्याऐवजी ह्याचा का फोटो काढावा वाटला, असो असते एकेकाची सॉदर्य द्रुष्टी.

सूर्यपुत्र 27/08/2011 - 13:33
>>हा टोणगा राणि मुखर्जीचा बाडीगार्ड असताना तुम्हाला तिच्याऐवजी ह्याचा का फोटो काढावा वाटला, असो असते एकेकाची सॉदर्य द्रुष्टी. हेच म्हणणार होतो... ;) मला पहिल्यांदा वाटले की सलमान खांच्या आगामी पिक्चरसंबंधी काहीतरी असेल... -सूर्यपुत्र.

शाहिर 26/08/2011 - 16:05
उचलला कॉमेरा आणि लावला डोळ्याना ... छान राहु द्या निदान "नेत्र सुखद" तरी फोटो टाका कि

५० फक्त 27/08/2011 - 07:28
''त्यात हे सद-गृहस्थ पं. जसराज, गुलशन ग्रोव्हर आणि राणि मुखर्जी यांच्या सुरक्षेचे काम पहात होते.'' या कार्यक्रमानंतर पंडितजींचा बोबडी वळाली, गुलशन ग्रोव्हरने वाईट कामं करणं सोड्ली अन राणि मुखर्जी ..... असो अवांतर - तुमचं फोटोचं कलेक्शन छान आहे पण बरेच फोटो एकदम टाका ना, अतिअवांतर - हा टोणगा राणि मुखर्जीचा बाडीगार्ड असताना तुम्हाला तिच्याऐवजी ह्याचा का फोटो काढावा वाटला, असो असते एकेकाची सॉदर्य द्रुष्टी.

सूर्यपुत्र 27/08/2011 - 13:33
>>हा टोणगा राणि मुखर्जीचा बाडीगार्ड असताना तुम्हाला तिच्याऐवजी ह्याचा का फोटो काढावा वाटला, असो असते एकेकाची सॉदर्य द्रुष्टी. हेच म्हणणार होतो... ;) मला पहिल्यांदा वाटले की सलमान खांच्या आगामी पिक्चरसंबंधी काहीतरी असेल... -सूर्यपुत्र.
२१ ऑगस्ट रोजी न्यु यॉर्क मधे एक भारतीय स्वातंत्र्य दिना निमित्त एक मिरवणुक काढली होती. त्यात हे सद-गृहस्थ पं. जसराज, गुलशन ग्रोव्हर आणि राणि मुखर्जी यांच्या सुरक्षेचे काम पहात होते. जबरदस्त व्यक्तिमत्व आहे. फक्त सोने नाही घातले. Bodyguard
छायाचित्रण

सौंदर्यनगरीतील कलावैभव: शिल्पकला

चित्रगुप्त ·

आत्मशून्य 25/08/2011 - 03:54
शेवटचे शिल्प प्रणय वाटत नाही... ते बाणवालं व्यक्तीमत्व क्यूपीड वाटत आहे... ???

धनंजय 25/08/2011 - 04:33
शिल्पे छानच. पण एवढी मोठी जंत्री जरा जास्तच झाली. पुढचा लेख म्हणून चारपाच चित्रेच पण तुलनात्मक रसग्रहण करत द्यावी, अशी विनंती. मला खुद्द फक्त आदर्श प्रमाणबद्धतेचे दर्शन करवणारी शिल्पे थोडीशी कंटाळवाणी वाटतात, हे कबूल करतो. उदाहरणार्थ पाचवे चित्र घ्या : हंसाशी प्रणय करणारी युवती - बहुधा ग्रीक मिथकांतली लीडा. जितपत या चित्रात तिच्या चेहर्‍यावरचा भाव कळतो, तो साचेबद्ध "आदर्श" कामना आहे. त्या मानाने त्याच कथेचे मायकलँजलोने केलेले चित्रण भावनांच्या दृष्टीने गुंतागुंतीचे वाटते : (चित्र विकिपेडियावरून साभार) - - - पहिल्या चित्रातल्या शिल्पामध्ये कुरळे केश शिल्पिण्याच्या कौशल्यापेक्षा, आणि वस्त्राच्या चुण्यांपेक्षा मला तर्जनीच्या शेवटच्या पेरातला बाक अधिक अर्थपूर्ण वाटतो. (अर्थात, त्या हातामध्ये ते नाजुक नाट्य शोभून दिसण्याकरिता वस्त्रे, केस वगैरे बारकाईने शिल्पिणे आवश्यकच आहे, हे मान्य आहे.) - - - जुन्या काळात संगमरवराच्या शिल्पांवर रंगरंगोटी करत, असे अनेक ठिकाणी ऐकलेले आहे. पांढर्‍या संगमरवरावरचे बिनबुब्बुळाचे डोळे सुंदर वाटणे ही मागच्या काही शतकांत उद्भवलेली गमतीदार अभिरुची आहे.

