मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

आस्वाद

रुतुजा...

ए. प्रशांत ·

टारझन 02/01/2009 - 21:37
हि आहे कळत नकत ची नाईका
असं असं ...... बरं मग ? अशी हसते की जशी ती एकटीच दात घासते ---- एक्साराम_वायणे™ (हा आमचा स्टैण्डर्ड फौर्मुला आहे)

विसोबा खेचर 02/01/2009 - 23:28
मुलगी छानच आहे, फोटू पाहून दोन सेकंद अस्वस्थ वाटले! :) असो, चाळीशी आली आता. मनोकामनांवर आस्ते आस्ते लगाम घालायला शिकलं पाहिजे! ;) अर्थात, आस्ते आस्तेच! तशी घाई नाही..! ;) आपला, तात्याभैय्या देवासकर, देवासकरांची कोठी, इंदौर.

विसोबा खेचर 03/01/2009 - 10:17
तसं नाही हो, कालच वाढदिवस झालाय, सालं पब्लिक म्हणायचं चाळीशी लागली अन् तात्याला म्हातारचळ लागला! म्हणून अंमळ स्पष्टीकरण दिलं इतकंच! तसा आपण आजही फ्री बर्ड आहे. शादीच्या वगैरे फंदात न पडल्यामुळे आपण साला बायकोसोबत सर्व दृष्ट्या एकनिष्ठ रहायला बांधील नाही! बाय द वे मास्तर, आज संध्याकाळीच एका आवडत्या स्त्रीसोबत आयुष्याच्या दोन घटका सुखाने घालवणार आहे. तुम्ही बसा आपले घरीच बायकामुलंच्यात अन् जेवा चुपचाप डाळभात! ;) आपला, (गेली ४० वर्ष आपलं लाईफ मस्तपैकी आपल्याच मस्तीत जगलेला खुशालचेंडू बाईलवेडा अविवाहीत) तात्या.

देवदत्त 03/01/2009 - 12:04
कळत नकळत, नंतर अवघाची संसार..... माहिती, लेख, चर्चा ठिक आहे हो... पण फक्त छायाचित्रे, बिना माहिती? :? तात्या, मिसळपाव झी मराठी वाल्यांना दिले की काय? :B नाहीऽऽऽऽ... नका हो असे करू तात्या.... :''(

कवटी 03/01/2009 - 13:15
उत्तम छायाचित्रण.... सुंदर आस्वाद....... छान विरंगुळा झाला. धन्यवाद! पुछाशु. पुआशु. पुविशु. पुपुपु. शुशुशु. कवटी http://www.misalpav.com/user/765

टारझन 02/01/2009 - 21:37
हि आहे कळत नकत ची नाईका
असं असं ...... बरं मग ? अशी हसते की जशी ती एकटीच दात घासते ---- एक्साराम_वायणे™ (हा आमचा स्टैण्डर्ड फौर्मुला आहे)

विसोबा खेचर 02/01/2009 - 23:28
मुलगी छानच आहे, फोटू पाहून दोन सेकंद अस्वस्थ वाटले! :) असो, चाळीशी आली आता. मनोकामनांवर आस्ते आस्ते लगाम घालायला शिकलं पाहिजे! ;) अर्थात, आस्ते आस्तेच! तशी घाई नाही..! ;) आपला, तात्याभैय्या देवासकर, देवासकरांची कोठी, इंदौर.

विसोबा खेचर 03/01/2009 - 10:17
तसं नाही हो, कालच वाढदिवस झालाय, सालं पब्लिक म्हणायचं चाळीशी लागली अन् तात्याला म्हातारचळ लागला! म्हणून अंमळ स्पष्टीकरण दिलं इतकंच! तसा आपण आजही फ्री बर्ड आहे. शादीच्या वगैरे फंदात न पडल्यामुळे आपण साला बायकोसोबत सर्व दृष्ट्या एकनिष्ठ रहायला बांधील नाही! बाय द वे मास्तर, आज संध्याकाळीच एका आवडत्या स्त्रीसोबत आयुष्याच्या दोन घटका सुखाने घालवणार आहे. तुम्ही बसा आपले घरीच बायकामुलंच्यात अन् जेवा चुपचाप डाळभात! ;) आपला, (गेली ४० वर्ष आपलं लाईफ मस्तपैकी आपल्याच मस्तीत जगलेला खुशालचेंडू बाईलवेडा अविवाहीत) तात्या.

देवदत्त 03/01/2009 - 12:04
कळत नकळत, नंतर अवघाची संसार..... माहिती, लेख, चर्चा ठिक आहे हो... पण फक्त छायाचित्रे, बिना माहिती? :? तात्या, मिसळपाव झी मराठी वाल्यांना दिले की काय? :B नाहीऽऽऽऽ... नका हो असे करू तात्या.... :''(

कवटी 03/01/2009 - 13:15
उत्तम छायाचित्रण.... सुंदर आस्वाद....... छान विरंगुळा झाला. धन्यवाद! पुछाशु. पुआशु. पुविशु. पुपुपु. शुशुशु. कवटी http://www.misalpav.com/user/765
मोठी करून पहाण्यासाठी टिचकी दाबा मराठी तारकांचा स्क्रिन सेवर डाऊनलोड करण्यासाठी येथे टिचकी दाबा
छायाचित्रण
आस्वाद
विरंगुळा

पंचमचे पहिले गीत

प्रदीप ·

प्राजु 31/12/2008 - 20:49
खरंच छान आहे. आपण रसग्रहणही छान लिहिले आहे. गाण्यातील केरव्याचे सौंदर्य चांगले समजावून सांगितले आहे.. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

प्राजु 01/01/2009 - 04:36
लीटल मिस्टेक.... केरवा नाही रूपक. धन्यवाद केशवराव. :) - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

ऋषिकेश 31/12/2008 - 21:19
त्याहीपुढे वैशिष्ठ्य म्हणजे त्या सात मात्रांच्या ठेक्यातून त्यांनी काही अनोखी रूपे दर्शवली आहेत. उदा. मुखड्याच्या दुसर्‍या ओळीतील 'धक धक' , तसेच -- आणी हे विशेष जाणवले ते-- पहिल्या अंतर्‍याच्या शेवटच्या ओळीतील 'टप टिप' ह्यांची पखरण
वा! अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. सुंदर रसग्रहण!.. खूप आवडले अजून येऊ द्या! -(रसिक) ऋषिकेश

चित्रा 31/12/2008 - 21:33
अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. रसग्रहण आवडले.

धनंजय 31/12/2008 - 23:51
अशीच सौंदर्यस्थळे दाखवणारे लेख आणखी येऊ देत.

सहज 01/01/2009 - 12:19
अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. अगदी खरं

बिपिन कार्यकर्ते 31/12/2008 - 21:31
गाणं छानच आहे. 'आर.डी.' ची रेंज हा एक स्वतंत्र विषय आहे. तुम्ही लिहिलंय पण छानच. अजून लिहा. बिपिन कार्यकर्ते

योगी९०० 31/12/2008 - 22:43
छानच लिहिले हो तुम्ही..फार छान गाणे.. पण माझ्यामते "आर डी." चे पहिले गाणे "फंटूश" मधील "ए मेरी टोपी पलट के.." हे होते. जरी या चित्रपटाला "एस डी." चे संगीत होते. तरी या गाण्याची रचना "आर डी" नी केली होती असे मी एका त्यांच्या मुलाखतीत वाचले होते. ४ जानेवारीला आर. डी. ची पुण्यतिथी आहे. त्या दिवसाचे औचित्य साधून आणखी असेच एक रसग्रहण आपण लिहावे अशी नम्र विनंती. हिच खरी आर डी. ना श्रधांजली होईल. आणि एक..असेच रसग्रहण मी खय्याम यांच्या काही गाण्यांसाठी आपल्याकडून ऐकू ईत्छितो. खादाडमाऊ

नंदन 01/01/2009 - 00:47
सुरेख गाण्याचे तितकेच उत्तम परीक्षण. एखाद्या बहारदार गाण्याचे चित्रीकरण कसे करू नये, याच्या अनेक उदाहरणांपैकी एक म्हणजे - हमने देखी है ऐंशीच्या दशकानंतर टीव्ही/व्हिडिओचे प्रस्थ वाढल्याने गाण्याच्या सांगीतिक बाजूबरोबर (बर्‍याचदा सांगीतिक बाजूपेक्षाही) त्याच्या चित्रीकरणालाही महत्त्व आले असावे. त्यामुळेच की काय, काही अपवाद सोडले तर पूर्वीची गाणी जशी गायक-गायिकांची म्हणून ओळखली जात त्याऐवजी हल्लीची गाणी नायक-नायिकांची म्हणून स्मरणात राहतात. (जलते है जिसके लिये हे तलतचे, पण एक-दो-तीन हे माधुरीचे. अर्थात आता हिमेशसारखे काही 'सन्माननीय' अपवाद आहेत.)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

विकास 01/01/2009 - 03:29
लेख आणि माहीती मस्तच आहे. गाणे पण ऐकायला (लताच्या तरूणपणच्या आवाजात) खूपच छान वाटते. "...पूर्वीच्या अनेक गीतांप्रमाणे डोळे मिटून ऐकावयाचे हे गीत आहे. " हे १००% मान्य!
त्या दुव्यावरील गाण्याच्या खाली अजून एक मजेदार माहीती वाचली...त्या प्रमाणे आरडींना हे (पहीलेच) गाणे लताच्या आवाजात हवे होते. मात्र तेंव्हा लता आणि एसडींचे बिनसले असल्याने ती गाण्याची शक्यता कमी होती. तेंव्हा आरडींनी वडलांना जरा मिळवून घेयला सांगितले. सगळेच कलाकार असूनही सगळ्यांनी एक पाऊल मागे आणि हात पुढे केले. परीणामी हे गाणे मस्त झालेच पण त्याच बरोबर इतर अनेक छान गाणी ६०च्या दशकात ऐकायला मिळाली - गाईड सकट...
बाकी वरची खादाडमाऊंची, "४ जानेवारीला आर. डी. ची पुण्यतिथी आहे. त्या दिवसाचे औचित्य साधून आणखी असेच एक रसग्रहण आपण लिहावे अशी नम्र विनंती. " विनंती एकदम मान्य/सहमत.

विसोबा खेचर 01/01/2009 - 11:16
वा! छोटेखानी परंतु छान परिक्षण. बाकी रुपकची अन् झुमर्‍याची मजाच वेगळी...! मध्यमातलं गाणं. दोन्ही निषादांचा फार सुंदर वापर. सतारीचं आणि सारंगीचं एरेंजिंगही सुंदर आहे. तसेच -- आणी हे विशेष जाणवले ते-- पहिल्या अंतर्‍याच्या शेवटच्या ओळीतील 'टप टिप' ह्यांची पखरण!! ह्यातला शुद्धगंधार तानपुर्‍यातल्या स्वयंभू गंधाराची आठवण करून देणारा. प्रदीपराव, अच्छा लिखते है आप! येऊ द्या अजूनही... पण पूर्वीच्या अनेक गीतांप्रमाणे डोळे मिटून ऐकावयाचे हे गीत आहे. असहमत आहे. कृपया हे पाहा, हे पाहा, आणि हे पाहा.. :) गाणी सुरेख आहेत आणि प्रेक्षणीयही..! :) तिसर्‍या गाण्यातली खालील फ्रेम पाहिली की जगातली सर्व शायरी अपुरी पडते, शब्दच संपतात..! असो, अजूनही आपल्याला आवडणार्‍या काही गाण्यांवर अवश्य लिहा, आम्हाला वाचायला आवडेल.. तात्या.

प्रदीप 01/01/2009 - 17:03
सर्व प्रतिक्रिया लिहीणार्‍यांचे आभार. माझ्या विनंतिला मान देऊन ह्या गाण्यातील संगीताच्या खास जागा दर्शविल्याबद्दल तात्यांचे विशेष आभार. तात्यांप्रमाणे अनेकांनी 'असेच अजून येऊ द्या' असे सांगितले आहे, आर. डी. च्या पुण्यतिथीच्या निमीत्ताने त्याच्यावर लेख लिहा, खय्यामवर लिहा, असे आग्रह केले आहेत, ह्या सर्वांबद्दल मनःपूर्वक आभार. मी तालवाद्यांचा प्रेमी आहे, त्यातील काहींचा कोणे एके काळी थोडाफार अभ्यासही केला आहे. त्यामुळे हिंदी/ मराठी चित्रपटगीतांत तालवाद्ये कशी वापरली गेली, ह्यांबद्दल, मला वाटते, मी काहीबाही थोडेफार लिहू शकेन. ज्याला हिंदी चित्रपटसंगीताचा 'सोनेरी काल' समजला जातो, त्या सुमारे १९४५ ते १९८० च्या कालखंडातील गाणी ही, आपल्यापैकी अनेकांप्रमाणेच, माझेही पॅशन आहे. गाण्यांतील शब्द, संगीतरचना, वाद्यरचना, गाण्याच्या शैली, त्यातील थोड्याफार तांत्रिक बाबी, ह्या कुठेतरी समजतात, आत कुठेतरी पोहोचतात, हे खरे असले, तरी त्यांबद्दल अधिकारवाणीने लेख लिहीणे हे अवघड काम आहे. आणि म्हणूनच आर. डी. किंवा इतर कुण्या संगीतकाराच्या कामगिरीचा समग्र आढावा घेणारे लेख लिहीणे हे माझ्या आवाक्याबाहेरचे आहे. तेव्हा त्याबद्दल क्षमा असावी. पण जमेल तसे, अधूनमधून काही मला आनंद देणार्‍या संगीताबद्दल, विशेषतः त्यातील तालरचनांबद्दल, लिहीन म्हणतो.

संजय अभ्यंकर 01/01/2009 - 20:29
प्रदीपजी इतके सुंदर गीत, जे विस्मृतीत गेले होते, ते मि.पा. करांपुढे मांडलेत. ह्या गीताची MP3 आवृत्ती कोठे मिळेल? संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

विसोबा खेचर 02/01/2009 - 00:32
ह्या गीताची MP3 आवृत्ती कोठे मिळेल? कृपया आपला इ पत्ता कळवा. हे गाणे माझ्या संग्रही आहे. मी ते आपल्याला पोस्टाने पाठवेन (मेल करेन) आपला, (आडनावबंधु) तात्या अभ्यंकर.

प्राजु 31/12/2008 - 20:49
खरंच छान आहे. आपण रसग्रहणही छान लिहिले आहे. गाण्यातील केरव्याचे सौंदर्य चांगले समजावून सांगितले आहे.. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

प्राजु 01/01/2009 - 04:36
लीटल मिस्टेक.... केरवा नाही रूपक. धन्यवाद केशवराव. :) - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

ऋषिकेश 31/12/2008 - 21:19
त्याहीपुढे वैशिष्ठ्य म्हणजे त्या सात मात्रांच्या ठेक्यातून त्यांनी काही अनोखी रूपे दर्शवली आहेत. उदा. मुखड्याच्या दुसर्‍या ओळीतील 'धक धक' , तसेच -- आणी हे विशेष जाणवले ते-- पहिल्या अंतर्‍याच्या शेवटच्या ओळीतील 'टप टिप' ह्यांची पखरण
वा! अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. सुंदर रसग्रहण!.. खूप आवडले अजून येऊ द्या! -(रसिक) ऋषिकेश

चित्रा 31/12/2008 - 21:33
अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. रसग्रहण आवडले.

धनंजय 31/12/2008 - 23:51
अशीच सौंदर्यस्थळे दाखवणारे लेख आणखी येऊ देत.

सहज 01/01/2009 - 12:19
अशी सौदर्यस्थळे कोणी दाखवून दिली की एखादे गाणे अधिकच आवडू लागते. अगदी खरं

बिपिन कार्यकर्ते 31/12/2008 - 21:31
गाणं छानच आहे. 'आर.डी.' ची रेंज हा एक स्वतंत्र विषय आहे. तुम्ही लिहिलंय पण छानच. अजून लिहा. बिपिन कार्यकर्ते

योगी९०० 31/12/2008 - 22:43
छानच लिहिले हो तुम्ही..फार छान गाणे.. पण माझ्यामते "आर डी." चे पहिले गाणे "फंटूश" मधील "ए मेरी टोपी पलट के.." हे होते. जरी या चित्रपटाला "एस डी." चे संगीत होते. तरी या गाण्याची रचना "आर डी" नी केली होती असे मी एका त्यांच्या मुलाखतीत वाचले होते. ४ जानेवारीला आर. डी. ची पुण्यतिथी आहे. त्या दिवसाचे औचित्य साधून आणखी असेच एक रसग्रहण आपण लिहावे अशी नम्र विनंती. हिच खरी आर डी. ना श्रधांजली होईल. आणि एक..असेच रसग्रहण मी खय्याम यांच्या काही गाण्यांसाठी आपल्याकडून ऐकू ईत्छितो. खादाडमाऊ

नंदन 01/01/2009 - 00:47
सुरेख गाण्याचे तितकेच उत्तम परीक्षण. एखाद्या बहारदार गाण्याचे चित्रीकरण कसे करू नये, याच्या अनेक उदाहरणांपैकी एक म्हणजे - हमने देखी है ऐंशीच्या दशकानंतर टीव्ही/व्हिडिओचे प्रस्थ वाढल्याने गाण्याच्या सांगीतिक बाजूबरोबर (बर्‍याचदा सांगीतिक बाजूपेक्षाही) त्याच्या चित्रीकरणालाही महत्त्व आले असावे. त्यामुळेच की काय, काही अपवाद सोडले तर पूर्वीची गाणी जशी गायक-गायिकांची म्हणून ओळखली जात त्याऐवजी हल्लीची गाणी नायक-नायिकांची म्हणून स्मरणात राहतात. (जलते है जिसके लिये हे तलतचे, पण एक-दो-तीन हे माधुरीचे. अर्थात आता हिमेशसारखे काही 'सन्माननीय' अपवाद आहेत.)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

विकास 01/01/2009 - 03:29
लेख आणि माहीती मस्तच आहे. गाणे पण ऐकायला (लताच्या तरूणपणच्या आवाजात) खूपच छान वाटते. "...पूर्वीच्या अनेक गीतांप्रमाणे डोळे मिटून ऐकावयाचे हे गीत आहे. " हे १००% मान्य!
त्या दुव्यावरील गाण्याच्या खाली अजून एक मजेदार माहीती वाचली...त्या प्रमाणे आरडींना हे (पहीलेच) गाणे लताच्या आवाजात हवे होते. मात्र तेंव्हा लता आणि एसडींचे बिनसले असल्याने ती गाण्याची शक्यता कमी होती. तेंव्हा आरडींनी वडलांना जरा मिळवून घेयला सांगितले. सगळेच कलाकार असूनही सगळ्यांनी एक पाऊल मागे आणि हात पुढे केले. परीणामी हे गाणे मस्त झालेच पण त्याच बरोबर इतर अनेक छान गाणी ६०च्या दशकात ऐकायला मिळाली - गाईड सकट...
बाकी वरची खादाडमाऊंची, "४ जानेवारीला आर. डी. ची पुण्यतिथी आहे. त्या दिवसाचे औचित्य साधून आणखी असेच एक रसग्रहण आपण लिहावे अशी नम्र विनंती. " विनंती एकदम मान्य/सहमत.

विसोबा खेचर 01/01/2009 - 11:16
वा! छोटेखानी परंतु छान परिक्षण. बाकी रुपकची अन् झुमर्‍याची मजाच वेगळी...! मध्यमातलं गाणं. दोन्ही निषादांचा फार सुंदर वापर. सतारीचं आणि सारंगीचं एरेंजिंगही सुंदर आहे. तसेच -- आणी हे विशेष जाणवले ते-- पहिल्या अंतर्‍याच्या शेवटच्या ओळीतील 'टप टिप' ह्यांची पखरण!! ह्यातला शुद्धगंधार तानपुर्‍यातल्या स्वयंभू गंधाराची आठवण करून देणारा. प्रदीपराव, अच्छा लिखते है आप! येऊ द्या अजूनही... पण पूर्वीच्या अनेक गीतांप्रमाणे डोळे मिटून ऐकावयाचे हे गीत आहे. असहमत आहे. कृपया हे पाहा, हे पाहा, आणि हे पाहा.. :) गाणी सुरेख आहेत आणि प्रेक्षणीयही..! :) तिसर्‍या गाण्यातली खालील फ्रेम पाहिली की जगातली सर्व शायरी अपुरी पडते, शब्दच संपतात..! असो, अजूनही आपल्याला आवडणार्‍या काही गाण्यांवर अवश्य लिहा, आम्हाला वाचायला आवडेल.. तात्या.

प्रदीप 01/01/2009 - 17:03
सर्व प्रतिक्रिया लिहीणार्‍यांचे आभार. माझ्या विनंतिला मान देऊन ह्या गाण्यातील संगीताच्या खास जागा दर्शविल्याबद्दल तात्यांचे विशेष आभार. तात्यांप्रमाणे अनेकांनी 'असेच अजून येऊ द्या' असे सांगितले आहे, आर. डी. च्या पुण्यतिथीच्या निमीत्ताने त्याच्यावर लेख लिहा, खय्यामवर लिहा, असे आग्रह केले आहेत, ह्या सर्वांबद्दल मनःपूर्वक आभार. मी तालवाद्यांचा प्रेमी आहे, त्यातील काहींचा कोणे एके काळी थोडाफार अभ्यासही केला आहे. त्यामुळे हिंदी/ मराठी चित्रपटगीतांत तालवाद्ये कशी वापरली गेली, ह्यांबद्दल, मला वाटते, मी काहीबाही थोडेफार लिहू शकेन. ज्याला हिंदी चित्रपटसंगीताचा 'सोनेरी काल' समजला जातो, त्या सुमारे १९४५ ते १९८० च्या कालखंडातील गाणी ही, आपल्यापैकी अनेकांप्रमाणेच, माझेही पॅशन आहे. गाण्यांतील शब्द, संगीतरचना, वाद्यरचना, गाण्याच्या शैली, त्यातील थोड्याफार तांत्रिक बाबी, ह्या कुठेतरी समजतात, आत कुठेतरी पोहोचतात, हे खरे असले, तरी त्यांबद्दल अधिकारवाणीने लेख लिहीणे हे अवघड काम आहे. आणि म्हणूनच आर. डी. किंवा इतर कुण्या संगीतकाराच्या कामगिरीचा समग्र आढावा घेणारे लेख लिहीणे हे माझ्या आवाक्याबाहेरचे आहे. तेव्हा त्याबद्दल क्षमा असावी. पण जमेल तसे, अधूनमधून काही मला आनंद देणार्‍या संगीताबद्दल, विशेषतः त्यातील तालरचनांबद्दल, लिहीन म्हणतो.

संजय अभ्यंकर 01/01/2009 - 20:29
प्रदीपजी इतके सुंदर गीत, जे विस्मृतीत गेले होते, ते मि.पा. करांपुढे मांडलेत. ह्या गीताची MP3 आवृत्ती कोठे मिळेल? संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

विसोबा खेचर 02/01/2009 - 00:32
ह्या गीताची MP3 आवृत्ती कोठे मिळेल? कृपया आपला इ पत्ता कळवा. हे गाणे माझ्या संग्रही आहे. मी ते आपल्याला पोस्टाने पाठवेन (मेल करेन) आपला, (आडनावबंधु) तात्या अभ्यंकर.
तसे म्हटले तर चित्रपटांतील प्रत्येक गीत एक स्वतंत्र प्रकल्पच असतो. कधी गीत आधी लिहीले जाते व त्याबरहुकूम चाल बसवली जाते, तर कधी चालीची फ्रेम प्रथम तयार असते, व गीतकार त्यावर गीत लिहीतो. काही असले तरी त्या दोघांचा सुंदर मिलाप झाला व ते प्रथितयश गायकांनी/ गायिकांनी निपुण साजिंद्यांच्या साथीने गायले की एक वेगळीच बहार निर्माण होते. ह्यापूढे त्याचे चित्रीकरणही त्या गीताच्या साजेश्या तर्‍हेने झाले तर ते गीत प्रेक्षणीयही ठरते, पण अनेकदा हे असे होतेच असे नाही.
संगीत
संस्कृती
चित्रपट
आस्वाद

गझनी/गजनी आणि करमणुक

कोलबेर ·

सहज 31/12/2008 - 12:06
ढकलपत्रातुन आलेले आहे पण खालेच चित्र दाखवायचा मोह आवरत नाही. बायकोला चुकून देखील गझनी दाखवु नका नाही तर

३_१४ विक्षिप्त अदिती 31/12/2008 - 14:37
नीलकांतशी सहमत अदिती आमच्यात दारू पिण्यासाठी नवीन वर्षाची, नवीन कपडे खरेदी करण्यासाठी दिवाळीची, मोदकांसाठी चतुर्थीची, आणि शुभेच्छा देण्यासाठी वाढदिवसाची वाट बघत नाहीत.

