मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

संगीत

मेरे अवगुन चित ना धरो...

चैतन्य दीक्षित ·

पैसा 12/03/2012 - 18:14
लेख, लेखातलं रसग्रहण आणि सोबत माझ्या अतिशय आवडीचं मुकुल शिवपुत्र यांचं अप्रतिम भजन! खूप धन्यवाद चैतन्य!

In reply to by पैसा

यकु 12/03/2012 - 18:53
लेख, लेखातलं रसग्रहण आणि सोबत माझ्या अतिशय आवडीचं मुकुल शिवपुत्र यांचं अप्रतिम भजन!
मोरे अवगुण मुकूलजींनी गावं हा किती सुंदर योगायोग आहे.

In reply to by श्रावण मोडक

यकु 13/03/2012 - 07:41
:)
संपादक होणार तू मोठा!
थँक्यू. पण आता नाही ना होणार. :( पेपर सुटला ना. पण पुढे कधी म.टा.त गेलो तर तुमच्या दोस्तांना हे सांगाल तेव्हा ;-)

अर्धवटराव 12/03/2012 - 23:08
>>यातलं 'दोउ मिले जब एक बरन भये, सुरसरि नाम पर्‍यो' हे इतकं भाबडेपणानं गायलंय की केवळ तेवढं ऐकूनच हरी यावा आणि त्यानं म्हणावं 'अरे, पुरे पुरे. नको इतकं वाईट वाटून घेऊस. मी आलोय तुला आपलंसं करायला'. -- क्या बात है. कुमारजींनी "ऊंबरठ्यासी कैसे शिऊ आम्ही जातीहीन..." म्हणुन विठोबाला आळवताना ऐकलं कि तो पांडुरंग आपली कर कटावरी-उभा विटेवरी अशी पोझ सोडुन धावत धावत मंदीराबाहेर येईल आणि चोखोबाला उराउरी भेटेल असं वाटतं... एक्झॅक्ट हाच भाव. अर्धवटराव

In reply to by अर्धवटराव

चिंतामणी 13/03/2012 - 08:45
>>>कुमारजींनी "ऊंबरठ्यासी कैसे शिऊ आम्ही जातीहीन..." म्हणुन विठोबाला आळवताना ऐकलं कि तो पांडुरंग आपली कर कटावरी-उभा विटेवरी अशी पोझ सोडुन धावत धावत मंदीराबाहेर येईल आणि चोखोबाला उराउरी भेटेल असं वाटतं... बाकी वर्णन ठिक नव्हे चांगले आहे पण चोखमेळ्याचा हा अभंग पं. जितेंद्र अभिषेकी यांनी गायला आहे. परन्तु पं. कुमार गंधर्वानी कधी गायलेला ऐकला नाही.

In reply to by चिंतामणी

अर्धवटराव 14/03/2012 - 21:39
म्हणुन कोणि मला कुठे नेत नाहि ;) म्हणजे मैफीलीला वगैरे... तुम्ही भावनाओको समझले... हे ही नसे थोडके. अर्धवटराव

स्पा 13/03/2012 - 08:49
अप्रतिम मुक्तक... बर्याच दिवसांनी काहीतरी छान वाचायला मिळालं :) ते भजन तर अप्रतिमच आहे चैतन्य तुझ्याकडे त्याची mp3 असले तर प्लीज मेल कर

दुर्दैवाने माणसाने इतके अवगूण/पापे/गटारे गंगेत सोडली आहेत की गंगा आता "गंगा" या नावाने ओळखली जाणे अशक्य व्हावे. पण लिहिले आहे मस्त.

शशिकांत ओक 13/03/2012 - 12:47
चैतन्य दीक्षित जी, स्वामी विवेकानंदांच्या जीवनातील एके ठिकाणी ते खेतड़ीच्या राजेसाहेबांकडे अतिथी असताना घडलेल्या प्रसंगातून ' प्रभू मेरे अवगुन चित ना धरो' या भजनाने स्वामीजींचा जीवनाकडे पहायचा दृष्टीकोन बदलला असे त्यांनी सर्वासमक्ष क्षमा मागून म्ह्टल्याचे वाचलेले आठवते. ती आठवण कोणी सादर करेल काय?

हरी, मला ऐकीव ज्ञानानं हे ठाऊक आहे की मी जीव आणि तू ब्रह्म आहेस, दोघेही एकच. पण अनुभव नाही रे! अनुभवाला येतं ते फक्त तुझ्या-माझ्यातलं द्वैत, मी-तूपण ! म्हणूनच मी कळवळून विनंती करतो की फक्त एकदाच माझे सगळे अपराध क्षमा कर, अवगुणांकडे दुर्लक्ष कर आणि मला भवसागरातून पार कर. तुला तुझ्या 'तारक'ह्या ब्रीदाची आण आहे. म्हणवितो तुझा ब्रीद राखे हरी | ठेवी चरणावरी नको लोटू दुरी|| अपराधी जरी मी काय भारी तुला| किती विनवू तुला रामा दयाघना||

In reply to by llपुण्याचे पेशवेll

हे तुम्ही लिहिलंय का पुण्याचे पेशवे? तुम्ही लिहिलं नसलं तरीही फारच सुंदर आहे. पण तुम्ही लिहिलं असेल तर तुम्हाला सलाम ! फार छान लिहिलंय.

पैसा 12/03/2012 - 18:14
लेख, लेखातलं रसग्रहण आणि सोबत माझ्या अतिशय आवडीचं मुकुल शिवपुत्र यांचं अप्रतिम भजन! खूप धन्यवाद चैतन्य!

In reply to by पैसा

यकु 12/03/2012 - 18:53
लेख, लेखातलं रसग्रहण आणि सोबत माझ्या अतिशय आवडीचं मुकुल शिवपुत्र यांचं अप्रतिम भजन!
मोरे अवगुण मुकूलजींनी गावं हा किती सुंदर योगायोग आहे.

In reply to by श्रावण मोडक

यकु 13/03/2012 - 07:41
:)
संपादक होणार तू मोठा!
थँक्यू. पण आता नाही ना होणार. :( पेपर सुटला ना. पण पुढे कधी म.टा.त गेलो तर तुमच्या दोस्तांना हे सांगाल तेव्हा ;-)

अर्धवटराव 12/03/2012 - 23:08
>>यातलं 'दोउ मिले जब एक बरन भये, सुरसरि नाम पर्‍यो' हे इतकं भाबडेपणानं गायलंय की केवळ तेवढं ऐकूनच हरी यावा आणि त्यानं म्हणावं 'अरे, पुरे पुरे. नको इतकं वाईट वाटून घेऊस. मी आलोय तुला आपलंसं करायला'. -- क्या बात है. कुमारजींनी "ऊंबरठ्यासी कैसे शिऊ आम्ही जातीहीन..." म्हणुन विठोबाला आळवताना ऐकलं कि तो पांडुरंग आपली कर कटावरी-उभा विटेवरी अशी पोझ सोडुन धावत धावत मंदीराबाहेर येईल आणि चोखोबाला उराउरी भेटेल असं वाटतं... एक्झॅक्ट हाच भाव. अर्धवटराव

In reply to by अर्धवटराव

चिंतामणी 13/03/2012 - 08:45
>>>कुमारजींनी "ऊंबरठ्यासी कैसे शिऊ आम्ही जातीहीन..." म्हणुन विठोबाला आळवताना ऐकलं कि तो पांडुरंग आपली कर कटावरी-उभा विटेवरी अशी पोझ सोडुन धावत धावत मंदीराबाहेर येईल आणि चोखोबाला उराउरी भेटेल असं वाटतं... बाकी वर्णन ठिक नव्हे चांगले आहे पण चोखमेळ्याचा हा अभंग पं. जितेंद्र अभिषेकी यांनी गायला आहे. परन्तु पं. कुमार गंधर्वानी कधी गायलेला ऐकला नाही.

In reply to by चिंतामणी

अर्धवटराव 14/03/2012 - 21:39
म्हणुन कोणि मला कुठे नेत नाहि ;) म्हणजे मैफीलीला वगैरे... तुम्ही भावनाओको समझले... हे ही नसे थोडके. अर्धवटराव

स्पा 13/03/2012 - 08:49
अप्रतिम मुक्तक... बर्याच दिवसांनी काहीतरी छान वाचायला मिळालं :) ते भजन तर अप्रतिमच आहे चैतन्य तुझ्याकडे त्याची mp3 असले तर प्लीज मेल कर

दुर्दैवाने माणसाने इतके अवगूण/पापे/गटारे गंगेत सोडली आहेत की गंगा आता "गंगा" या नावाने ओळखली जाणे अशक्य व्हावे. पण लिहिले आहे मस्त.

शशिकांत ओक 13/03/2012 - 12:47
चैतन्य दीक्षित जी, स्वामी विवेकानंदांच्या जीवनातील एके ठिकाणी ते खेतड़ीच्या राजेसाहेबांकडे अतिथी असताना घडलेल्या प्रसंगातून ' प्रभू मेरे अवगुन चित ना धरो' या भजनाने स्वामीजींचा जीवनाकडे पहायचा दृष्टीकोन बदलला असे त्यांनी सर्वासमक्ष क्षमा मागून म्ह्टल्याचे वाचलेले आठवते. ती आठवण कोणी सादर करेल काय?

हरी, मला ऐकीव ज्ञानानं हे ठाऊक आहे की मी जीव आणि तू ब्रह्म आहेस, दोघेही एकच. पण अनुभव नाही रे! अनुभवाला येतं ते फक्त तुझ्या-माझ्यातलं द्वैत, मी-तूपण ! म्हणूनच मी कळवळून विनंती करतो की फक्त एकदाच माझे सगळे अपराध क्षमा कर, अवगुणांकडे दुर्लक्ष कर आणि मला भवसागरातून पार कर. तुला तुझ्या 'तारक'ह्या ब्रीदाची आण आहे. म्हणवितो तुझा ब्रीद राखे हरी | ठेवी चरणावरी नको लोटू दुरी|| अपराधी जरी मी काय भारी तुला| किती विनवू तुला रामा दयाघना||

In reply to by llपुण्याचे पेशवेll

हे तुम्ही लिहिलंय का पुण्याचे पेशवे? तुम्ही लिहिलं नसलं तरीही फारच सुंदर आहे. पण तुम्ही लिहिलं असेल तर तुम्हाला सलाम ! फार छान लिहिलंय.
कोण गती जगलो हे जीवन? केली किति पापे? हरि, हरि आता सगळ्या दु:खा, शिणलो भवतापे | आयुष्याची गाडी उताराला लागली आणि मागे वळून पाहिलं तर दिसलं ते अविचारानं जगलेलं जीवन. आनंदाच्या क्षणी धुंद-मत्त होऊन तुला विसरलो, दु:ख झालं तेव्हा माझं कर्म न पाहता तुलाच विचारले की "हाच का तुझा न्याय?" सुख-दु:खांच्या लाटांमध्ये हेलकावे घेत, मन नाचवेल तसा नाचलो पण काही केल्या मला माझं वागणं तपासून पहावंसं वाटलं नाही. मी माझ्या चुका मात्र पाहिल्याच नाहीत.तुला विसरलो रे मी!

बार बार देखो हजार बार देखो !

आशु जोग ·

तर्री 08/03/2012 - 19:20
पुढिल वाक्यास जोरदार आक्षेप : हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल . १. मुळात हे पटलेले नाही. २. स्व. रवी ना मोठे करताना एल.पी / आर.डी. ला कमी का केलेत ? आशुराव हे नाही पटले. रवी यांच्या बद्दल बोलणे - स्पष्ट बोलणे आज जनरीतीस धरून नाही म्हणून थांबतो.