चित्रगुप्त 25/08/2011 - 15:08
....... पुढचा लेख म्हणून चारपाच चित्रेच पण तुलनात्मक रसग्रहण करत द्यावी..... चांगली कल्पना आहे. अवश्य प्रयत्न करेन. आपल्याइकडली अजिंठा, पहाडी, राजस्थानी वगैरे शैलीतील चित्रे बघताना त्यातील कथाप्रसंग बहुतांशी आपल्याला ठाऊक असतात, बरेचदा ते रामायण, महाभारत, बुद्ध् चरित्र वगैरेतीलच असतात. त्यामुळे त्यासाठी आपल्याला फारसे प्रयास करावे लागत नाहीत. पाश्चात्य यथार्थदर्शी चित्रे बघत संग्रहालयातुन फिरताना येशु व मेरीची शेकडोंच्या संख्येतील चित्रे कंटाळवाणी वाटू लागतात, पायपीट करून थकवा येतो... मात्र तिथली ग्रीक पुराणकथांवर आधारित चित्रे मात्र लक्ष वेधून घेतात. ती बघताना जरा गोंधळल्या सारखे होते, कारण चित्रकारांचे असाधारण कौशल्य जरी जाणवत असले, तरी चित्रविषय, त्यात रंगवलेल्या पौराणिक कथा फारश्या ठाऊक नसतात. अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल.... काय म्हणता ?

मी_ओंकार 25/08/2011 - 17:07
अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल.... काय म्हणता ? वाचण्यास उत्सुक. नक्की लिहा. - ओंकार.

धमाल मुलगा 25/08/2011 - 17:58
अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल....
हे एकदम झकास होईल. :) आवडेल वाचायला. नक्की वाट पाहू आम्ही.
पाश्चात्य यथार्थदर्शी चित्रे बघत संग्रहालयातुन फिरताना येशु व मेरीची शेकडोंच्या संख्येतील चित्रे कंटाळवाणी वाटू लागतात, पायपीट करून थकवा येतो... मात्र तिथली ग्रीक पुराणकथांवर आधारित चित्रे मात्र लक्ष वेधून घेतात.
ह्यामध्ये येशू आणि मेरी ह्यांच्या ठराविक काळाचेच चित्रण आहे आणि ग्रीक पुराणकथांमध्येही भारतीय पुराणकथाशिल्पांप्रमाणॅच भरपूर वैविध्य आणि मोठा काळ/इतिहास उपलब्ध आहे ह्यामुळे तर असा फरक पडत असेल का?

धनंजय 25/08/2011 - 22:33
हे फार छान होईल. वाचण्यास उत्सूक आहे. एका बाबतीत थोडेसे वेगळे मत :
ती बघताना जरा गोंधळल्या सारखे होते, कारण चित्रकारांचे असाधारण कौशल्य जरी जाणवत असले, तरी चित्रविषय, त्यात रंगवलेल्या पौराणिक कथा फारश्या ठाऊक नसतात.
मी वर उल्लेखलेला कंटाळ्याचा मुद्दा हा नव्हे. माझ्या प्रतिसादातल्या उदाहरणातच बघा : हंसाशी संभोग करणार्‍या लीडा या युवतीची कथा मला ठाऊक आहे. तरी तुम्ही दिलेले शिल्प मला कंटाळवाणे वाटले. कारण त्यातील (जितपत मला दिसतात) भावना आणि शरीररचना साचेबद्ध सौष्ठवाची आहे. माहीत असलेल्या कथेतसुद्धा नवीन जाणीव उत्पन्न करून दिली, तर त्या कलाकृतीचे (त्या रसिकापुरते) यश आहे. नाहीतर नाही. याचे स्पष्टीकरण म्हणून त्याच कथेचे मायकेलँजेलो याने केलेले चित्रणही मी दिलेले होते. ते मला कंटाळवाणे वाटत नाही. युवतीच्या हावभावात साचा नसून काहीतरी गुंतागुंत आहे. ती बघून लीडाची कथा ऐकून मला कल्पना करता आली होती, त्यापेक्षा तिची वेगळीच मनःस्थिती कळली. म्हणून माझ्यापुरते त्या सौष्ठवयुक्त शिल्पापेक्षा चित्र कलाकृती म्हणून भावले.