परिकथेतील राजकुमार 31/12/2008 - 12:41
चित्रपटाच्या सुरुवातीला शर्ट काढुन बॉडी दाखवण्यासाठी हे 'गोंदवलेकर महाराज' उभे राहतात खरे =)) =)) मागे कमल हासनचा 'अभय' नावाचा एक टूकार चित्रपट आला होता त्यात त्याने बनवलेली बॉडी ह्याहुन कितीतरी सरस होती. +१ सहमत ! मेमेंटो बघितला असल्यामुळे तसाही हा चित्रपट बघण्याची इच्छा नाहिये. |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

नि३ 31/12/2008 - 17:33
कोलबेर साहेब तुम्हाला रब ने बना दि जोडी खुपच आवड्ला असेन नाही का?? जिथे बायको स्वताचा नवरा ओळ्खु शकत नाही का तर म्हणे चष्मा नाही घातला आणी मिशी उडविली ...वा..धन्य आहे ति बाई...बाकी सगळा चित्रपट पण आनंदी आनंद आहे... आणी हा शाहरुख्(कि भुख ) म्हणे सुपर स्टार वा ..रे भारतीय प्रेक्षक.. आणी कोलबेर साहेब हा तोच आमीर खान आहे ज्याने तारे जमीन पर सारखा चित्रपट बनवीला होता,नंतर लगान ,सरफरोश्,गुलाम्,दिल चाहता हे..नसेल बघीतले असेल हे चित्रपट तर एकदा बघाच ते......... असो तसेही 'राजा हिंदुस्तानी', 'मेला' वगैरे महान चित्रपट बघीतल्यावर अहो साहेब ...जरा स्वप्नातुन बाहेर या हो..गजीनी हा आमीर चा ३७ वा चित्रपट होता ....त्यात जर १-२ चित्रपट नसेल हि चांगले .. वाईट लवकर दीसत साहेब.... असो तुम्हाला सांगुन काही फायदा नाही... गेट वेल सुन ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार ) नि ३.

आनंदयात्री 31/12/2008 - 18:03
मराठी आंतरजालावर भारी माणुस म्हणुन वावरायला तुम्हाला इराणी, रशियन, फ्रेंच अन झालेच तर गेलाबाजार भुतानी आवडले पाहिजेत. हिंदी चित्रपट आवडला तर तुम्ही तद्दन सी ग्रेड आवडणारे मासेस मधले आहात हे नक्की !! - (तद्दन गल्लाभरु, भुक्कड, सी ग्रेडचे चित्रपट पहाणारा अन अत्यंत चिप चॉईस असणारा) आंद्या

विजुभाऊ 02/01/2009 - 13:09
मासेस आणि क्लासेस चे हे गणीत आहे. मासेस ला चित्रपट आवडला की क्लासेस त्याला वगळतात. पण हल्ली दहावी बारावी साठी मासेसना क्लासेस ला जान्याशिवाय गत्यन्तर नसते आपण एखादा विचार ;एखादी गोष्ट करतो किंवा करायचे टाळतो ते आनन्द मिळवणे किंवा वेदना टाळणे या दोन्ही साठीच

आजानुकर्ण 31/12/2008 - 19:31
कोलबेर यांनी त्यांना स्वतःला हा चित्रपट कसा वाटला आहे हे लिहिले आहे. यात चिडण्यासारखे काय आहे कळले नाही. कोलबेर साहेब तुम्हाला रब ने बना दि जोडी खुपच आवड्ला असेन नाही का?? जिथे बायको स्वताचा नवरा ओळ्खु शकत नाही का तर म्हणे चष्मा नाही घातला आणी मिशी उडविली ...वा..धन्य आहे ति बाई...बाकी सगळा चित्रपट पण आनंदी आनंद आहे... आणी हा शाहरुख्(कि भुख ) म्हणे सुपर स्टार वा ..रे भारतीय प्रेक्षक.. ह्या कमेंटचा वरील लेखाशी काय संबंध आहे कळले नाही. आणी कोलबेर साहेब हा तोच आमीर खान आहे ज्याने तारे जमीन पर सारखा चित्रपट बनवीला होता,नंतर लगान ,सरफरोश्,गुलाम्,दिल चाहता हे..नसेल बघीतले असेल हे चित्रपट तर एकदा बघाच ते......... हे कोलबेर यांनी मान्य केलेच आहे. आमीर हा सर्वात चूझी मानला जातो वगैरे म्हणून. नाही का? असो तसेही 'राजा हिंदुस्तानी', 'मेला' वगैरे महान चित्रपट बघीतल्यावर अहो साहेब ...जरा स्वप्नातुन बाहेर या हो..गजीनी हा आमीर चा ३७ वा चित्रपट होता ....त्यात जर १-२ चित्रपट नसेल हि चांगले .. वाईट लवकर दीसत साहेब.... आमीरने केलेले लव, लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा, दिल हैके मानता ही नही, आतंक ही आतंक, अकेले हम अकेले तुम, गुलाम, मन, मंगल पांडे, फना, राजा हिंदुस्तानी, मेला हे तद्दन बंडल होते. ही १-२ चित्रपटांची यादी नसून (मोजा आता) बरीच मोठी आहे.(यादी विकिपीडियाच्या सौजन्याने) असो तुम्हाला सांगुन काही फायदा नाही... तरी सांगितलेच की :) गेट वेल सुन कोलबेरपंत थ्यांक्यू म्हणतील. ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार ) नि ३. (स्पष्टवक्तेपणाची कदर करणारा आणि जे करत नाही त्यांनी फाट्यावर मारणारा) Aवन आजानुकर्ण

आपला अभिजित 01/01/2009 - 18:33
आमीरने केलेले लव, लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा, दिल हैके मानता ही नही, आतंक ही आतंक, अकेले हम अकेले तुम, गुलाम, मन, मंगल पांडे, फना, राजा हिंदुस्तानी, मेला हे तद्दन बंडल होते. ही १-२ चित्रपटांची यादी नसून (मोजा आता) बरीच मोठी आहे.(यादी विकिपीडियाच्या सौजन्याने) हे वाईट चित्रपट होते, असं विकिपिडियात म्हटलंय का? असो. लव लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा वाईट होते नक्की. ते आमिरच्या आधीच्या कारकिर्दीतले होते. तोपर्यंत त्याने मोठे नाव मिळवले नव्हते. तसं पाहायला गेलं, तर त्याला नाव मिळवून देणारा `दिल'ही भडक, बटबटीतच होता की! (इंद्र्कुमारचा चित्रपट आणि भडक, बटबटीत हे समानार्थी शब्द आहेत!) `आतंक ही आतंक' तर आमिरने नंतरच्या टप्प्यात केलेला असूनही वाईट होता. त्याहूनही जास्त वाईट वाटलं, त्यानं धर्मेश दर्शनचा तद्दन टुकार, भडक, भीषण `राजा हिंदुस्थानी' केलेला पाहून. त्याच्या वेगळेपणाबद्दलचा आदर नष्ट व्हावा, इतपत भयानक होता तो. दिल है के मानता नही, अकेले हम अकेले तुम (मन्सूर खान), मन (इंद्रकुमारचा असूनही!) मात्र उत्तम होते. `गुलाम' (विक्रम भट) तर त्याच्या कारकिर्दीला वेळं वळण देणारा महत्त्वाचा चित्रपट मानला जातो! ही यादी घाईघाईत दिलीत का आजानुकर्णराव?

विजुभाऊ 02/01/2009 - 13:15
राख नावाचा त्याच लायकीचा एक चित्रपट होता. त्यात अमिर खान रात्री अपरात्री व्यायाम करत असतो. ही त्याची मध्यवर्ती कल्पना असावी असे दिग्दर्शकाला वाटले होते

नि३ 31/12/2008 - 19:55
अकेले हम अकेले तुम, गुलाम,दिल हैके मानता ही नही,फना, राजा हिंदुस्तानी ह्या चित्रपटांना तद्दन बंडल म्हट्ल्यानंतर आपल्याला चित्रपटाबद्द्ल कीती ज्ञान आहे ते लक्षात आलेच.. त्याबद्द्ल तुम्हाला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा.. ---नि३.

llपुण्याचे पेशवेll 02/01/2009 - 21:19
असहमत... अकेले हम अकेले तुम तुलनेने चांगला चित्रपट होता. मला तर फार आवडला होता. कदाचित माझ्या सुमार बुद्धीमत्तेमुळे मला तो आवडला असेल. (मासेस मधला) पुण्याचे पेशवे Since 1984

नि३ 31/12/2008 - 20:01
हे कोलबेर यांनी मान्य केलेच आहे. आमीर हा सर्वात चूझी मानला जातो वगैरे म्हणून. नाही का? आमिर खानच्या बाबतीत 'नावाजलेला गुरवा देवळात जाउन ***' ह्या म्हणीचा प्रत्यय आलाच होता आता आणखी एक दाखला मिळाला इतकेच. हे पण त्यांनी मान्य केले नाही का??? तरी सांगितलेच की खुप काही जे सांगायचे होते पण समजले कि काही फायदा नाही म्हणुन तेवढ्यावरच थांबलो. (स्पष्टवक्तेपणाची कदर करणारा आणि जे करत नाही त्यांनी फाट्यावर मारणारा) Aवन आजानुकर्ण तरी वरील प्रतीसाद ...दिला आपण.... असो वाढदिवसाच्या शुभेच्छा..दील्या आहेच आपल्याला.... ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार) नि३.

सूर्य 31/12/2008 - 20:59
एकदम सही परिक्षण. वाट बघतच होतो ;) तरी परिक्षणाची लांबी अजुन हवी होती. जोधा अकबर च्या परिक्षणाची आहे तशी ;) असो. माझे दोन पैसे. ;) गझनीपासुन शिकता येणार्‍या काही गोष्टी १. शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस झाला की अंगात प्रचंड शक्ती येते. (आता फॅट लॉस करायचा की मेमरी लॉस या पेचात पडलो आहे ;) ) २. एखादी शिवी दिल्यासारखे किंवा हाक मारल्यासारखे 'अरे शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस' असे हिरोला म्हणता येते. ३. बसचे तिकीट सापडले की खुनी शोधुन काढता येतो. ४. बसचा पाठलाग केला की खुनी पुढच्या दाराने पळुन गेला आहे हे लक्षात येत नाही. अशा बर्‍याच काही .. १०१ तर निघतीलच. पण सर्वात महत्वाची म्हणजे, ५. अमीर खान चा प्रत्येक चित्रपट डोळे झाकुन बघितला पाहीजे असे नाही. - सूर्य

घाटावरचे भट 03/01/2009 - 04:08
>>एखादी शिवी दिल्यासारखे किंवा हाक मारल्यासारखे 'अरे शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस' असे हिरोला म्हणता येते. चुकलात. तो 'शोर्ट टर्म मेमरी लोस' असं म्हणतो.... ;)

प्राजु 31/12/2008 - 21:01
आपले हे परिक्षण वाचून मात्र मस्त करमणून झाली. जबरदस्त! सिनेमा अजून पाहिला नाहिये. पण नक्की पाहणार आहे. कारण आमीर खान हा आवडता हिरो आहे म्हणून. पण आता तुमचे परिक्षण वाचल्यानंतर या सिनेमातील दृष्य पाहताना तुमची नक्की आठवण होईल. खास करून "गोंदवलेकर महाराज".. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

भास्कर केन्डे 01/01/2009 - 00:55
प्राजू ताई, आम्ही हा चित्रपट येथे बघितला. प्रिंट-प्रत चांगली आहे व बफरही पटकन होतो आहे. कोलबेरांचे चित्रपरिक्षण मस्तच. आपला, (चोखंदळ) भास्कर माझी चित्रपट अनुदिनी येथे आहे...

चतुरंग 02/01/2009 - 04:18
काही व्हायरस्/तत्सम सॉफ्टवेअर असावे कारण माझ्या लॅपटॉपवरच्या कास्परस्काय अँटीवायरसने 'मॅलीशियस सॉफ्टवेअर' असा धोक्याचा संदेश दिला आणि साईट ब्लॉक केली. तेव्हा इथून चित्रपट बघताना जपून. चतुरंग

एक 01/01/2009 - 01:01
आवडला नाही.. आणि ही शाब्दिक कोटी अनाठायी वाटली.. त्यामुळे पुढ्चं परिक्षण वाचवलं नाही. बाकी पिक्चर आजच बघणार आहेच तेव्हा कळेलच कसा आहे ते.

पक्या 01/01/2009 - 01:19
सिनेमात अनेक अतर्क्य गोष्टी असल्या तरी आमिर ने अक्टिंग मात्र जबरा केली आहे. बॉडी तर काय कमावली आहे ! 'उंचीत मार खाल्ला' तरी बॉडी कमावून रूबाबदार दिसणे हे आमीर ने साध्य केले आहे. ८ पॅक बॉडी कमावणे हे काही येर्‍यागबाळ्याचे काम नव्हे. आमिरच्या चिकाटीचे आणि मेहनतीचे कौतुक. सिनेमा तितकासा रूचला नसला तरी आमिर ला वेगळ्या गेटप मध्ये बघायला आवडले. 'तू मेरी अधूरी प्यास प्यास है ' हे (एवढे एकच) गाणे आवडले. >>बाकी पिक्चर आजच बघणार आहेच तेव्हा कळेलच कसा आहे ते. नक्की बघा एकराव. आमिर साठी एकदा बघायला काही हरकत नाही.

राघव 02/01/2009 - 14:27
परिक्षण खरोखर आवडले होते. पण "गोंदवलेकर महाराज" हा अनावश्यक शब्दच्छल आघात करून गेला. पुढचे वाचण्यात रसच राहिला नाही. शाब्दिक कोटी करतांना महाराजांना कशाला हो मधे घालता. त्यांनी तुमचे किंवा कुणाचेच असे काय बिघडवलेले आहे की त्यांचा असा उल्लेख तुम्ही करावा. दुसरे काही सुचत नसेल तर निदान असले तरी काही लिहू नका.

लिखाळ 02/01/2009 - 17:59
आम्ही बुवा बाबा महराज ह्यांच्या भोंदुगिरीला फाट्यावर मारतो...
आम्ही सुद्धा ! आम्ही भोंदू नसलेल्या संतांचा आदर राखतो. गोंदवलेकर महाराजांच्या बाबतच्या मुमुक्षुच्या मताशी सहमत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

सुचेल तसं 02/01/2009 - 21:15
१) आमीर आणि असीनची केमिस्ट्री झकास जमली आहे. (असीनला पाहिल्यावर वाटलं की तिच्यासारखीला मारल्यावर कोणीही वेडापिसा होऊन बदला घेऊ शकतो. १ नं. वाटली ती ह्या सिनेमात) २) मेमेंटो अजुन पाहिला नसल्यामुळे तुलना करण्याचा प्रश्नच उद्भवला नाही. ३) गाणी बरी वाटली (अर्थात, रेहेमानचा नेहेमीचा टच जाणवला नाही) ४) नेहेमीच्या हिंदी सिनेमापेक्षा वेगळी वाटली स्टोरी... Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

धनंजय 02/01/2009 - 21:44
स्मृती (आणि अतीतच) ही तथ्यात्मक की भामक? हा तत्त्वज्ञानातला एक मोठा प्रश्न. एखाद्या क्लिष्ट प्रश्नापासून सुंदर कलाकृती निर्माण होऊ शकते - "आगे भी जाने ना तू, पीछे भी जाने ना तू, जो भी है बस यही इक पल है" या शब्दांना दिलेले सुंदर संगीत हेच साधते. अशाच प्रकारे "गजिनी"मध्ये भन्नाट करमणूक करणारी चित्र-कथा निर्माण करणे शक्य होते. परीक्षण वाचून असे वाटते, की चित्रपटाच्या निर्माता-दिग्दर्शकांनी ही संधी वाया घालवली... धन्यवाद कोलबेर. कोणी फुकट दाखवला तर हा चित्रपट नक्की बघीन.

लिखाळ 02/01/2009 - 21:49
एखाद्या क्लिष्ट प्रश्नापासून सुंदर कलाकृती निर्माण होऊ शकते - "आगे भी जाने ना तू, पीछे भी जाने ना तू, जो भी है बस यही इक पल है" या शब्दांना दिलेले सुंदर संगीत हेच साधते. अशाच प्रकारे "गजिनी"मध्ये भन्नाट करमणूक करणारी चित्र-कथा निर्माण करणे शक्य होते. परीक्षण वाचून असे वाटते, की चित्रपटाच्या निर्माता-दिग्दर्शकांनी ही संधी वाया घालवली...
अक्षरशः सहमत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

धनंजय 02/01/2009 - 21:56
अवांतर : काही लोक कंबरपट्टा इतका उंच बांधतात, की आयुष्यात कमरेखालचे वार त्यांना फार सहन करावे लागतात. गावच्या रेड्याबद्दल ज्ञानेश्वराच्या वेद वदवल्याची कोटी कित्येकांनी केली असेल - बहुधा अशा प्रकारची कोटी "पाळीव प्राणी" मध्ये पु ल देशपांडे यांनी केलेली आहे. त्या विनोदात बहुधा प्राण्याच्या मालकांचा स्पष्ट उपहास आहे. पण त्या कोटीने ज्ञानेश्वरांचे कार्य कमी होत नाही. इतकेच काय खुद्द ज्ञानेश्वरांचा कणभरही अपमान पु ल देशपांडे करत नाहीत, असे मला वाटते. पण कंबरपट्टा गळ्याशी बांधलेल्या एखाद्याला आपल्या श्रद्धेविरुद्ध कमरेखालचा वार वाटेल. असे वाटू नये. तसेच गोंदवलेकर महाराजांबाबत. ("कंबरपट्टा फार उंच बांधणे/कमरेखालचा वार" हा दाखला पु लंचाच आहे.)

लिखाळ 02/01/2009 - 22:31
सहमत आहे. अनेकदा काय बोलले या पेक्षा कोण बोलले आणि का बोलले याकडे आपले लक्ष पटकन जाते. काळ सोकावू नये म्हणून (असे उल्लेख पुन्हा पुन्हा होऊ नयेत म्हणून) आपण लगेच प्रत्युत्तर देतो. आपल्या उदाहरणातला रेड्याचा उल्लेख आणि इथे महाराजांचा उल्लेख निराळ्या तर्‍हेचे वाटतात. एका चर्चेत त्यांचे नाव आल्या आल्या इकडे वेगळ्या धाटणीचा उल्लेख आल्याने प्रतिक्रिया वेगळ्या झाल्या असतील. असो. आता कफनी वापरावी असा विचार आहे. :) -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. कंबरपट्टा सोडा घट्ट पँट वापरा.

एक 02/01/2009 - 23:10
"..कंबरपट्टा गळ्याशी बांधलेल्या एखाद्याला आपल्या श्रद्धेविरुद्ध कमरेखालचा वार वाटेल. असे वाटू नये. तसेच गोंदवलेकर महाराजांब"....." आपण सल्ला वगैरे देत आहात का? तर थँक्स मला त्याची गरज नाही. कोलबेरने त्याला हव्या त्या कोट्या कराव्यात. मी कुठे आडवतो आहे. मी कोणालाही विरोध केला नाही. कोलबेरला "असं लिहू नये" असे सल्ले पण दिले नाहीत. मी त्याच्या लेखन स्वातंत्र्याचा आदर करतो. व्यक्तिशः मला ती कोटी खटकली, अतिशय फालतू आणि अस्थानी वाटली म्हणून ती कॉमेंट मी लिहिली. आता मला काय खटकावं आणि काय नाही हे सुद्धा इतर लोकं ठरवणार आहेत काय? बाय द वे, पु. लं. ची ती कोटी माझ्या माहितीप्रमाणे बहुतेक अशी आहे. "ज्ञानेश्वरांनी एकट्या रेड्याला वेद शिकवले असल्यामुळे, म्हशी भाव-बिव खात नव्हत्या. दूध वगैरे व्यवस्थीत देत होत्या.." ही कोटी ज्ञानेश्वरांवर तर नक्कीच टारगेट केलेली नाही. त्यामुळे तुम्ही हयाच कोटीचा रेफरन्स दिला असेल तर मला तो चुकीचा वाटत आहे. कोलबेर ची कोटी.. आमिरखानचं गोंदणं ==> गोंदवलेकर महाराज.. अशी शाब्दिक"ईनोदी" टाईपची वाटली..

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 03/01/2009 - 23:06
नकारात्मक समीक्षेचे उत्तम उदाहरण म्हणजे वरील समिक्षा म्हणावी लागेल ! 'गझनी' चित्रपट पाहतांना आम्हाला करमणूक महत्वाची वाटली आणि चित्रपट करमणूक करतो असे वाटले. प्रेक्षक चित्रपट का पहातो ? या प्रश्नाचे उत्तर शोधले पाहिजे. मला वाटतं त्याचा पहिला उद्देश हा करमणूकीचा असावा. चित्रपटातील कथा प्रेम याच विषयाभोवती फिरवतांना उत्तरार्धात नायकाला विस्मृतीचा दिलेला टच अनेकांना आवडेल. शेवट लैच रद्दी आहे हे मान्य. ( सिंघानिया म्हणून 'कल्पनाला' ओळखू न येणे, टिकिटावरुन माग काढणे, आणि काही दृष्य आता मसाल्याचे भाग आहेत. असे भंकस प्रसंग अनेक चित्रपटात असतात ) आता चित्रपटातून उपदेश,कलात्मकता,सामाजिक आशय, दिग्दर्शकाची कमाल, या किंवा आणखी कोणत्या गूणवैशिष्ट्यावरुन चित्रपट चांगला ठरवला पाहिजे त्याबद्दल मला माहिती नाही. पण वरील समीक्षेत त्याचा कुठेही विचार दिसला नाही किंवा चित्रपट फसतो कुठे त्याचीही मांडणी परिक्षणात दिसली नाही. चित्रपट भिकार ठरवत असतांना त्याची काहीएक तुलना कशाशी तरी असावी, चित्रपटाचे गूण-वैशिष्टे ठरवले पाहिजेत,त्यावरुन 'गझनी"चे यश-अपयश ठरवावे इतकेच सांगण्यासाठी हा प्रपंच. असो, चित्रपट एकदा पाहण्यासारखा नक्कीच आहे !!! -दिलीप बिरुटे

कोलबेर 04/01/2009 - 01:15
सर्वप्रथम सर्व वाचकांचे आभार! १) गोंदवलेकर महाराज उल्लेख : दारू पिउन टुल्ल झालेल्याला 'डोलकर' आणि तितकी न चढलेल्याला 'सावरकर' म्हणतात. इथे सावरकरांची खिल्ली उडवली जाते असे मला वाटत नाही. अर्थात ज्यांना वाटत असेल त्यांना तसे वाटण्याचा आणि निषेध नोंदवण्याचा अधिकार आहे हे मान्य. २) श्री. नि३ साहेब, तुमच्या लाडक्या अमीर खानच्याच चित्रपटातील एक डायलॉग देतो आहे: " क्यु सिर्फ तेरा राजकमल है इसलिए सडेला पिक्चर भी अच्छा बन जायेगा क्या? अपुन पब्लिक है पब्लिक! जो पिच्चर देखके पैसा वसुल नही हुवा उसका डब्बा गुल" चित्रपट रंगीला. ३) बिरुटे मास्तर : चित्रपट (मला) भिकार का वाटला ह्याची पुरेशी ठळक कारणे मी दिलेली आहेत. त्यापेक्षा खोलात जाउन समीक्षा करण्याइतका महत्वाचा हा चित्रपट मलातरी वाटला नाही. पुन्हा एकदा सर्वांना धन्यवाद! -कोलबेर

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 04/01/2009 - 09:33
चित्रपट भिकार वाटावा याची पुरेशी कारणे मला तरी वरील लेखनात दिसली नाही. खोलात जाऊन समीक्षा केली असती तर चित्रपटाचे काही भले पैलू आपल्याला मांडता आले असते असे वाटले. असो, आपल्या परिक्षणामुळे चित्रपट पाहावा वाटला याचे श्रेय मात्र आपल्या लेखनाला देतो. :) बहेका मै बहेका वो बहेखी हवासी आये......मस्तच !

अभिज्ञ 13/02/2009 - 17:07
कोलबेर ह्यांच्या परिक्षणाशी १००% सहमत. एक शंका "अमीरच्या छातीवर "कल्पना इज किल्ड" हे वाक्य उलट्या क्रमात कोणी लिहिले ?" चित्रपटात त्याचा कुठे उल्लेख आल्याचे स्मरत नाहि. हा अतिटुकार चित्रपट पाहून माझी स्मरणशक्ती काहि वेळ काम करीत नव्हती त्यामुळे देखील मला आठवत नसावे. कोणाला माहिती आहे काय? अभिज्ञ.

ब्रिटिश टिंग्या 13/02/2009 - 17:10
>> "अमीरच्या छातीवर "कल्पना इज किल्ड" हे वाक्य उलट्या क्रमात कोणी लिहिले ?" माझ्यामते "कल्पना वॉज किल्ड" असं लिहीलं होतं ;) - (सुधारक) टिंग्यालाडु

नि३ 14/02/2009 - 07:54
. नि३ साहेब, तुमच्या लाडक्या अमीर खानच्याच चित्रपटातील एक डायलॉग देतो आहे: " क्यु सिर्फ तेरा राजकमल है इसलिए सडेला पिक्चर भी अच्छा बन जायेगा क्या? अपुन पब्लिक है पब्लिक! जो पिच्चर देखके पैसा वसुल नही हुवा उसका डब्बा गुल" चित्रपट रंगीला. कोलबेर साहेब वही सडेला पिक्चर आज बॉलीवुड की टॉप ५ मे गिना जाता है ( in terms of money earned on box office). २३० कऱोड नेट प्रॉफीट आतापर्यत ... आता तुमच्या म्हणण्याप्रमाणे जर पब्लीक ला हा चित्रपट ईतकाच टूकार वाट्ला असेल तर ह्या चित्रपटाला एवढे यश कसे मिळाले असेल बुवा??? तुम्हाला आवड्ला नाही म्हणुन स्वताला संपुर्ण पब्लीक नका समजु आणी ऊगाच पब्लीक च नाव खराब नका करु. ईथे पहा . www.boxofficeindia.com (आमिर खान चा लाडका) ---नि३.

त्रास 14/02/2009 - 08:31
दुर्देवाने तुमच्या समीक्षेत अमीर त्या रोल साठी घेतलेल्या कष्टांचा काहीच उल्लेख नाही. समीक्षा ही नकारत्मक केली म्हणजे चांगली असे नव्हे. गजनी चांगला की वाईट ह्या फंदात मला पडायचे नाही. मला जर हिंदी पिक्चर बघायचा असेल तर मी डोके घरी ठेउन फक्त "करमणूक" म्हणून जातो; तो माझा निर्णय असतो व माझा हेतु फक्त मजा करणे एव्हढा असतो. त्यामुळे त्रास होत नाही. ठिकाय, गजनी वर मध्यंतरी एक पी. जे. आला होता- गजनी- हत्तीचा गुढगा.

