मुविकाका तुम्ही जर्मन कॉलेज बद्दल बरेच काही सांगत असता पण आपली मुले MS ला जाणार होती आणि मला वाटते MBA साती हे आपल्या कन्ये साठी प्रयत्न करीत आहेत तर पहिले म्हणजे जर्मन mba हे चांगले आहे का ?ते केले तर भारतीय मुलांना प्लेसमेंट काय मिळते ?भारतासारखी जर्मनी मधील ब्रँड / टॉप MBA कॉलेज आहेत का ? कोणती ?त्यांचे प्लेसमेंट कशी असते ? त्यात भारतीय मुलांना प्लेसमेंट काय मिळते ? भारतातील पहिल्या २०-२५ कॉलेज च्या तुलनेत हि कोठे आहेत ? अगदी मी मुंबईतील NM किंवा पुण्याच्या Symbiosis च्या तुलनेत म्हणतोय जर्मन MBA  डिग्री ला भारतात काय व्हॅल्यू आहे ? अमेरिकेत ? त्यांना ब्रँड differential treatment मिळते का ? त्यांचा पगार किती असतो ? काही उदाहरणे ? आणि त्याचा ROI  काय ?? आणि भारतात BBA केलेली जर्मनी मध्ये MBA ला कशी जाऊ शकेल ?? हे शक्य आहे का ? 

BBA नंतर मास्टर्स करणार असेल तर, भारतात न करता France किंवा Germany हे उत्तम पर्याय ठरू शकतात.

भारताला इतके कमी लेखू नका. भारतातही मॅनेजमेंटच्या उत्तम संस्था आहेत. विशेषतः जर्मनीत मॅनेजमेंट शिक्षण कसे आहे याविषयी साशंक आहे. म्हणजे जर्मनीत बी-स्कूल्स नाहीत असे नक्कीच नाही पण जगात रँकिंगचा प्रश्न येतो तेव्हा जर्मनीतील संस्था त्यात कमीच दिसतात. जर्मनी (आणि जपानसुध्दा) ऑन द जॉब ट्रेनिंगवर जास्त भर देतात असे दिसते आणि ते एका अर्थी योग्यही आहे. त्यातही जर्मनीतील आघाडीचे विद्यार्थी युरोपमधील इतर देशात अधिक चांगली बी-स्कूल्स आहेत तिथेच जातील ही शक्यता जास्त वाटते. त्यामुळे भारतातील चांगल्या संस्थांमध्ये भारतातील आघाडीचे आणि जर्मनीत तिकडचे अ‍ॅव्हरेज अशी बॅच असेल ही शक्यता जास्त. तेव्हा जर्मनीपेक्षा भारतातील संस्थाच अधिक उपयोगी शिक्षण देऊ शकेल ही शक्यता जास्त.

कुठलीही एक तरी परदेशी भाषा पुण्यात नक्कीच शिकता येईल. विशेषतः German. पुण्यातील Goethe Institute अतिशय उत्तम आहे. माझ्या मुलाने, पहिली लेव्हल, जर्मन भाषेची, पुण्यातूनच केली.

तुम्हाला फ्रेंच किंवा जर्मन भाषा येते म्हणून फ्रान्स किंवा जर्मनीतील बी-स्कूल्स प्रवेश देणार नाहीत तर एकूण प्रोफाईलवर प्रवेश देतात. इन्सिअ‍ॅड या जगातील पहिल्या ५ मध्ये असलेल्या फ्रान्समधील बी-स्कूलमध्ये इतर देशातील विद्यार्थ्यांपैकी किती जणांना फ्रेंच भाषा येत असेल? फार नाही. तसेही रँकिंगमध्ये असलेल्या सर्व बी-स्कूल्समध्ये इंग्लिशमध्येच शिक्षण असते- अगदी युरोपमधील बी-स्कूल्समध्येही. फ्रेंच किंवा जर्मन भाषा शिकू नये असे म्हणत नाही पण त्यापेक्षा एकूण प्रोफाईल बनविणे- चांगल्या कामाची इंटर्नशीप करणे, लाईव्ह प्रोजेक्ट्स वगैरे गोष्टी अधिक महत्वाच्या असतील.

आपले दरवर्षी किती विद्यार्थी टॉप ४ IIM मध्ये गेलेत ? बाकी टॉप २०=२५ बी स्कुल मध्ये ? बरे हि मुलगी इंजिनिअरिंग ला जाणार नाही त्याचा थोडातरी सेटबॅक नसणार आहे का ?

तेच. स्कोअर सेटल केला जातोय. माहीती काहीच नाही पण अनावश्यक प्रश्न जास्त आहेत.

यैथे नक्कीच माहिती देता आली असती. परंतु क्वचितच कधीतरी दिसणारे एक धूमकेतूसारखे सदस्य अचानक उगवले आणि आपण सर्वज्ञ असल्याच्या थाटात अक्षरशः एखाद्या फौजदाराप्रमाणे जाब विचारायला सुरूवात केली. तुम्ही काय केलंय, तुमचा अनुभव काय, तुम्ही बेजबाबदार लिहिता अश्या आरोपांच्या आणि प्रश्नांच्या फैरीवर फैरीवर झाडायला सुरूवात केली. एकदा दुर्लक्ष करूनही पुन्हा कॉपी पेस्ट करून तेच. बर आम्ही सांगतोय ते जर चुकीचे आहे तर त्यात काय चुकलंय, बरोबर काय, योग्य काय, स्वत:चा अनुभव काय यावर अवाक्षर नाही. उलट रस्ता अडवून लायसन्स दाखवा, पीयूसी दाखवा, गाडीचे कागद दाखवा, तुमची गाडी चोरीची आहे, कोणाला ठोकून पळून आलात असले विचारायला लागल्यावर धाग्याचा सत्यानाशच होणार. बरं आम्हाला जाब विचारणारे हे कोण/ कोणत्या अधिकारात हे आम्हाला जाब विचारतात? यांचा अनुभव किती, शिक्षण किती? एखाद्याला काही माहिती असती तर त्याने ती सांगितली असती. म्हणजे आम्ही जर काही चुकीचे लिहिले असेल तर ते खोडलं गेलं असतं आणि आमच्याही माहितीत भर पडली असती. पण यांना तर या विषपाची शून्य माहिती दिसते आणि सर्वज्ञाचा आव आणून इतरांना जाब विचारत बसलेत. असल्यांना मी फाट्यावर मारतो. पण आपल्याला फाट्यावर मारलं गेलंय याचंही यांना भान नाही. हा प्रकारच तिडीक आणणारा आहे. हा धागा काढल्याचा धागाकर्त्याला पश्चाताप होत असणार.

BMCC पुण्यातील सर्वोत्तम वाणिज्य महाविद्यालय आहे. ते स्वायत्त महाविद्यालय आहे.