चित्रगुप्त 26/08/2011 - 02:57
.....माहीत असलेल्या कथेतसुद्धा नवीन जाणीव उत्पन्न करून दिली, तर त्या कलाकृतीचे (त्या रसिकापुरते) यश आहे. नाहीतर नाही..... अगदी खरे. माझा एक अनुभवः गेल्या चाळीसेक वर्षात शेकडो हजारो चित्रे बघताना बहुतेकदा असे व्हायचे, की समजा मी अमुक एका चित्रकाराचे चित्र बघत असेन, तर तेंव्हा मला त्या प्रकारच्या अन्य महान चित्रकारांची चित्रे आठवायची, आणि त्यांच्या तुलनेत आत्ता समोर असलेले चित्र सामान्य वाटू लागायचे. आता मी हे शिकलो आहे, की ज्यावेळी जे समोर आहे, त्याचा आस्वाद इतर गोष्टी मधे न आणता घेणे बरे. त्या त्या कलाकृतीत जे काही आहे, त्याचा आस्वाद घ्यायचा, जे नाही, त्याचा विचार सोडून द्यायचा... .... थोडक्यात म्हणजे तुलनात्मक समिक्षेत न शिरता निव्वळ आस्वादाचा आनंद लुटायचा.... हेच अन्य बाबतीत ही करायचे. असे करू लागल्यावर एकंदरित जीवनातला आनंद कैक पटीने वाढला.

चित्रा 25/08/2011 - 19:55
शिल्पे आवडली, तरीही वरच्या अनेकांशी सहमत. अशी शिल्पे कोणी आणि कधी तयार केली असे तपशील उपलब्ध असले तरी चालतील.

पैसा 27/08/2011 - 00:03
पण प्रत्येकाची नीट ओळख करून द्यायची तर जरा जास्त लिहावं लागेल, तेव्हा एका वेळी खूप कलाकृति घेऊ नका रसग्रहणासाठी... असंच म्हणते..

चित्रगुप्त 27/08/2011 - 11:23
मलासे वाटते की विविध प्रकारचे संगीत लहानपणापासून आपसूकच जसे आपल्या कानावर पडत असते, तसे चित्र-शिल्प कलेच्या बाबतीत घडत नाही. उदाहरणार्थ शिक्षण पूर्ण होइपर्यंतच्या काळात भारतातल्या सर्वसामान्य मुलांनी चांगल्या कलाकृती फार कमीच बघितलेल्या असतात. युरोप-अमेरिकेत शाळेतून मुलांना आवर्जून संग्रहालये दाखवायला घेऊन जात असतात, व कलाकृतींबद्दल माहिती देत असतात. काही मुलांना त्यात फारशी रुची नसली, तरी निदान नजरेखालून तरी गेलेले असते. मी काही काळ दिल्लीतील अमेरिकन एम्बसी स्कूलमध्ये चित्रकला शिकवायचो, तेंव्हा बघितले की तिथे मोठ्या आकारची, महान कलाकृतींची छापील चित्रे असायची, ती दाखवून त्या चित्रांमागे छापलेली माहिती वाचून दाखवणे, व त्यावर मग प्रश्नोत्तरे, चर्चा, हा अगदी लहान वर्गांपासूनच्या अभ्यासक्रमाचा भाग होता. आपल्याइकडे असे काहीच घडताना दिसत नाही. उत्तर भारतातील हरियाणा, उ.प्र. वगैरे मधील सर्वसामान्य विद्यार्थी तर अभिजात चित्रकलेशी अगदीच अनभिज्ञ असतो (माझ्या मुलांच्या हरियाणात झालेल्या शिक्षणावरून कळले) म्हणून म्हणतो की कलेच्या बाबतीत आधी खूप बघितले पाहिजे. नजरेखालून खूप काही गेले पाहिजे. प्रत्येकवेळी त्याविषयी काही कळलेच पाहिजे, माहिती मिळालीच पाहिजे, समिक्षा केली गेलीच पाहिजे, असे नसावे. अर्थात सर्वच मिपाकर बहुश्रुत, विद्वान, बुद्धीमान आहेत हे मान्य. तरीसुद्धा त्यांनीपण खूपश्या कलाकृती बघाव्यात, असे मला वाटते, म्हणून लेखात चित्रे जास्त, व माहिती कमी.