नितिन थत्ते 14/02/2009 - 11:37
कोलबेर यांची समीक्षा चित्रपटाचा विषय, त्याची मांडणी आणि त्या मांडणीची परिणामकारकता याविषयी आहे. या कारणांमुळे त्यांनी तो चित्रपट चांगला नाही असे म्हटले आहे. ज्यांना तरीही तो आवडला त्यांनी कोलबेर आपल्याला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर टीका केलेली दिसते. जे करमणूक म्हणून आणि डोके घरी ठेवून चित्रपटाला जातात त्यांना कोणताही चित्रपट आवडून घेण्याचा हक्क आहेच. कोलबेर यांनी त्यावर काही आक्षेप घेतलेले नाहीत. परंतु हिरोने चित्रपटासाठी मेहनत घेतली, बॉडी बनवली, चकोट केला, मिशा वाढवल्या, गोंदवून घेतले वगैरे गोष्टी चित्रपटाची हवा निर्माण करण्यास उपयोगी असल्या तरी त्यावरून चित्रपटाचा दर्जा ठरवू नये. (ठाकूरची भूमिका उत्तम वठवण्यासाठी संजीवकुमारला हात तोडून घ्यावे लागले नव्हते). तसेही गजनी या व्हिलनचा सूड घेण्यासाठी ८ पॅक ऍब आणि बलदंड शरीर असण्याची आवश्यकता होतीच असे नाही. खराटा (येथे उत्तम काथ्या बारीक कुटून मिळेल)

नि३ 14/02/2009 - 12:57
ज्यांना तरीही तो आवडला त्यांनी कोलबेर आपल्याला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर टीका केलेली दिसते. आम्हाला चांगले चित्रपटच आवडतात तुम्ही कोण ते तरीही आवडला म्हणनारे आणी कोलबेर आम्हाला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर आम्ही टीका केली नाही तर आम्ही तुम्हाला मूर्ख समजुन तुमच्यावर टीका करत आहोत. परंतु हिरोने चित्रपटासाठी मेहनत घेतली, बॉडी बनवली, चकोट केला, मिशा वाढवल्या, गोंदवून घेतले वगैरे गोष्टी चित्रपटाची हवा निर्माण करण्यास उपयोगी असल्या तरी त्यावरून चित्रपटाचा दर्जा ठरवू नये. हवा निर्माण केली हो म्हणुन काय त्याने घेतलेली मेहनत व्यर्थ ??? आणी का म्हणुन नाही करणार हवा निर्माण एक वर्ष कठोर मेहनत केली त्याने . त्याने रीलीज केलेला व्हीडीओ ( you tube वर आमीर खान टाईप करा) पहा त्यात त्याने दाखवलेले आहेच की त्याने कशी बॉडी बनवली ती. ठाकूरची भूमिका उत्तम वठवण्यासाठी संजीवकुमारला हात तोडून घ्यावे लागले नव्हते अश्या वाक्यावर हसुपण येत नाही पुन्हा एकदा वाचत चला आपण काय लिहले आहे ते. कश्या सोबत काय कंपेयर करायचे ??? तसेही गजनी या व्हिलनचा सूड घेण्यासाठी ८ पॅक ऍब आणि बलदंड शरीर असण्याची आवश्यकता होतीच असे नाही. बर झाले तुम्ही डायरेक्टर नव्हता ते. ( खर्या कलाकाराची ( स्टार ची नव्हे) कदर करणारा) ---नि३.

सहज 31/12/2008 - 12:06
ढकलपत्रातुन आलेले आहे पण खालेच चित्र दाखवायचा मोह आवरत नाही. बायकोला चुकून देखील गझनी दाखवु नका नाही तर

३_१४ विक्षिप्त अदिती 31/12/2008 - 14:37
नीलकांतशी सहमत अदिती आमच्यात दारू पिण्यासाठी नवीन वर्षाची, नवीन कपडे खरेदी करण्यासाठी दिवाळीची, मोदकांसाठी चतुर्थीची, आणि शुभेच्छा देण्यासाठी वाढदिवसाची वाट बघत नाहीत.

परिकथेतील राजकुमार 31/12/2008 - 12:41
चित्रपटाच्या सुरुवातीला शर्ट काढुन बॉडी दाखवण्यासाठी हे 'गोंदवलेकर महाराज' उभे राहतात खरे =)) =)) मागे कमल हासनचा 'अभय' नावाचा एक टूकार चित्रपट आला होता त्यात त्याने बनवलेली बॉडी ह्याहुन कितीतरी सरस होती. +१ सहमत ! मेमेंटो बघितला असल्यामुळे तसाही हा चित्रपट बघण्याची इच्छा नाहिये. |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

नि३ 31/12/2008 - 17:33
कोलबेर साहेब तुम्हाला रब ने बना दि जोडी खुपच आवड्ला असेन नाही का?? जिथे बायको स्वताचा नवरा ओळ्खु शकत नाही का तर म्हणे चष्मा नाही घातला आणी मिशी उडविली ...वा..धन्य आहे ति बाई...बाकी सगळा चित्रपट पण आनंदी आनंद आहे... आणी हा शाहरुख्(कि भुख ) म्हणे सुपर स्टार वा ..रे भारतीय प्रेक्षक.. आणी कोलबेर साहेब हा तोच आमीर खान आहे ज्याने तारे जमीन पर सारखा चित्रपट बनवीला होता,नंतर लगान ,सरफरोश्,गुलाम्,दिल चाहता हे..नसेल बघीतले असेल हे चित्रपट तर एकदा बघाच ते......... असो तसेही 'राजा हिंदुस्तानी', 'मेला' वगैरे महान चित्रपट बघीतल्यावर अहो साहेब ...जरा स्वप्नातुन बाहेर या हो..गजीनी हा आमीर चा ३७ वा चित्रपट होता ....त्यात जर १-२ चित्रपट नसेल हि चांगले .. वाईट लवकर दीसत साहेब.... असो तुम्हाला सांगुन काही फायदा नाही... गेट वेल सुन ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार ) नि ३.

आनंदयात्री 31/12/2008 - 18:03
मराठी आंतरजालावर भारी माणुस म्हणुन वावरायला तुम्हाला इराणी, रशियन, फ्रेंच अन झालेच तर गेलाबाजार भुतानी आवडले पाहिजेत. हिंदी चित्रपट आवडला तर तुम्ही तद्दन सी ग्रेड आवडणारे मासेस मधले आहात हे नक्की !! - (तद्दन गल्लाभरु, भुक्कड, सी ग्रेडचे चित्रपट पहाणारा अन अत्यंत चिप चॉईस असणारा) आंद्या

विजुभाऊ 02/01/2009 - 13:09
मासेस आणि क्लासेस चे हे गणीत आहे. मासेस ला चित्रपट आवडला की क्लासेस त्याला वगळतात. पण हल्ली दहावी बारावी साठी मासेसना क्लासेस ला जान्याशिवाय गत्यन्तर नसते आपण एखादा विचार ;एखादी गोष्ट करतो किंवा करायचे टाळतो ते आनन्द मिळवणे किंवा वेदना टाळणे या दोन्ही साठीच

आजानुकर्ण 31/12/2008 - 19:31
कोलबेर यांनी त्यांना स्वतःला हा चित्रपट कसा वाटला आहे हे लिहिले आहे. यात चिडण्यासारखे काय आहे कळले नाही. कोलबेर साहेब तुम्हाला रब ने बना दि जोडी खुपच आवड्ला असेन नाही का?? जिथे बायको स्वताचा नवरा ओळ्खु शकत नाही का तर म्हणे चष्मा नाही घातला आणी मिशी उडविली ...वा..धन्य आहे ति बाई...बाकी सगळा चित्रपट पण आनंदी आनंद आहे... आणी हा शाहरुख्(कि भुख ) म्हणे सुपर स्टार वा ..रे भारतीय प्रेक्षक.. ह्या कमेंटचा वरील लेखाशी काय संबंध आहे कळले नाही. आणी कोलबेर साहेब हा तोच आमीर खान आहे ज्याने तारे जमीन पर सारखा चित्रपट बनवीला होता,नंतर लगान ,सरफरोश्,गुलाम्,दिल चाहता हे..नसेल बघीतले असेल हे चित्रपट तर एकदा बघाच ते......... हे कोलबेर यांनी मान्य केलेच आहे. आमीर हा सर्वात चूझी मानला जातो वगैरे म्हणून. नाही का? असो तसेही 'राजा हिंदुस्तानी', 'मेला' वगैरे महान चित्रपट बघीतल्यावर अहो साहेब ...जरा स्वप्नातुन बाहेर या हो..गजीनी हा आमीर चा ३७ वा चित्रपट होता ....त्यात जर १-२ चित्रपट नसेल हि चांगले .. वाईट लवकर दीसत साहेब.... आमीरने केलेले लव, लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा, दिल हैके मानता ही नही, आतंक ही आतंक, अकेले हम अकेले तुम, गुलाम, मन, मंगल पांडे, फना, राजा हिंदुस्तानी, मेला हे तद्दन बंडल होते. ही १-२ चित्रपटांची यादी नसून (मोजा आता) बरीच मोठी आहे.(यादी विकिपीडियाच्या सौजन्याने) असो तुम्हाला सांगुन काही फायदा नाही... तरी सांगितलेच की :) गेट वेल सुन कोलबेरपंत थ्यांक्यू म्हणतील. ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार ) नि ३. (स्पष्टवक्तेपणाची कदर करणारा आणि जे करत नाही त्यांनी फाट्यावर मारणारा) Aवन आजानुकर्ण

आपला अभिजित 01/01/2009 - 18:33
आमीरने केलेले लव, लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा, दिल हैके मानता ही नही, आतंक ही आतंक, अकेले हम अकेले तुम, गुलाम, मन, मंगल पांडे, फना, राजा हिंदुस्तानी, मेला हे तद्दन बंडल होते. ही १-२ चित्रपटांची यादी नसून (मोजा आता) बरीच मोठी आहे.(यादी विकिपीडियाच्या सौजन्याने) हे वाईट चित्रपट होते, असं विकिपिडियात म्हटलंय का? असो. लव लव लव, अव्वल नंबर, तुम मेरे हो, अफसाना प्यार का, जवानी झिंदाबाद, इसी का नाम जिंदगी, दौलत की जंग, परंपरा वाईट होते नक्की. ते आमिरच्या आधीच्या कारकिर्दीतले होते. तोपर्यंत त्याने मोठे नाव मिळवले नव्हते. तसं पाहायला गेलं, तर त्याला नाव मिळवून देणारा `दिल'ही भडक, बटबटीतच होता की! (इंद्र्कुमारचा चित्रपट आणि भडक, बटबटीत हे समानार्थी शब्द आहेत!) `आतंक ही आतंक' तर आमिरने नंतरच्या टप्प्यात केलेला असूनही वाईट होता. त्याहूनही जास्त वाईट वाटलं, त्यानं धर्मेश दर्शनचा तद्दन टुकार, भडक, भीषण `राजा हिंदुस्थानी' केलेला पाहून. त्याच्या वेगळेपणाबद्दलचा आदर नष्ट व्हावा, इतपत भयानक होता तो. दिल है के मानता नही, अकेले हम अकेले तुम (मन्सूर खान), मन (इंद्रकुमारचा असूनही!) मात्र उत्तम होते. `गुलाम' (विक्रम भट) तर त्याच्या कारकिर्दीला वेळं वळण देणारा महत्त्वाचा चित्रपट मानला जातो! ही यादी घाईघाईत दिलीत का आजानुकर्णराव?

विजुभाऊ 02/01/2009 - 13:15
राख नावाचा त्याच लायकीचा एक चित्रपट होता. त्यात अमिर खान रात्री अपरात्री व्यायाम करत असतो. ही त्याची मध्यवर्ती कल्पना असावी असे दिग्दर्शकाला वाटले होते

नि३ 31/12/2008 - 19:55
अकेले हम अकेले तुम, गुलाम,दिल हैके मानता ही नही,फना, राजा हिंदुस्तानी ह्या चित्रपटांना तद्दन बंडल म्हट्ल्यानंतर आपल्याला चित्रपटाबद्द्ल कीती ज्ञान आहे ते लक्षात आलेच.. त्याबद्द्ल तुम्हाला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा.. ---नि३.

llपुण्याचे पेशवेll 02/01/2009 - 21:19
असहमत... अकेले हम अकेले तुम तुलनेने चांगला चित्रपट होता. मला तर फार आवडला होता. कदाचित माझ्या सुमार बुद्धीमत्तेमुळे मला तो आवडला असेल. (मासेस मधला) पुण्याचे पेशवे Since 1984

नि३ 31/12/2008 - 20:01
हे कोलबेर यांनी मान्य केलेच आहे. आमीर हा सर्वात चूझी मानला जातो वगैरे म्हणून. नाही का? आमिर खानच्या बाबतीत 'नावाजलेला गुरवा देवळात जाउन ***' ह्या म्हणीचा प्रत्यय आलाच होता आता आणखी एक दाखला मिळाला इतकेच. हे पण त्यांनी मान्य केले नाही का??? तरी सांगितलेच की खुप काही जे सांगायचे होते पण समजले कि काही फायदा नाही म्हणुन तेवढ्यावरच थांबलो. (स्पष्टवक्तेपणाची कदर करणारा आणि जे करत नाही त्यांनी फाट्यावर मारणारा) Aवन आजानुकर्ण तरी वरील प्रतीसाद ...दिला आपण.... असो वाढदिवसाच्या शुभेच्छा..दील्या आहेच आपल्याला.... ---(ख्रर्या कलाकाराची कदर करणारा आणी जो नाही करत त्यांना फाट्यावर मारणार) नि३.

सूर्य 31/12/2008 - 20:59
एकदम सही परिक्षण. वाट बघतच होतो ;) तरी परिक्षणाची लांबी अजुन हवी होती. जोधा अकबर च्या परिक्षणाची आहे तशी ;) असो. माझे दोन पैसे. ;) गझनीपासुन शिकता येणार्‍या काही गोष्टी १. शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस झाला की अंगात प्रचंड शक्ती येते. (आता फॅट लॉस करायचा की मेमरी लॉस या पेचात पडलो आहे ;) ) २. एखादी शिवी दिल्यासारखे किंवा हाक मारल्यासारखे 'अरे शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस' असे हिरोला म्हणता येते. ३. बसचे तिकीट सापडले की खुनी शोधुन काढता येतो. ४. बसचा पाठलाग केला की खुनी पुढच्या दाराने पळुन गेला आहे हे लक्षात येत नाही. अशा बर्‍याच काही .. १०१ तर निघतीलच. पण सर्वात महत्वाची म्हणजे, ५. अमीर खान चा प्रत्येक चित्रपट डोळे झाकुन बघितला पाहीजे असे नाही. - सूर्य

घाटावरचे भट 03/01/2009 - 04:08
>>एखादी शिवी दिल्यासारखे किंवा हाक मारल्यासारखे 'अरे शॉर्ट टर्म मेमरी लॉस' असे हिरोला म्हणता येते. चुकलात. तो 'शोर्ट टर्म मेमरी लोस' असं म्हणतो.... ;)

प्राजु 31/12/2008 - 21:01
आपले हे परिक्षण वाचून मात्र मस्त करमणून झाली. जबरदस्त! सिनेमा अजून पाहिला नाहिये. पण नक्की पाहणार आहे. कारण आमीर खान हा आवडता हिरो आहे म्हणून. पण आता तुमचे परिक्षण वाचल्यानंतर या सिनेमातील दृष्य पाहताना तुमची नक्की आठवण होईल. खास करून "गोंदवलेकर महाराज".. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

भास्कर केन्डे 01/01/2009 - 00:55
प्राजू ताई, आम्ही हा चित्रपट येथे बघितला. प्रिंट-प्रत चांगली आहे व बफरही पटकन होतो आहे. कोलबेरांचे चित्रपरिक्षण मस्तच. आपला, (चोखंदळ) भास्कर माझी चित्रपट अनुदिनी येथे आहे...

चतुरंग 02/01/2009 - 04:18
काही व्हायरस्/तत्सम सॉफ्टवेअर असावे कारण माझ्या लॅपटॉपवरच्या कास्परस्काय अँटीवायरसने 'मॅलीशियस सॉफ्टवेअर' असा धोक्याचा संदेश दिला आणि साईट ब्लॉक केली. तेव्हा इथून चित्रपट बघताना जपून. चतुरंग

एक 01/01/2009 - 01:01
आवडला नाही.. आणि ही शाब्दिक कोटी अनाठायी वाटली.. त्यामुळे पुढ्चं परिक्षण वाचवलं नाही. बाकी पिक्चर आजच बघणार आहेच तेव्हा कळेलच कसा आहे ते.

पक्या 01/01/2009 - 01:19
सिनेमात अनेक अतर्क्य गोष्टी असल्या तरी आमिर ने अक्टिंग मात्र जबरा केली आहे. बॉडी तर काय कमावली आहे ! 'उंचीत मार खाल्ला' तरी बॉडी कमावून रूबाबदार दिसणे हे आमीर ने साध्य केले आहे. ८ पॅक बॉडी कमावणे हे काही येर्‍यागबाळ्याचे काम नव्हे. आमिरच्या चिकाटीचे आणि मेहनतीचे कौतुक. सिनेमा तितकासा रूचला नसला तरी आमिर ला वेगळ्या गेटप मध्ये बघायला आवडले. 'तू मेरी अधूरी प्यास प्यास है ' हे (एवढे एकच) गाणे आवडले. >>बाकी पिक्चर आजच बघणार आहेच तेव्हा कळेलच कसा आहे ते. नक्की बघा एकराव. आमिर साठी एकदा बघायला काही हरकत नाही.

राघव 02/01/2009 - 14:27
परिक्षण खरोखर आवडले होते. पण "गोंदवलेकर महाराज" हा अनावश्यक शब्दच्छल आघात करून गेला. पुढचे वाचण्यात रसच राहिला नाही. शाब्दिक कोटी करतांना महाराजांना कशाला हो मधे घालता. त्यांनी तुमचे किंवा कुणाचेच असे काय बिघडवलेले आहे की त्यांचा असा उल्लेख तुम्ही करावा. दुसरे काही सुचत नसेल तर निदान असले तरी काही लिहू नका.

लिखाळ 02/01/2009 - 17:59
आम्ही बुवा बाबा महराज ह्यांच्या भोंदुगिरीला फाट्यावर मारतो...
आम्ही सुद्धा ! आम्ही भोंदू नसलेल्या संतांचा आदर राखतो. गोंदवलेकर महाराजांच्या बाबतच्या मुमुक्षुच्या मताशी सहमत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

सुचेल तसं 02/01/2009 - 21:15
१) आमीर आणि असीनची केमिस्ट्री झकास जमली आहे. (असीनला पाहिल्यावर वाटलं की तिच्यासारखीला मारल्यावर कोणीही वेडापिसा होऊन बदला घेऊ शकतो. १ नं. वाटली ती ह्या सिनेमात) २) मेमेंटो अजुन पाहिला नसल्यामुळे तुलना करण्याचा प्रश्नच उद्भवला नाही. ३) गाणी बरी वाटली (अर्थात, रेहेमानचा नेहेमीचा टच जाणवला नाही) ४) नेहेमीच्या हिंदी सिनेमापेक्षा वेगळी वाटली स्टोरी... Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

धनंजय 02/01/2009 - 21:44
स्मृती (आणि अतीतच) ही तथ्यात्मक की भामक? हा तत्त्वज्ञानातला एक मोठा प्रश्न. एखाद्या क्लिष्ट प्रश्नापासून सुंदर कलाकृती निर्माण होऊ शकते - "आगे भी जाने ना तू, पीछे भी जाने ना तू, जो भी है बस यही इक पल है" या शब्दांना दिलेले सुंदर संगीत हेच साधते. अशाच प्रकारे "गजिनी"मध्ये भन्नाट करमणूक करणारी चित्र-कथा निर्माण करणे शक्य होते. परीक्षण वाचून असे वाटते, की चित्रपटाच्या निर्माता-दिग्दर्शकांनी ही संधी वाया घालवली... धन्यवाद कोलबेर. कोणी फुकट दाखवला तर हा चित्रपट नक्की बघीन.

लिखाळ 02/01/2009 - 21:49
एखाद्या क्लिष्ट प्रश्नापासून सुंदर कलाकृती निर्माण होऊ शकते - "आगे भी जाने ना तू, पीछे भी जाने ना तू, जो भी है बस यही इक पल है" या शब्दांना दिलेले सुंदर संगीत हेच साधते. अशाच प्रकारे "गजिनी"मध्ये भन्नाट करमणूक करणारी चित्र-कथा निर्माण करणे शक्य होते. परीक्षण वाचून असे वाटते, की चित्रपटाच्या निर्माता-दिग्दर्शकांनी ही संधी वाया घालवली...
अक्षरशः सहमत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

धनंजय 02/01/2009 - 21:56
अवांतर : काही लोक कंबरपट्टा इतका उंच बांधतात, की आयुष्यात कमरेखालचे वार त्यांना फार सहन करावे लागतात. गावच्या रेड्याबद्दल ज्ञानेश्वराच्या वेद वदवल्याची कोटी कित्येकांनी केली असेल - बहुधा अशा प्रकारची कोटी "पाळीव प्राणी" मध्ये पु ल देशपांडे यांनी केलेली आहे. त्या विनोदात बहुधा प्राण्याच्या मालकांचा स्पष्ट उपहास आहे. पण त्या कोटीने ज्ञानेश्वरांचे कार्य कमी होत नाही. इतकेच काय खुद्द ज्ञानेश्वरांचा कणभरही अपमान पु ल देशपांडे करत नाहीत, असे मला वाटते. पण कंबरपट्टा गळ्याशी बांधलेल्या एखाद्याला आपल्या श्रद्धेविरुद्ध कमरेखालचा वार वाटेल. असे वाटू नये. तसेच गोंदवलेकर महाराजांबाबत. ("कंबरपट्टा फार उंच बांधणे/कमरेखालचा वार" हा दाखला पु लंचाच आहे.)

लिखाळ 02/01/2009 - 22:31
सहमत आहे. अनेकदा काय बोलले या पेक्षा कोण बोलले आणि का बोलले याकडे आपले लक्ष पटकन जाते. काळ सोकावू नये म्हणून (असे उल्लेख पुन्हा पुन्हा होऊ नयेत म्हणून) आपण लगेच प्रत्युत्तर देतो. आपल्या उदाहरणातला रेड्याचा उल्लेख आणि इथे महाराजांचा उल्लेख निराळ्या तर्‍हेचे वाटतात. एका चर्चेत त्यांचे नाव आल्या आल्या इकडे वेगळ्या धाटणीचा उल्लेख आल्याने प्रतिक्रिया वेगळ्या झाल्या असतील. असो. आता कफनी वापरावी असा विचार आहे. :) -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. कंबरपट्टा सोडा घट्ट पँट वापरा.

एक 02/01/2009 - 23:10
"..कंबरपट्टा गळ्याशी बांधलेल्या एखाद्याला आपल्या श्रद्धेविरुद्ध कमरेखालचा वार वाटेल. असे वाटू नये. तसेच गोंदवलेकर महाराजांब"....." आपण सल्ला वगैरे देत आहात का? तर थँक्स मला त्याची गरज नाही. कोलबेरने त्याला हव्या त्या कोट्या कराव्यात. मी कुठे आडवतो आहे. मी कोणालाही विरोध केला नाही. कोलबेरला "असं लिहू नये" असे सल्ले पण दिले नाहीत. मी त्याच्या लेखन स्वातंत्र्याचा आदर करतो. व्यक्तिशः मला ती कोटी खटकली, अतिशय फालतू आणि अस्थानी वाटली म्हणून ती कॉमेंट मी लिहिली. आता मला काय खटकावं आणि काय नाही हे सुद्धा इतर लोकं ठरवणार आहेत काय? बाय द वे, पु. लं. ची ती कोटी माझ्या माहितीप्रमाणे बहुतेक अशी आहे. "ज्ञानेश्वरांनी एकट्या रेड्याला वेद शिकवले असल्यामुळे, म्हशी भाव-बिव खात नव्हत्या. दूध वगैरे व्यवस्थीत देत होत्या.." ही कोटी ज्ञानेश्वरांवर तर नक्कीच टारगेट केलेली नाही. त्यामुळे तुम्ही हयाच कोटीचा रेफरन्स दिला असेल तर मला तो चुकीचा वाटत आहे. कोलबेर ची कोटी.. आमिरखानचं गोंदणं ==> गोंदवलेकर महाराज.. अशी शाब्दिक"ईनोदी" टाईपची वाटली..