प्रदीप 08/03/2012 - 20:36
इथे लेख टाकला हे चांगले केलेत. पण एकाद्याची भलावण करतांना विनाकारण दुसर्‍यांवर बरीवाईट टीका करण्याची जरूर काय आहे?
ज्या काळात हेमंत कुमार, नौशाद, सचिन देव बर्मन, रोशन, शंकर जयकिशन हे लोक प्रसिद्धिच्या शिखरावर होते त्या काळातही प्रसिद्धिपासून दूर राहून काम करणारी काही माणसे होती कलाकारापेक्षा त्याची कला अधिक प्रसिद्ध व्हावी असं भाग्य फ़ार थोड्यांच्या वाट्याला येतं. संगीतकार रवी, जयदेव हे त्यापैकीच
हेमंतकुमार सोडून वर उल्लेखिलेले संगीतकार 'ए' ग्रेडचे होते. म्हणजे ते तेव्हाच्या काळातील इतरांपेक्षा कमर्शियली अधिक यशस्वी होते. रवि 'बी' अथवा 'सी' ग्रेड संगीतकार होता (ह्या माझ्या ग्रेड्स नव्हेत, त्या श्रेण्या तेव्हा प्रचलीत असलेल्या मिळकतीच्या उतरंडीशी निगडीत होत्या. आणि त्या सर्वांना ह्या ग्रेडस कुणी जहागीर दिल्या नव्हत्या. त्या त्यांना स्वकष्टाने मिळवाव्या लागल्या व टिकवाव्या लागल्या). एकादा कलाकार अधिक यशस्वी असणे हे वाईट का समजले जावे? आणि प्रसिद्धीपासून दूर राहून तो काम करत होता, म्हणजे नेमके काय? एखाद्या क्षेत्रात-- मग ते चित्रपट संगीताचे असो अथवा एखाद्या चाकरमान्याचे (आय. टी., एकॉनॉमिस्ट अथवा अन्य कुणीही उच्चशिक्षीत) --- यश्स्वी होण्यासाठी नुसती बुद्धीमत्ताच नव्हे, तर इतरही बरेच काही असणे जरूरी आहे. तेव्हा कुणी संगीतकार त्याच्या कामात अत्यंत निपुण असला तरीही तेव्हढेच त्याला यशस्वी होण्यास, व म्हणून प्रसिद्ध पावण्यास पुरेसे नाही. दुसर्‍या शब्दात हेच सांगायचे तर असे म्हणेन की वरीलपैकी काही तसेच अन्यही काही संगीतकार यशस्वी व प्रसिद्ध होण्यात त्यांच्या सांगितीक स्किल्सव्यतिरीक्त इतरही काही बाबी त्यांच्यापाशी होत्या (हे मी चांगल्या अर्थाने म्हणतोय. उदा. गुणी माणसांना हेरून आपल्याशी ठेवण्याची खुबी, अगदी थोडक्या वेळेत अनेक चाली बांधता येणे इत्यादी). ह्याविषयी आता इथे फार लिहीत नाही. तुमच्या आर. डी. व एल. पींवरील टीकेविषयी इतकेच म्हणतो-- त्यांचे फारसे तुम्ही ऐकले नसावे. तेव्हा अजून बरेच पुढे जायचे आहे!

चौकटराजा 08/03/2012 - 20:42
काही माणसे अशी असतात की त्यांचची कला गाजते पण ते फारसे गाजत नाहीत. आपले काम प्रामाणिकपणे करत प्रसिद्द्धी परांगमुख रहावे असा त्यांचा पिड असतो, त्यातील दोन संगीतकार म्हणजे एन दत्ता व रवि. रवि नी कोणत्या प्रकारचे गाणे केले नाही ते सांगा ! रवि यानी खराब कामगिरीने निर्मात्याला धोका दिला असा चित्रपट सांगा ! आपल्या काळात ज्याच्या एकाच्याच आहारी रवि गेले असा गायक सांगा ! त्या काळात रवि यांचे सूत बी आर फिलल्मस गोयल प्रोडक्शन, ए व्ही एम यांच्याशी मस्त जमले. चालीत तोच तो पणा येत असला तरी ओपी नय्यर साहेंबांसारखेच दर्जेदार संगीत ते देत राहिले. त्याना पत्रकारांचे प्रेम विशेष मिळाले नाही पण सरकारी, एन्जीओ व रसिक यानी त्याना भरभरून गौरविले आहे. रविसाहेब, आपल्या बद्द्ल आमचा मनात नितांत आदर ! जिंदंगी इत्तफाक है , कलभी इत्तफाक थी आजभी इत्तफाक है ! जिंदगीमे प्यार करना सीख ले, जिसको जीना है वो मरना सीख ले !

In reply to by चौकटराजा

प्रदीप 09/03/2012 - 07:40
काही माणसे अशी असतात की त्यांचची कला गाजते पण ते फारसे गाजत नाहीत. आपले काम प्रामाणिकपणे करत प्रसिद्द्धी परांगमुख रहावे असा त्यांचा पिड असतो, त्यातील दोन संगीतकार म्हणजे एन दत्ता व रवि.
हे प्रसिद्धीपराड्गमुख प्रकरण नेमके काय आहे? म्हणजे इतर काही संगीतकार स्वतःहून प्रसिद्धीच्या मागे धावत होते, आणि रवि ह्यांच्यामागे मीडीया धावली तरी त्यांनी स्वतःस कोषात गुरफटून ठेवले व प्रसिद्धीपासून ते दूर राहिले? असे काही झाले असल्याचे माझ्या तरी ऐकिवात नाही. झाले ते इतकेच की 'सी' ग्रेड' चे संगीतकार असल्याने, त्यांना आपसूकच 'ए' किंवा 'बी' ग्रेडच्या संगीतकारांइतकी प्रसिद्धी मिळाली नाही.
रवि यानी खराब कामगिरीने निर्मात्याला धोका दिला असा चित्रपट सांगा ! आपल्या काळात ज्याच्या एकाच्याच आहारी रवि गेले असा गायक सांगा
संगीतकाराच्या कारकीर्दीचे ईव्हॅल्यूएशन करण्याचे हे मापदंड तितकेसे संपूर्ण नाहीत. संगीतकार किती लवचिक आहे, त्याच्या चालींत किती वैविध्य आहे, तो किती थोडक्या वेळेत काम देऊ शकतो, अशी अनेक परिणामे त्यात येतात. त्यावरून त्यांची तत्कालिन बाजारात किमत ठरते. रवि ह्यांनी रफी, महेंद्र कपूर, लता व आशा ह्यांव्यतिरीक्त अन्य कुठल्या गायक गायिकांकडून काम करून घेतले आहे? कुण्या एकाच्या आहारी रवि जाण्याचा फारसा प्रश्न खरे तर नसावा, कारण कुठल्या गायक/ गायिकेकडून गीत गाऊन घ्यायचे हे त्यांचे त्यांना प्रत्येक वेळी कितपत ठरवता येत होते, हे आपणास नक्की माहिती नाही. काही पॅटर्न्स मात्र लक्षात येतात--- रवि बी. आर. चोप्रांचे नेहमीचे संगीतकार होते (एन. दत्ता होते सुरूवातीस, त्यानंतर रवि ह्या कँपात दाखल झाले). बी. आर. ह्यांनी लतास घेणे वगळले कारण बहुधा रॉयल्टीवरून काही मतभेद असावेत. तेव्हा तिथे नेहमी आशाच गायली (पुढे मला वाटते, 'आँखे'च्या दरम्यान हे मतभेद मिटले, तेव्हा तिथे लता आली). तेच महेंद्र कपूरचे. त्यातून त्यांची रेकॉर्डिंग्स असत त्या दिवशी टॉप गायक/ गायिका त्यांच्यासाठी उपलब्ध असत किंवा नाही, हा अजून एक मुद्दा झाला. रवि ह्यांच्या गीतांचा मीही चाहता आहे. त्यांच्या चार गाण्यांची नुसती जंत्रावळी देण्यापेक्षा लेखात त्यांच्या रचनांविषयी काही जास्त माहिती आली असती तर ते उचित ठरले असते. एखादे गीत आपल्याला आवडले तर ते का, हे थोडक्यात सांगता यावे? उदा-- अमुक एक मेलडी, मधल्या जागांतील करामती इत्यादी. तसे लिहीणे ह्या कलाकारास समर्पक श्रध्दांजली ठरली असती. दुर्दैवाने इथे तसे झाले नाही. एखादा संगीतकार आपणास आवडतो, हे ठीकच आहे. पण तो हुच्च कसा होता ह्याविषयी लिहीतांना इतर 'नीच' कसे होते हे लिहीणे चुकिचे आहे. त्यात पुन्हा कुणीतरी प्रसिद्धी पराड्गमुख होता, साधे सुती कपडे कसे नेहमी घालत असे, चहा व्यतिरीक्त त्याला इतर कसलेही व्यसन नव्हते, अगदी आर्थिक दृष्ट्या शक्य असतांनाही त्याची स्वतःची गाडीही नव्हती, पायीपायी तो कसा स्टृडियोत जायचा इत्यादी टिपण्णी फॅक्च्युअली बरोबर असेल अथवा नसेल पण ती गैर जरूर आहे.

In reply to by प्रदीप

चौकटराजा 09/03/2012 - 09:45
संगीतकारात ए ग्रेड बी ग्रेड असे काही नसते. ए ग्रेड बी ग्रेड असेल ते ते एखादे गीत आहे असे म्हणता येईल फरतर. माझी प्रोफाईल पहाल तर मी रवि यांचा "फॅन" नसल्याचे आपल्याला आढळून येईल .मी ओपी नय्यरचा " फॅन" आहे पण सर्वश्रेष्ठतेत मी मार्क शंकर जय किशनना देतो. ग्रेड ही एखाद्या फॅक्टर वर ठरवता येईल फारतर ! . उदा. असे म्हणता येईल की ट्रेंड सेटर म्हणून आरडी, ए आर ग्रेट सिंपली गॉड ! पण मेलडी मधे त्याना ७० वा २००० च्या युगाचे ओपी वा सी रामचंद म्हणायचे काय ?

In reply to by चौकटराजा

प्रदीप 09/03/2012 - 10:40
वर मी अगोदरच लिहील्याप्रमाणे फिल्म इंडस्ट्रीत ह्या ग्रेड्स 'नोशनली' होत्या. संगीतकाराच्या कमर्शियल यशानुसार त्यांना पैसे मिळत, ते मिळण्याची एक नोशनल उतरंड होती, त्याला ते ए, बी, सी ग्रेड्स असे म्हणत. तुम्हा -आम्हास ज्या ग्रेड्स ठरवायच्या आहेत अथवा नाहीत, ते वैयक्तिक झाले. (तुमच्या प्रमाणेच शंकर जयकिशनचा मीही निस्सीम चाहता आहे). एकाद्याला कुठले संगीत आवडावे अथवा नाही, ह्याविषयी माझी काहीच टिपण्णी नाही, खरे तर. रविचे मलाही काहीकाही आवडलेले आहे; कालच मी येथील खरडफळ्यावर त्याच्या एका गीताच्या ओळी लिहील्या आहेत. आजच्या अनेक तरूणांना शंकर जयकिशन काय, नौशाद काय, उषा खन्ना काय, रवि काय-- सगळेच बोअर वाटतात; त्यांपैकी कुणाला रहमान अथवा हिमेश रेशमियाही आवडत असतील, त्याविषयी अजिबात वाद नाही. पण माझा आक्षेप अनेकदा लोक आर्टिस्ट्सकडून ज्या 'अपेक्षा ठेवतात' (साधी रहाणी, दोन धोतरे आलटून पालटून वापरत, प्रसिद्धीपराड्गमुखता, सहजसाध्यता (approachability) त्यांविषयी आहे. त्यांविषयी ह्या धाग्यावर चर्चा नको, खरडीतून करता येईल अथवा वेगळा धागा काढून.

विनोद१८ 08/03/2012 - 22:55
आशु जोगकाकूना नमस्कार.........^........ प्रथम संगीतकार रवी ह्याना आदरान्जली..!!!! आपल्या 'हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' ह्या वाक्याला माझा पहिला आक्षेप. काहीतरी उगीच लिहायचे म्हणून लिहीला गेलेला एक लेख असे वाटते. खरोखरच आपल्याला त्यान्चे 'श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' असे वाटत असेल तर पुन्हा क्रुपया असल्या विषयावर कधी काही लिहुन स्वताचे हसे करुन घेऊ नका. ज्या महान सन्गीत्कारान्ची नावे आपण घेतलीत त्यान्च्या कामाची एकमेकाबरोबर तुलना कधीच होउ शकत नाही, प्रत्येकाचा रन्ग वेगळा ढन्ग वेगळा अगदी सगळेच वेगळे. राहता राहिला प्रश्ण 'आपल्या श्रवणीय कष्टाचा' त्यासाठी आपले बिघडलेले श्रवणयन्त्र ENT Specialist कडे जाऊन त्याची मरम्मत करून घ्यावी असा सल्ल नाइलाजाने देतो, असो. कधीतरी आर. डी., लता व किशोर एकत्र किवा आर. डी., आशा व किशोर किवा आर. डी. व आशा किवा आर. डी. व लता जरूर ऐका.....उत्तर मिळेल. विनोद१८

In reply to by विनोद१८

चौकटराजा 09/03/2012 - 09:57
आपल्या 'हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' ह्या वाक्याला माझा पहिला आक्षेप. काहीतरी उगीच लिहायचे म्हणून लिहीला गेलेला एक लेख असे वाटते. मला स्वता: ला एल पी व आर डी यांचे फिल्म संगीतातील योगदाना बद्द्ल आदर आहे हे प्रथम कबूल करतो. दोघांनाही मिळालेल्या संधी व त्यानी निर्मिलेले संगीत यात ते जुन्या जमान्याचा ओपी, रवि, नौशाद, एस जे, सी आर, यांच्या तुलनेत मागेच आहेत. पारसमणि, दोस्ती सति सावित्री लुटेरा, सरगमम, कर्ज यांचे संगीत कोण विसरेल. तीसरी मंझील, हरे राम., जवानी दिवानी, बहारो़के सपने, सागर , अमर प्रेम १९४२ कोण विसरेल बरे ? सवाल आहे प्रमाणाचा !