आत्मशून्य 25/08/2011 - 03:54
शेवटचे शिल्प प्रणय वाटत नाही... ते बाणवालं व्यक्तीमत्व क्यूपीड वाटत आहे... ???

धनंजय 25/08/2011 - 04:33
शिल्पे छानच. पण एवढी मोठी जंत्री जरा जास्तच झाली. पुढचा लेख म्हणून चारपाच चित्रेच पण तुलनात्मक रसग्रहण करत द्यावी, अशी विनंती. मला खुद्द फक्त आदर्श प्रमाणबद्धतेचे दर्शन करवणारी शिल्पे थोडीशी कंटाळवाणी वाटतात, हे कबूल करतो. उदाहरणार्थ पाचवे चित्र घ्या : हंसाशी प्रणय करणारी युवती - बहुधा ग्रीक मिथकांतली लीडा. जितपत या चित्रात तिच्या चेहर्‍यावरचा भाव कळतो, तो साचेबद्ध "आदर्श" कामना आहे. त्या मानाने त्याच कथेचे मायकलँजलोने केलेले चित्रण भावनांच्या दृष्टीने गुंतागुंतीचे वाटते : (चित्र विकिपेडियावरून साभार) - - - पहिल्या चित्रातल्या शिल्पामध्ये कुरळे केश शिल्पिण्याच्या कौशल्यापेक्षा, आणि वस्त्राच्या चुण्यांपेक्षा मला तर्जनीच्या शेवटच्या पेरातला बाक अधिक अर्थपूर्ण वाटतो. (अर्थात, त्या हातामध्ये ते नाजुक नाट्य शोभून दिसण्याकरिता वस्त्रे, केस वगैरे बारकाईने शिल्पिणे आवश्यकच आहे, हे मान्य आहे.) - - - जुन्या काळात संगमरवराच्या शिल्पांवर रंगरंगोटी करत, असे अनेक ठिकाणी ऐकलेले आहे. पांढर्‍या संगमरवरावरचे बिनबुब्बुळाचे डोळे सुंदर वाटणे ही मागच्या काही शतकांत उद्भवलेली गमतीदार अभिरुची आहे.

चित्रगुप्त 25/08/2011 - 15:08
....... पुढचा लेख म्हणून चारपाच चित्रेच पण तुलनात्मक रसग्रहण करत द्यावी..... चांगली कल्पना आहे. अवश्य प्रयत्न करेन. आपल्याइकडली अजिंठा, पहाडी, राजस्थानी वगैरे शैलीतील चित्रे बघताना त्यातील कथाप्रसंग बहुतांशी आपल्याला ठाऊक असतात, बरेचदा ते रामायण, महाभारत, बुद्ध् चरित्र वगैरेतीलच असतात. त्यामुळे त्यासाठी आपल्याला फारसे प्रयास करावे लागत नाहीत. पाश्चात्य यथार्थदर्शी चित्रे बघत संग्रहालयातुन फिरताना येशु व मेरीची शेकडोंच्या संख्येतील चित्रे कंटाळवाणी वाटू लागतात, पायपीट करून थकवा येतो... मात्र तिथली ग्रीक पुराणकथांवर आधारित चित्रे मात्र लक्ष वेधून घेतात. ती बघताना जरा गोंधळल्या सारखे होते, कारण चित्रकारांचे असाधारण कौशल्य जरी जाणवत असले, तरी चित्रविषय, त्यात रंगवलेल्या पौराणिक कथा फारश्या ठाऊक नसतात. अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल.... काय म्हणता ?