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 03/01/2009 - 23:06
नकारात्मक समीक्षेचे उत्तम उदाहरण म्हणजे वरील समिक्षा म्हणावी लागेल ! 'गझनी' चित्रपट पाहतांना आम्हाला करमणूक महत्वाची वाटली आणि चित्रपट करमणूक करतो असे वाटले. प्रेक्षक चित्रपट का पहातो ? या प्रश्नाचे उत्तर शोधले पाहिजे. मला वाटतं त्याचा पहिला उद्देश हा करमणूकीचा असावा. चित्रपटातील कथा प्रेम याच विषयाभोवती फिरवतांना उत्तरार्धात नायकाला विस्मृतीचा दिलेला टच अनेकांना आवडेल. शेवट लैच रद्दी आहे हे मान्य. ( सिंघानिया म्हणून 'कल्पनाला' ओळखू न येणे, टिकिटावरुन माग काढणे, आणि काही दृष्य आता मसाल्याचे भाग आहेत. असे भंकस प्रसंग अनेक चित्रपटात असतात ) आता चित्रपटातून उपदेश,कलात्मकता,सामाजिक आशय, दिग्दर्शकाची कमाल, या किंवा आणखी कोणत्या गूणवैशिष्ट्यावरुन चित्रपट चांगला ठरवला पाहिजे त्याबद्दल मला माहिती नाही. पण वरील समीक्षेत त्याचा कुठेही विचार दिसला नाही किंवा चित्रपट फसतो कुठे त्याचीही मांडणी परिक्षणात दिसली नाही. चित्रपट भिकार ठरवत असतांना त्याची काहीएक तुलना कशाशी तरी असावी, चित्रपटाचे गूण-वैशिष्टे ठरवले पाहिजेत,त्यावरुन 'गझनी"चे यश-अपयश ठरवावे इतकेच सांगण्यासाठी हा प्रपंच. असो, चित्रपट एकदा पाहण्यासारखा नक्कीच आहे !!! -दिलीप बिरुटे

कोलबेर 04/01/2009 - 01:15
सर्वप्रथम सर्व वाचकांचे आभार! १) गोंदवलेकर महाराज उल्लेख : दारू पिउन टुल्ल झालेल्याला 'डोलकर' आणि तितकी न चढलेल्याला 'सावरकर' म्हणतात. इथे सावरकरांची खिल्ली उडवली जाते असे मला वाटत नाही. अर्थात ज्यांना वाटत असेल त्यांना तसे वाटण्याचा आणि निषेध नोंदवण्याचा अधिकार आहे हे मान्य. २) श्री. नि३ साहेब, तुमच्या लाडक्या अमीर खानच्याच चित्रपटातील एक डायलॉग देतो आहे: " क्यु सिर्फ तेरा राजकमल है इसलिए सडेला पिक्चर भी अच्छा बन जायेगा क्या? अपुन पब्लिक है पब्लिक! जो पिच्चर देखके पैसा वसुल नही हुवा उसका डब्बा गुल" चित्रपट रंगीला. ३) बिरुटे मास्तर : चित्रपट (मला) भिकार का वाटला ह्याची पुरेशी ठळक कारणे मी दिलेली आहेत. त्यापेक्षा खोलात जाउन समीक्षा करण्याइतका महत्वाचा हा चित्रपट मलातरी वाटला नाही. पुन्हा एकदा सर्वांना धन्यवाद! -कोलबेर

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 04/01/2009 - 09:33
चित्रपट भिकार वाटावा याची पुरेशी कारणे मला तरी वरील लेखनात दिसली नाही. खोलात जाऊन समीक्षा केली असती तर चित्रपटाचे काही भले पैलू आपल्याला मांडता आले असते असे वाटले. असो, आपल्या परिक्षणामुळे चित्रपट पाहावा वाटला याचे श्रेय मात्र आपल्या लेखनाला देतो. :) बहेका मै बहेका वो बहेखी हवासी आये......मस्तच !

अभिज्ञ 13/02/2009 - 17:07
कोलबेर ह्यांच्या परिक्षणाशी १००% सहमत. एक शंका "अमीरच्या छातीवर "कल्पना इज किल्ड" हे वाक्य उलट्या क्रमात कोणी लिहिले ?" चित्रपटात त्याचा कुठे उल्लेख आल्याचे स्मरत नाहि. हा अतिटुकार चित्रपट पाहून माझी स्मरणशक्ती काहि वेळ काम करीत नव्हती त्यामुळे देखील मला आठवत नसावे. कोणाला माहिती आहे काय? अभिज्ञ.

ब्रिटिश टिंग्या 13/02/2009 - 17:10
>> "अमीरच्या छातीवर "कल्पना इज किल्ड" हे वाक्य उलट्या क्रमात कोणी लिहिले ?" माझ्यामते "कल्पना वॉज किल्ड" असं लिहीलं होतं ;) - (सुधारक) टिंग्यालाडु

नि३ 14/02/2009 - 07:54
. नि३ साहेब, तुमच्या लाडक्या अमीर खानच्याच चित्रपटातील एक डायलॉग देतो आहे: " क्यु सिर्फ तेरा राजकमल है इसलिए सडेला पिक्चर भी अच्छा बन जायेगा क्या? अपुन पब्लिक है पब्लिक! जो पिच्चर देखके पैसा वसुल नही हुवा उसका डब्बा गुल" चित्रपट रंगीला. कोलबेर साहेब वही सडेला पिक्चर आज बॉलीवुड की टॉप ५ मे गिना जाता है ( in terms of money earned on box office). २३० कऱोड नेट प्रॉफीट आतापर्यत ... आता तुमच्या म्हणण्याप्रमाणे जर पब्लीक ला हा चित्रपट ईतकाच टूकार वाट्ला असेल तर ह्या चित्रपटाला एवढे यश कसे मिळाले असेल बुवा??? तुम्हाला आवड्ला नाही म्हणुन स्वताला संपुर्ण पब्लीक नका समजु आणी ऊगाच पब्लीक च नाव खराब नका करु. ईथे पहा . www.boxofficeindia.com (आमिर खान चा लाडका) ---नि३.

त्रास 14/02/2009 - 08:31
दुर्देवाने तुमच्या समीक्षेत अमीर त्या रोल साठी घेतलेल्या कष्टांचा काहीच उल्लेख नाही. समीक्षा ही नकारत्मक केली म्हणजे चांगली असे नव्हे. गजनी चांगला की वाईट ह्या फंदात मला पडायचे नाही. मला जर हिंदी पिक्चर बघायचा असेल तर मी डोके घरी ठेउन फक्त "करमणूक" म्हणून जातो; तो माझा निर्णय असतो व माझा हेतु फक्त मजा करणे एव्हढा असतो. त्यामुळे त्रास होत नाही. ठिकाय, गजनी वर मध्यंतरी एक पी. जे. आला होता- गजनी- हत्तीचा गुढगा.

नितिन थत्ते 14/02/2009 - 11:37
कोलबेर यांची समीक्षा चित्रपटाचा विषय, त्याची मांडणी आणि त्या मांडणीची परिणामकारकता याविषयी आहे. या कारणांमुळे त्यांनी तो चित्रपट चांगला नाही असे म्हटले आहे. ज्यांना तरीही तो आवडला त्यांनी कोलबेर आपल्याला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर टीका केलेली दिसते. जे करमणूक म्हणून आणि डोके घरी ठेवून चित्रपटाला जातात त्यांना कोणताही चित्रपट आवडून घेण्याचा हक्क आहेच. कोलबेर यांनी त्यावर काही आक्षेप घेतलेले नाहीत. परंतु हिरोने चित्रपटासाठी मेहनत घेतली, बॉडी बनवली, चकोट केला, मिशा वाढवल्या, गोंदवून घेतले वगैरे गोष्टी चित्रपटाची हवा निर्माण करण्यास उपयोगी असल्या तरी त्यावरून चित्रपटाचा दर्जा ठरवू नये. (ठाकूरची भूमिका उत्तम वठवण्यासाठी संजीवकुमारला हात तोडून घ्यावे लागले नव्हते). तसेही गजनी या व्हिलनचा सूड घेण्यासाठी ८ पॅक ऍब आणि बलदंड शरीर असण्याची आवश्यकता होतीच असे नाही. खराटा (येथे उत्तम काथ्या बारीक कुटून मिळेल)

नि३ 14/02/2009 - 12:57
ज्यांना तरीही तो आवडला त्यांनी कोलबेर आपल्याला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर टीका केलेली दिसते. आम्हाला चांगले चित्रपटच आवडतात तुम्ही कोण ते तरीही आवडला म्हणनारे आणी कोलबेर आम्हाला मूर्ख म्हणत आहेत अशा समजुतीने त्यांच्यावर आम्ही टीका केली नाही तर आम्ही तुम्हाला मूर्ख समजुन तुमच्यावर टीका करत आहोत. परंतु हिरोने चित्रपटासाठी मेहनत घेतली, बॉडी बनवली, चकोट केला, मिशा वाढवल्या, गोंदवून घेतले वगैरे गोष्टी चित्रपटाची हवा निर्माण करण्यास उपयोगी असल्या तरी त्यावरून चित्रपटाचा दर्जा ठरवू नये. हवा निर्माण केली हो म्हणुन काय त्याने घेतलेली मेहनत व्यर्थ ??? आणी का म्हणुन नाही करणार हवा निर्माण एक वर्ष कठोर मेहनत केली त्याने . त्याने रीलीज केलेला व्हीडीओ ( you tube वर आमीर खान टाईप करा) पहा त्यात त्याने दाखवलेले आहेच की त्याने कशी बॉडी बनवली ती. ठाकूरची भूमिका उत्तम वठवण्यासाठी संजीवकुमारला हात तोडून घ्यावे लागले नव्हते अश्या वाक्यावर हसुपण येत नाही पुन्हा एकदा वाचत चला आपण काय लिहले आहे ते. कश्या सोबत काय कंपेयर करायचे ??? तसेही गजनी या व्हिलनचा सूड घेण्यासाठी ८ पॅक ऍब आणि बलदंड शरीर असण्याची आवश्यकता होतीच असे नाही. बर झाले तुम्ही डायरेक्टर नव्हता ते. ( खर्या कलाकाराची ( स्टार ची नव्हे) कदर करणारा) ---नि३.
१५ मिनिट टीकणारी स्मृती घेउन प्रेक्षक चित्रपट बघायला येतात ह्या समजातुन आमिर खानचा नविन गझनी हा चित्रपट बनवला आहे. समोरच्या प्रसंगात काय चालले आहे ह्याची १५ मिनिटापुर्वीच्या चित्रपटाशी सांगड घालायचा प्रयत्न केलात तर तुम्ही फसलात. कशाचा कशालाही आगापीछा नाही.
कला
मौजमजा
चित्रपट
मत
अनुभव
आस्वाद
समीक्षा
विरंगुळा

दिव्याभोवती अंधार (गीतांजली - अनुवाद)

लिखाळ ·

सहज 29/12/2008 - 20:26
कवितेच नाव, कवीता, अनुवाद, टीपणी सगळेच आवडले.

चतुरंग 30/12/2008 - 04:15
चपखल शब्दयोजनेमधून भाषांतराचा तोल फार छान साधला आहे. कुठेही कृत्रिमपणा जाणवला नाही. शीर्षक, टिप्पणी एकदम मार्मिक. अभिनंदन! अजून येऊदेत. चतुरंग

मुक्तसुनीत 30/12/2008 - 04:28
भाषांतर उत्तम जमले आहे. मात्र मूळ कवितेतला वर्ण्यविषय काहीसा तोकडा, पुनरावृत्त वाटला. पण गीतांजलीतील आवडत्या कवितांचा हा उपक्रम आनंददायी आहे.

मदनबाण 30/12/2008 - 06:02
सॉल्लिड आवडल... :) मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

नंदन 30/12/2008 - 05:49
कवितेचा भावानुवाद उत्तम वठला आहे. तुम्ही दिलेल्या अर्थाबरोबरच 'तूच आहेस तुझ्या जीवनाच्या शिल्पकार' किंवा शॉशॅन्क रिडीम्प्शनच्या सूत्रवाक्यासारखे 'रिडिम्प्शन लाईज विदिन' हा अर्थही अभिप्रेत असू शकेल. 'श्यामची आई'मध्ये साने गुरूजींनी कवितांत वापरल्या गेलेल्या प्रतीकांबद्दल (आणि दुर्बोधतेबद्दल) लिहिताना टागोरांच्याच एका कवितेचा उल्लेख केला आहे, जिच्यात दिव्याला जीवनाचे रूपक म्हणून वापरले गेले आहे. ती कविता हीच असू शकेल का?

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

लिखाळ 30/12/2008 - 17:25
त्यांच्या कविता वरवर समजल्यासारख्या वाटल्या तरी त्यात अजून काही आशय असेल असे वाटत राहते. एकतर मला इंग्रजी निटसे अवगत नाही त्यामुळे मी लावलेला अर्थ योग्य आहे की नाही अशी शंका माझ्या मनात राहतेच. शिवाय त्या कविता गूढ आहेत असे वाटते. देवाच्या अस्तित्वाबद्दलचे अनुभव ते कवितेत मांडत असतील तर ते मला समजणे अवघडच आहे. जे. कृष्णमूर्तींचे लेखन सुद्धा याच मुळे समजले आहे की नाही ते कळत नाही. पण वाचताना मनाला आनंद मिळतो. तुम्हाला जो अर्थ भावला तसा विचार मी करुन पाहिला नाही. या योगे या चित्रपटाची मला ओळख झाली. श्यामच्या आईतला हा उल्लेख माझ्या स्मरणार नाही. बहुधा या कविते व्यतिरिक्त दिव्याबद्दलची अजून कविता गीतांजलीमध्ये आहे. मला दिसली तर तुम्हाला कळवीन आणि जमले तर अनुवाद करीन. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 07/01/2009 - 16:59
कवितेचा भावानुवाद उत्तम वठला आहे. असेच म्हणेन. काही कारणाने ही कविता वाचायची राहिली होती. शॉशॅन्क रिडीम्प्शनच्या सूत्रवाक्यासारखे 'रिडिम्प्शन लाईज विदिन' हा अर्थही अभिप्रेत असू शकेल. ते "साल्व्हेशन लाईज विदीन" आहे. अदिती आमच्यात दारू पिण्यासाठी नवीन वर्षाची, नवीन कपडे खरेदी करण्यासाठी दिवाळीची, मोदकांसाठी चतुर्थीची, आणि शुभेच्छा देण्यासाठी वाढदिवसाची वाट बघत नाहीत.

लिखाळ 30/12/2008 - 17:09
प्रतिसादासाठी आणि उत्साह वाढवल्याबद्दल सर्वांचा आभारी आहे. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

मऊमाऊ 01/01/2009 - 13:04
मूळ कविता, अनुवाद, त्याचा अन्वयार्थ सगळेच सुरेख ! पण "आवंकली " हा शब्द मी कधी ऐकला नव्ह्ता, "थबकली "कसे वाटते ?

ऋषिकेश 01/01/2009 - 19:34
अतिशय नेमके आणि आशय समर्थपणे पोहचवणारे भाषांतर.. खूपच आवडले -(प्रभावित) ऋषिकेश

लिखाळ 02/01/2009 - 19:31
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद. मऊमाउ,
पण "आवंकली " हा शब्द मी कधी ऐकला नव्ह्ता, "थबकली "कसे वाटते ?
सूचनेबद्दल आभार. खरेतर आवंकली हा शब्द माझ्या नेहमीच्या वापरात आहे. तो दूर्मिळ असेल असे मला अनुवाद करताना वाटले नाही. आवंकणे या शब्दात शंकेने-संशयाने क्षणभर थांबून आवंढा गिळून बोलायला सुरुवात अशी छटा आहे. थबकणे ही चालताना होणारी क्रिया असेल तर आवंकणे ही बोलताना होणारी. आणि मूळ कवितेत ती मुलगी अशीच संशयाने पाहून थोडे थांबून पुन्हा बोलायला सुरुवात करत असल्याने मला आवंकली हा श्ब्द चपखल वाटला. रस घेऊन कविता काळजीपूर्व वाचून मत प्रदर्शन केल्याबद्दल आभारी आहे. अनुवादाचा मला काहीच अनुभव नाही. आपल्या प्रतिक्रिया मोलाच्या आहेत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

विसोबा खेचर 03/01/2009 - 08:43
भाषांतर छान आहे परंतु कवितेचा अर्थ समजला नाही.. टागोरसाहेबांना या कवितेतून नक्की काय सांगायचे आहे हे मला कुणी सांगू शकेल का? आपला, (साध्या सोप्या कविता समजणारा आणि आवडणारा) तात्या.

एकलव्य 03/01/2009 - 09:01
... कुणालाच उपयोगी न पडता... कुणालाच उपयोगी न पडता.... कुणालाच उपयोगी न पडता.... मनात गुंजत राहते. - धन्यवाद!

लिखाळ 05/01/2009 - 16:43
तात्या, प्रतिसादासाठी आभार. कविता वाचून माझे बनलेले मत मी दिले आहेच. इतर कुणी काही मत मांडले (जसे नंदनने वर मांडले आहे) तर अजून काही बाजू प्रकाशात येतील. एकलव्य, अभिप्रयासाठी आभार. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

सहज 29/12/2008 - 20:26
कवितेच नाव, कवीता, अनुवाद, टीपणी सगळेच आवडले.

चतुरंग 30/12/2008 - 04:15
चपखल शब्दयोजनेमधून भाषांतराचा तोल फार छान साधला आहे. कुठेही कृत्रिमपणा जाणवला नाही. शीर्षक, टिप्पणी एकदम मार्मिक. अभिनंदन! अजून येऊदेत. चतुरंग

मुक्तसुनीत 30/12/2008 - 04:28
भाषांतर उत्तम जमले आहे. मात्र मूळ कवितेतला वर्ण्यविषय काहीसा तोकडा, पुनरावृत्त वाटला. पण गीतांजलीतील आवडत्या कवितांचा हा उपक्रम आनंददायी आहे.

मदनबाण 30/12/2008 - 06:02
सॉल्लिड आवडल... :) मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

नंदन 30/12/2008 - 05:49
कवितेचा भावानुवाद उत्तम वठला आहे. तुम्ही दिलेल्या अर्थाबरोबरच 'तूच आहेस तुझ्या जीवनाच्या शिल्पकार' किंवा शॉशॅन्क रिडीम्प्शनच्या सूत्रवाक्यासारखे 'रिडिम्प्शन लाईज विदिन' हा अर्थही अभिप्रेत असू शकेल. 'श्यामची आई'मध्ये साने गुरूजींनी कवितांत वापरल्या गेलेल्या प्रतीकांबद्दल (आणि दुर्बोधतेबद्दल) लिहिताना टागोरांच्याच एका कवितेचा उल्लेख केला आहे, जिच्यात दिव्याला जीवनाचे रूपक म्हणून वापरले गेले आहे. ती कविता हीच असू शकेल का?

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

लिखाळ 30/12/2008 - 17:25
त्यांच्या कविता वरवर समजल्यासारख्या वाटल्या तरी त्यात अजून काही आशय असेल असे वाटत राहते. एकतर मला इंग्रजी निटसे अवगत नाही त्यामुळे मी लावलेला अर्थ योग्य आहे की नाही अशी शंका माझ्या मनात राहतेच. शिवाय त्या कविता गूढ आहेत असे वाटते. देवाच्या अस्तित्वाबद्दलचे अनुभव ते कवितेत मांडत असतील तर ते मला समजणे अवघडच आहे. जे. कृष्णमूर्तींचे लेखन सुद्धा याच मुळे समजले आहे की नाही ते कळत नाही. पण वाचताना मनाला आनंद मिळतो. तुम्हाला जो अर्थ भावला तसा विचार मी करुन पाहिला नाही. या योगे या चित्रपटाची मला ओळख झाली. श्यामच्या आईतला हा उल्लेख माझ्या स्मरणार नाही. बहुधा या कविते व्यतिरिक्त दिव्याबद्दलची अजून कविता गीतांजलीमध्ये आहे. मला दिसली तर तुम्हाला कळवीन आणि जमले तर अनुवाद करीन. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 07/01/2009 - 16:59
कवितेचा भावानुवाद उत्तम वठला आहे. असेच म्हणेन. काही कारणाने ही कविता वाचायची राहिली होती. शॉशॅन्क रिडीम्प्शनच्या सूत्रवाक्यासारखे 'रिडिम्प्शन लाईज विदिन' हा अर्थही अभिप्रेत असू शकेल. ते "साल्व्हेशन लाईज विदीन" आहे. अदिती आमच्यात दारू पिण्यासाठी नवीन वर्षाची, नवीन कपडे खरेदी करण्यासाठी दिवाळीची, मोदकांसाठी चतुर्थीची, आणि शुभेच्छा देण्यासाठी वाढदिवसाची वाट बघत नाहीत.

लिखाळ 30/12/2008 - 17:09
प्रतिसादासाठी आणि उत्साह वाढवल्याबद्दल सर्वांचा आभारी आहे. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

मऊमाऊ 01/01/2009 - 13:04
मूळ कविता, अनुवाद, त्याचा अन्वयार्थ सगळेच सुरेख ! पण "आवंकली " हा शब्द मी कधी ऐकला नव्ह्ता, "थबकली "कसे वाटते ?

ऋषिकेश 01/01/2009 - 19:34
अतिशय नेमके आणि आशय समर्थपणे पोहचवणारे भाषांतर.. खूपच आवडले -(प्रभावित) ऋषिकेश

लिखाळ 02/01/2009 - 19:31
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद. मऊमाउ,
पण "आवंकली " हा शब्द मी कधी ऐकला नव्ह्ता, "थबकली "कसे वाटते ?
सूचनेबद्दल आभार. खरेतर आवंकली हा शब्द माझ्या नेहमीच्या वापरात आहे. तो दूर्मिळ असेल असे मला अनुवाद करताना वाटले नाही. आवंकणे या शब्दात शंकेने-संशयाने क्षणभर थांबून आवंढा गिळून बोलायला सुरुवात अशी छटा आहे. थबकणे ही चालताना होणारी क्रिया असेल तर आवंकणे ही बोलताना होणारी. आणि मूळ कवितेत ती मुलगी अशीच संशयाने पाहून थोडे थांबून पुन्हा बोलायला सुरुवात करत असल्याने मला आवंकली हा श्ब्द चपखल वाटला. रस घेऊन कविता काळजीपूर्व वाचून मत प्रदर्शन केल्याबद्दल आभारी आहे. अनुवादाचा मला काहीच अनुभव नाही. आपल्या प्रतिक्रिया मोलाच्या आहेत. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.

विसोबा खेचर 03/01/2009 - 08:43
भाषांतर छान आहे परंतु कवितेचा अर्थ समजला नाही.. टागोरसाहेबांना या कवितेतून नक्की काय सांगायचे आहे हे मला कुणी सांगू शकेल का? आपला, (साध्या सोप्या कविता समजणारा आणि आवडणारा) तात्या.

एकलव्य 03/01/2009 - 09:01
... कुणालाच उपयोगी न पडता... कुणालाच उपयोगी न पडता.... कुणालाच उपयोगी न पडता.... मनात गुंजत राहते. - धन्यवाद!

लिखाळ 05/01/2009 - 16:43
तात्या, प्रतिसादासाठी आभार. कविता वाचून माझे बनलेले मत मी दिले आहेच. इतर कुणी काही मत मांडले (जसे नंदनने वर मांडले आहे) तर अजून काही बाजू प्रकाशात येतील. एकलव्य, अभिप्रयासाठी आभार. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या.
नमस्कार मंडळी, रविंद्रनाथ टागोरांच्या गीतांजली मधल्या मला आवडणार्‍या एका कवितेचा स्वैर अनुवाद करत आहे. कवितेचे नाव मला माहित नाही. बहुधा कवितेला स्वतंत्र नावंच नसावे.
आस्वाद
भाषांतर
कविता

निमित्य घटोत्कचाचे...

एकलव्य ·

विसोबा खेचर 25/12/2008 - 11:20
एकलव्या, साला तुझ्या व्यासंगाला आपला सलाम रे.. जियो...! एक आगळ्यावेगळ्या विषयावरील लेख. रोचक. सुनीलरावांशी सहमत.. पुन्हा एकवार सवडीने हा लेख वाचणार आहे. लोकसभेच्या निवडणूकीच्या धामधुमीतही Book World मधून १२ - १५ वेगवेगळ्या विषयांवरील पुस्तके घेऊन बाहेर पडणार्‍या ह्या विरळा माणसाविषयी जमलेच तर पुन्हा कधीतरी. मिपाकरांना त्या लेखाची निश्चितच प्रतिक्षा असेल... तात्या.

एकलव्य 28/12/2008 - 00:42
लोकसभेच्या निवडणूकीच्या धामधुमीतही Book World मधून १२ - १५ वेगवेगळ्या विषयांवरील पुस्तके घेऊन बाहेर पडणार्‍या ह्या विरळा माणसाविषयी जमलेच तर पुन्हा कधीतरी. मिपाकरांना त्या लेखाची निश्चितच प्रतिक्षा असेल... लिहिणे हा माझा स्ट्राँग पॉइन्ट नाही. जमेल तसे करेन. असो... सदर लेखांत दादा रावत यांचा केलेल्या उल्लेखासंदर्भातील एक झलक... http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/671606.cms And how did he spend the time? "I did what I normally do ... I finished couple of good books, one by Karen Armstrong titled 'God' which is based on religious fundamentalism, then I read Andrew Parker's 'In the blink of an eye' which is about the evolution of an eye and in between another book on the oil industry", Rawat said.

विकास 25/12/2008 - 11:27
लेख एकदम मस्त आहे! तात्या म्हणाले त्याप्रमाणे व्यासंगाला सलाम! विरुद्ध पक्षातील घटकाबद्दल असूनही चांगला आणि माहीतीपूर्ण (एकलव्य - घटोत्कोच) फक्त एकच प्रश्न - यात वाद नक्की कुठे आणि कसा घालायचा?

एकलव्य 28/12/2008 - 00:49
फक्त एकच प्रश्न - यात वाद नक्की कुठे आणि कसा घालायचा? -- विकासराव, वादासाठी अथवा वितंडवादासाठी वाद घालणार्‍यांची आपल्याकडे कमी नाही. भगवान घर देर है अंधेर नहीं है वगैरेवर विश्वास ठेवून काही काळ घालवू या!