In reply to by चौकटराजा

चिरोटा 09/03/2012 - 13:31
हिंदी चित्रपटसृष्टीतल्या प्रसिद्ध व्यक्ती तशा थोरच असतात. LP नी सुश्राव्य गाणी दिली आहेतच पण सुमार गाण्यांचे प्रमाणही बेसुमार आहे. रवि ह्यांनी मोजकी गाणी दिली ती बर्‍याच अंशी ऐकायला चांगली वाटतातं. नौशाद्,ओपी ,सी. रामचंद्र ह्यांचा क्लास वेगळा होता. त्यांनी अनेक चित्रपटांना गाणी दिली आणि त्यातली बहुतांशी क्लासिक म्हणता येतील.

प्रचेतस 08/03/2012 - 23:27
हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल याउलट आहे रवी यांचे
हे सोडून लिखाण आवडले.

मस्त कलंदर 09/03/2012 - 11:08
बहुतेक जणांनी विशिष्ट वाक्यांबद्दलची नापसंती दर्शवली आहे, माझेही त्यांना अनुमोदन. प्रदीप यांचे प्रतिसाद वाचनीय आहेत आणि त्यांची कलाकारांच्या प्रसिद्धीपराङमुखते विषयीचे विचार पटले. एकाचे गुण सांगताना दुसर्‍यांना कमे लेखू नये हेही आलेच.

आशु जोग 09/03/2012 - 23:35
लक्ष्मी प्यारे यांनी मोहमद अजीज शब्बीरकुमार अशा अदखलपात्र व्यक्तीं कडून गाणी गाऊन घेतली त्यामुळे स्वस्तात काम होत असे याला कचर्‍यातून कला असेही म्हणतात. त्यामुळे "हसता हूवा नूरानी चेहेरा" "चाहूंगा मै तूझे सांज सवेरे" (विलक्षण आर्त गाणे) सोडलं तर हाती काहीच लागत नाही त्यामुळे गीतकार म्हणून देखील शकील बदायुनि, साहिर लुधियानवी अशांची गरज न भासता आनंद बक्षींवर काम भागत असे त्यामुळे "मै तेरा जानु और तू मेरा दिलबर है" "इलु का मतलब आय लव यु " "माय नेम इज लखन" "मैं हूँ प्रेमरोगी मेरी दवा तो कराओ" "जुम्मा चुम्मा दे दे" अशी बडबडगीते निर्माण होत जय हो !

In reply to by आशु जोग

चौकटराजा 10/03/2012 - 08:04
आशू, एक धागा एकाने काढल्यावर दुसरे तो भरकटवतात . अपरिहायपणे . पण धागा काढणार्‍याने तरी असे करू नये. लक्ष्मी प्यारे. आर्डी ए आर रेहमान - ओव्हर व्हॅल्यूड? ? असा नवीनच धागा का काढत नाही ?

पैसा 10/03/2012 - 17:16
रवी याना श्रद्धांजली! अनेक गोड गाणी देऊन त्यानी आमचं मध्यमवर्गीय जीवन समृद्ध केलं होतं. प्रदीप यांचे प्रतिसाद आवडले. इतर कोणाही संगीतकारावर पूर्ण रद्दी किंवा टाकाऊ असा शिक्का मारू नये. अगदी अन्नु मलिक किंवा बाप्पी लाहिरी यानीही काही चांगली गाणी दिली आहेत.

तर्री 08/03/2012 - 19:20
पुढिल वाक्यास जोरदार आक्षेप : हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल . १. मुळात हे पटलेले नाही. २. स्व. रवी ना मोठे करताना एल.पी / आर.डी. ला कमी का केलेत ? आशुराव हे नाही पटले. रवी यांच्या बद्दल बोलणे - स्पष्ट बोलणे आज जनरीतीस धरून नाही म्हणून थांबतो.

प्रदीप 08/03/2012 - 20:36
इथे लेख टाकला हे चांगले केलेत. पण एकाद्याची भलावण करतांना विनाकारण दुसर्‍यांवर बरीवाईट टीका करण्याची जरूर काय आहे?
ज्या काळात हेमंत कुमार, नौशाद, सचिन देव बर्मन, रोशन, शंकर जयकिशन हे लोक प्रसिद्धिच्या शिखरावर होते त्या काळातही प्रसिद्धिपासून दूर राहून काम करणारी काही माणसे होती कलाकारापेक्षा त्याची कला अधिक प्रसिद्ध व्हावी असं भाग्य फ़ार थोड्यांच्या वाट्याला येतं. संगीतकार रवी, जयदेव हे त्यापैकीच
हेमंतकुमार सोडून वर उल्लेखिलेले संगीतकार 'ए' ग्रेडचे होते. म्हणजे ते तेव्हाच्या काळातील इतरांपेक्षा कमर्शियली अधिक यशस्वी होते. रवि 'बी' अथवा 'सी' ग्रेड संगीतकार होता (ह्या माझ्या ग्रेड्स नव्हेत, त्या श्रेण्या तेव्हा प्रचलीत असलेल्या मिळकतीच्या उतरंडीशी निगडीत होत्या. आणि त्या सर्वांना ह्या ग्रेडस कुणी जहागीर दिल्या नव्हत्या. त्या त्यांना स्वकष्टाने मिळवाव्या लागल्या व टिकवाव्या लागल्या). एकादा कलाकार अधिक यशस्वी असणे हे वाईट का समजले जावे? आणि प्रसिद्धीपासून दूर राहून तो काम करत होता, म्हणजे नेमके काय? एखाद्या क्षेत्रात-- मग ते चित्रपट संगीताचे असो अथवा एखाद्या चाकरमान्याचे (आय. टी., एकॉनॉमिस्ट अथवा अन्य कुणीही उच्चशिक्षीत) --- यश्स्वी होण्यासाठी नुसती बुद्धीमत्ताच नव्हे, तर इतरही बरेच काही असणे जरूरी आहे. तेव्हा कुणी संगीतकार त्याच्या कामात अत्यंत निपुण असला तरीही तेव्हढेच त्याला यशस्वी होण्यास, व म्हणून प्रसिद्ध पावण्यास पुरेसे नाही. दुसर्‍या शब्दात हेच सांगायचे तर असे म्हणेन की वरीलपैकी काही तसेच अन्यही काही संगीतकार यशस्वी व प्रसिद्ध होण्यात त्यांच्या सांगितीक स्किल्सव्यतिरीक्त इतरही काही बाबी त्यांच्यापाशी होत्या (हे मी चांगल्या अर्थाने म्हणतोय. उदा. गुणी माणसांना हेरून आपल्याशी ठेवण्याची खुबी, अगदी थोडक्या वेळेत अनेक चाली बांधता येणे इत्यादी). ह्याविषयी आता इथे फार लिहीत नाही. तुमच्या आर. डी. व एल. पींवरील टीकेविषयी इतकेच म्हणतो-- त्यांचे फारसे तुम्ही ऐकले नसावे. तेव्हा अजून बरेच पुढे जायचे आहे!

चौकटराजा 08/03/2012 - 20:42
काही माणसे अशी असतात की त्यांचची कला गाजते पण ते फारसे गाजत नाहीत. आपले काम प्रामाणिकपणे करत प्रसिद्द्धी परांगमुख रहावे असा त्यांचा पिड असतो, त्यातील दोन संगीतकार म्हणजे एन दत्ता व रवि. रवि नी कोणत्या प्रकारचे गाणे केले नाही ते सांगा ! रवि यानी खराब कामगिरीने निर्मात्याला धोका दिला असा चित्रपट सांगा ! आपल्या काळात ज्याच्या एकाच्याच आहारी रवि गेले असा गायक सांगा ! त्या काळात रवि यांचे सूत बी आर फिलल्मस गोयल प्रोडक्शन, ए व्ही एम यांच्याशी मस्त जमले. चालीत तोच तो पणा येत असला तरी ओपी नय्यर साहेंबांसारखेच दर्जेदार संगीत ते देत राहिले. त्याना पत्रकारांचे प्रेम विशेष मिळाले नाही पण सरकारी, एन्जीओ व रसिक यानी त्याना भरभरून गौरविले आहे. रविसाहेब, आपल्या बद्द्ल आमचा मनात नितांत आदर ! जिंदंगी इत्तफाक है , कलभी इत्तफाक थी आजभी इत्तफाक है ! जिंदगीमे प्यार करना सीख ले, जिसको जीना है वो मरना सीख ले !

In reply to by चौकटराजा

प्रदीप 09/03/2012 - 07:40
काही माणसे अशी असतात की त्यांचची कला गाजते पण ते फारसे गाजत नाहीत. आपले काम प्रामाणिकपणे करत प्रसिद्द्धी परांगमुख रहावे असा त्यांचा पिड असतो, त्यातील दोन संगीतकार म्हणजे एन दत्ता व रवि.
हे प्रसिद्धीपराड्गमुख प्रकरण नेमके काय आहे? म्हणजे इतर काही संगीतकार स्वतःहून प्रसिद्धीच्या मागे धावत होते, आणि रवि ह्यांच्यामागे मीडीया धावली तरी त्यांनी स्वतःस कोषात गुरफटून ठेवले व प्रसिद्धीपासून ते दूर राहिले? असे काही झाले असल्याचे माझ्या तरी ऐकिवात नाही. झाले ते इतकेच की 'सी' ग्रेड' चे संगीतकार असल्याने, त्यांना आपसूकच 'ए' किंवा 'बी' ग्रेडच्या संगीतकारांइतकी प्रसिद्धी मिळाली नाही.
रवि यानी खराब कामगिरीने निर्मात्याला धोका दिला असा चित्रपट सांगा ! आपल्या काळात ज्याच्या एकाच्याच आहारी रवि गेले असा गायक सांगा
संगीतकाराच्या कारकीर्दीचे ईव्हॅल्यूएशन करण्याचे हे मापदंड तितकेसे संपूर्ण नाहीत. संगीतकार किती लवचिक आहे, त्याच्या चालींत किती वैविध्य आहे, तो किती थोडक्या वेळेत काम देऊ शकतो, अशी अनेक परिणामे त्यात येतात. त्यावरून त्यांची तत्कालिन बाजारात किमत ठरते. रवि ह्यांनी रफी, महेंद्र कपूर, लता व आशा ह्यांव्यतिरीक्त अन्य कुठल्या गायक गायिकांकडून काम करून घेतले आहे? कुण्या एकाच्या आहारी रवि जाण्याचा फारसा प्रश्न खरे तर नसावा, कारण कुठल्या गायक/ गायिकेकडून गीत गाऊन घ्यायचे हे त्यांचे त्यांना प्रत्येक वेळी कितपत ठरवता येत होते, हे आपणास नक्की माहिती नाही. काही पॅटर्न्स मात्र लक्षात येतात--- रवि बी. आर. चोप्रांचे नेहमीचे संगीतकार होते (एन. दत्ता होते सुरूवातीस, त्यानंतर रवि ह्या कँपात दाखल झाले). बी. आर. ह्यांनी लतास घेणे वगळले कारण बहुधा रॉयल्टीवरून काही मतभेद असावेत. तेव्हा तिथे नेहमी आशाच गायली (पुढे मला वाटते, 'आँखे'च्या दरम्यान हे मतभेद मिटले, तेव्हा तिथे लता आली). तेच महेंद्र कपूरचे. त्यातून त्यांची रेकॉर्डिंग्स असत त्या दिवशी टॉप गायक/ गायिका त्यांच्यासाठी उपलब्ध असत किंवा नाही, हा अजून एक मुद्दा झाला. रवि ह्यांच्या गीतांचा मीही चाहता आहे. त्यांच्या चार गाण्यांची नुसती जंत्रावळी देण्यापेक्षा लेखात त्यांच्या रचनांविषयी काही जास्त माहिती आली असती तर ते उचित ठरले असते. एखादे गीत आपल्याला आवडले तर ते का, हे थोडक्यात सांगता यावे? उदा-- अमुक एक मेलडी, मधल्या जागांतील करामती इत्यादी. तसे लिहीणे ह्या कलाकारास समर्पक श्रध्दांजली ठरली असती. दुर्दैवाने इथे तसे झाले नाही. एखादा संगीतकार आपणास आवडतो, हे ठीकच आहे. पण तो हुच्च कसा होता ह्याविषयी लिहीतांना इतर 'नीच' कसे होते हे लिहीणे चुकिचे आहे. त्यात पुन्हा कुणीतरी प्रसिद्धी पराड्गमुख होता, साधे सुती कपडे कसे नेहमी घालत असे, चहा व्यतिरीक्त त्याला इतर कसलेही व्यसन नव्हते, अगदी आर्थिक दृष्ट्या शक्य असतांनाही त्याची स्वतःची गाडीही नव्हती, पायीपायी तो कसा स्टृडियोत जायचा इत्यादी टिपण्णी फॅक्च्युअली बरोबर असेल अथवा नसेल पण ती गैर जरूर आहे.