मी_ओंकार 25/08/2011 - 17:07
अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल.... काय म्हणता ? वाचण्यास उत्सुक. नक्की लिहा. - ओंकार.

धमाल मुलगा 25/08/2011 - 17:58
अश्या काही निवडक पुराणकथा थोडक्यात देऊन त्यावर आधारित चित्रे व शिल्पकृतींचा परिचय, अशी एक लेखमाला करता येइल... यात अप्रत्यक्षपणे चित्रकलेचा इतिहास, चित्रकलेचे तंत्र इ. पण ओघाने येइल....
हे एकदम झकास होईल. :) आवडेल वाचायला. नक्की वाट पाहू आम्ही.
पाश्चात्य यथार्थदर्शी चित्रे बघत संग्रहालयातुन फिरताना येशु व मेरीची शेकडोंच्या संख्येतील चित्रे कंटाळवाणी वाटू लागतात, पायपीट करून थकवा येतो... मात्र तिथली ग्रीक पुराणकथांवर आधारित चित्रे मात्र लक्ष वेधून घेतात.
ह्यामध्ये येशू आणि मेरी ह्यांच्या ठराविक काळाचेच चित्रण आहे आणि ग्रीक पुराणकथांमध्येही भारतीय पुराणकथाशिल्पांप्रमाणॅच भरपूर वैविध्य आणि मोठा काळ/इतिहास उपलब्ध आहे ह्यामुळे तर असा फरक पडत असेल का?

धनंजय 25/08/2011 - 22:33
हे फार छान होईल. वाचण्यास उत्सूक आहे. एका बाबतीत थोडेसे वेगळे मत :
ती बघताना जरा गोंधळल्या सारखे होते, कारण चित्रकारांचे असाधारण कौशल्य जरी जाणवत असले, तरी चित्रविषय, त्यात रंगवलेल्या पौराणिक कथा फारश्या ठाऊक नसतात.
मी वर उल्लेखलेला कंटाळ्याचा मुद्दा हा नव्हे. माझ्या प्रतिसादातल्या उदाहरणातच बघा : हंसाशी संभोग करणार्‍या लीडा या युवतीची कथा मला ठाऊक आहे. तरी तुम्ही दिलेले शिल्प मला कंटाळवाणे वाटले. कारण त्यातील (जितपत मला दिसतात) भावना आणि शरीररचना साचेबद्ध सौष्ठवाची आहे. माहीत असलेल्या कथेतसुद्धा नवीन जाणीव उत्पन्न करून दिली, तर त्या कलाकृतीचे (त्या रसिकापुरते) यश आहे. नाहीतर नाही. याचे स्पष्टीकरण म्हणून त्याच कथेचे मायकेलँजेलो याने केलेले चित्रणही मी दिलेले होते. ते मला कंटाळवाणे वाटत नाही. युवतीच्या हावभावात साचा नसून काहीतरी गुंतागुंत आहे. ती बघून लीडाची कथा ऐकून मला कल्पना करता आली होती, त्यापेक्षा तिची वेगळीच मनःस्थिती कळली. म्हणून माझ्यापुरते त्या सौष्ठवयुक्त शिल्पापेक्षा चित्र कलाकृती म्हणून भावले.

चित्रगुप्त 26/08/2011 - 02:57
.....माहीत असलेल्या कथेतसुद्धा नवीन जाणीव उत्पन्न करून दिली, तर त्या कलाकृतीचे (त्या रसिकापुरते) यश आहे. नाहीतर नाही..... अगदी खरे. माझा एक अनुभवः गेल्या चाळीसेक वर्षात शेकडो हजारो चित्रे बघताना बहुतेकदा असे व्हायचे, की समजा मी अमुक एका चित्रकाराचे चित्र बघत असेन, तर तेंव्हा मला त्या प्रकारच्या अन्य महान चित्रकारांची चित्रे आठवायची, आणि त्यांच्या तुलनेत आत्ता समोर असलेले चित्र सामान्य वाटू लागायचे. आता मी हे शिकलो आहे, की ज्यावेळी जे समोर आहे, त्याचा आस्वाद इतर गोष्टी मधे न आणता घेणे बरे. त्या त्या कलाकृतीत जे काही आहे, त्याचा आस्वाद घ्यायचा, जे नाही, त्याचा विचार सोडून द्यायचा... .... थोडक्यात म्हणजे तुलनात्मक समिक्षेत न शिरता निव्वळ आस्वादाचा आनंद लुटायचा.... हेच अन्य बाबतीत ही करायचे. असे करू लागल्यावर एकंदरित जीवनातला आनंद कैक पटीने वाढला.