सहज 25/12/2008 - 12:15
लेखही जरा घटोत्कच आकाराचा व संकल्पनेचा आहे, पचायला वेळ लागेल. लेख आवडला. सुटी आहे तोवर अजुन लेख येउ द्या एकलव्य :-)

परिकथेतील राजकुमार 25/12/2008 - 13:33
तुमचा लेख खरच छान आहे, खुप आवडला. एक शंका :- १) पुराणात अनेक व्यक्ती ह्या आपला आकार हवा तसा हवा तेंव्हा बदलत असत (घटोत्कच / हनुमान इ.) हे कसे शक्य होत असेल ? आजच्या जगात आपण काही त्वचेचा रंग बदलणारे प्राणी बघु शकतो. |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

एकलव्य 28/12/2008 - 00:58
प.रा. धन्यवाद! उत्तराचे दोन भागः (२) रंग बदलणे हे शक्य आहे आणि येथे मांडलेल्या विषयापेक्षा थोडेसे वेगळेही आहे. (१) हवा तसा आकार बदलण्याची हनुमान/ घटोत्कचाची क्षमता म्हणजे पुराणांतील वांगी पुराणात आहे असे माझे मत आहे. अवांतर - पुण्याचे पेशवे यांनी खवमध्ये याच्याशी संदर्भात आणखी एक प्रश्न दिला आहे. त्यांच्याशी चर्चा झाली की परवानगीने येथे मांडेन.

लिखाळ 25/12/2008 - 17:18
उत्तम ! अनपेक्षितपणे समोर आलेला मस्त लेख. हा विषय खरोखरंच रोचक आहे. आणि मांडाणी फारच छान. आकारमान आणि हालचालीची क्षमता यातला संबंध मला अजूनही तितकासा स्पष्ट झाला नाही. लेख पुन्हा वाचेन. जितके समजले त्यावरून, अगदी एका मिलिमिटरपेक्षा आकाराने लहान मुंग्यांपासून चांगला दीड इंच मोठ्या लाल डोंगळ्यांपर्यंतचे मुंगीवर्गातले प्राणी आपण आसपास पाहतो. त्यांच्या आकारमानातला बदल त्यांच्या हालचालींवर वाईट परिणाम करताना दिसत नाही. महाकाय सापा बद्दलचे मत विचार करण्यासारखे आहे. पण निसर्गात एक फुटाचा साप अणि पंधरा फुटाच्या ऍनाकोंड्यात जाडी आणि लांबीचे गुणोत्तर काय हे पाहायला पाहिजे. वरवर पाहता त्यांच्या लांबीपेक्षा जाडी जास्त वाढलेली दिसते असे मला वाटते. म्हणजे आकाराने मोठे भक्ष खायची क्षमता वाढलेली दिसते. पण यावर विचार केला पाहिजे.
We are prisoners of the perceptions of our size
फार छान .. स्टिफज जे गाउल्डचे वंडरफुल लाईफ हे पुस्तक वाचायला आणले होते पण वाचून झालेच नाही.
मानवाच्या इतिहासात चाकाचा शोध, शेतीची सुरुवात, शून्याचा शोध, पाठीचा ताठ कणा
पाठीला पोक काढून संगणकासमोर दिवसभर बसणारा माणूस ही वेगळी प्रजाती असावी ;) लेख मस्तच.. यावर चर्चा वाचायला मजा येईल. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

प्राजु 26/12/2008 - 04:14
प्राण्यांच्या महाकाय शरीराबद्दल विचार करताना, अजूनही आफ्रिकन जंगलात अनाकोंडा असल्याचे कुठेतरी वाचले आहे. वरवर पाहता त्यांच्या लांबीपेक्षा जाडी जास्त वाढलेली दिसते असे मला वाटते. म्हणजे आकाराने मोठे भक्ष खायची क्षमता वाढलेली दिसते. अजगर एका लहान मुलला गिळंकृत करू शकतो असा त्याचा आकार असतो पण त्याची लांबीही इतर पूर्ण वाढलेल्या सापांपेक्षा जास्ती लांब असल्याचे कुठे वाचलेले अथवा (सर्पोद्यानात) पाहिलेले आठवत नाही. त्यामुळे खरंच ते गुणोत्तर नक्की काय असते हा विचार करावा लागेल. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

एकलव्य 28/12/2008 - 01:01
धन्यवाद! दोघांनीही अनाकोंडाचा उल्लेख केला आहे. सदर लेखात त्याला थोडेफार चुचकारले आहेच. पण लिखाळ म्हणतात त्याप्रमाणे जाणकारजाणकार-वाचायला आवडेल. मला स्वतःला आणखी काही तपशील मिळाले तर नक्की पुरवेन.

आजानुकर्ण 26/12/2008 - 07:59
लेख छान आहे. मात्र निमित्य म्हणजे काय? मला निमित्त माहीत आहे. निमित्त पासून निमित्य हे रुप तयार होते का? आपला (शंकित) आजानुकर्ण

एकलव्य 28/12/2008 - 00:52
कर्णसाहेब - आपली शंका बरोबर आहे. मलाही त्याने ग्रासले होतेच. शेवटी निमित्य हाच शब्द योग्य असावा अशी धारणा झाल्याने तो वापरला. अर्थात फार तळापर्यंत जाऊन मी त्यावर अभ्यास केला असे नाही. जाणकारांनी जरूर कळवावे... शक्य झाल्यास मिपामार्फत दुरुस्ती करवून घेईन. (विद्यार्थी) एकलव्य

धनंजय 27/12/2008 - 02:41
स्टिफन जे गूल्ड यांचे लेखन मोठे चविष्ट आणि पौष्टिक असते. त्यातून स्फूर्ती जरी घेतली असेल, तरी एकलव्य यांच्या लेखणीला माझा मराठी मुजरा.

एकलव्य 28/12/2008 - 01:06
(१) या लेखाचे नाव तसे पाहायला झाले तर सुमारे दीड वर्षांपूर्वी मनात बसले होते असे म्हणायला हरकत नाही.... http://mr.upakram.org/node/474#comment-6664 (२) प्रियालीताईंनी टेबल्समध्ये लिखाण कसे करावे यांसाठी केलेल्या मदतीचा या लेखांस बराच हातभार लागला. धन्यवाद - एकलव्य

प्रियाली 28/12/2008 - 02:05
मी लेख अद्याप अर्धवट वाचल्याने प्रतिक्रिया दिली नव्हती. नंतर देईनच पण १-२ परिच्छेद वाचल्यावर मलाही त्या उपक्रमावरील महाकाय घटोत्कचाची आठवण झाली होती. :) तुमचा खुलासा वाचून पुष्टीही मिळाली.

विजुभाऊ 28/12/2008 - 09:15
वेगळ्याच विष्वाची सफर घडवुन आनलीस. मस्त रे भौ आपण एखादा विचार ;एखादी गोष्ट करतो किंवा करायचे टाळतो ते आनन्द मिळवणे किंवा वेदना टाळणे या दोन्ही साठीच

चतुरंग 28/12/2008 - 20:14
आकारमान आणि हालचाली ह्यातला संबंध स्पष्ट करणारी बरीच रंजक माहिती मिळाली. 'ह्यूमन कायनेटिक्स' अशी एक अभ्यासशाखा मानवी हालचालींशी संबंधित आहे. वेगवेगळ्या शरीररचनांचा हालचालींवर आणि त्यामुळे खेळांवर होणारा विशिष्ठ परिणाम त्यात अभ्यासला जातो. आणि विविक्षित खेळात कुठला खेळाडू प्राविण्य मिळवू शकेल ह्यासाठी त्याचा वापर करतात. चतुरंग

प्रियाली 30/12/2008 - 05:04
लेख पूर्ण वाचून काढला. अतिशय उत्तम मांडणी. प्रचंड उंचीचे राक्षस जगातील सर्व इतिहास आणि पुराणांतून दिसतात आणि बरेचदा अशी एखादी प्रजाती अस्तित्वात होती का यावर चर्चा पाहिलेल्या आणि ऐकलेल्या आहेत. प्रचंड उंचीचे सांगाडे आणि विश्वासार्ह पुरावेही सापडलेले आहेत परंतु प्रचंड उंची म्हणजे किती तर ती ही नक्कीच नाही - (क्रेनचा आकार आणि सांगाड्याचा आकार - सोडवा गणित) परंतु, सुमारे साडेसात फूट ते साडेनऊ फूट उंचीच्या माणसांचे विश्वासार्ह मानता यावेत असे सांगाडे मिळालेले आहेत. इतकेच कशाला तर अशी माणसे अस्तित्त्वातही आहेत परंतु त्यांच्या उंचीला मर्यादा आहेत. याओ मिंग या अमेरिकन बास्केटबॉलपटूचा हा एक फोटोच बघा :) डेविड आणि गोलिएथ या प्रसिद्ध कथेतील गोलिएथ हा राक्षसही असाच प्रचंड उंचीचा असतो. परंतु, गोफणीचे दगड त्याचा तोल ढळून त्याला लोटांगण घालण्यास भाग पाडतात. प्रचंड उंचीमुळे शारिरीक क्रियांवर मर्यादा आल्याचाच हा पुरावा मानला जावा का काय. :) या गोलिएथची उंचीही बिब्लिकल अकाउंट्सनुसार सुमारे साडे नऊ फूट असावी असे मानले जाते. हॉलीवूड चित्रपटांत जो महाकाय आकार दाखवला जातो आणि घटोत्कचाच्या नावाखाली जो सांगाडा मध्ये खोदला होता आणि त्या प्रकारच्या सर्व मिथकांचा पर्दाफाश करणारा हा लेख फारच आवडला.

विसोबा खेचर 25/12/2008 - 11:20
एकलव्या, साला तुझ्या व्यासंगाला आपला सलाम रे.. जियो...! एक आगळ्यावेगळ्या विषयावरील लेख. रोचक. सुनीलरावांशी सहमत.. पुन्हा एकवार सवडीने हा लेख वाचणार आहे. लोकसभेच्या निवडणूकीच्या धामधुमीतही Book World मधून १२ - १५ वेगवेगळ्या विषयांवरील पुस्तके घेऊन बाहेर पडणार्‍या ह्या विरळा माणसाविषयी जमलेच तर पुन्हा कधीतरी. मिपाकरांना त्या लेखाची निश्चितच प्रतिक्षा असेल... तात्या.

एकलव्य 28/12/2008 - 00:42
लोकसभेच्या निवडणूकीच्या धामधुमीतही Book World मधून १२ - १५ वेगवेगळ्या विषयांवरील पुस्तके घेऊन बाहेर पडणार्‍या ह्या विरळा माणसाविषयी जमलेच तर पुन्हा कधीतरी. मिपाकरांना त्या लेखाची निश्चितच प्रतिक्षा असेल... लिहिणे हा माझा स्ट्राँग पॉइन्ट नाही. जमेल तसे करेन. असो... सदर लेखांत दादा रावत यांचा केलेल्या उल्लेखासंदर्भातील एक झलक... http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/671606.cms And how did he spend the time? "I did what I normally do ... I finished couple of good books, one by Karen Armstrong titled 'God' which is based on religious fundamentalism, then I read Andrew Parker's 'In the blink of an eye' which is about the evolution of an eye and in between another book on the oil industry", Rawat said.

विकास 25/12/2008 - 11:27
लेख एकदम मस्त आहे! तात्या म्हणाले त्याप्रमाणे व्यासंगाला सलाम! विरुद्ध पक्षातील घटकाबद्दल असूनही चांगला आणि माहीतीपूर्ण (एकलव्य - घटोत्कोच) फक्त एकच प्रश्न - यात वाद नक्की कुठे आणि कसा घालायचा?

एकलव्य 28/12/2008 - 00:49
फक्त एकच प्रश्न - यात वाद नक्की कुठे आणि कसा घालायचा? -- विकासराव, वादासाठी अथवा वितंडवादासाठी वाद घालणार्‍यांची आपल्याकडे कमी नाही. भगवान घर देर है अंधेर नहीं है वगैरेवर विश्वास ठेवून काही काळ घालवू या!

सहज 25/12/2008 - 12:15
लेखही जरा घटोत्कच आकाराचा व संकल्पनेचा आहे, पचायला वेळ लागेल. लेख आवडला. सुटी आहे तोवर अजुन लेख येउ द्या एकलव्य :-)

परिकथेतील राजकुमार 25/12/2008 - 13:33
तुमचा लेख खरच छान आहे, खुप आवडला. एक शंका :- १) पुराणात अनेक व्यक्ती ह्या आपला आकार हवा तसा हवा तेंव्हा बदलत असत (घटोत्कच / हनुमान इ.) हे कसे शक्य होत असेल ? आजच्या जगात आपण काही त्वचेचा रंग बदलणारे प्राणी बघु शकतो. |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

एकलव्य 28/12/2008 - 00:58
प.रा. धन्यवाद! उत्तराचे दोन भागः (२) रंग बदलणे हे शक्य आहे आणि येथे मांडलेल्या विषयापेक्षा थोडेसे वेगळेही आहे. (१) हवा तसा आकार बदलण्याची हनुमान/ घटोत्कचाची क्षमता म्हणजे पुराणांतील वांगी पुराणात आहे असे माझे मत आहे. अवांतर - पुण्याचे पेशवे यांनी खवमध्ये याच्याशी संदर्भात आणखी एक प्रश्न दिला आहे. त्यांच्याशी चर्चा झाली की परवानगीने येथे मांडेन.

लिखाळ 25/12/2008 - 17:18
उत्तम ! अनपेक्षितपणे समोर आलेला मस्त लेख. हा विषय खरोखरंच रोचक आहे. आणि मांडाणी फारच छान. आकारमान आणि हालचालीची क्षमता यातला संबंध मला अजूनही तितकासा स्पष्ट झाला नाही. लेख पुन्हा वाचेन. जितके समजले त्यावरून, अगदी एका मिलिमिटरपेक्षा आकाराने लहान मुंग्यांपासून चांगला दीड इंच मोठ्या लाल डोंगळ्यांपर्यंतचे मुंगीवर्गातले प्राणी आपण आसपास पाहतो. त्यांच्या आकारमानातला बदल त्यांच्या हालचालींवर वाईट परिणाम करताना दिसत नाही. महाकाय सापा बद्दलचे मत विचार करण्यासारखे आहे. पण निसर्गात एक फुटाचा साप अणि पंधरा फुटाच्या ऍनाकोंड्यात जाडी आणि लांबीचे गुणोत्तर काय हे पाहायला पाहिजे. वरवर पाहता त्यांच्या लांबीपेक्षा जाडी जास्त वाढलेली दिसते असे मला वाटते. म्हणजे आकाराने मोठे भक्ष खायची क्षमता वाढलेली दिसते. पण यावर विचार केला पाहिजे.
We are prisoners of the perceptions of our size
फार छान .. स्टिफज जे गाउल्डचे वंडरफुल लाईफ हे पुस्तक वाचायला आणले होते पण वाचून झालेच नाही.
मानवाच्या इतिहासात चाकाचा शोध, शेतीची सुरुवात, शून्याचा शोध, पाठीचा ताठ कणा
पाठीला पोक काढून संगणकासमोर दिवसभर बसणारा माणूस ही वेगळी प्रजाती असावी ;) लेख मस्तच.. यावर चर्चा वाचायला मजा येईल. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

प्राजु 26/12/2008 - 04:14
प्राण्यांच्या महाकाय शरीराबद्दल विचार करताना, अजूनही आफ्रिकन जंगलात अनाकोंडा असल्याचे कुठेतरी वाचले आहे. वरवर पाहता त्यांच्या लांबीपेक्षा जाडी जास्त वाढलेली दिसते असे मला वाटते. म्हणजे आकाराने मोठे भक्ष खायची क्षमता वाढलेली दिसते. अजगर एका लहान मुलला गिळंकृत करू शकतो असा त्याचा आकार असतो पण त्याची लांबीही इतर पूर्ण वाढलेल्या सापांपेक्षा जास्ती लांब असल्याचे कुठे वाचलेले अथवा (सर्पोद्यानात) पाहिलेले आठवत नाही. त्यामुळे खरंच ते गुणोत्तर नक्की काय असते हा विचार करावा लागेल. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

एकलव्य 28/12/2008 - 01:01
धन्यवाद! दोघांनीही अनाकोंडाचा उल्लेख केला आहे. सदर लेखात त्याला थोडेफार चुचकारले आहेच. पण लिखाळ म्हणतात त्याप्रमाणे जाणकारजाणकार-वाचायला आवडेल. मला स्वतःला आणखी काही तपशील मिळाले तर नक्की पुरवेन.

आजानुकर्ण 26/12/2008 - 07:59
लेख छान आहे. मात्र निमित्य म्हणजे काय? मला निमित्त माहीत आहे. निमित्त पासून निमित्य हे रुप तयार होते का? आपला (शंकित) आजानुकर्ण

एकलव्य 28/12/2008 - 00:52
कर्णसाहेब - आपली शंका बरोबर आहे. मलाही त्याने ग्रासले होतेच. शेवटी निमित्य हाच शब्द योग्य असावा अशी धारणा झाल्याने तो वापरला. अर्थात फार तळापर्यंत जाऊन मी त्यावर अभ्यास केला असे नाही. जाणकारांनी जरूर कळवावे... शक्य झाल्यास मिपामार्फत दुरुस्ती करवून घेईन. (विद्यार्थी) एकलव्य

धनंजय 27/12/2008 - 02:41
स्टिफन जे गूल्ड यांचे लेखन मोठे चविष्ट आणि पौष्टिक असते. त्यातून स्फूर्ती जरी घेतली असेल, तरी एकलव्य यांच्या लेखणीला माझा मराठी मुजरा.

एकलव्य 28/12/2008 - 01:06
(१) या लेखाचे नाव तसे पाहायला झाले तर सुमारे दीड वर्षांपूर्वी मनात बसले होते असे म्हणायला हरकत नाही.... http://mr.upakram.org/node/474#comment-6664 (२) प्रियालीताईंनी टेबल्समध्ये लिखाण कसे करावे यांसाठी केलेल्या मदतीचा या लेखांस बराच हातभार लागला. धन्यवाद - एकलव्य

प्रियाली 28/12/2008 - 02:05
मी लेख अद्याप अर्धवट वाचल्याने प्रतिक्रिया दिली नव्हती. नंतर देईनच पण १-२ परिच्छेद वाचल्यावर मलाही त्या उपक्रमावरील महाकाय घटोत्कचाची आठवण झाली होती. :) तुमचा खुलासा वाचून पुष्टीही मिळाली.

विजुभाऊ 28/12/2008 - 09:15
वेगळ्याच विष्वाची सफर घडवुन आनलीस. मस्त रे भौ आपण एखादा विचार ;एखादी गोष्ट करतो किंवा करायचे टाळतो ते आनन्द मिळवणे किंवा वेदना टाळणे या दोन्ही साठीच

चतुरंग 28/12/2008 - 20:14
आकारमान आणि हालचाली ह्यातला संबंध स्पष्ट करणारी बरीच रंजक माहिती मिळाली. 'ह्यूमन कायनेटिक्स' अशी एक अभ्यासशाखा मानवी हालचालींशी संबंधित आहे. वेगवेगळ्या शरीररचनांचा हालचालींवर आणि त्यामुळे खेळांवर होणारा विशिष्ठ परिणाम त्यात अभ्यासला जातो. आणि विविक्षित खेळात कुठला खेळाडू प्राविण्य मिळवू शकेल ह्यासाठी त्याचा वापर करतात. चतुरंग

प्रियाली 30/12/2008 - 05:04
लेख पूर्ण वाचून काढला. अतिशय उत्तम मांडणी. प्रचंड उंचीचे राक्षस जगातील सर्व इतिहास आणि पुराणांतून दिसतात आणि बरेचदा अशी एखादी प्रजाती अस्तित्वात होती का यावर चर्चा पाहिलेल्या आणि ऐकलेल्या आहेत. प्रचंड उंचीचे सांगाडे आणि विश्वासार्ह पुरावेही सापडलेले आहेत परंतु प्रचंड उंची म्हणजे किती तर ती ही नक्कीच नाही - (क्रेनचा आकार आणि सांगाड्याचा आकार - सोडवा गणित) परंतु, सुमारे साडेसात फूट ते साडेनऊ फूट उंचीच्या माणसांचे विश्वासार्ह मानता यावेत असे सांगाडे मिळालेले आहेत. इतकेच कशाला तर अशी माणसे अस्तित्त्वातही आहेत परंतु त्यांच्या उंचीला मर्यादा आहेत. याओ मिंग या अमेरिकन बास्केटबॉलपटूचा हा एक फोटोच बघा :) डेविड आणि गोलिएथ या प्रसिद्ध कथेतील गोलिएथ हा राक्षसही असाच प्रचंड उंचीचा असतो. परंतु, गोफणीचे दगड त्याचा तोल ढळून त्याला लोटांगण घालण्यास भाग पाडतात. प्रचंड उंचीमुळे शारिरीक क्रियांवर मर्यादा आल्याचाच हा पुरावा मानला जावा का काय. :) या गोलिएथची उंचीही बिब्लिकल अकाउंट्सनुसार सुमारे साडे नऊ फूट असावी असे मानले जाते. हॉलीवूड चित्रपटांत जो महाकाय आकार दाखवला जातो आणि घटोत्कचाच्या नावाखाली जो सांगाडा मध्ये खोदला होता आणि त्या प्रकारच्या सर्व मिथकांचा पर्दाफाश करणारा हा लेख फारच आवडला.
एकलव्याची तिरंदाजी - ०८
"पण कशावरून?" हा किडा कशाकशाच्या बाबतीत आणि कधीकधीपासून डोक्यात वळवळायला लागला हे नेमके सांगता येणार नाही. या किड्याचे मूळ शोधण्याचा प्रयत्न तूर्तास बाजूला ठेवून एकलव्याने आज घटोत्कचाच्या भेटीला जायचे ठरविले आहे. त्यातही ऐतिहासिक, धार्मिक आणि राजकीय रंग लागू न देता शक्यतोवर निव्वळ भौतिक आणि भौमितिक अंगाने या भेटीकडे पाहावे अशी खूणगाठही त्याने आजसाठी मनाशी बांधली आहे.
तंत्र
विज्ञान
शिक्षण
मौजमजा
प्रकटन
आस्वाद
विरंगुळा

अंड्याची टरफले आणि बुटाची लेस

लिखाळ ·

आजानुकर्ण 24/12/2008 - 01:38
नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं... आणि कांद्याचीही आजही ऑम्लेट वाटतं! आपला (ऑम्लेटवाला) उद्धव महाराज आजानुकर्ण लेस काढलेले माझे बुट पाहत आहेत माझ्याकडे आ वासून... सांगताहेत जणू आता तरी सॉक्स धू की लेका. आपला (घाणेरडा) आजानुकर्ण

लिखाळ 24/12/2008 - 20:51
:) हा हा.. हे मस्त. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 01:59
नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली कल्पनांची टरफलं आजकाल लेखन असेच काहीसे वृत्त आणि मात्रांना बहर यायच्या आधीच... फाडतो आहे.. रचलेल्या कविता अस्ताव्यस्त.. ----------------------------- माझ्या उरलेल्या केसांच्या बटा पाहत आहेत आरशात आ वासून...म्हणत आता तरी कलप लावणं थांबव की! 'शाळा' करत बसलेला टोणगा पाहतोय वाट बाईंची मारण्यासाठी कागदी बाण! चतुरंग

लिखाळ 24/12/2008 - 20:54
वृत्त आणि मात्रांना बहर यायच्या आधीच... फाडतो आहे.. रचलेल्या कविता अस्ताव्यस्त..
ह्म्म असेच काहीसे वाटले म्हणूनच हा लेख लिहिला. पण अशी तुटक वाक्ये रस पूर्ण असतात असे अनेकांना वाटते. खाली असे काही प्रतिसाद आहेत, त्यांची मते सुद्धा बरोबर वाटतात. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 21:30
तुटक वाक्ये अर्थपूर्ण असली की त्यातून स्फूर्ती घेऊन नवीन काव्य होते. कृपया गैरसमज नसावा. चतुरंग

लिखाळ 24/12/2008 - 21:37
गैरसमज कसला ! उलट तुमची प्रतिक्रिया मार्मिक होती. मला आवडली आणि पटली होती. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

धनंजय 24/12/2008 - 02:31
मग अश्या कल्पनेला पूर्ण स्वतंत्र काव्याचा मान केवळ शब्दरचना बदलल्याने मिळावा का? असे मनात आले.
हा प्रश्न ठीक वाटला नाही. "स्वतंत्र काव्याचा मान" असे प्रमाणपत्र कुठलेच नसावे असे वाटते. ॐ या एका अक्षराला स्वतंत्र जपमंत्राचा मान असावा काय? असे विचारण्यासारखे आहे. पण "ओळी तोडून आशयात काही फरक पडतो का?" असा फेरबदल करून तुमचा प्रश्न विचार करण्यासारखा आहे. माझ्या मते कधीकधी फरक पडतो. शब्द रचणार्‍याच्या मनात वाक्य वाचण्याची लय काय होती? अति-स्वल्पविराम कुठे होते? या बद्दल काही निर्देश ओळी तोडल्यामुळे मिळतात. शब्दवाचनाला सुयोग्य लय असली, ठेका असला, तर वेगळा आशय, आशयाचा वेगळा पैलू वाचकापाशी पोचतो. लयीशी फारकत घेऊन ओळी तोडू नयेत, उदाहरणार्थ -
हिरवेहिरवे गार गालिचे हरिततृणाचे मखमालीचे त्या सुंदर मखमालीवरती फुलराणी ती खेळत होती
असे वाचताना बरे वाटत नाही. पण तुमच्या लेखात बहुतेक ओळी ज्या ठिकाणी तोडल्या त्या ठिकाणी ठीक वाटतात. काहीतरी सुंदर किंवा अर्थपूर्ण वाचकापर्यंत पोचवायचे असेल, ओळी तोडून काही विशेष परिणाम साधत असेल, तर शब्द रचणार्‍याने "स्वतंत्र काव्याचा मान" वगैरे अवांतर कल्पनांनी स्वतःला जोखडू नये. **अंड्यांच्या टरफलांची कल्पना अजून कच्ची वाटली. बुटांची कल्पना आवडली. टायची कल्पना तशी आवडली, पण खूप नाही. लेखकाला स्वातंत्र्य असते, तसे वाचकालाही!** मुक्तछंद आणि नवकाव्य नक्की काय असते? विचार करतानाच्या कल्पना या मांडल्या. नक्की काय म्हणायचंय? पूर्ण वाक्यात न मांडता छंदोबद्ध रचना न करता तुटक तुटक वाक्यांत कशा भावतात वाचकाला?