In reply to by प्रदीप

चौकटराजा 09/03/2012 - 09:45
संगीतकारात ए ग्रेड बी ग्रेड असे काही नसते. ए ग्रेड बी ग्रेड असेल ते ते एखादे गीत आहे असे म्हणता येईल फरतर. माझी प्रोफाईल पहाल तर मी रवि यांचा "फॅन" नसल्याचे आपल्याला आढळून येईल .मी ओपी नय्यरचा " फॅन" आहे पण सर्वश्रेष्ठतेत मी मार्क शंकर जय किशनना देतो. ग्रेड ही एखाद्या फॅक्टर वर ठरवता येईल फारतर ! . उदा. असे म्हणता येईल की ट्रेंड सेटर म्हणून आरडी, ए आर ग्रेट सिंपली गॉड ! पण मेलडी मधे त्याना ७० वा २००० च्या युगाचे ओपी वा सी रामचंद म्हणायचे काय ?

In reply to by चौकटराजा

प्रदीप 09/03/2012 - 10:40
वर मी अगोदरच लिहील्याप्रमाणे फिल्म इंडस्ट्रीत ह्या ग्रेड्स 'नोशनली' होत्या. संगीतकाराच्या कमर्शियल यशानुसार त्यांना पैसे मिळत, ते मिळण्याची एक नोशनल उतरंड होती, त्याला ते ए, बी, सी ग्रेड्स असे म्हणत. तुम्हा -आम्हास ज्या ग्रेड्स ठरवायच्या आहेत अथवा नाहीत, ते वैयक्तिक झाले. (तुमच्या प्रमाणेच शंकर जयकिशनचा मीही निस्सीम चाहता आहे). एकाद्याला कुठले संगीत आवडावे अथवा नाही, ह्याविषयी माझी काहीच टिपण्णी नाही, खरे तर. रविचे मलाही काहीकाही आवडलेले आहे; कालच मी येथील खरडफळ्यावर त्याच्या एका गीताच्या ओळी लिहील्या आहेत. आजच्या अनेक तरूणांना शंकर जयकिशन काय, नौशाद काय, उषा खन्ना काय, रवि काय-- सगळेच बोअर वाटतात; त्यांपैकी कुणाला रहमान अथवा हिमेश रेशमियाही आवडत असतील, त्याविषयी अजिबात वाद नाही. पण माझा आक्षेप अनेकदा लोक आर्टिस्ट्सकडून ज्या 'अपेक्षा ठेवतात' (साधी रहाणी, दोन धोतरे आलटून पालटून वापरत, प्रसिद्धीपराड्गमुखता, सहजसाध्यता (approachability) त्यांविषयी आहे. त्यांविषयी ह्या धाग्यावर चर्चा नको, खरडीतून करता येईल अथवा वेगळा धागा काढून.

विनोद१८ 08/03/2012 - 22:55
आशु जोगकाकूना नमस्कार.........^........ प्रथम संगीतकार रवी ह्याना आदरान्जली..!!!! आपल्या 'हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' ह्या वाक्याला माझा पहिला आक्षेप. काहीतरी उगीच लिहायचे म्हणून लिहीला गेलेला एक लेख असे वाटते. खरोखरच आपल्याला त्यान्चे 'श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' असे वाटत असेल तर पुन्हा क्रुपया असल्या विषयावर कधी काही लिहुन स्वताचे हसे करुन घेऊ नका. ज्या महान सन्गीत्कारान्ची नावे आपण घेतलीत त्यान्च्या कामाची एकमेकाबरोबर तुलना कधीच होउ शकत नाही, प्रत्येकाचा रन्ग वेगळा ढन्ग वेगळा अगदी सगळेच वेगळे. राहता राहिला प्रश्ण 'आपल्या श्रवणीय कष्टाचा' त्यासाठी आपले बिघडलेले श्रवणयन्त्र ENT Specialist कडे जाऊन त्याची मरम्मत करून घ्यावी असा सल्ल नाइलाजाने देतो, असो. कधीतरी आर. डी., लता व किशोर एकत्र किवा आर. डी., आशा व किशोर किवा आर. डी. व आशा किवा आर. डी. व लता जरूर ऐका.....उत्तर मिळेल. विनोद१८

In reply to by विनोद१८

चौकटराजा 09/03/2012 - 09:57
आपल्या 'हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल' ह्या वाक्याला माझा पहिला आक्षेप. काहीतरी उगीच लिहायचे म्हणून लिहीला गेलेला एक लेख असे वाटते. मला स्वता: ला एल पी व आर डी यांचे फिल्म संगीतातील योगदाना बद्द्ल आदर आहे हे प्रथम कबूल करतो. दोघांनाही मिळालेल्या संधी व त्यानी निर्मिलेले संगीत यात ते जुन्या जमान्याचा ओपी, रवि, नौशाद, एस जे, सी आर, यांच्या तुलनेत मागेच आहेत. पारसमणि, दोस्ती सति सावित्री लुटेरा, सरगमम, कर्ज यांचे संगीत कोण विसरेल. तीसरी मंझील, हरे राम., जवानी दिवानी, बहारो़के सपने, सागर , अमर प्रेम १९४२ कोण विसरेल बरे ? सवाल आहे प्रमाणाचा !

In reply to by चौकटराजा

चिरोटा 09/03/2012 - 13:31
हिंदी चित्रपटसृष्टीतल्या प्रसिद्ध व्यक्ती तशा थोरच असतात. LP नी सुश्राव्य गाणी दिली आहेतच पण सुमार गाण्यांचे प्रमाणही बेसुमार आहे. रवि ह्यांनी मोजकी गाणी दिली ती बर्‍याच अंशी ऐकायला चांगली वाटतातं. नौशाद्,ओपी ,सी. रामचंद्र ह्यांचा क्लास वेगळा होता. त्यांनी अनेक चित्रपटांना गाणी दिली आणि त्यातली बहुतांशी क्लासिक म्हणता येतील.

प्रचेतस 08/03/2012 - 23:27
हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल याउलट आहे रवी यांचे
हे सोडून लिखाण आवडले.

मस्त कलंदर 09/03/2012 - 11:08
बहुतेक जणांनी विशिष्ट वाक्यांबद्दलची नापसंती दर्शवली आहे, माझेही त्यांना अनुमोदन. प्रदीप यांचे प्रतिसाद वाचनीय आहेत आणि त्यांची कलाकारांच्या प्रसिद्धीपराङमुखते विषयीचे विचार पटले. एकाचे गुण सांगताना दुसर्‍यांना कमे लेखू नये हेही आलेच.

आशु जोग 09/03/2012 - 23:35
लक्ष्मी प्यारे यांनी मोहमद अजीज शब्बीरकुमार अशा अदखलपात्र व्यक्तीं कडून गाणी गाऊन घेतली त्यामुळे स्वस्तात काम होत असे याला कचर्‍यातून कला असेही म्हणतात. त्यामुळे "हसता हूवा नूरानी चेहेरा" "चाहूंगा मै तूझे सांज सवेरे" (विलक्षण आर्त गाणे) सोडलं तर हाती काहीच लागत नाही त्यामुळे गीतकार म्हणून देखील शकील बदायुनि, साहिर लुधियानवी अशांची गरज न भासता आनंद बक्षींवर काम भागत असे त्यामुळे "मै तेरा जानु और तू मेरा दिलबर है" "इलु का मतलब आय लव यु " "माय नेम इज लखन" "मैं हूँ प्रेमरोगी मेरी दवा तो कराओ" "जुम्मा चुम्मा दे दे" अशी बडबडगीते निर्माण होत जय हो !

In reply to by आशु जोग

चौकटराजा 10/03/2012 - 08:04
आशू, एक धागा एकाने काढल्यावर दुसरे तो भरकटवतात . अपरिहायपणे . पण धागा काढणार्‍याने तरी असे करू नये. लक्ष्मी प्यारे. आर्डी ए आर रेहमान - ओव्हर व्हॅल्यूड? ? असा नवीनच धागा का काढत नाही ?

पैसा 10/03/2012 - 17:16
रवी याना श्रद्धांजली! अनेक गोड गाणी देऊन त्यानी आमचं मध्यमवर्गीय जीवन समृद्ध केलं होतं. प्रदीप यांचे प्रतिसाद आवडले. इतर कोणाही संगीतकारावर पूर्ण रद्दी किंवा टाकाऊ असा शिक्का मारू नये. अगदी अन्नु मलिक किंवा बाप्पी लाहिरी यानीही काही चांगली गाणी दिली आहेत.
ज्या काळात हेमंत कुमार, नौशाद, सचिन देव बर्मन, रोशन, शंकर जयकिशन हे लोक प्रसिद्धिच्या शिखरावर होते त्या काळातही प्रसिद्धिपासून दूर राहून काम करणारी काही माणसे होती कलाकारापेक्षा त्याची कला अधिक प्रसिद्ध व्हावी असं भाग्य फ़ार थोड्यांच्या वाट्याला येतं. संगीतकार रवी, जयदेव हे त्यापैकीच रवी यांचे काल मुंबईत निधन झालं. पण ते रसिकांसाठी अनेक सुरेल आठवणी मागे ठेवून गेले आहेत. हिंदीमधे राहुलदा, लक्ष्मी प्यारे असे अनेक संगीतकार आहेत ज्यांचं काम प्रचंड आहे पण त्यातलं श्रवणीय काम मात्र कष्टाने शोधून काढावे लागेल याउलट आहे रवी यांचे जरा त्यांच्या कलाकृतीवर नजर टाकूया दिल की थी आरजू की कोइ ये

आकाश उजळले होते,,,

अन्नू ·

व्वा...व्वा...अन्नू जी,आज अगदी जुन्या अठवणी(आम्च्या बरोबर ;-) ) जाग्याच होण्याचा योग दिसतोय...ज्या मैत्रांच्या कोंडाळ्यात सुरेश भट,ग्रेस यांच्या वरुन रात्र/रात्र जुगलबंदी चालायची त्या मैफिलितली ही पण १गझल आहे... खाली दिलेल्या लिंक बद्दलही धन्यवाद.

वपाडाव 08/03/2012 - 18:27
अन्नु, माफ करा पण एवढ्यासाठी धागा का काढलात हा प्रश्न विचारावा वाटतो? आठवण आली तर आत्म्यांच्या खवत जाउन लिहा... त्यांच्या प्रतिसादाला प्रत्त्युत्तर द्या... पण वेगळा धागा काढणे रुचले नाही, हे सांगतो. हे सर्व इतरत्रही करता आले असते. असो, आपल्या भावनांचा आदर करतो अन थांबतो.

In reply to by वपाडाव

अन्नू 08/03/2012 - 18:49
मी त्यांना व्यक्तीशः खरडवहीत हि लिंक देऊ शकत होतो. पण या धाग्याचा अर्थ फक्त त्यांची आठवण काढणे असा नसून त्यांच्या गझलची लिंक इतरही (म्हणजेच ज्यांना त्याची आवड आहे, किंवा आमच्यासारखे ज्यांना ऑनलाईन साहित्य वाचण्याचे वेड आहे अशा) मान्यवरांना देण्याचा होता. :)

व्वा...व्वा...अन्नू जी,आज अगदी जुन्या अठवणी(आम्च्या बरोबर ;-) ) जाग्याच होण्याचा योग दिसतोय...ज्या मैत्रांच्या कोंडाळ्यात सुरेश भट,ग्रेस यांच्या वरुन रात्र/रात्र जुगलबंदी चालायची त्या मैफिलितली ही पण १गझल आहे... खाली दिलेल्या लिंक बद्दलही धन्यवाद.

वपाडाव 08/03/2012 - 18:27
अन्नु, माफ करा पण एवढ्यासाठी धागा का काढलात हा प्रश्न विचारावा वाटतो? आठवण आली तर आत्म्यांच्या खवत जाउन लिहा... त्यांच्या प्रतिसादाला प्रत्त्युत्तर द्या... पण वेगळा धागा काढणे रुचले नाही, हे सांगतो. हे सर्व इतरत्रही करता आले असते. असो, आपल्या भावनांचा आदर करतो अन थांबतो.