चित्रा 25/08/2011 - 19:55
शिल्पे आवडली, तरीही वरच्या अनेकांशी सहमत. अशी शिल्पे कोणी आणि कधी तयार केली असे तपशील उपलब्ध असले तरी चालतील.

पैसा 27/08/2011 - 00:03
पण प्रत्येकाची नीट ओळख करून द्यायची तर जरा जास्त लिहावं लागेल, तेव्हा एका वेळी खूप कलाकृति घेऊ नका रसग्रहणासाठी... असंच म्हणते..

चित्रगुप्त 27/08/2011 - 11:23
मलासे वाटते की विविध प्रकारचे संगीत लहानपणापासून आपसूकच जसे आपल्या कानावर पडत असते, तसे चित्र-शिल्प कलेच्या बाबतीत घडत नाही. उदाहरणार्थ शिक्षण पूर्ण होइपर्यंतच्या काळात भारतातल्या सर्वसामान्य मुलांनी चांगल्या कलाकृती फार कमीच बघितलेल्या असतात. युरोप-अमेरिकेत शाळेतून मुलांना आवर्जून संग्रहालये दाखवायला घेऊन जात असतात, व कलाकृतींबद्दल माहिती देत असतात. काही मुलांना त्यात फारशी रुची नसली, तरी निदान नजरेखालून तरी गेलेले असते. मी काही काळ दिल्लीतील अमेरिकन एम्बसी स्कूलमध्ये चित्रकला शिकवायचो, तेंव्हा बघितले की तिथे मोठ्या आकारची, महान कलाकृतींची छापील चित्रे असायची, ती दाखवून त्या चित्रांमागे छापलेली माहिती वाचून दाखवणे, व त्यावर मग प्रश्नोत्तरे, चर्चा, हा अगदी लहान वर्गांपासूनच्या अभ्यासक्रमाचा भाग होता. आपल्याइकडे असे काहीच घडताना दिसत नाही. उत्तर भारतातील हरियाणा, उ.प्र. वगैरे मधील सर्वसामान्य विद्यार्थी तर अभिजात चित्रकलेशी अगदीच अनभिज्ञ असतो (माझ्या मुलांच्या हरियाणात झालेल्या शिक्षणावरून कळले) म्हणून म्हणतो की कलेच्या बाबतीत आधी खूप बघितले पाहिजे. नजरेखालून खूप काही गेले पाहिजे. प्रत्येकवेळी त्याविषयी काही कळलेच पाहिजे, माहिती मिळालीच पाहिजे, समिक्षा केली गेलीच पाहिजे, असे नसावे. अर्थात सर्वच मिपाकर बहुश्रुत, विद्वान, बुद्धीमान आहेत हे मान्य. तरीसुद्धा त्यांनीपण खूपश्या कलाकृती बघाव्यात, असे मला वाटते, म्हणून लेखात चित्रे जास्त, व माहिती कमी.
(या धाग्याचे स्वरूप शिल्पकलेविषयी माहितीपूर्ण, तौलनिक, समिक्षात्मक लेखनप्रपंच असे नसून निखळ रसग्रहणात्मक आहे). पॅरिसमध्ये भ्रमण करताना ठायी ठायी सौदर्यदेवता कुठल्या ना कुठल्या स्वरूपात रसिकांना दर्शन देतच असते...
कला
संस्कृती
प्रवास
देशांतर
इतिहास
समाज
जीवनमान
छायाचित्रण
प्रकटन
अनुभव
माहिती
आस्वाद
विरंगुळा
Subscribe to छायाचित्रण
© 2026 मिसळपाव