टग्या 24/12/2008 - 02:41
नक्की काय असते? विचार करतानाच्या कल्पना या मांडल्या. नक्की काय म्हणायचंय? पूर्ण वाक्यात न मांडता छंदोबद्ध रचना न करता तुटक तुटक वाक्यांत कशा भावतात वाचकाला?
का व्य तित केसे जम ले ना हीसे वाट ले पु न्हा य त्न जरू र करा वा

धनंजय 24/12/2008 - 02:52
काही बारीक फेरफार करून ओळी तोडून लेखातली वाक्ये लिहिलेली आहेत. ओळी तोडताना लय सांभाळावी लागते याचे उदाहरण म्हणून आहे... "हिरवेहिरवेगार गालिचे" अयोग्य ठि़काणी ओळी तोडून वाचताना बरे वाटत नाही, हेसुद्धा उदाहरणच, काव्य म्हणून नाही. येथे स्फूर्ती लिखाळ यांना झालेली आहे, या विषयावर काव्यगुण असलेली कविता त्यांनाच जमेल. शाब्दिक उदाहरणाची काव्य-यत्नाशी गफलत झाल्यास दिलगीर ;-)

लिखाळ 24/12/2008 - 21:03
पण "ओळी तोडून आशयात काही फरक पडतो का?" असा फेरबदल करून तुमचा प्रश्न विचार करण्यासारखा आहे. माझ्या मते कधीकधी फरक पडतो. शब्द रचणार्‍याच्या मनात वाक्य वाचण्याची लय काय होती? अति-स्वल्पविराम कुठे होते? या बद्दल काही निर्देश ओळी तोडल्यामुळे मिळतात.
बरोबर. अशीच काही साधकबाधक मते मांडली जावीत अशी आपेक्षा होती. आभारी आहे.
**अंड्यांच्या टरफलांची कल्पना अजून कच्ची वाटली. बुटांची कल्पना आवडली. टायची कल्पना तशी आवडली, पण खूप नाही. लेखकाला स्वातंत्र्य असते, तसे वाचकालाही!**
वास्तविक अंडी कच्ची असतानाच फुटली :) या सारख्या केवळ ओळी भलतीकडे तोडून काव्य निर्माण होते का? असा संभ्रम निर्माण झाला होता. उदाहरणादाखल मी सुद्धा दोन मिनिटात चार कविता पाडू शकतो अश्या तिरिमिरीत मी वरिल दोन रचना अक्षरशः मिनिटाभरात रचल्या आणि समोर ठेवल्या. एखाद्या मोठ्या लेखात ज्या नाविन्यपूर्ण दोन कल्पना एक दोन ओळींची जागा मिळवतील, त्याच कल्पना वाक्यरचनेत बदल केल्याने 'काव्य' ठरल्या. असे होते का? होणे योग्य का? असे प्रश्न पडले म्हणून आपणा सर्वांसमोर मांडले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

एकलव्य 24/12/2008 - 02:42
लिखाळ - आपले स्फुट चटकन मनाला स्पर्श करून गेले. एखाद्या पूर्ण वाक्यात मांडता येणारा अनुभव वाक्ये तुटक करुन आणि शब्द वेगळ्या क्रमाने मांडले की त्यातून सौंदर्य निर्मिती कशी होते याबद्दल जाणकारांकडून काही समजून घ्यावेसे वाटले. नक्कीच होते... अहो तेच शब्द आणि तीच वाक्ये योग्य ठिकाणी तोडली की वेगळीच गोडी आणि अर्थ निर्माण होतो. आपल्या छोटेखानी कविता (आ वासून तर झकासच!) तेच तर सांगत आहेत. बोलत किंवा वाचत असाल तर योग्य जागी घेतलेला पॉज शब्दांना एक वेगळीच ताकद देऊन जातो तसेच काहीसे आहे हे! (जाणकार नसताना मत देणारा) एकलव्य

लिखाळ 24/12/2008 - 21:06
नक्कीच होते... अहो तेच शब्द आणि तीच वाक्ये योग्य ठिकाणी तोडली की वेगळीच गोडी आणि अर्थ निर्माण होतो. आपल्या छोटेखानी कविता (आ वासून तर झकासच!) तेच तर सांगत आहेत. बोलत किंवा वाचत असाल तर योग्य जागी घेतलेला पॉज शब्दांना एक वेगळीच ताकद देऊन जातो तसेच काहीसे आहे हे!
आपण फार योग्यच उत्तर दिलेत. माझी भूमिका मी वरती धनंजयांना लिहिलेल्या उत्तरात मांडलीच आहे. आपण जे म्हणता ते विचारात टाकणारे आहे. मला आत्तातरी ते पटल्या सारखे वाटते आहे. मुक्तछंदाकडे पाहण्याचा माझा दृष्टीकोन बनायला या चर्चेमुळे काही मदत होईल ही आशा फळत आहे :) -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

विसोबा खेचर 24/12/2008 - 07:32
काय लिखाळराव, मनस्थिती बरोबर नाही वाटतं हल्ली? :) अहो एखादी साधी, सोपी परंतु पटकन आवडून जाणारी कविता लिहा की! तात्या.

टग्या 24/12/2008 - 09:22
"लेस"साठी "नाडी" हा अस्सल मराठमोळा शब्द आहे असे वाटते. त्यामुळे "बुटाची नाडी" हा शब्दप्रयोग अधिक उचित ठरला असता असे वाटते. (या विषयावरील अधिक चर्चा येथे करणे उचित ठरेल असे वाटते. ;) )

विसोबा खेचर 24/12/2008 - 09:44
त्यामुळे "बुटाची नाडी" हा शब्दप्रयोग अधिक उचित ठरला असता असे वाटते. (या विषयावरील अधिक चर्चा येथे करणे उचित ठरेल असे वाटते. हा हा हा! :) आमचा टग्या साला पहिल्यापासून एक नंबरचा भिकारचोटच आहे! ;) असो, अवांतरा/विषयांतराबद्दल क्षमस्व. या संबंधीची पुढील चर्चा कृपया आमच्या खरडवहीत करावी! :) तात्या.

लिखाळ 24/12/2008 - 21:11
तात्या,
काय लिखाळराव, मनस्थिती बरोबर नाही वाटतं हल्ली? अहो एखादी साधी, सोपी परंतु पटकन आवडून जाणारी कविता लिहा की!
तात्या, मी वरील दोन कविता का लिहिल्या ते धनंजय यांना दिलेल्या उत्तरात लिहिलेच आहे. तब्येत ठीक आहे :). कधी जमले तर चांगली कविता करावी अशी इच्छा आहेच :) टग्या, लेसला नाडी म्हणावे असे एकदा वाटले. वास्तविक मी बुटाची नाडी असेच नेहमी म्हणतो. लेस क्वचितच म्हणतो. पण नाडी आणि टाय जुळले नसते असे वाटले. आणि नाडी-पट्टी मुळे मिपावर नाडीला जो अर्थ निर्माण झाला आहे त्यामुळे या चर्चेत नाडी शब्दावर कोट्या होत राहू नयेत असे वाटल्याने तो शब्द टाळला. प्रतिसादांबद्दल सर्वांचा आभारी आहे. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 21:49
तुमचे मूळ पद्य घेतले आणि त्याचे गद्य रुपांतर केले आहे. फिकट करड्या अक्षरातले कंसातले शब्द हे रीडिंग/फीडिंग बिटवीन द लाईन्स अशा स्वरुपाचे आहेत. सरळ हेच शब्द लिहून वाक्य लिहिलेत तरी अर्थ पोचतोच पण त्यात वाचकाच्या कल्पनाशक्तीला आवाहन फारसे रहात नाही. करड्या रंगाचे शब्द गाळून फक्त गाभ्याच्या मूळ कल्पना वाचकासमोर ठेवणार्‍या पद्याचे सामर्थ्य असे की वाचकागणिक हे कंसातले शब्द बदलू शकतात, नव्हे बदलतातच, आणि त्यातून वेगवेगळे कल्पनांचे धुमारे फुटतात. विचारांना एक वेगळीच गती येते. आजानुकर्णाने वरती केलेला कल्पनाविस्तार आणि माझे विडंबन हे अशाच कल्पनातून स्फुरलेले आहे. गद्यात हे होत नाही. हा मला वाटते गद्य/पद्यातला फरक आहे. वाक्य कुठे तोडायचे हे मूळ कल्पना काय पोचवायची आहे ह्यावर ठरते, वाचकाच्या कल्पनाशक्तीचा विस्तार जिथून होतो/होणे अपेक्षित आहे तिथे जागा मोकळी सोडून पुढच्या कल्पनेकडे वळता येते. हे जितके सशक्तपणे होत जाईल तितके काव्य समर्थ होत जाते. ---------------------------------------------------------------------------------- नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं आपले अनुभव असेच काहीसे निष्कर्ष आणि ज्ञान बाहेर यायच्या आधीच... पाहतो आहे.. पडलेली टरफले अस्ताव्यस्त.. ------------------------------ नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं (बघितली/दिसली, मनात आलं) आपले अनुभव असेच काहीसे (असतात का?) निष्कर्ष आणि ज्ञान बाहेर यायच्या आधीच (अंडी फुटून त्या कल्पना बाहेर पडतात). (कल्पनांची) अस्ताव्यस्त पडलेली टरफले पहातो आहे. चतुरंग

लिखाळ 26/12/2008 - 16:18
प्रतिसाद फारच आवडला. या चर्चेतून असेच काही समजून घेण्याची ईच्छा होती.
सरळ हेच शब्द लिहून वाक्य लिहिलेत तरी अर्थ पोचतोच पण त्यात वाचकाच्या कल्पनाशक्तीला आवाहन फारसे रहात नाही.
वाक्य कुठे तोडायचे हे मूळ कल्पना काय पोचवायची आहे ह्यावर ठरते, वाचकाच्या कल्पनाशक्तीचा विस्तार जिथून होतो/होणे अपेक्षित आहे तिथे जागा मोकळी सोडून पुढच्या कल्पनेकडे वळता येते. हे जितके सशक्तपणे होत जाईल तितके काव्य समर्थ होत जाते.
छान. आवडले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

कवटी 24/12/2008 - 22:28
नुकतीच फुटलेली फसफसत ओसांडणारी बीअरची बाटली आणि वेफर्सही.. आज पार्टी वाटत...... रिकामा ग्लास पाहतोय माझ्याकडे आ वासून..... भाड्या आतातरी प्यायची थांबव...... कवटी http://www.misalpav.com/user/765

लिखाळ 26/12/2008 - 16:19
:) छान. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'हे होणार असे मी परवाच कुणाला तरी म्हणालो.' असली वाक्ये आपल्या 'दूरदृष्टीची' बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

मॅन्ड्रेक 26/12/2008 - 14:53
अहो कवटि, बीअरची बाटली, रिकामा ग्लास आणि वेफर्सही.. आज पार्टी वाटत.. ph D करताय वाटत. ph D म्हण्जे - पिण हेच ध्येय.

पॅपिलॉन 26/12/2008 - 15:28
मर्मिक चर्चा आणि बरीचशी उद्बोधकही! ओळी मध्येच तोडण्याचे (वा पुढे खेचण्याचे) स्वातंत्र्य नवकवींनाच आहे असे नव्हे. अगदी केशवसूतदेखिल - आम्ही कोण म्हणूनि काय पुसता, आम्ही असू लाडके देवाचे, दिधले असे जग तये आम्हांस खेळावया असे लिहून गेलेच की! फ्रेंचमध्ये पॅपिलॉन म्हणजे फुलपाखरू. फुलांफुलांवर उडत बागडत जाऊन त्यांचा मकरंद चाखणारे फुलपाखरू. पण हातात धरू जाल, तर हाती न येणारे फुलपाखरू.

लिखाळ 26/12/2008 - 16:22
:) प्रतिसादाबद्दल आभार. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'असे काहीतरी होणार असे मी परवाच कुणालातरी म्हणालो.' असली वाक्ये आपल्या 'दूरदृष्टीची'बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

आजानुकर्ण 24/12/2008 - 01:38
नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं... आणि कांद्याचीही आजही ऑम्लेट वाटतं! आपला (ऑम्लेटवाला) उद्धव महाराज आजानुकर्ण लेस काढलेले माझे बुट पाहत आहेत माझ्याकडे आ वासून... सांगताहेत जणू आता तरी सॉक्स धू की लेका. आपला (घाणेरडा) आजानुकर्ण

लिखाळ 24/12/2008 - 20:51
:) हा हा.. हे मस्त. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 01:59
नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली कल्पनांची टरफलं आजकाल लेखन असेच काहीसे वृत्त आणि मात्रांना बहर यायच्या आधीच... फाडतो आहे.. रचलेल्या कविता अस्ताव्यस्त.. ----------------------------- माझ्या उरलेल्या केसांच्या बटा पाहत आहेत आरशात आ वासून...म्हणत आता तरी कलप लावणं थांबव की! 'शाळा' करत बसलेला टोणगा पाहतोय वाट बाईंची मारण्यासाठी कागदी बाण! चतुरंग

लिखाळ 24/12/2008 - 20:54
वृत्त आणि मात्रांना बहर यायच्या आधीच... फाडतो आहे.. रचलेल्या कविता अस्ताव्यस्त..
ह्म्म असेच काहीसे वाटले म्हणूनच हा लेख लिहिला. पण अशी तुटक वाक्ये रस पूर्ण असतात असे अनेकांना वाटते. खाली असे काही प्रतिसाद आहेत, त्यांची मते सुद्धा बरोबर वाटतात. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 21:30
तुटक वाक्ये अर्थपूर्ण असली की त्यातून स्फूर्ती घेऊन नवीन काव्य होते. कृपया गैरसमज नसावा. चतुरंग

लिखाळ 24/12/2008 - 21:37
गैरसमज कसला ! उलट तुमची प्रतिक्रिया मार्मिक होती. मला आवडली आणि पटली होती. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

धनंजय 24/12/2008 - 02:31
मग अश्या कल्पनेला पूर्ण स्वतंत्र काव्याचा मान केवळ शब्दरचना बदलल्याने मिळावा का? असे मनात आले.
हा प्रश्न ठीक वाटला नाही. "स्वतंत्र काव्याचा मान" असे प्रमाणपत्र कुठलेच नसावे असे वाटते. ॐ या एका अक्षराला स्वतंत्र जपमंत्राचा मान असावा काय? असे विचारण्यासारखे आहे. पण "ओळी तोडून आशयात काही फरक पडतो का?" असा फेरबदल करून तुमचा प्रश्न विचार करण्यासारखा आहे. माझ्या मते कधीकधी फरक पडतो. शब्द रचणार्‍याच्या मनात वाक्य वाचण्याची लय काय होती? अति-स्वल्पविराम कुठे होते? या बद्दल काही निर्देश ओळी तोडल्यामुळे मिळतात. शब्दवाचनाला सुयोग्य लय असली, ठेका असला, तर वेगळा आशय, आशयाचा वेगळा पैलू वाचकापाशी पोचतो. लयीशी फारकत घेऊन ओळी तोडू नयेत, उदाहरणार्थ -
हिरवेहिरवे गार गालिचे हरिततृणाचे मखमालीचे त्या सुंदर मखमालीवरती फुलराणी ती खेळत होती
असे वाचताना बरे वाटत नाही. पण तुमच्या लेखात बहुतेक ओळी ज्या ठिकाणी तोडल्या त्या ठिकाणी ठीक वाटतात. काहीतरी सुंदर किंवा अर्थपूर्ण वाचकापर्यंत पोचवायचे असेल, ओळी तोडून काही विशेष परिणाम साधत असेल, तर शब्द रचणार्‍याने "स्वतंत्र काव्याचा मान" वगैरे अवांतर कल्पनांनी स्वतःला जोखडू नये. **अंड्यांच्या टरफलांची कल्पना अजून कच्ची वाटली. बुटांची कल्पना आवडली. टायची कल्पना तशी आवडली, पण खूप नाही. लेखकाला स्वातंत्र्य असते, तसे वाचकालाही!** मुक्तछंद आणि नवकाव्य नक्की काय असते? विचार करतानाच्या कल्पना या मांडल्या. नक्की काय म्हणायचंय? पूर्ण वाक्यात न मांडता छंदोबद्ध रचना न करता तुटक तुटक वाक्यांत कशा भावतात वाचकाला?

टग्या 24/12/2008 - 02:41
नक्की काय असते? विचार करतानाच्या कल्पना या मांडल्या. नक्की काय म्हणायचंय? पूर्ण वाक्यात न मांडता छंदोबद्ध रचना न करता तुटक तुटक वाक्यांत कशा भावतात वाचकाला?
का व्य तित केसे जम ले ना हीसे वाट ले पु न्हा य त्न जरू र करा वा

धनंजय 24/12/2008 - 02:52
काही बारीक फेरफार करून ओळी तोडून लेखातली वाक्ये लिहिलेली आहेत. ओळी तोडताना लय सांभाळावी लागते याचे उदाहरण म्हणून आहे... "हिरवेहिरवेगार गालिचे" अयोग्य ठि़काणी ओळी तोडून वाचताना बरे वाटत नाही, हेसुद्धा उदाहरणच, काव्य म्हणून नाही. येथे स्फूर्ती लिखाळ यांना झालेली आहे, या विषयावर काव्यगुण असलेली कविता त्यांनाच जमेल. शाब्दिक उदाहरणाची काव्य-यत्नाशी गफलत झाल्यास दिलगीर ;-)

लिखाळ 24/12/2008 - 21:03
पण "ओळी तोडून आशयात काही फरक पडतो का?" असा फेरबदल करून तुमचा प्रश्न विचार करण्यासारखा आहे. माझ्या मते कधीकधी फरक पडतो. शब्द रचणार्‍याच्या मनात वाक्य वाचण्याची लय काय होती? अति-स्वल्पविराम कुठे होते? या बद्दल काही निर्देश ओळी तोडल्यामुळे मिळतात.
बरोबर. अशीच काही साधकबाधक मते मांडली जावीत अशी आपेक्षा होती. आभारी आहे.
**अंड्यांच्या टरफलांची कल्पना अजून कच्ची वाटली. बुटांची कल्पना आवडली. टायची कल्पना तशी आवडली, पण खूप नाही. लेखकाला स्वातंत्र्य असते, तसे वाचकालाही!**
वास्तविक अंडी कच्ची असतानाच फुटली :) या सारख्या केवळ ओळी भलतीकडे तोडून काव्य निर्माण होते का? असा संभ्रम निर्माण झाला होता. उदाहरणादाखल मी सुद्धा दोन मिनिटात चार कविता पाडू शकतो अश्या तिरिमिरीत मी वरिल दोन रचना अक्षरशः मिनिटाभरात रचल्या आणि समोर ठेवल्या. एखाद्या मोठ्या लेखात ज्या नाविन्यपूर्ण दोन कल्पना एक दोन ओळींची जागा मिळवतील, त्याच कल्पना वाक्यरचनेत बदल केल्याने 'काव्य' ठरल्या. असे होते का? होणे योग्य का? असे प्रश्न पडले म्हणून आपणा सर्वांसमोर मांडले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

एकलव्य 24/12/2008 - 02:42
लिखाळ - आपले स्फुट चटकन मनाला स्पर्श करून गेले. एखाद्या पूर्ण वाक्यात मांडता येणारा अनुभव वाक्ये तुटक करुन आणि शब्द वेगळ्या क्रमाने मांडले की त्यातून सौंदर्य निर्मिती कशी होते याबद्दल जाणकारांकडून काही समजून घ्यावेसे वाटले. नक्कीच होते... अहो तेच शब्द आणि तीच वाक्ये योग्य ठिकाणी तोडली की वेगळीच गोडी आणि अर्थ निर्माण होतो. आपल्या छोटेखानी कविता (आ वासून तर झकासच!) तेच तर सांगत आहेत. बोलत किंवा वाचत असाल तर योग्य जागी घेतलेला पॉज शब्दांना एक वेगळीच ताकद देऊन जातो तसेच काहीसे आहे हे! (जाणकार नसताना मत देणारा) एकलव्य

लिखाळ 24/12/2008 - 21:06
नक्कीच होते... अहो तेच शब्द आणि तीच वाक्ये योग्य ठिकाणी तोडली की वेगळीच गोडी आणि अर्थ निर्माण होतो. आपल्या छोटेखानी कविता (आ वासून तर झकासच!) तेच तर सांगत आहेत. बोलत किंवा वाचत असाल तर योग्य जागी घेतलेला पॉज शब्दांना एक वेगळीच ताकद देऊन जातो तसेच काहीसे आहे हे!
आपण फार योग्यच उत्तर दिलेत. माझी भूमिका मी वरती धनंजयांना लिहिलेल्या उत्तरात मांडलीच आहे. आपण जे म्हणता ते विचारात टाकणारे आहे. मला आत्तातरी ते पटल्या सारखे वाटते आहे. मुक्तछंदाकडे पाहण्याचा माझा दृष्टीकोन बनायला या चर्चेमुळे काही मदत होईल ही आशा फळत आहे :) -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

विसोबा खेचर 24/12/2008 - 07:32
काय लिखाळराव, मनस्थिती बरोबर नाही वाटतं हल्ली? :) अहो एखादी साधी, सोपी परंतु पटकन आवडून जाणारी कविता लिहा की! तात्या.

टग्या 24/12/2008 - 09:22
"लेस"साठी "नाडी" हा अस्सल मराठमोळा शब्द आहे असे वाटते. त्यामुळे "बुटाची नाडी" हा शब्दप्रयोग अधिक उचित ठरला असता असे वाटते. (या विषयावरील अधिक चर्चा येथे करणे उचित ठरेल असे वाटते. ;) )

विसोबा खेचर 24/12/2008 - 09:44
त्यामुळे "बुटाची नाडी" हा शब्दप्रयोग अधिक उचित ठरला असता असे वाटते. (या विषयावरील अधिक चर्चा येथे करणे उचित ठरेल असे वाटते. हा हा हा! :) आमचा टग्या साला पहिल्यापासून एक नंबरचा भिकारचोटच आहे! ;) असो, अवांतरा/विषयांतराबद्दल क्षमस्व. या संबंधीची पुढील चर्चा कृपया आमच्या खरडवहीत करावी! :) तात्या.

लिखाळ 24/12/2008 - 21:11
तात्या,
काय लिखाळराव, मनस्थिती बरोबर नाही वाटतं हल्ली? अहो एखादी साधी, सोपी परंतु पटकन आवडून जाणारी कविता लिहा की!
तात्या, मी वरील दोन कविता का लिहिल्या ते धनंजय यांना दिलेल्या उत्तरात लिहिलेच आहे. तब्येत ठीक आहे :). कधी जमले तर चांगली कविता करावी अशी इच्छा आहेच :) टग्या, लेसला नाडी म्हणावे असे एकदा वाटले. वास्तविक मी बुटाची नाडी असेच नेहमी म्हणतो. लेस क्वचितच म्हणतो. पण नाडी आणि टाय जुळले नसते असे वाटले. आणि नाडी-पट्टी मुळे मिपावर नाडीला जो अर्थ निर्माण झाला आहे त्यामुळे या चर्चेत नाडी शब्दावर कोट्या होत राहू नयेत असे वाटल्याने तो शब्द टाळला. प्रतिसादांबद्दल सर्वांचा आभारी आहे. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

चतुरंग 24/12/2008 - 21:49
तुमचे मूळ पद्य घेतले आणि त्याचे गद्य रुपांतर केले आहे. फिकट करड्या अक्षरातले कंसातले शब्द हे रीडिंग/फीडिंग बिटवीन द लाईन्स अशा स्वरुपाचे आहेत. सरळ हेच शब्द लिहून वाक्य लिहिलेत तरी अर्थ पोचतोच पण त्यात वाचकाच्या कल्पनाशक्तीला आवाहन फारसे रहात नाही. करड्या रंगाचे शब्द गाळून फक्त गाभ्याच्या मूळ कल्पना वाचकासमोर ठेवणार्‍या पद्याचे सामर्थ्य असे की वाचकागणिक हे कंसातले शब्द बदलू शकतात, नव्हे बदलतातच, आणि त्यातून वेगवेगळे कल्पनांचे धुमारे फुटतात. विचारांना एक वेगळीच गती येते. आजानुकर्णाने वरती केलेला कल्पनाविस्तार आणि माझे विडंबन हे अशाच कल्पनातून स्फुरलेले आहे. गद्यात हे होत नाही. हा मला वाटते गद्य/पद्यातला फरक आहे. वाक्य कुठे तोडायचे हे मूळ कल्पना काय पोचवायची आहे ह्यावर ठरते, वाचकाच्या कल्पनाशक्तीचा विस्तार जिथून होतो/होणे अपेक्षित आहे तिथे जागा मोकळी सोडून पुढच्या कल्पनेकडे वळता येते. हे जितके सशक्तपणे होत जाईल तितके काव्य समर्थ होत जाते. ---------------------------------------------------------------------------------- नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं आपले अनुभव असेच काहीसे निष्कर्ष आणि ज्ञान बाहेर यायच्या आधीच... पाहतो आहे.. पडलेली टरफले अस्ताव्यस्त.. ------------------------------ नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं (बघितली/दिसली, मनात आलं) आपले अनुभव असेच काहीसे (असतात का?) निष्कर्ष आणि ज्ञान बाहेर यायच्या आधीच (अंडी फुटून त्या कल्पना बाहेर पडतात). (कल्पनांची) अस्ताव्यस्त पडलेली टरफले पहातो आहे. चतुरंग

लिखाळ 26/12/2008 - 16:18
प्रतिसाद फारच आवडला. या चर्चेतून असेच काही समजून घेण्याची ईच्छा होती.
सरळ हेच शब्द लिहून वाक्य लिहिलेत तरी अर्थ पोचतोच पण त्यात वाचकाच्या कल्पनाशक्तीला आवाहन फारसे रहात नाही.
वाक्य कुठे तोडायचे हे मूळ कल्पना काय पोचवायची आहे ह्यावर ठरते, वाचकाच्या कल्पनाशक्तीचा विस्तार जिथून होतो/होणे अपेक्षित आहे तिथे जागा मोकळी सोडून पुढच्या कल्पनेकडे वळता येते. हे जितके सशक्तपणे होत जाईल तितके काव्य समर्थ होत जाते.
छान. आवडले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

कवटी 24/12/2008 - 22:28
नुकतीच फुटलेली फसफसत ओसांडणारी बीअरची बाटली आणि वेफर्सही.. आज पार्टी वाटत...... रिकामा ग्लास पाहतोय माझ्याकडे आ वासून..... भाड्या आतातरी प्यायची थांबव...... कवटी http://www.misalpav.com/user/765

लिखाळ 26/12/2008 - 16:19
:) छान. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'हे होणार असे मी परवाच कुणाला तरी म्हणालो.' असली वाक्ये आपल्या 'दूरदृष्टीची' बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

मॅन्ड्रेक 26/12/2008 - 14:53
अहो कवटि, बीअरची बाटली, रिकामा ग्लास आणि वेफर्सही.. आज पार्टी वाटत.. ph D करताय वाटत. ph D म्हण्जे - पिण हेच ध्येय.