In reply to by वपाडाव

अन्नू 08/03/2012 - 18:49
मी त्यांना व्यक्तीशः खरडवहीत हि लिंक देऊ शकत होतो. पण या धाग्याचा अर्थ फक्त त्यांची आठवण काढणे असा नसून त्यांच्या गझलची लिंक इतरही (म्हणजेच ज्यांना त्याची आवड आहे, किंवा आमच्यासारखे ज्यांना ऑनलाईन साहित्य वाचण्याचे वेड आहे अशा) मान्यवरांना देण्याचा होता. :)
आत्ताच आपल्या गुर्जींनी म्हणजेच अतृप्त आत्म्यांनी एका प्रतिसादात त्यांना सुरेश भटांच्या 'एल्गार'ची आठवण आली म्हणून सांगितले आणि आमच्याही मनात त्यासरशी त्यांची आठवण ताजी झाली. s.y ला असताना सुरेश भटांच्या गजला आमच्या अभ्यासक्रमात होत्या. खरं तर त्या वेळीच आमची आणि सुरेशभटांच्या गझलांची खरी ओळख झाली म्हणायची. त्यांच्या प्रत्येक गझलेमध्ये जणू एकप्रकारचा जादूच होता. आजही ती गझल वाचताना किंवा ऐकताना त्यातील श्ब्द न् शब्द मनाच्या खोल गाभार्‍यात कुठेतरी चर्रर्र करुन जातो. त्यातीलच गुगलमध्ये सापडलेली ही एक गझल=>

गीतगुंजन - १६ : The Shoop Shoop Song (Its In His Kiss)

प्रास ·

गवि 02/03/2012 - 13:12
हपीसात व्हिडिओ ब्लॉक असल्याने अन्यत्र गेल्यावर ऐकतो आता गाणं.. किंवा डाउनलोडवतो.. शेर तरुणपणात भलती गोड दिसतेय.. मी थोडी जून झाल्यावरच पाहिली होती..

In reply to by गवि

प्रास 02/03/2012 - 13:21
शेर तरुणपणात भलती गोड दिसतेय..
तंतोतंत सहमत. मर्मेड्सच्यावेळी चेर् फक्त ४४ वर्षांची होती. फोटोत वाटतेय तितकी? :-)
मी थोडी जून झाल्यावरच पाहिली होती..
माझंही तसंच झालं पण 'चेर्' वर आपण प्रथमदर्शनीच फिदा झालेलो होतो. तिचा दणकट आवाज, स्ट्राँग स्क्रीन प्रेझेन्स आणि गाण्यातल्या अदा यावर आपण जीव ओवाळायलादेखिल तयार आहे. आजही चेर् मला तितकीच आवडते. (आणि चेर् इतक्याच विनोना नि ख्रिस्तिनाही आवडतात, खोटं का बोला? ;-)) गाणं जरूर ऐक. आवडेलच तुला नक्की!

In reply to by प्रास

गवि 02/03/2012 - 13:24
आजही चेर् मला तितकीच आवडते. (आणि चेर् इतक्याच विनोना नि ख्रिस्तिनाही आवडतात, खोटं का बोला..
हे ठीक.. जोसवर तू माझ्या शनाया ट्वेनवर नजर पाडत नाहीस तोसवर सर्व शांततापूर्ण राहील.

In reply to by गवि

प्रास 02/03/2012 - 13:49
जोसवर तू माझ्या शनाया ट्वेनवर नजर पाडत नाहीस तोसवर सर्व शांततापूर्ण राहील.
अधोरेखित शब्दावर तीव्र असहमती :angry: व्यक्त करून या मालिकेत शनाया ट्वेनच्या एन्ट्रीची ग्वाही देतो आहे. :-)

धन्या 03/03/2012 - 16:08
भारीच गाणं आहे हे. आणि इंग्रजी उप-शिर्षकं दिल्यामुळे गाणे "कळलं". (इंग्रजी गाणे न कळूनही ऐकणारे नमुने माहिती आहेत.) बाकी वरच्या गवि आणि तुमच्या प्रेमळ संवादाने छान करमणूक झाली. ;)

गवि 02/03/2012 - 13:12
हपीसात व्हिडिओ ब्लॉक असल्याने अन्यत्र गेल्यावर ऐकतो आता गाणं.. किंवा डाउनलोडवतो.. शेर तरुणपणात भलती गोड दिसतेय.. मी थोडी जून झाल्यावरच पाहिली होती..

In reply to by गवि

प्रास 02/03/2012 - 13:21
शेर तरुणपणात भलती गोड दिसतेय..
तंतोतंत सहमत. मर्मेड्सच्यावेळी चेर् फक्त ४४ वर्षांची होती. फोटोत वाटतेय तितकी? :-)
मी थोडी जून झाल्यावरच पाहिली होती..
माझंही तसंच झालं पण 'चेर्' वर आपण प्रथमदर्शनीच फिदा झालेलो होतो. तिचा दणकट आवाज, स्ट्राँग स्क्रीन प्रेझेन्स आणि गाण्यातल्या अदा यावर आपण जीव ओवाळायलादेखिल तयार आहे. आजही चेर् मला तितकीच आवडते. (आणि चेर् इतक्याच विनोना नि ख्रिस्तिनाही आवडतात, खोटं का बोला? ;-)) गाणं जरूर ऐक. आवडेलच तुला नक्की!

In reply to by प्रास

गवि 02/03/2012 - 13:24
आजही चेर् मला तितकीच आवडते. (आणि चेर् इतक्याच विनोना नि ख्रिस्तिनाही आवडतात, खोटं का बोला..
हे ठीक.. जोसवर तू माझ्या शनाया ट्वेनवर नजर पाडत नाहीस तोसवर सर्व शांततापूर्ण राहील.

In reply to by गवि

प्रास 02/03/2012 - 13:49
जोसवर तू माझ्या शनाया ट्वेनवर नजर पाडत नाहीस तोसवर सर्व शांततापूर्ण राहील.
अधोरेखित शब्दावर तीव्र असहमती :angry: व्यक्त करून या मालिकेत शनाया ट्वेनच्या एन्ट्रीची ग्वाही देतो आहे. :-)

धन्या 03/03/2012 - 16:08
भारीच गाणं आहे हे. आणि इंग्रजी उप-शिर्षकं दिल्यामुळे गाणे "कळलं". (इंग्रजी गाणे न कळूनही ऐकणारे नमुने माहिती आहेत.) बाकी वरच्या गवि आणि तुमच्या प्रेमळ संवादाने छान करमणूक झाली. ;)
3

अमृतानुभव

अन्या दातार ·

जयवी 01/03/2012 - 17:19
क्या बात है........ !! खरंच अमृतानुभव..... !! हे फक्त अनुभवायचं असतं ना.... शब्दांमधे ते ऐश्वर्य कसं व्यक्त करणार ...... !!

प्रचेतस 01/03/2012 - 19:31
आम्हाला असा अमृतानुभव कधीच मिळालेला नाही, मिळण्याची शक्यताही नाही. गाणी ऐकण्याच्या बाबतीत आम्ही करंटेच. आम्हाला कसली ती आवडच नाही. पण तू छान लिहिलंस. असाच अमृतानुभव घेत रहा, यापुढेही मिळवत रहा.

In reply to by प्रचेतस

मी-सौरभ 01/03/2012 - 23:45
आम्हाला शास्त्रीय संगीतातलं काहीच कळत नाही. साध्या गाण्याच्या स्पर्धेत जे गाणं मला आवडतं त्याला परीक्षक 'म' देतात. :( तेव्हा असले कार्यक्रम आपल्यासाठी नाहीत हे मी पक्कं लक्षात ठेवलं आहे.

पैसा 01/03/2012 - 21:43
तू असं लिखाण पण छान करतोस. फोटोंनी मूड मस्त पकडला आहे. तू खराच नशीबवान की तुला असला अनुभव मिळाला!

जयवी 01/03/2012 - 17:19
क्या बात है........ !! खरंच अमृतानुभव..... !! हे फक्त अनुभवायचं असतं ना.... शब्दांमधे ते ऐश्वर्य कसं व्यक्त करणार ...... !!

प्रचेतस 01/03/2012 - 19:31
आम्हाला असा अमृतानुभव कधीच मिळालेला नाही, मिळण्याची शक्यताही नाही. गाणी ऐकण्याच्या बाबतीत आम्ही करंटेच. आम्हाला कसली ती आवडच नाही. पण तू छान लिहिलंस. असाच अमृतानुभव घेत रहा, यापुढेही मिळवत रहा.

In reply to by प्रचेतस

मी-सौरभ 01/03/2012 - 23:45
आम्हाला शास्त्रीय संगीतातलं काहीच कळत नाही. साध्या गाण्याच्या स्पर्धेत जे गाणं मला आवडतं त्याला परीक्षक 'म' देतात. :( तेव्हा असले कार्यक्रम आपल्यासाठी नाहीत हे मी पक्कं लक्षात ठेवलं आहे.

पैसा 01/03/2012 - 21:43
तू असं लिखाण पण छान करतोस. फोटोंनी मूड मस्त पकडला आहे. तू खराच नशीबवान की तुला असला अनुभव मिळाला!
(पूर्वप्रकाशित) स्प्रिंग फेस्टचा पहिला दिवस. सकाळपासूनच विविध वर्कशॉप्सची रेलचेल होती. सकाळी काही कुठे गेलो नव्हतो; पण संध्याकाळी मात्र "अनुभव"(फ्युजन संगीत मैफल) ला जायचेच असे ठरवले होते. दुपारी कॅमेरा घेऊनच बाहेर पडलो होतो. कॉन्सर्टला पंडित विश्वमोहन भट येणार असल्याने त्याला माझ्या लेखी विशेष महत्त्व होते. संध्याकाळी ५ वाजता असणारी कॉन्सर्ट ६ वाजता चालू झाली. प्रचंड मोठ्ठी रांग बघून मला आत जायला मिळेल की नाही याची चिंता लागली होती. रांगेतच एक मित्र गाठ पडल्याने रांगेत मध्येच घुसणे शक्य झाले.

एक संध्याकाळ "संतूर"लेली

जयवी ·

यकु 01/03/2012 - 12:49
व्वाऽ! या ‍अवलियाचे संतुरवादन एक स्वर्गीय अनुभव असतो. औरंगाबादचे बहिरगावकर बंधू त्यांच्या वडीलांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ जागतिक किर्तीच्या अशा अनेक कलावंताना औरंगाबादेत आणतात. एकदा त्यात लागोपाठ हरिप्रसाद चौरासिया आणि शिवकुमार शर्मा आले होते. शर्मांनी माईक सिस्टीम सेट करायलाच अर्धा तास घेतला. हे ठिक सेट झाल्याशिवाय मजाच येत नाही म्हणे. त्यानंतरचा दीड तास संतूरमधून निघणार्‍या त्यांच्या डोक्यावरच्या केसांपेक्षाही सूक्ष्म सूरांनी पब्लिक खुळे झाले. शेवटी तेच म्हणाले, उठो घर नहीं जाना है क्या? पब्लिकमधून कुणीतरी ओरडले घर भूल गये हम! मग त्यांनी आणखी अर्धा तास वाजवले. त्यांनी संगीत दिलेल्या सिनेमातील एक गाणे वाजवून ते कोणते ते लोकांना ओळखायला लावले. तो कार्यक्रम मनावर कोरला गेलाय. सीडी, डीव्हीडीवर नंतर क‍ितीदाही ऐकलं तरी ती लाइव्ह कन्सर्टची मजा आली नाही.

In reply to by यकु

मोदक 01/03/2012 - 17:11
पुणे फेस्टिवल २००७ ला पंडीत हरिप्रसाद चौरासिया आणि पंडीत शिवकुमार शर्मा एकाच स्टेजवर होते.. कार्यक्रम रंगात आल्यानंतर आणि हात तापल्यानंतर एका हातातील संतूर वाजवणारे कलाम खाली ठेवून निव्वळ बोटे आणी हातचा पंजा वापरून वाजवलेली संतूरही तितक्याच नाजूकपणे बोलत होती.... पंडीत हरिप्रसाद चौरासियांबद्दल काय बोलावे, श्वासावरचे अप्रतीम नियंत्रण, दसमास हे सगळे यशस्वीपणे पेलून नेणारी शरीरसंपदा आणि अतिशय मिश्कील व्यक्तीमत्व __/\__ . (पंडीत हरिप्रसाद चौरासिया मुंबईत कृष्णजन्मोत्सवाच्या वेळी बहुदा गवालीया टँक मैदानात रात्रभर कार्यक्रम करायचे असे ऐकून आहे.. अधिक माहिती आहे का कोणाजवळ..?)