पॅपिलॉन 26/12/2008 - 15:28
मर्मिक चर्चा आणि बरीचशी उद्बोधकही! ओळी मध्येच तोडण्याचे (वा पुढे खेचण्याचे) स्वातंत्र्य नवकवींनाच आहे असे नव्हे. अगदी केशवसूतदेखिल - आम्ही कोण म्हणूनि काय पुसता, आम्ही असू लाडके देवाचे, दिधले असे जग तये आम्हांस खेळावया असे लिहून गेलेच की! फ्रेंचमध्ये पॅपिलॉन म्हणजे फुलपाखरू. फुलांफुलांवर उडत बागडत जाऊन त्यांचा मकरंद चाखणारे फुलपाखरू. पण हातात धरू जाल, तर हाती न येणारे फुलपाखरू.

लिखाळ 26/12/2008 - 16:22
:) प्रतिसादाबद्दल आभार. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'असे काहीतरी होणार असे मी परवाच कुणालातरी म्हणालो.' असली वाक्ये आपल्या 'दूरदृष्टीची'बतावणी करायला उपयोगी पडतात.
नुकतीच फुटलेली अस्ताव्यस्त पसरलेली अंड्याची टरफलं आपले अनुभव असेच काहीसे निष्कर्ष आणि ज्ञान बाहेर यायच्या आधीच... पाहतो आहे.. पडलेली टरफले अस्ताव्यस्त.. टिप्पणी : मुक्तछंद आणि नवकाव्य नक्की काय याचा विचार करताना काही कल्पना मांडव्याशा वाटल्या. मला नक्की काय म्हणायचे आहे ते छंदोबद्ध रचना न करता किंवा लेखात असतात तश्या पूर्ण वाक्यात भावना न मांडता, तुटक तुटक वाक्यांत भावना मांडल्याने वाचकाला त्या कशा भावतात? ते पाहण्यासाठी ही रचना केली आहे.
विचार
प्रतिक्रिया
आस्वाद
समीक्षा
कविता
मुक्तक

चौघीजणी : मुग्ध शैशवातली कोवळी सुखदु:खे ....एक साधे,सरळ,मनाला भिडणारे पुस्तक

स्मिता श्रीपाद ·

निशा 23/12/2008 - 12:26
पुस्तक खरेच छान आहे......मी २ वेळा वाचले आहे...... संग्रही ठेवण्यासारखे आहे...

मन्जिरि 23/12/2008 - 14:05
शान्ता शेळके॑ च खुप जुन पुस्तक शाळेत असताना वाचल होत भान हरपुन गेल होत ,कितितरि दिवस त्याच तालात होते ,गोर्कि च "आई"अतिशय प्रभावि ईतक कि आई बद्द्ल वेगळिच आपुल्कि वाटायला लागलि

सोनम 23/12/2008 - 14:13
पुस्तक खरेच छान आहे.... कोणते पुस्तक. मलाही ही सा॑गा नाव त्या पुस्तकाचे?

स्मिता श्रीपाद 23/12/2008 - 16:03
पुस्तक खरेच छान आहे.... कोणते पुस्तक. मलाही ही सा॑गा नाव त्या पुस्तकाचे? लुईसा मे अल्कॉट या लेखिकेच्या "लिटिल वुमेन" आणि "गुड वाईफस" या दोन पुस्तकांचा "चौघीजणी " हा अनुवाद,प्रसिद्ध कवयित्री शांता शेळके यानी केलेला हा अनुवाद अतिशय सुंदर आहे.

सिद्धू 23/12/2008 - 14:42
वरील वर्णनावरून कथा फार सुंदर वाटते आहे. हे पुस्तक कोणाकडे soft copy स्वरूपात असेल तर कृपया मला पाठवा.

सुनील 23/12/2008 - 15:26
शाळेत असताना शांता शेळके यांचे पुस्तक वाचले होते. पुढे लिटल वीमेन आणि गूड वाईव्ज हे मूळातून वाचले. तुम्ही फार थोडक्यात पण उत्तम रीतीने परिचय करून दिला आहे. या कथेवर आधारीत (थोडे फेरफार करून) एक मालिका अमोल पालेकर यांनी बनविली होती. कुणी त्याचे नाव सांगेल? (बहुधा कच्ची धूप पण नक्की आठवत नाही). Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

मनीषा 23/12/2008 - 16:08
शांता शेळके यांनी फारच सुंदर अनुवाद केला आहे .. या गोष्टीवर आधारित हिंदी मालिका होती " कच्ची धूप " यात मेग ची भूमिका भाग्यश्री पटवर्धन ने केली होती . आणि "Little women " इंग्रजी सिनेमा आहे त्यात एलिझाबेथ टेलर ने ऍमि ची भूमिका केली आहे ..

स्मिता श्रीपाद 23/12/2008 - 17:58
कच्ची धूप पाहिल्याचं स्मरत नाहीये मला.. पण इंग्रजी सिनेमा पहावाच लागेल आता...बघते कुठे मिळते का सीडी.... सर्वांना प्रतिसादासाठी खुप खुप आभार... :-) -स्मिता श्रीपाद

आरती 23/12/2008 - 18:11
स्मिता छानच पुस्तक आहे ग हे. मी पण हे २-३ वेळा वाचले आहे. मी या चौघींच्या जोडीला एक पाचवी होउन या पुस्तकात हरवुन जाते.... असेच म्हणते.

शाल्मली 23/12/2008 - 19:19
मी 'चौघीजणी' हे पुस्तक माझ्या शाळेच्या दिवसात अनेक वेळेस वाचले आहे. अतिशय सुंदर पुस्तक आहे. त्या आठवणींची परत एकदा आठवण करून दिल्याबद्दल खूप धन्यवाद! --('चौघीजणी' ची फॅन) शाल्मली.

सुनील 23/12/2008 - 22:42
चौघीजणी ची फॅन तसे आम्ही पण चौघीजणींचे फॅन आहोत बरं का! कोण चौघी ते विचारू नका मात्र!! :$ Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

लीना 24/12/2008 - 01:41
कच्ची धूप चे काहि भाग ईथे आहेत-http://www.rajshri.com/kachchidhoop/kachchidhoop.asp?vTi=kachchidhoop हे पुस्तक माझे सर्वात आवडते पुस्तक आहे.माझ्याकडे मराठि व english दोन्हि पुस्तके आहेत.

निशा 23/12/2008 - 12:26
पुस्तक खरेच छान आहे......मी २ वेळा वाचले आहे...... संग्रही ठेवण्यासारखे आहे...

मन्जिरि 23/12/2008 - 14:05
शान्ता शेळके॑ च खुप जुन पुस्तक शाळेत असताना वाचल होत भान हरपुन गेल होत ,कितितरि दिवस त्याच तालात होते ,गोर्कि च "आई"अतिशय प्रभावि ईतक कि आई बद्द्ल वेगळिच आपुल्कि वाटायला लागलि

सोनम 23/12/2008 - 14:13
पुस्तक खरेच छान आहे.... कोणते पुस्तक. मलाही ही सा॑गा नाव त्या पुस्तकाचे?

स्मिता श्रीपाद 23/12/2008 - 16:03
पुस्तक खरेच छान आहे.... कोणते पुस्तक. मलाही ही सा॑गा नाव त्या पुस्तकाचे? लुईसा मे अल्कॉट या लेखिकेच्या "लिटिल वुमेन" आणि "गुड वाईफस" या दोन पुस्तकांचा "चौघीजणी " हा अनुवाद,प्रसिद्ध कवयित्री शांता शेळके यानी केलेला हा अनुवाद अतिशय सुंदर आहे.

सिद्धू 23/12/2008 - 14:42
वरील वर्णनावरून कथा फार सुंदर वाटते आहे. हे पुस्तक कोणाकडे soft copy स्वरूपात असेल तर कृपया मला पाठवा.

सुनील 23/12/2008 - 15:26
शाळेत असताना शांता शेळके यांचे पुस्तक वाचले होते. पुढे लिटल वीमेन आणि गूड वाईव्ज हे मूळातून वाचले. तुम्ही फार थोडक्यात पण उत्तम रीतीने परिचय करून दिला आहे. या कथेवर आधारीत (थोडे फेरफार करून) एक मालिका अमोल पालेकर यांनी बनविली होती. कुणी त्याचे नाव सांगेल? (बहुधा कच्ची धूप पण नक्की आठवत नाही). Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

मनीषा 23/12/2008 - 16:08
शांता शेळके यांनी फारच सुंदर अनुवाद केला आहे .. या गोष्टीवर आधारित हिंदी मालिका होती " कच्ची धूप " यात मेग ची भूमिका भाग्यश्री पटवर्धन ने केली होती . आणि "Little women " इंग्रजी सिनेमा आहे त्यात एलिझाबेथ टेलर ने ऍमि ची भूमिका केली आहे ..

स्मिता श्रीपाद 23/12/2008 - 17:58
कच्ची धूप पाहिल्याचं स्मरत नाहीये मला.. पण इंग्रजी सिनेमा पहावाच लागेल आता...बघते कुठे मिळते का सीडी.... सर्वांना प्रतिसादासाठी खुप खुप आभार... :-) -स्मिता श्रीपाद

आरती 23/12/2008 - 18:11
स्मिता छानच पुस्तक आहे ग हे. मी पण हे २-३ वेळा वाचले आहे. मी या चौघींच्या जोडीला एक पाचवी होउन या पुस्तकात हरवुन जाते.... असेच म्हणते.

शाल्मली 23/12/2008 - 19:19
मी 'चौघीजणी' हे पुस्तक माझ्या शाळेच्या दिवसात अनेक वेळेस वाचले आहे. अतिशय सुंदर पुस्तक आहे. त्या आठवणींची परत एकदा आठवण करून दिल्याबद्दल खूप धन्यवाद! --('चौघीजणी' ची फॅन) शाल्मली.

सुनील 23/12/2008 - 22:42
चौघीजणी ची फॅन तसे आम्ही पण चौघीजणींचे फॅन आहोत बरं का! कोण चौघी ते विचारू नका मात्र!! :$ Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

लीना 24/12/2008 - 01:41
कच्ची धूप चे काहि भाग ईथे आहेत-http://www.rajshri.com/kachchidhoop/kachchidhoop.asp?vTi=kachchidhoop हे पुस्तक माझे सर्वात आवडते पुस्तक आहे.माझ्याकडे मराठि व english दोन्हि पुस्तके आहेत.
पुस्तकाचं पहिलं पान उघडलं की आपण त्या दुनियेत हरवुन जातो....मेग,ज्यो,बेथ आणि ऍमि या चौघी बहिणी,त्यांचा मित्र लॉरी हे सगळे आपल्या जीवनाचा भाग वाटु लागतात..त्यांचं बालपण,त्यांच्या दैनंदिन आयुष्यात घडणार्‍या घटना,या सगळ्यात आपण हरवुन जातो.... माझे शालेय जीवन समॄद्ध करणार्‍या काही पुस्तकांपैकी चौघीजणी या पुस्तकाचा पहिला क्रमांक लागतो... लुईसा मे अल्कॉट या लेखिकेच्या "लिटिल वुमेन" आणि "गुड वाईफस" या दोन पुस्तकांचा "चौघीजणी " हा अनुवाद,प्रसिद्ध कवयित्री शांता शेळके यानी केलेला हा अनुवाद अतिशय सुंदर आहे. अमेरिकेत राहणार्‍या मार्च कुटुंबातल्या च
वाङ्मय
आस्वाद

वामा..

प्राजु ·

मदनबाण 22/12/2008 - 07:38
ज बर द स्त.....:) (देवकी नंदन भक्त) मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

मनीषा 22/12/2008 - 07:43
गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. ..................हे खूप आवडलं

विसोबा खेचर 22/12/2008 - 08:12
गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. क्या बात है! शब्दसौंदर्याने नटलेली एक सुरेख कविता..! तात्या.

दत्ता काळे 22/12/2008 - 12:24
प्रत्येक कडवं खूप सुंदर बांधलय. ग्रेट रण चंडीका, मुंड मुंडीका दैत्य दंडीका, जिंकूनी ये जगतकारिणी, गर्भ धारिणी, दु:ख सोषिणी, होऊन ये आणि गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. केवळ अप्रतिम

स्मिता श्रीपाद 22/12/2008 - 14:06
किती सुरेख आहे कविता..आणि प्रत्येक शब्द अर्थपूर्ण आहे... मला हे जास्त आवडलं :- गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. -स्मिता

मृगनयनी 22/12/2008 - 14:47
अलका, अचला, कोमल गंधा अभिसारीका झळकत ये विश्वस्वरूपा, दुर्गा, अंबा अग्निशलाका तळपत ये !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! केवळ अप्रतिम! चाल हंसिनी, रूप कामिनी विश्वमोहीनी , सजून ये गजगामिनी, दिप्ती दामिनी चंचल हरिणी, बनून ये मस्तच! शब्द नाहीत गं प्राजु.. .. .. खूप सुन्दर वर्णन आहे, देवीचे... मनातले पवित्र भाव आपोआप जागृत झाले. :)

चेतन 22/12/2008 - 17:17
सुरेख झालेय कविता सगळिच कडवी आवडली एक शंका दु:ख सोषिणी, होऊन ये मध्ये सोषिणी हा शब्द बरोबर आहे का? (मला माहिते मिपावर शुध्दलेखनाचे नियम नाहीत) पण शोषण किंवा सोसणे हे दोन वेगळे शब्द आहेत. सोषिणी चा अर्थ काय होतो? चेतन

शितल 22/12/2008 - 18:25
प्राजु, कविता खुप आवडली.. :) मन मंदिराय... ह्या गाणाच्या चालीवर म्हणुन बघ.. कसे फिट बसते ते. :)

लिखाळ 22/12/2008 - 18:43
वा .. कविता छान आहे. आवडली. -- लिखाळ. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

शाल्मली 24/12/2008 - 22:13
प्राजु, कविता फारच आवडली वाचताना कवितेचा ठेका मस्त वाटतो आहे. गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. हे कडवं विशेष आवडले. --शाल्मली.

शेणगोळा 25/12/2008 - 01:29
देवीचे स्त्रोत्रच वाचतो आहे असे वाटले. एक प्रासादिक आणि शुचिर्भूत काव्य वाचल्याचा आनंद मिळाला. गणेशरुपाबद्दल असेच काही लिहाल का? सर्वांचाच लाडका, शेणगोळा.

मीनल 25/12/2008 - 19:35
वामा चा अर्थ सांगितल्याबद्दल आभार.माझ्यासारख्या अज्ञानी लोकांकडून येणारे प्रश्न टळले. कविता वाचल्यावर कुसुमाग्रजांच्या काही काव्यपंक्तींची आठवण झाली. म्हणजे लेखनाचा प्रकार! पण `वामा`ही कविता वेगळ्या अर्थाची आहे. ब-याचदा स्त्री म्हणजे `अबला` समजली जाते. पुरूषप्रधान भारतात स्त्री भ्रूण हत्येचे प्रमाण जास्त आहे. त्या पार्श्वभूमीवर ही कवीता `स्त्री`ला आमंत्रण देणारी आहे. कवयित्री आग्रहाने तीला बोलावते आहे.``तू ये.`` ``तू तशी आहेसच.नसशील तर तू अशी अशी बनून ये.`` : : कशी ?????????? : : अवनी ( ही पण स्त्री च बरं का!)जशी क्षितीजातर्फे उंच असाध्य अश्या ही आकाशाशी नाते जोडते तशी तू नाती जोडणारी /जपणारी होऊन ये.तूझ्या जन्माने विविध नाती जोडली जाणार आहे. तू बहिण होशिल.त्याच बरोबर नविन जन्म देणारी माता ही होशील.विविध नाते, स्नेह संबंध तू जोडत ये. दूष्ट दानवांचा नाश करणा-या दूर्गा,अंबा ,लक्ष्मी, चंडिका यासारख्या शौर्यवान शक्तीशाली स्त्री सारखी तू विजयी होऊन (दामिनीसारखी )विजेसारखी लखलखत ये. दूर्गुणांचा अंत करण्याच सामर्थ्य तूझ्यातही आहे. पण त्याच बरोबर तू नाजूकश्या प्रेमाने गंधित होऊन कोमलतेने अलगद ये. तू तूझा बालिशपणा सोडू नकोस. चंचल हरिणीसारखी अवखळ होऊन ये.येथे विरोधाभास उत्तम साधला आहे. अजून असे काही विरोधाभास आहे पहा.--- सजून धजून सुंदर रूप घेऊन त्या रूपाचा संपूर्ण जणिवेने या सर्व जगाला मोहीत करण्यासाठी तू गर्वाने ये.पण (लीन रुजूता, मूक नम्रता---) उन्मत्त होऊ नकोस.लीनता /नम्रपणा मात्र सोडू नकोस. मुंड मुंडिका म्हणजेच मारणारी . आणि गर्भ धारिणी म्हणजे जन्म देणारी .येथे ही उत्तम विरोधाभास आहे. आपले शरीर अर्पून त्या त्यागाने आनंदाची (सरिता)नदी तू फुलवत ये. गर्भधारण करण्याची तूझी क्षमता आहे. पण जग निर्माण करताना त्यात दु:ख सोसण्याच्या तयारीनिशी ये. तनु अर्पिता--आपण देवाला फुल, नैवेद्द वगैरे अर्पण करतो तेव्हा ज्याला अर्पण करतो त्याच्या बद्दल प्रेम ,आदर आणि श्रध्दा असते.इथे शरीराचा उल्लेख करतानाही अर्पिता ह्या शब्दामुळे तेच पावित्र्य राखलेले दिसते आहे. दु:ख सोषिणी--- जीव निर्माण करताना होणा-या वेदनांची कल्पना तुला आहे. ती सहन करण्याची ताकद तुझ्यात आहेच.त्या ताकदीने ये. मौक्तिक मुक्ता, रूप कांचना सुवर्णलता उमलत ये येथे सुवर्ण लतिका अधिक शोभले असत असं वाटत. पहाट जशी नवी आशा ,उमेद ,उत्साह घेऊन येते तशीच तू `सारे जिवनरंग खुलवत ये `अशी आर्जव शेवटी केली आहे.. इथे `आसावरी `या चार अक्षरांच्या शब्दापेक्षा तीन अक्षरी शब्द ठेक्यात अधिक चांगला बसला असता. ही जी वामा आहे ती सच्ची आहे.सच्ची म्हणजे खरी खुरी.आपल्या आजबाजूला आईमधे, बहिणीमधे, प्रेयसीमधे ,पत्नीमधे ,लेकी मधे आपण पाहिलेली आहे. त्यामुळे कुठेही अतिरंजिकता, अतिरेक वाटत नाही.खरी वाटते. नव्हे ,नव्हे आहेच. या आमंत्रणात जिला आमंत्रित केले आही ती देवी /देवताच असायला हवी असे नाही. प्रत्येक स्त्रीच तशी असते. अशी खात्री कवयित्रीला आहे असे स्पष्ट होते आहे. प्रत्येक शब्दात सकारत्मकता आहे. नकरात्मक शब्दांचा कधीही वापर केलेला नाही. अनुरूप उदाहरणांचा अचूक उपयोग केला आहे. 'उपमान' म्हणजे ज्याची उपमा दिली जाते ते, आणि 'उपमेय' म्हणजे ज्याला ती दिली जाते ते. अभिसारिका,अग्निशलाका,सुवर्णलता,हंसिनी,कामिनी,गजगामिनी, दिप्ती, दामिनी,सरीता,हरिणी,आसावरी, बासरी , मोगरी,मंजिरी,शर्वरी अशी सर्वच्या सर्व स्त्री वाचक उपमान आहेत.वामा हे उपमेय ही स्त्रीलिंगी. म्हणूनच एकमे़कांशी अनुरूप आहेत. शब्द, रूपक, प्रतीक आणि प्रतिमा यांचा उत्तम मेळ जमून अर्थपूर्ण अप्रतिम काव्य तयार झाले आहे. मीनल.

प्राजु 25/12/2008 - 21:11
बापरे... मला अपेक्षित असलेला अर्थ तू लिहिला आहेस या कवितेचा. हे काही देवीचे स्तवन नाहिये.. ही केवळ आणि केवळ स्त्रीला उद्देशून.. तिच्या रूपांचं वर्णन इथे केलं आहे. त्यात मग आई, बहिण, कामिनी, बायको, देवी... मैत्रीण.. सगळीच रूपं आली. खूप खूप आभारी आहे मी तुझी. तू माझ्या कवितेला वाचक फ्रेंडली केलस असं म्हणेन मी. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

सहज 26/12/2008 - 07:45
मीनलताईंनी खुपच छान समजावुन दिली कविता. या काव्याला एखादी शास्त्रिय संगीतातील चाल लावुन कथ्थक नृत्य बसवायला संधी आहे असे वाटते.

रेवती 26/12/2008 - 03:36
सगळी रूपे कवितेत छान दाखविली आहेस. आरतीची चाल लावता येइल का? असे वाटले. रेवती

मदनबाण 22/12/2008 - 07:38
ज बर द स्त.....:) (देवकी नंदन भक्त) मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

मनीषा 22/12/2008 - 07:43
गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. ..................हे खूप आवडलं

विसोबा खेचर 22/12/2008 - 08:12
गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. क्या बात है! शब्दसौंदर्याने नटलेली एक सुरेख कविता..! तात्या.

दत्ता काळे 22/12/2008 - 12:24
प्रत्येक कडवं खूप सुंदर बांधलय. ग्रेट रण चंडीका, मुंड मुंडीका दैत्य दंडीका, जिंकूनी ये जगतकारिणी, गर्भ धारिणी, दु:ख सोषिणी, होऊन ये आणि गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. केवळ अप्रतिम

स्मिता श्रीपाद 22/12/2008 - 14:06
किती सुरेख आहे कविता..आणि प्रत्येक शब्द अर्थपूर्ण आहे... मला हे जास्त आवडलं :- गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. -स्मिता

मृगनयनी 22/12/2008 - 14:47
अलका, अचला, कोमल गंधा अभिसारीका झळकत ये विश्वस्वरूपा, दुर्गा, अंबा अग्निशलाका तळपत ये !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! केवळ अप्रतिम! चाल हंसिनी, रूप कामिनी विश्वमोहीनी , सजून ये गजगामिनी, दिप्ती दामिनी चंचल हरिणी, बनून ये मस्तच! शब्द नाहीत गं प्राजु.. .. .. खूप सुन्दर वर्णन आहे, देवीचे... मनातले पवित्र भाव आपोआप जागृत झाले. :)

चेतन 22/12/2008 - 17:17
सुरेख झालेय कविता सगळिच कडवी आवडली एक शंका दु:ख सोषिणी, होऊन ये मध्ये सोषिणी हा शब्द बरोबर आहे का? (मला माहिते मिपावर शुध्दलेखनाचे नियम नाहीत) पण शोषण किंवा सोसणे हे दोन वेगळे शब्द आहेत. सोषिणी चा अर्थ काय होतो? चेतन

शितल 22/12/2008 - 18:25
प्राजु, कविता खुप आवडली.. :) मन मंदिराय... ह्या गाणाच्या चालीवर म्हणुन बघ.. कसे फिट बसते ते. :)

लिखाळ 22/12/2008 - 18:43
वा .. कविता छान आहे. आवडली. -- लिखाळ. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

शाल्मली 24/12/2008 - 22:13
प्राजु, कविता फारच आवडली वाचताना कवितेचा ठेका मस्त वाटतो आहे. गीत माधुरी, श्याम बासरी सूर आसावरी, छेडीत ये शुभ्र मोगरी, कृष्ण मंजिरी रंग शर्वरी, खुलवित ये.. हे कडवं विशेष आवडले. --शाल्मली.