मूकवाचक 01/03/2012 - 13:39
संधी मिळाल्यास शिवकुमार शर्मा - झाकिर हुसेन यांच्या मैफिलीला अवश्य जा. या दोन दिग्गज कलाकारांच्या 'आतल्या तारा' अफलातून जुळलेल्या असल्याने मैफिलीत एक वेगळाच रंग भरतो.

In reply to by मूकवाचक

जयवी 01/03/2012 - 14:06
हो.......... खरंय तुमचं !! टीव्हीवर बघितलंय. पण प्रत्यक्षात काय धम्माल येत असेल ह्याची कल्पना करु शकते :) लवकरच अशी संधी मिळो हिच ईश्वरचरणी प्रार्थना !!

तिमा 01/03/2012 - 17:47
शिवकुमार शर्मा यांच्याविषयी आदर आहेच. पण मागे एकदा 'वसंतखाँ' म्हणाल्याचे स्मरते की संतुर हे असे वाद्य आहे की त्यावरुन उंदीर जरी पळत गेला तरी गोड सूर निघतील.

मूकवाचक 01/03/2012 - 22:58
भजन सोपोरी: संतूरवर मिंड, गमक आणि ठुमरीतल्या काही हरकती वाजवण्यासाठीचे आगळेवेगळे तंत्र यांनी विकसीत केले आहे. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=1iXUsIywDJM उल्हास बापटः यांची संतूरचा स्वरमेळ साधण्याची (ट्यूनिंग) पद्धत 'क्रोमॅटिक' असल्याने हे फारशी 'झटापट' न करता विनासायास वेगवेगळे थाट/ राग वाजवू शकतात. पार्श्वसंगीतात संतूरचा वापर करताना हे फार सोयीचे होते. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=TRS5ym02kFo&feature=related संतूरचा पर्शियन अवतारः संतूर तांत्रिकदृष्ट्या पियानोच्या जातकुळीतले वाद्य आहे. जगभर संतूरसारखी वाद्ये प्रचारात आहेत. संतूरचा शततंत्री वीणा असा प्राचिन संस्कृत साहित्यातही उल्लेख आहे. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=gpJMcL9tVrs

In reply to by मूकवाचक

जयवी 02/03/2012 - 00:03
माझ्या "सारे तुझ्यात आहे" ह्या सीडी मध्ये उल्हासाजींचं संतूर आहे. त्यावेळी त्यांना आपल्या गाण्यासाठी वाजवतांना बघून वेडीच झाले होते ;)

पंडितजींच्या मैफली म्हणजे अप्रतिमच अनुभव असतो. माझ्या विशेष लक्षात राहिलेल्या मैफिली म्हणजे -- एकदा सवाई गंधर्वमधे पंडितजीं आणि उ. झाकीर हुसेनने जो माहोल बनवला होता तो आणि द्सरी म्हणजे पुण्याच्या श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती शताब्दीवर्षी सारसबागेशेजारच्या मैदानातली मैफिल. (अवांतर -- त्या शताब्दीनिमित्ताने झालेल्या मैफलींत कै. उ. विलायत खांसाहेबांनी साडेचार तास रंगवलेली मैफल तर शब्दांच्या पलीकडली होती. पहाटेच्या सुमारास खांसाहेंनी वाजवलेली भैरवी ऐकताना डोळ्यांतून आलेल्या पाण्याचा स्पर्श इतक्या वर्षांनंतरही मनात स्पष्ट आठवतोय!)

In reply to by संदीप चित्रे

मूकवाचक 02/03/2012 - 13:38
उ. विलायत खाँ, पं. किशन महाराज यांची युकेमधल्या एक मैफिलीची (दरबारी/ भैरवी) व्हीसीडी मिळते. दोन्ही कलाकारांच्या उतारवयातले ते वादन ऐकताना वयोमानाने आलेल्या मर्यादांवर मात करून नादब्रह्माचा कसा विलक्षण अनुभव ते देउ शकतात याचा प्रत्यय येतो. (दरबारी वाजवताना मधे एक विराम घेऊन खाँसाहेब म्हणतात - "जो भी थोडीबहोत उमर थी, वो गुजार दी आप लोगोंकी खिदमत मे. सुन लिजीये इस किस्म का सितार, फिर ऐसा सितार सुनने को नही मिलेगा". दुर्दैवाने त्यांचे हे बोल लवकरच शब्दशः खरे झाले.)

जयवी 02/03/2012 - 12:41
संदीप....... ह्म्म्म्म्म...... स्वर्गीय आनंद मिळतो रे ह्या उस्ताद लोकांची कला बघून !!

यकु 01/03/2012 - 12:49
व्वाऽ! या ‍अवलियाचे संतुरवादन एक स्वर्गीय अनुभव असतो. औरंगाबादचे बहिरगावकर बंधू त्यांच्या वडीलांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ जागतिक किर्तीच्या अशा अनेक कलावंताना औरंगाबादेत आणतात. एकदा त्यात लागोपाठ हरिप्रसाद चौरासिया आणि शिवकुमार शर्मा आले होते. शर्मांनी माईक सिस्टीम सेट करायलाच अर्धा तास घेतला. हे ठिक सेट झाल्याशिवाय मजाच येत नाही म्हणे. त्यानंतरचा दीड तास संतूरमधून निघणार्‍या त्यांच्या डोक्यावरच्या केसांपेक्षाही सूक्ष्म सूरांनी पब्लिक खुळे झाले. शेवटी तेच म्हणाले, उठो घर नहीं जाना है क्या? पब्लिकमधून कुणीतरी ओरडले घर भूल गये हम! मग त्यांनी आणखी अर्धा तास वाजवले. त्यांनी संगीत दिलेल्या सिनेमातील एक गाणे वाजवून ते कोणते ते लोकांना ओळखायला लावले. तो कार्यक्रम मनावर कोरला गेलाय. सीडी, डीव्हीडीवर नंतर क‍ितीदाही ऐकलं तरी ती लाइव्ह कन्सर्टची मजा आली नाही.

In reply to by यकु

मोदक 01/03/2012 - 17:11
पुणे फेस्टिवल २००७ ला पंडीत हरिप्रसाद चौरासिया आणि पंडीत शिवकुमार शर्मा एकाच स्टेजवर होते.. कार्यक्रम रंगात आल्यानंतर आणि हात तापल्यानंतर एका हातातील संतूर वाजवणारे कलाम खाली ठेवून निव्वळ बोटे आणी हातचा पंजा वापरून वाजवलेली संतूरही तितक्याच नाजूकपणे बोलत होती.... पंडीत हरिप्रसाद चौरासियांबद्दल काय बोलावे, श्वासावरचे अप्रतीम नियंत्रण, दसमास हे सगळे यशस्वीपणे पेलून नेणारी शरीरसंपदा आणि अतिशय मिश्कील व्यक्तीमत्व __/\__ . (पंडीत हरिप्रसाद चौरासिया मुंबईत कृष्णजन्मोत्सवाच्या वेळी बहुदा गवालीया टँक मैदानात रात्रभर कार्यक्रम करायचे असे ऐकून आहे.. अधिक माहिती आहे का कोणाजवळ..?)

मूकवाचक 01/03/2012 - 13:39
संधी मिळाल्यास शिवकुमार शर्मा - झाकिर हुसेन यांच्या मैफिलीला अवश्य जा. या दोन दिग्गज कलाकारांच्या 'आतल्या तारा' अफलातून जुळलेल्या असल्याने मैफिलीत एक वेगळाच रंग भरतो.

In reply to by मूकवाचक

जयवी 01/03/2012 - 14:06
हो.......... खरंय तुमचं !! टीव्हीवर बघितलंय. पण प्रत्यक्षात काय धम्माल येत असेल ह्याची कल्पना करु शकते :) लवकरच अशी संधी मिळो हिच ईश्वरचरणी प्रार्थना !!

तिमा 01/03/2012 - 17:47
शिवकुमार शर्मा यांच्याविषयी आदर आहेच. पण मागे एकदा 'वसंतखाँ' म्हणाल्याचे स्मरते की संतुर हे असे वाद्य आहे की त्यावरुन उंदीर जरी पळत गेला तरी गोड सूर निघतील.

मूकवाचक 01/03/2012 - 22:58
भजन सोपोरी: संतूरवर मिंड, गमक आणि ठुमरीतल्या काही हरकती वाजवण्यासाठीचे आगळेवेगळे तंत्र यांनी विकसीत केले आहे. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=1iXUsIywDJM उल्हास बापटः यांची संतूरचा स्वरमेळ साधण्याची (ट्यूनिंग) पद्धत 'क्रोमॅटिक' असल्याने हे फारशी 'झटापट' न करता विनासायास वेगवेगळे थाट/ राग वाजवू शकतात. पार्श्वसंगीतात संतूरचा वापर करताना हे फार सोयीचे होते. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=TRS5ym02kFo&feature=related संतूरचा पर्शियन अवतारः संतूर तांत्रिकदृष्ट्या पियानोच्या जातकुळीतले वाद्य आहे. जगभर संतूरसारखी वाद्ये प्रचारात आहेत. संतूरचा शततंत्री वीणा असा प्राचिन संस्कृत साहित्यातही उल्लेख आहे. दुवा: http://www.youtube.com/watch?v=gpJMcL9tVrs

In reply to by मूकवाचक

जयवी 02/03/2012 - 00:03
माझ्या "सारे तुझ्यात आहे" ह्या सीडी मध्ये उल्हासाजींचं संतूर आहे. त्यावेळी त्यांना आपल्या गाण्यासाठी वाजवतांना बघून वेडीच झाले होते ;)

पंडितजींच्या मैफली म्हणजे अप्रतिमच अनुभव असतो. माझ्या विशेष लक्षात राहिलेल्या मैफिली म्हणजे -- एकदा सवाई गंधर्वमधे पंडितजीं आणि उ. झाकीर हुसेनने जो माहोल बनवला होता तो आणि द्सरी म्हणजे पुण्याच्या श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती शताब्दीवर्षी सारसबागेशेजारच्या मैदानातली मैफिल. (अवांतर -- त्या शताब्दीनिमित्ताने झालेल्या मैफलींत कै. उ. विलायत खांसाहेबांनी साडेचार तास रंगवलेली मैफल तर शब्दांच्या पलीकडली होती. पहाटेच्या सुमारास खांसाहेंनी वाजवलेली भैरवी ऐकताना डोळ्यांतून आलेल्या पाण्याचा स्पर्श इतक्या वर्षांनंतरही मनात स्पष्ट आठवतोय!)

In reply to by संदीप चित्रे

मूकवाचक 02/03/2012 - 13:38
उ. विलायत खाँ, पं. किशन महाराज यांची युकेमधल्या एक मैफिलीची (दरबारी/ भैरवी) व्हीसीडी मिळते. दोन्ही कलाकारांच्या उतारवयातले ते वादन ऐकताना वयोमानाने आलेल्या मर्यादांवर मात करून नादब्रह्माचा कसा विलक्षण अनुभव ते देउ शकतात याचा प्रत्यय येतो. (दरबारी वाजवताना मधे एक विराम घेऊन खाँसाहेब म्हणतात - "जो भी थोडीबहोत उमर थी, वो गुजार दी आप लोगोंकी खिदमत मे. सुन लिजीये इस किस्म का सितार, फिर ऐसा सितार सुनने को नही मिलेगा". दुर्दैवाने त्यांचे हे बोल लवकरच शब्दशः खरे झाले.)

जयवी 02/03/2012 - 12:41
संदीप....... ह्म्म्म्म्म...... स्वर्गीय आनंद मिळतो रे ह्या उस्ताद लोकांची कला बघून !!
संतूरच्या सुरांनी दरवळलेली एक संध्याकाळ ..... कुवेतच्या वाळवंटात एक सुखद, तरल, गोड झुळूक !! संतूर हे वाद्यच मुळी अतिशय आनंदी आणि Romantic आहे आणि ते वाजवणारे जर साक्षात पंडित शिवकुमार शर्मा असतील तर.... ह्याहून जास्त कुणी काय अन् कशाची अपेक्षा करेल ..... ? मंचावर ७४ वर्षे वयाचा अतिशय देखणा तरुण ..... आपल्या सुरांनी समोर जमलेल्या प्रत्येकाच्या हृदयाचा ठाव घेतो. तरुणाई अजून वेगळी काय असेल ? कमालीचं आकर्षक व्यक्तिमत्व लाभलेले शिवाकुमारजी आपल्या आदबशीर बोलण्यानं मैफिलीची सुरवात करतात. फक्त कान नाही तर डोळे सुद्धा आसुसून वाट बघायला लागतात. काय पेश करणार आहेत ते छानपैकी समजावून सांगतात.

बाजु बंद खुल खुल जाय .

मनोज श्रीनिवास जोशी ·

पैसा 17/02/2012 - 20:21
दोन्ही सुंदरच आहेत! आणि मिपावर स्वागत. असेच पण गाण्याची जास्त माहिती देणारे जरा मोठे लेख लिहा!

रामदास 17/02/2012 - 20:28
मी ऐकली आहे .स्व.अमीरखानसाहेबांच्या आवाजात ऐकली आहे. नाट्य संगीत / ठुमरी / दादरा ऐकताना पण नक्की काय शब्द असावेत असा प्रश्न बर्‍याच वेळा पडतो. तुम्ही या छोट्याशा टिपणातून झकास सुरुवात केली आहे .या नंतर अधिक विस्ताराने लिहावे अशी विनंती. अवांतर : अशाच प्रकारे "बनाव बतीया हटो काहे को झूटी "ची पण ओळख करून द्यावी.

In reply to by रामदास

रमेश आठवले 02/12/2013 - 12:56
ही ठुमरी/गझल, आफ्ताबे मौसिकी ( संगीताचा सूर्य ) मरहूम फैयाज खान साहेब म्हणत असत. तीचा धागा खाली देत आहे. ही त्यांची बंदिश फार लोकप्रिय झाली होती. http://smashits.saavn.com/audio/player.cfm?vt1xD5gO1JUldCk2PCoOcCehnrtdH8i1 त्यानंतर तीच बंदिश कै. मन्ना डे यांनी मंझिल या सिनेमा साठी गायली होती. तीचा धागा देत आहे. http://www.youtube.com/watch?v=JqqaXWsXAN0

शास्त्रीय संगीत आमच्या डोक्यावरुन जातं. कानाला गोड लागलं तर थोडं थबकलो तर थबकलो नै तर पास. अशा वेळी आपण शास्त्रीय संगीताची ओळख करुन देत असाल तर विस्तारानं समजून घ्यायला आवडेल. आता आपण वर दोन दुवे ठुमर्‍यांचे दिले आहेत. पण, यांना ठुमर्‍याच का म्हणायचे ? ठुमर्‍यांच्या काही खाणाखुणा सांगितल्या तर बरं होईल. गुगलून पाहिलं तर एक दुवा सापडला ” एक प्रकार का छोटा सा गीत । दौ बोलों का गीत जो केवल एक स्थान और एक ही अंतरे में समाप्त हों” आता यातले दोन बोल कोणते जरा त्याच्या जागा बिगा सांगा बॉ..........! अहो, या बाजू बंद खूल खूल जाय चा आस्वाद घेता घेता बडे गुलाम अली खॉ चे ’बाजू बंद... ही ऐकले. लै अवघड आहे हे शास्त्रीय संगीत प्रकरण. -दिलीप बिरुटे (ढ)

यकु 18/02/2012 - 00:22
ठुमरी आवडलीच झटक्यात. भीमसेन जोशींची ठुमरीच काय शिव्या सुद्धा ऐकण्यासारख्याच म्हणाव्या लागतील ;-) संगीतातलं काही कळत नसलं तरी काही जागा पुन्हा पुन्हा कितीदाही ऐकल्या तरी मन भरत नाही जसं सावनकी बुंदनिया मधलं साऽऽऽ वऽऽ न ऽऽऽ की { http://www.youtube.com/watch?v=efUxislA_Go } लतादीदींच्या वैष्णव जन तो मध्ये म्हणे नरसैंय्यो तेणू दरसन करता, कुळ एको तीर तार्‍या रे {http://www.youtube.com/watch?v=kIvCtJEispY} बाबा महाराजांच्या हरिपाठातलं गायनाचे रंगी शक्ती अद्भुत हे अंगी, हे तो देणे तुमचे देवा, घ्यावी अखंडीत सेवा, अंगी प्रेमाचे भरते, नेघे उतार सरते, तुका म्हणे वाणी प्रेम अमृताची खाणी { http://smashits.com/music/marathi/play/songs/21034/Sampurn-Haripaath/151035/Sampurn-Haripaath.html }

प्रदीप 18/02/2012 - 09:36
लेख छान आहे. त्यातील दुवेही आवडले. पण "स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही. ह्या वर ऊपाय म्हणून ऊपशास्रीय संगीत ( नाट्य संगीत / ठुमरी / दादरा ) ऐकावे".... इथे थोडी ठेच लागली. माझ्यासारख्या (बहुधा, नव्हे नक्कीच) सुमार कुवतीच्या माणसाला हिंदी चित्रपट संगीत आवडते, (१९४५ ते सुमारे १९९० ह्या काळातील). त्यात शब्द आहेत, मेलडी आहे, र्हिदम आहे, लयीशी खेळ आहे. भारतीय शास्त्रीय तसेच लोकसंगीताबरोबरच त्यात अनेकानेक परदेशी संगीताचे अद्भुत मिश्रण आहे; मुख्य म्हणजे भारतीय संगीतात अभावाने असलेले ऑर्केस्ट्रेशन आहे, अ‍ॅरेंजमेंट्स आहेत. विविध गीतकारांच्या बहारदार रचना आहेत, संगीतकारांच्या करामती आहेत, गायक - गायिकांचा अप्रतिम सहभाग आहे, म्युझिशियन्सनी दर्शवलेले कसब आहे. आणि हे सर्व देशाच्या अनेक प्रांतांतून आलेल्या (बंगाल, उत्तर प्रदेश, पंजाब, महाराष्ट्र, गोवा), अनेक धर्मिय (हिंदू, मुस्लिम, पारसी, ख्रिश्चन) असलेल्या माणसांनी तयार केले आहे. तेव्हा ह्यात मी आनंदी आहे, मलातरी निदान कसलही 'उपाय' शोधावा असे वाटत नाही. पण हे थोडे अवांतर झाले. अनेक शास्त्रीय गायक, गायिका सुगम संगीत गातांना शब्दांकडे फारसे लक्ष देत नाहीत, हे दुर्दैवी आहे. कारण अशा तर्‍हेने मग हे संगीत आम जनतेपर्यंत पोहोचणारच कसे? ठुमरी, होरी, कजरी आणि नाट्यसंगीतातील भाव पोहोचणे महत्वाचे आहे असे मानले तर मग इथे हे गायक गायिका कमी पडतात. अजून एक अवांतर करतो: अमुक रागामुळे अमुक प्रहराची व वातावरणाची निर्मिती होते, हे कितपत बरोबर मानायचे? ही आपल्या मनातील असोसिएशन्स असतात. ज्या व्यक्तिस अशी असोशिएशन्स अजिबात नाहीत, तिलाही हे असे आपल्यासारखेच जाणवत असेल का? उदा. एखाद्या चिनी माणसास यमन ऐकवल्यावर त्याला त्यातून बहुधा काहीही, आपल्याला जाणवते तसे-- संध्याकाळच्य वेळेचे वातावरण (मंदीरातील घंटानाद, मशिदीतून ऐकू येणारी अजान) --- भासण्याची शक्यता जवळजवळ नाहीच. हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व. (खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते). सुगम संगीत गातांनाही शब्दांशी फटकून रहाणार्‍या, नव्हे तर त्यांना केवळ शब्दांच्या खुंट्या समजणार्‍या गायक- गायिकांनाही अपवाद आहेतच. उदा. वसंतराव देशपांडे. मला आठवते, सत्तरीच्या दशकाच्या सुरूवातीस त्यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता. त्यात त्यांनी शब्द कसे स्पष्ट उच्चारावेत ह्यावर भर दिला होता. त्यातील एक उदाहरण होते 'कोरवा शिरावर' हे. कुठल्यातरी जुन्या मराठी नाट्यगीतातील आहे हे. वसंतरावांनी ह्या उदाहरणात, अनेकदा गायक हे 'को रवा शिरावर' असे गातात हे प्रात्यक्षिकासकट दाखवले होते. वसंतराव नेहमी गात असत ती सदाबहार रचना येथे देत आहे: http://www.youtube.com/watch?v=TjkWXWdCvSM

In reply to by प्रदीप

रामपुरी 21/02/2012 - 23:07
"स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही." हे कशावरून? प्रयत्न केला तरच रूची निर्माण होते. "जपानी खाद्यपदार्थात भारतीय खाद्यपदार्थासारखी फोडणी नसते त्यामुळे ते बेचव असतात" हे डोक्यात ठेवून खाणाराला ते बेचवच लागतात. मग त्याची रूची निर्माण कशी होणार??? "ज्या व्यक्तिस अशी असोशिएशन्स अजिबात नाहीत, तिलाही हे असे आपल्यासारखेच जाणवत असेल का? " हो. यावर मतमतांतरे आहेत पण मी प्रयोग करुन बघितलेला आहे. "हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व." हे का?? कशावरून??? फक्त सुगम संगीत आणि चित्रपटसंगीताबद्दल ( अवांतरः हल्लीच्या चित्रपटसंगीताला संगीत म्हणावत नाही) बोलत असाल तर ठीक. "खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते" केंव्हा? कुठे? कशासंदर्भात म्हटले ते महत्वाचे. नाहीतर "लताने असे म्हटले आणि शास्त्रीय संगीतात शब्द दुय्यम असतात" या दोन विधानांवरून शास्त्रीय संगीत हे संगीत नव्हे असे अनुमान निघेल. वसंतराव देशपांडे "सुगमसंगीत गायक" नव्हते. ते मुख्यत्वे "शास्त्रीय गायक" होते. त्यांनी दिलेले उदाहरण हे "नाट्यगीताचं" होतं. आणि ते त्या संदर्भातच घेतल जावं.

In reply to by रामपुरी

प्रदीप 22/02/2012 - 18:42
"स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही." हे कशावरून? प्रयत्न केला तरच रूची निर्माण होते.
हे मी म्हटलेले नाही. मूळ धागाप्रवर्तकाने ते म्हटले आहे. मी ते उद्धरीत केले आहे.
"हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व." हे का?? कशावरून??? फक्त सुगम संगीत आणि चित्रपटसंगीताबद्दल ( अवांतरः हल्लीच्या चित्रपटसंगीताला संगीत म्हणावत नाही) बोलत असाल तर ठीक.
मला वाटते धागा सुग्म संगीतावर आहे (ज्याला जोशींनी 'उपशास्त्रीय संगीत' असे म्हटले आहे). तेव्हा मी हे त्याच (पक्षी: सुगम व चित्रपट संगीताच्या) संदर्भातच हे लिहीले आहे.
वसंतराव देशपांडे "सुगमसंगीत गायक" नव्हते. ते मुख्यत्वे "शास्त्रीय गायक" होते. त्यांनी दिलेले उदाहरण हे "नाट्यगीताचं" होतं. आणि ते त्या संदर्भातच घेतल जावं.
हे समजले नाही. वसंतराव शास्त्रीय व त्याचबरोबर सुगम संगीतही गात. पुन्हा: सांगतो-- येथे चर्चा सुगम संगीताची चालली असल्याने माझे विधान त्या संदर्भातच घ्यावे.
"खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते" केंव्हा? कुठे? कशासंदर्भात म्हटले ते महत्वाचे.
वरील उत्तर येथेही लागू आहे. संदर्भ शोधून देता येईल, पण चित्रपट संगीताच्या पुरते हे विधान होते, इतके सांगितले तर ते पुरे व्हावे असे म्हणूया का? असोशिएशनविषयी वेगळा प्रतिसाद देत आहे.

In reply to by रामपुरी

विनोद१८ 02/12/2013 - 19:10
..सावरे अय जैयो......!!! हे एक उत्तरेकदील रागदारीवर आधारीत असे लोक्सन्गीत आहे त्याला 'कजरी' असे म्हणतात. विनोद१८

In reply to by प्रदीप

>अमुक रागामुळे अमुक प्रहराची व वातावरणाची निर्मिती होते, हे कितपत बरोबर मानायचे? ही आपल्या मनातील >असोसिएशन्स असतात. मुद्दा काही अंशी मान्य जरी असला तरीही, राग आणि त्यांचा समय याबद्दल इतकेच सांगू इच्छितो की- अमुक एक राग अमुक एका वेळी गायला/वाजवला असता, त्याचा परिणाम जास्त प्रभावी होतो- ही गोष्ट पूर्वजांनी अनेक वर्षांच्या अनुभवावरून जाणलेली आहे. पण म्हणून अमुक एक राग अमुक एकाच वेळी गावा असे बंधन नाही. > उदा. एखाद्या चिनी माणसास यमन ऐकवल्यावर त्याला त्यातून बहुधा काहीही, आपल्याला जाणवते तसे-- संध्याकाळच्य >वेळेचे वातावरण (मंदीरातील घंटानाद, मशिदीतून ऐकू येणारी अजान) --- भासण्याची शक्यता जवळजवळ नाहीच. बरोबर, पण त्या चिनी माणसाला, चीन देशात संध्याकाळी जसे वातावरण असते तसा भास होण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही. मुळात संगीत हा अनुभवाचा विषय जास्त आहे. -चैतन्य

In reply to by प्रदीप

मेघवेडा 22/02/2012 - 18:26
वसंतराव देशपांडे. मला आठवते, सत्तरीच्या दशकाच्या सुरूवातीस त्यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता. त्यात त्यांनी शब्द कसे स्पष्ट उच्चारावेत ह्यावर भर दिला होता.
वसंतरावांनी "मधुमीलनात या.." हे गाणं कसं म्हणावं आणि कसं म्हणू नये याचं प्रात्यक्षिक दिलेली ध्वनिफीत खूप प्रसिद्ध आहेच. "मधुमिलनात" आणि "मधुमीलनात" यांतला फरक, "सखी बोल जी हो कामना" ही ओळ "सखि, बोल, जि, हो, कामना" अशी कशी म्हटली जाते इ. प्रात्यक्षिक उत्तम दिली आहेत. त्यांचे "सावरे ऐजैय्यो.." या दादर्‍या(?)तले उच्चारही अंधुक अस्पष्ट भासणारे पण प्रत्यक्षात खूप स्पष्ट आहेत. चैतन्यशी चिन्याच्या बाबतीतल्या या शक्यतेबाबत सहमत आहे.