शेणगोळा 25/12/2008 - 01:29
देवीचे स्त्रोत्रच वाचतो आहे असे वाटले. एक प्रासादिक आणि शुचिर्भूत काव्य वाचल्याचा आनंद मिळाला. गणेशरुपाबद्दल असेच काही लिहाल का? सर्वांचाच लाडका, शेणगोळा.

मीनल 25/12/2008 - 19:35
वामा चा अर्थ सांगितल्याबद्दल आभार.माझ्यासारख्या अज्ञानी लोकांकडून येणारे प्रश्न टळले. कविता वाचल्यावर कुसुमाग्रजांच्या काही काव्यपंक्तींची आठवण झाली. म्हणजे लेखनाचा प्रकार! पण `वामा`ही कविता वेगळ्या अर्थाची आहे. ब-याचदा स्त्री म्हणजे `अबला` समजली जाते. पुरूषप्रधान भारतात स्त्री भ्रूण हत्येचे प्रमाण जास्त आहे. त्या पार्श्वभूमीवर ही कवीता `स्त्री`ला आमंत्रण देणारी आहे. कवयित्री आग्रहाने तीला बोलावते आहे.``तू ये.`` ``तू तशी आहेसच.नसशील तर तू अशी अशी बनून ये.`` : : कशी ?????????? : : अवनी ( ही पण स्त्री च बरं का!)जशी क्षितीजातर्फे उंच असाध्य अश्या ही आकाशाशी नाते जोडते तशी तू नाती जोडणारी /जपणारी होऊन ये.तूझ्या जन्माने विविध नाती जोडली जाणार आहे. तू बहिण होशिल.त्याच बरोबर नविन जन्म देणारी माता ही होशील.विविध नाते, स्नेह संबंध तू जोडत ये. दूष्ट दानवांचा नाश करणा-या दूर्गा,अंबा ,लक्ष्मी, चंडिका यासारख्या शौर्यवान शक्तीशाली स्त्री सारखी तू विजयी होऊन (दामिनीसारखी )विजेसारखी लखलखत ये. दूर्गुणांचा अंत करण्याच सामर्थ्य तूझ्यातही आहे. पण त्याच बरोबर तू नाजूकश्या प्रेमाने गंधित होऊन कोमलतेने अलगद ये. तू तूझा बालिशपणा सोडू नकोस. चंचल हरिणीसारखी अवखळ होऊन ये.येथे विरोधाभास उत्तम साधला आहे. अजून असे काही विरोधाभास आहे पहा.--- सजून धजून सुंदर रूप घेऊन त्या रूपाचा संपूर्ण जणिवेने या सर्व जगाला मोहीत करण्यासाठी तू गर्वाने ये.पण (लीन रुजूता, मूक नम्रता---) उन्मत्त होऊ नकोस.लीनता /नम्रपणा मात्र सोडू नकोस. मुंड मुंडिका म्हणजेच मारणारी . आणि गर्भ धारिणी म्हणजे जन्म देणारी .येथे ही उत्तम विरोधाभास आहे. आपले शरीर अर्पून त्या त्यागाने आनंदाची (सरिता)नदी तू फुलवत ये. गर्भधारण करण्याची तूझी क्षमता आहे. पण जग निर्माण करताना त्यात दु:ख सोसण्याच्या तयारीनिशी ये. तनु अर्पिता--आपण देवाला फुल, नैवेद्द वगैरे अर्पण करतो तेव्हा ज्याला अर्पण करतो त्याच्या बद्दल प्रेम ,आदर आणि श्रध्दा असते.इथे शरीराचा उल्लेख करतानाही अर्पिता ह्या शब्दामुळे तेच पावित्र्य राखलेले दिसते आहे. दु:ख सोषिणी--- जीव निर्माण करताना होणा-या वेदनांची कल्पना तुला आहे. ती सहन करण्याची ताकद तुझ्यात आहेच.त्या ताकदीने ये. मौक्तिक मुक्ता, रूप कांचना सुवर्णलता उमलत ये येथे सुवर्ण लतिका अधिक शोभले असत असं वाटत. पहाट जशी नवी आशा ,उमेद ,उत्साह घेऊन येते तशीच तू `सारे जिवनरंग खुलवत ये `अशी आर्जव शेवटी केली आहे.. इथे `आसावरी `या चार अक्षरांच्या शब्दापेक्षा तीन अक्षरी शब्द ठेक्यात अधिक चांगला बसला असता. ही जी वामा आहे ती सच्ची आहे.सच्ची म्हणजे खरी खुरी.आपल्या आजबाजूला आईमधे, बहिणीमधे, प्रेयसीमधे ,पत्नीमधे ,लेकी मधे आपण पाहिलेली आहे. त्यामुळे कुठेही अतिरंजिकता, अतिरेक वाटत नाही.खरी वाटते. नव्हे ,नव्हे आहेच. या आमंत्रणात जिला आमंत्रित केले आही ती देवी /देवताच असायला हवी असे नाही. प्रत्येक स्त्रीच तशी असते. अशी खात्री कवयित्रीला आहे असे स्पष्ट होते आहे. प्रत्येक शब्दात सकारत्मकता आहे. नकरात्मक शब्दांचा कधीही वापर केलेला नाही. अनुरूप उदाहरणांचा अचूक उपयोग केला आहे. 'उपमान' म्हणजे ज्याची उपमा दिली जाते ते, आणि 'उपमेय' म्हणजे ज्याला ती दिली जाते ते. अभिसारिका,अग्निशलाका,सुवर्णलता,हंसिनी,कामिनी,गजगामिनी, दिप्ती, दामिनी,सरीता,हरिणी,आसावरी, बासरी , मोगरी,मंजिरी,शर्वरी अशी सर्वच्या सर्व स्त्री वाचक उपमान आहेत.वामा हे उपमेय ही स्त्रीलिंगी. म्हणूनच एकमे़कांशी अनुरूप आहेत. शब्द, रूपक, प्रतीक आणि प्रतिमा यांचा उत्तम मेळ जमून अर्थपूर्ण अप्रतिम काव्य तयार झाले आहे. मीनल.

प्राजु 25/12/2008 - 21:11
बापरे... मला अपेक्षित असलेला अर्थ तू लिहिला आहेस या कवितेचा. हे काही देवीचे स्तवन नाहिये.. ही केवळ आणि केवळ स्त्रीला उद्देशून.. तिच्या रूपांचं वर्णन इथे केलं आहे. त्यात मग आई, बहिण, कामिनी, बायको, देवी... मैत्रीण.. सगळीच रूपं आली. खूप खूप आभारी आहे मी तुझी. तू माझ्या कवितेला वाचक फ्रेंडली केलस असं म्हणेन मी. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

सहज 26/12/2008 - 07:45
मीनलताईंनी खुपच छान समजावुन दिली कविता. या काव्याला एखादी शास्त्रिय संगीतातील चाल लावुन कथ्थक नृत्य बसवायला संधी आहे असे वाटते.

रेवती 26/12/2008 - 03:36
सगळी रूपे कवितेत छान दाखविली आहेस. आरतीची चाल लावता येइल का? असे वाटले. रेवती
वामा- स्त्री. डाव्याबाजूला (पुरूषाच्या) असते ती, खास करून कलश पूजन करताना..(वामा म्हणजे रूक्मिणी ..) जगत-जननी, माता, भगीनी बंध नवे तू जोडीत ये घेत भरारी क्षितिजाशी त्या नवे नाते जोडीत ये अलका, अचला, कोमल गंधा अभिसारीका झळकत ये विश्वस्वरूपा, दुर्गा, अंबा अग्निशलाका तळपत ये स्नेहसुमना, अधोवदना कमल नयना अलगद ये मौक्तिक मुक्ता, रूप कांचना सुवर्णलता उमलत ये चाल हंसिनी, रूप कामिनी विश्वमोहीनी , सजून ये गजगामिनी, दिप्ती दामिनी चंचल हरिणी, बनून ये रण चंडीका, मुंड मुंडीका दैत्य दंडीका, जिंकूनी ये जगतकारिणी, गर्भ धारिणी, दु:ख सोषिणी, होऊन ये रूप गर्विता, तनू अ
प्रकटन
आस्वाद
प्रतिभा
कविता

नामूमकीन हा चित्रपट कुणी पाहिला आहे काय?

चेतन सुभाष गुगळे ·

सखाराम_गटणे™ 21/12/2008 - 18:45
क्षमस्व, मी तरी नाही पाहीला. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

परिकथेतील राजकुमार 21/12/2008 - 19:07
एका वाक्यात उत्तरे द्या. प्रश्न :- नामूमकीन हा चित्रपट कुणी पाहिला आहे काय? उत्तर :- असे पिक्चर कोणी बघणे णामूमकीण आहे. प्रश्न :- सदर चित्रपट आपल्यपैकी कोणी पाहिला आहे काय? उत्तर :- आम्ही फक्त णामूमकीण ह्या चित्रपटाविषयी उत्तरे देण्यास बांधिल आहोत. तरी 'सदर' ह्या चित्रपटाविषयी अभ्यासक्रमा बाहेरील प्रश्न विचारु नयेत. (हुकुमावरुन) प्रश्न :- या चित्रपटाची संकल्पना परकीय कथेवर आधारित आहे काय? उत्तर :- आपल्याला स्वदेशी कथेवर आधारलेला एखादा चित्रपट आठवत आहे काय ? (संत तुकाराम , राजा हरिश्चंद्र वगैरे नावे तोंडावर फेकु नयेत. हुकुमावरुन) सविस्तर उत्तरे द्या. प्रश्न :- हृषिकेश मुखर्जी ह्यांचे इतर अनेक चित्रपट गाजले. (जरी तिकीटबारीवर चालले नसले तरी त्यांच्याबद्दल कुठेना कुठे काहीतरी छापून आले आणि ते चर्चेत तरी राहिले) परंतू या चित्रपटाविषयी फारशी चर्चा होताना कुठे आढळत नाही. याचे कारण काय असावे? उत्तर :- (शंका १) जे चित्रपट तिकीटबारीवर चालत नाहित त्यांनाच गाजलेले चित्रपट असे म्हणतात. ह्या चित्रपटाने 'झीनत अमान' ह्या त्या वेळच्या चलनी नाण्याच्या जोरावर पहिल्या आठवड्यात आपले नाणे वाजवुन घेतले असावे, त्यामुळे ह्यास गाजलेला पिक्चर असे न म्हणता आल्याने त्याच्याविषयी कुठलेही 'छापील धंदे' उदयास आले नसावेत. (शंका २) हृषिकेश मुखर्जी + डॉ. श्रीराम लागू, संजीव कुमार, + झीनत अमान हे णामूमकीण 'भरीत' बघुन त्या काळच्या चित्रपट समिक्षकांच्या हातावरुन वारे गेले असावे !! |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

चेतन सुभाष गुगळे 20/09/2009 - 20:20
या चित्रपटाविषयी परिकथेतील राजकुमाराने कल्पना केल्याप्रमाणे 'ह्या चित्रपटाने 'झीनत अमान' ह्या त्या वेळच्या चलनी नाण्याच्या जोरावर पहिल्या आठवड्यात आपले नाणे वाजवुन घेतले असावे' असे काही मला वाटत नाही. एक तर हा चित्रपट १९८९ सालचा आहे असे ह्याच्या प्रमाणपत्रावरून कळते व त्या काळी मी चित्रपटांची अत्यंत उत्सुकतेने माहीती घेत असे व त्या काळी झीनत अमान हे चलनी नाणे नव्हतेच मूळी. तो माधुरी, श्रीदेवी व जूही यांचा काळ होता. असो, तर मुद्दा हा की झीनत अमान च्या नावावर चित्रपट चालवणे शक्य नव्हते. चेतन सुभाष गुगळे भ्रमणध्वनी - ०९५५२०७७६१५ Electronic Mail Address :- chetangugale@gmail.com

चेतन सुभाष गुगळे 20/09/2009 - 22:06
वर उल्लेख केल्याप्रमाणे ह्या चित्रपटाचे साल जरी १९८९ असले तरी तो १९८९ ला प्रदर्शित झाल्याचे मला तरी आठवत नाही. मी हा चित्रपट प्रथम पाहिला तो १९९३ च्या डिसेंबर महिन्यात दूरदर्शनच्या राष्ट्रीय प्रसारणात. त्या काळी दूरदर्शनवर दर शनिवारी सायंकाळी हिन्दी चित्रपट दाखविला जाई. परंतू ११ डिसेंबर १९९३ च्या त्या शनिवारी काही अपरिहार्य कारणामुळे चित्रपट अचानक सायंकाळच्या ऐवजी दुपारी दाखविण्यात आला. ही बाब आधी जाहीर न केल्यामुळे अनेक जण तो पाहू शकले नाहीत. मी घरात त्यावेळी एकटाच असल्याने कंटाळलो होतो व त्यामुळे टीव्ही लावला तर चित्रपटाचे प्रमाणपत्र दाखवले जात होते. पुढे चित्रपट संपेपर्यंत टीव्ही समोरची नजर ढळली नाही. हृषिकेश मुखर्जींनी एक अगदी अशक्य वाटणारी कथा सादर केली होती. या कथेने मला अगदी भारावून टाकले. हा चित्रपट इतरांना कसा वाटला हे जाणण्यासाठी अतिशय उत्सुक होतो. पण नंतर मला कळले की प्रसारण ठरलेल्या वेळे अगोदर झाल्याने तो माझ्या माहितीतल्या कुठल्याच व्यक्तिने बघितला नव्हता. त्यानंतर हा चित्रपट पुन्हा एकदा तरी बघायचाच असे मी ठरवले आणि माझ्या प्रयत्नांना ११ वर्षांनी यश आले. २००४ मध्ये मला या चित्रपटाची VCD मिळाली. त्यानंतर मी स्वत: हा चित्रपट कुटूंबियांसमवेत पुन्हा बघितला त्याचप्रमाणे परिचयातील इतर अनेकांना दाखविला. सर्वांनाच तो फ़ार आवडला. इतका अप्रतिम चित्रपट आपल्या पाहण्यात कसा आला नाही तसेच या चित्रपटाविषयी काहीच चर्चा ऐकण्यात / वाचण्यात कशी आली नाही यावर सर्वांनीच आश्चर्य व्यक्त केले. चेतन सुभाष गुगळे भ्रमणध्वनी - ०९५५२०७७६१५ Electronic Mail Address :- chetangugale@gmail.com

सखाराम_गटणे™ 21/12/2008 - 18:45
क्षमस्व, मी तरी नाही पाहीला. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

परिकथेतील राजकुमार 21/12/2008 - 19:07
एका वाक्यात उत्तरे द्या. प्रश्न :- नामूमकीन हा चित्रपट कुणी पाहिला आहे काय? उत्तर :- असे पिक्चर कोणी बघणे णामूमकीण आहे. प्रश्न :- सदर चित्रपट आपल्यपैकी कोणी पाहिला आहे काय? उत्तर :- आम्ही फक्त णामूमकीण ह्या चित्रपटाविषयी उत्तरे देण्यास बांधिल आहोत. तरी 'सदर' ह्या चित्रपटाविषयी अभ्यासक्रमा बाहेरील प्रश्न विचारु नयेत. (हुकुमावरुन) प्रश्न :- या चित्रपटाची संकल्पना परकीय कथेवर आधारित आहे काय? उत्तर :- आपल्याला स्वदेशी कथेवर आधारलेला एखादा चित्रपट आठवत आहे काय ? (संत तुकाराम , राजा हरिश्चंद्र वगैरे नावे तोंडावर फेकु नयेत. हुकुमावरुन) सविस्तर उत्तरे द्या. प्रश्न :- हृषिकेश मुखर्जी ह्यांचे इतर अनेक चित्रपट गाजले. (जरी तिकीटबारीवर चालले नसले तरी त्यांच्याबद्दल कुठेना कुठे काहीतरी छापून आले आणि ते चर्चेत तरी राहिले) परंतू या चित्रपटाविषयी फारशी चर्चा होताना कुठे आढळत नाही. याचे कारण काय असावे? उत्तर :- (शंका १) जे चित्रपट तिकीटबारीवर चालत नाहित त्यांनाच गाजलेले चित्रपट असे म्हणतात. ह्या चित्रपटाने 'झीनत अमान' ह्या त्या वेळच्या चलनी नाण्याच्या जोरावर पहिल्या आठवड्यात आपले नाणे वाजवुन घेतले असावे, त्यामुळे ह्यास गाजलेला पिक्चर असे न म्हणता आल्याने त्याच्याविषयी कुठलेही 'छापील धंदे' उदयास आले नसावेत. (शंका २) हृषिकेश मुखर्जी + डॉ. श्रीराम लागू, संजीव कुमार, + झीनत अमान हे णामूमकीण 'भरीत' बघुन त्या काळच्या चित्रपट समिक्षकांच्या हातावरुन वारे गेले असावे !! |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

चेतन सुभाष गुगळे 20/09/2009 - 20:20
या चित्रपटाविषयी परिकथेतील राजकुमाराने कल्पना केल्याप्रमाणे 'ह्या चित्रपटाने 'झीनत अमान' ह्या त्या वेळच्या चलनी नाण्याच्या जोरावर पहिल्या आठवड्यात आपले नाणे वाजवुन घेतले असावे' असे काही मला वाटत नाही. एक तर हा चित्रपट १९८९ सालचा आहे असे ह्याच्या प्रमाणपत्रावरून कळते व त्या काळी मी चित्रपटांची अत्यंत उत्सुकतेने माहीती घेत असे व त्या काळी झीनत अमान हे चलनी नाणे नव्हतेच मूळी. तो माधुरी, श्रीदेवी व जूही यांचा काळ होता. असो, तर मुद्दा हा की झीनत अमान च्या नावावर चित्रपट चालवणे शक्य नव्हते. चेतन सुभाष गुगळे भ्रमणध्वनी - ०९५५२०७७६१५ Electronic Mail Address :- chetangugale@gmail.com

चेतन सुभाष गुगळे 20/09/2009 - 22:06
वर उल्लेख केल्याप्रमाणे ह्या चित्रपटाचे साल जरी १९८९ असले तरी तो १९८९ ला प्रदर्शित झाल्याचे मला तरी आठवत नाही. मी हा चित्रपट प्रथम पाहिला तो १९९३ च्या डिसेंबर महिन्यात दूरदर्शनच्या राष्ट्रीय प्रसारणात. त्या काळी दूरदर्शनवर दर शनिवारी सायंकाळी हिन्दी चित्रपट दाखविला जाई. परंतू ११ डिसेंबर १९९३ च्या त्या शनिवारी काही अपरिहार्य कारणामुळे चित्रपट अचानक सायंकाळच्या ऐवजी दुपारी दाखविण्यात आला. ही बाब आधी जाहीर न केल्यामुळे अनेक जण तो पाहू शकले नाहीत. मी घरात त्यावेळी एकटाच असल्याने कंटाळलो होतो व त्यामुळे टीव्ही लावला तर चित्रपटाचे प्रमाणपत्र दाखवले जात होते. पुढे चित्रपट संपेपर्यंत टीव्ही समोरची नजर ढळली नाही. हृषिकेश मुखर्जींनी एक अगदी अशक्य वाटणारी कथा सादर केली होती. या कथेने मला अगदी भारावून टाकले. हा चित्रपट इतरांना कसा वाटला हे जाणण्यासाठी अतिशय उत्सुक होतो. पण नंतर मला कळले की प्रसारण ठरलेल्या वेळे अगोदर झाल्याने तो माझ्या माहितीतल्या कुठल्याच व्यक्तिने बघितला नव्हता. त्यानंतर हा चित्रपट पुन्हा एकदा तरी बघायचाच असे मी ठरवले आणि माझ्या प्रयत्नांना ११ वर्षांनी यश आले. २००४ मध्ये मला या चित्रपटाची VCD मिळाली. त्यानंतर मी स्वत: हा चित्रपट कुटूंबियांसमवेत पुन्हा बघितला त्याचप्रमाणे परिचयातील इतर अनेकांना दाखविला. सर्वांनाच तो फ़ार आवडला. इतका अप्रतिम चित्रपट आपल्या पाहण्यात कसा आला नाही तसेच या चित्रपटाविषयी काहीच चर्चा ऐकण्यात / वाचण्यात कशी आली नाही यावर सर्वांनीच आश्चर्य व्यक्त केले. चेतन सुभाष गुगळे भ्रमणध्वनी - ०९५५२०७७६१५ Electronic Mail Address :- chetangugale@gmail.com
चित्रपट :- नामुमकीन (१९८९) दिग्दर्शक :- हृषिकेश मुखर्जी गीतकार :- आनंद बक्षी संगीतकार :- राहूल देव बर्मन गायक :- किशोर कुमार गायिका :- लता मंगेशकर, अनुराधा पौडवाल अभिनेते :- डॉ. श्रीराम लागू, संजीव कुमार, ओम शिवपुरी, राज बब्बर, विनोद मेहरा अभिनेत्री :- झीनत अमान सदर चित्रपट आपल्यपैकी कोणी पाहिला आहे काय? असल्यास तो आपल्याला आवडला का? तसेच हृषिकेश मुखर्जी ह्यांचे इतर अनेक चित्रपट गाजले. (जरी तिकीटबारीवर चालले नसले तरी त्यांच्याबद्दल कुठेना कुठे काहीतरी छापून आले आणि ते चर्चेत तरी राहिले) परंतू या चित्रपटाविषयी फारशी चर्चा होताना कुठे आढळत नाही. याचे कारण काय असावे?
कला
चित्रपट
मत
संदर्भ
शिफारस
चौकशी
माध्यमवेध
अनुभव
प्रश्नोत्तरे
मदत
माहिती
आस्वाद
समीक्षा

ओंजळ (रान)फुलांची...(२)

पांथस्थ ·

मदनबाण 21/12/2008 - 08:02
व्वा.. मस्तच.. मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

सखाराम_गटणे™ 21/12/2008 - 19:19
शेवटुन दुसरे आवडले. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या पुर्व लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

आजानुकर्ण 21/12/2008 - 23:46
इतकी मोठी फुले पाहून संशय आला नव्हता. पण काळजीपूर्वक पाहिल्यावर समजले. इतक्या छोट्या फुलांचे फोटो फार मस्त आले आहेत. घाणेरीलाच टणटणी म्हणतात. ह्या झाडाची पिकलेली छोटी काळीभोर फळे छान लागतात. आपला (फुलपाखरु) आजानुकर्ण

पांथस्थ 22/12/2008 - 00:15
ह्या झाडाची पिकलेली छोटी काळीभोर फळे छान लागतात.
लहाणपणी लय खाल्ली आहेत. त्याचबरोबर, जास्वंदाचे फुल जर देठापासुन वेगळे करुन मागील बाजुने चोखले तर मस्त मकरंद चाखायला मिळतो. - पांथस्थ माझी अनुदिनी: रानातला प्रकाश...

लवंगी 22/12/2008 - 02:01
छान फोटो.. पहिला खूप छान आहे.. मला एक चांगला कॅमेरा घ्यायचा आहे.. तुम्ही कोणता वापरला आहे

झकासराव 22/12/2008 - 18:46
मस्त फोटु आले आहेत पांथस्था. :) ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

लिखाळ 22/12/2008 - 18:54
छान फोटो.. घाणेरीच्या फुलातल्या मकरंदाची आठवण आल्याने मस्त वाटले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

वर्षा 23/12/2008 - 04:58
किती सुंदर फोटो आहेत! घाणेरीच्या सर्वच छटा मला आवडतात. या गोड फुलांना असं नाव का आहे!:(

मदनबाण 21/12/2008 - 08:02
व्वा.. मस्तच.. मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

सखाराम_गटणे™ 21/12/2008 - 19:19
शेवटुन दुसरे आवडले. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या पुर्व लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

आजानुकर्ण 21/12/2008 - 23:46
इतकी मोठी फुले पाहून संशय आला नव्हता. पण काळजीपूर्वक पाहिल्यावर समजले. इतक्या छोट्या फुलांचे फोटो फार मस्त आले आहेत. घाणेरीलाच टणटणी म्हणतात. ह्या झाडाची पिकलेली छोटी काळीभोर फळे छान लागतात. आपला (फुलपाखरु) आजानुकर्ण

पांथस्थ 22/12/2008 - 00:15
ह्या झाडाची पिकलेली छोटी काळीभोर फळे छान लागतात.
लहाणपणी लय खाल्ली आहेत. त्याचबरोबर, जास्वंदाचे फुल जर देठापासुन वेगळे करुन मागील बाजुने चोखले तर मस्त मकरंद चाखायला मिळतो. - पांथस्थ माझी अनुदिनी: रानातला प्रकाश...

लवंगी 22/12/2008 - 02:01
छान फोटो.. पहिला खूप छान आहे.. मला एक चांगला कॅमेरा घ्यायचा आहे.. तुम्ही कोणता वापरला आहे

झकासराव 22/12/2008 - 18:46
मस्त फोटु आले आहेत पांथस्था. :) ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

लिखाळ 22/12/2008 - 18:54
छान फोटो.. घाणेरीच्या फुलातल्या मकरंदाची आठवण आल्याने मस्त वाटले. -- लिखाळ. माझ्या अनुदिनीला येथे भेट द्या. 'काहीतरी कुठेतरी चुकते आहे.' असली वाक्ये आपल्या 'सूक्ष्म' विचारशक्तीची बतावणी करायला उपयोगी पडतात.

वर्षा 23/12/2008 - 04:58
किती सुंदर फोटो आहेत! घाणेरीच्या सर्वच छटा मला आवडतात. या गोड फुलांना असं नाव का आहे!:(
ओंजळ (रान)फुलांची...(१) मी बेंगळुरु मधे जिथे राहातो त्या गृहसंकुलाच्या गच्चीवर मस्त बाग आहे. तिथल्या काहि फुलांची हि छायाचित्रे. १. २. ३. ४. ५.
कला
छायाचित्रण
आस्वाद
विरंगुळा
Subscribe to आस्वाद
© 2026 मिसळपाव