In reply to by प्रदीप

सुबोध खरे 02/12/2013 - 21:19
प्रदीप साहेब आपण म्हणता त्याच्याशी पूर्णपणे सहमत होता येत नाही. पं. वसंतराव देशपांडे यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता.त कार्यक्रम मी पहिला होता आणि मी त्याचे रेकोर्डिंग टेपवर केले होते. को रवा शिरा सारखे त्यांनी शारदा नाटकातील मूर्तिमंत भीती उभी या गाण्यातील शब्द चुकीचे तोडण्याने होणारा अर्थ गौण दाखविला होता. यात "दाखवावयासी मला" ऐवजी एक गायक "दाखवावया सिमला" म्हणत असे ते त्यांनी गाउन दाखविले. पण त्यात शब्द चुकीचे जोडले किंवा तोडले कि काय होते ते दाखविले होते. शुक्रवारी मी पं. जयतीर्थ मेवुंडी यांचे गायनाचा कार्यक्रमाला गेलो होते त्यांनी गायलेले "भाग्यदा लक्ष्मी बारम्मा" हे कानडीतील भजन परत ऐकण्याचे भाग्य मला लाभले. कानडीतील एकही शब्दाचा अर्थ कळत नसताना मी त्या भजनाचा इतक्यांदा आस्वाद घेतला आहे. यात माझ्या मनाचे कोणतेही संदर्भ(ASSOCIATIONS) नाहीत. शंकराभरणम नावाचा तामिळ सिनेमा मी पाहिला. सिनेमा मधील ओ का ठो कळले नाहीं तरीही त्याचे संगीत मनाला भावले. बर्याच नाट्यसंगीताच्या पदांचे अर्थ मला माहित नाहीत पण त्यातील सुरंची अवीट गोडी आजही मला भुरळ घालते उदा. विमला धरनिकटी मोह हा पापी. हे पं सुरेश हळदणकर आणी पं. प्रभाकर कारेकर यांनी गायलेली पदे. फार कशाला आरती प्रभू यांची कित्येक गीते अशी आहेत कि ज्यांचे अर्थ मला कळत नाहीत. उदा. गेले द्यायचे ते राहून तुझे नक्षत्रांचे देणे. ( या गाण्याचा अर्थ कोणी सांगेल काय?) माझे मराठी फार उच्च आहे असा माझा दावा मुळीच नाही पण मातृभाषेत मी दहावी पर्यंत शिक्षण घेतलेले आहे त्यामुळे माझे मराठी इतके कच्चे हि नाही.

उद्दाम 02/12/2013 - 12:19
हे गाणे मी ऐकतो. लताबैंचे आहे, ते ऐकतो.. पण या गाण्याचा अर्थ काय आहे? बाजुबंद कशाला खुलायला हवा आहे? संपूर्ण बंदिश / गाणे देऊन अर्थ सांगावा ही विनंती.

रमेश आठवले 02/12/2013 - 13:04
शास्त्रीय संगीता बाबतचे सर्व प्रश्न नेहमी पडणार्या जवळ जवळ सर्व प्रश्नांची उत्तरे कुमार गंधर्व यांनी त्यांच्या दोन तासांच्या मुलाखतीत दिली आहेत. ऐका- https://www.youtube.com/watch?v=WrUSemNWBXY https://www.youtube.com/watch?v=pQkJC7vxL98 https://www.youtube.com/watch?v=Sn3v6EHb8Pw https://www.youtube.com/watch?v=oZvdzIx7GlQ

नीलकांत 04/12/2013 - 14:28
शास्त्रीय संगीतामधील काही कळत नाही. भीमसेनजी, शोभा गुर्टू, राशीद खान यांना ऐकणे आवडते. बाकी वरच्या लेखासोबत अन्य सदस्यांच्या प्रतिसादामधून चर्चा वाचतोय. जोशीसाहेबांनी या विषयावर सलग लिहावे म्हणजे माझ्यासारख्या लोकांनाही काही कळेल.

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

जग्गु'चा -डिफरंट स्ट्रोक्स- नावाचा अल्बम आहे.त्यातलं गाणं आहे हे. सगळा अल्बमच लाजवाब! :) त्यातलं माझं अवडतं मंजे- "करत रार..." --क्या बात! :) http://mio.to/album/51-Urdu_Ghazals/4627-Different_Strokes__Hindustani_Classical_/#/album/51-Urdu_Ghazals/4627-Differ

In reply to by अत्रुप्त आत्मा

दुव्याबद्दल धन्स. छानच. मजा आली. सावरिया ने कैसा जादु डाला रे. खुल खुल जाये रे बाजु बंद. जादु की पुडिया, भर भर मारी क्या जाने, वैद बिचारा रे.... खुल खुल जा खुल जा.... अहाहा. आपल्याला असे दुवे मिळत गेले तर आपल्याला (म्हणजे मला० शास्त्रीय गाणे अधिक आवडतील असे वाटायला लागले. -दिलीप बिरुटे (कानसेन)

In reply to by उद्दाम

राही 05/12/2013 - 14:29
खरंच अर्थ हवाय का? तर हा आहे. त्या सावळ्याने अशी काही जादूची पूड अंगावर शिंपडलीय की वैद्यालाही खरा आजार कळत नाहीय. (प्रणयभावना उचंबळून आल्यामुळे) दंडावर बाजूबंद तटतटून उघडतोय. हे म्हणजे आपल्याकडच्या लावणीमध्ये दंडावर चोळी उसवावी तसे आहे.

राही 05/12/2013 - 14:38
म.फैयाझखानसाहेबांचे हे गाणे रेडिओवर ऐकले होते तेव्हा शास्त्रीयसंगीतातले काहीही कळत नसूनसुद्धा(आताही कळत नाही) रात्रीच्या त्या शांत वेळी अंगावर अक्षरशः रोमांच उठले होते. नंतरही ते ऐकले. पण तो अनुभव आला नाही. जुन्या आठवणी ताज्या केल्यात. धन्यवाद.

पैसा 17/02/2012 - 20:21
दोन्ही सुंदरच आहेत! आणि मिपावर स्वागत. असेच पण गाण्याची जास्त माहिती देणारे जरा मोठे लेख लिहा!

रामदास 17/02/2012 - 20:28
मी ऐकली आहे .स्व.अमीरखानसाहेबांच्या आवाजात ऐकली आहे. नाट्य संगीत / ठुमरी / दादरा ऐकताना पण नक्की काय शब्द असावेत असा प्रश्न बर्‍याच वेळा पडतो. तुम्ही या छोट्याशा टिपणातून झकास सुरुवात केली आहे .या नंतर अधिक विस्ताराने लिहावे अशी विनंती. अवांतर : अशाच प्रकारे "बनाव बतीया हटो काहे को झूटी "ची पण ओळख करून द्यावी.

In reply to by रामदास

रमेश आठवले 02/12/2013 - 12:56
ही ठुमरी/गझल, आफ्ताबे मौसिकी ( संगीताचा सूर्य ) मरहूम फैयाज खान साहेब म्हणत असत. तीचा धागा खाली देत आहे. ही त्यांची बंदिश फार लोकप्रिय झाली होती. http://smashits.saavn.com/audio/player.cfm?vt1xD5gO1JUldCk2PCoOcCehnrtdH8i1 त्यानंतर तीच बंदिश कै. मन्ना डे यांनी मंझिल या सिनेमा साठी गायली होती. तीचा धागा देत आहे. http://www.youtube.com/watch?v=JqqaXWsXAN0

शास्त्रीय संगीत आमच्या डोक्यावरुन जातं. कानाला गोड लागलं तर थोडं थबकलो तर थबकलो नै तर पास. अशा वेळी आपण शास्त्रीय संगीताची ओळख करुन देत असाल तर विस्तारानं समजून घ्यायला आवडेल. आता आपण वर दोन दुवे ठुमर्‍यांचे दिले आहेत. पण, यांना ठुमर्‍याच का म्हणायचे ? ठुमर्‍यांच्या काही खाणाखुणा सांगितल्या तर बरं होईल. गुगलून पाहिलं तर एक दुवा सापडला ” एक प्रकार का छोटा सा गीत । दौ बोलों का गीत जो केवल एक स्थान और एक ही अंतरे में समाप्त हों” आता यातले दोन बोल कोणते जरा त्याच्या जागा बिगा सांगा बॉ..........! अहो, या बाजू बंद खूल खूल जाय चा आस्वाद घेता घेता बडे गुलाम अली खॉ चे ’बाजू बंद... ही ऐकले. लै अवघड आहे हे शास्त्रीय संगीत प्रकरण. -दिलीप बिरुटे (ढ)

यकु 18/02/2012 - 00:22
ठुमरी आवडलीच झटक्यात. भीमसेन जोशींची ठुमरीच काय शिव्या सुद्धा ऐकण्यासारख्याच म्हणाव्या लागतील ;-) संगीतातलं काही कळत नसलं तरी काही जागा पुन्हा पुन्हा कितीदाही ऐकल्या तरी मन भरत नाही जसं सावनकी बुंदनिया मधलं साऽऽऽ वऽऽ न ऽऽऽ की { http://www.youtube.com/watch?v=efUxislA_Go } लतादीदींच्या वैष्णव जन तो मध्ये म्हणे नरसैंय्यो तेणू दरसन करता, कुळ एको तीर तार्‍या रे {http://www.youtube.com/watch?v=kIvCtJEispY} बाबा महाराजांच्या हरिपाठातलं गायनाचे रंगी शक्ती अद्भुत हे अंगी, हे तो देणे तुमचे देवा, घ्यावी अखंडीत सेवा, अंगी प्रेमाचे भरते, नेघे उतार सरते, तुका म्हणे वाणी प्रेम अमृताची खाणी { http://smashits.com/music/marathi/play/songs/21034/Sampurn-Haripaath/151035/Sampurn-Haripaath.html }

प्रदीप 18/02/2012 - 09:36
लेख छान आहे. त्यातील दुवेही आवडले. पण "स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही. ह्या वर ऊपाय म्हणून ऊपशास्रीय संगीत ( नाट्य संगीत / ठुमरी / दादरा ) ऐकावे".... इथे थोडी ठेच लागली. माझ्यासारख्या (बहुधा, नव्हे नक्कीच) सुमार कुवतीच्या माणसाला हिंदी चित्रपट संगीत आवडते, (१९४५ ते सुमारे १९९० ह्या काळातील). त्यात शब्द आहेत, मेलडी आहे, र्हिदम आहे, लयीशी खेळ आहे. भारतीय शास्त्रीय तसेच लोकसंगीताबरोबरच त्यात अनेकानेक परदेशी संगीताचे अद्भुत मिश्रण आहे; मुख्य म्हणजे भारतीय संगीतात अभावाने असलेले ऑर्केस्ट्रेशन आहे, अ‍ॅरेंजमेंट्स आहेत. विविध गीतकारांच्या बहारदार रचना आहेत, संगीतकारांच्या करामती आहेत, गायक - गायिकांचा अप्रतिम सहभाग आहे, म्युझिशियन्सनी दर्शवलेले कसब आहे. आणि हे सर्व देशाच्या अनेक प्रांतांतून आलेल्या (बंगाल, उत्तर प्रदेश, पंजाब, महाराष्ट्र, गोवा), अनेक धर्मिय (हिंदू, मुस्लिम, पारसी, ख्रिश्चन) असलेल्या माणसांनी तयार केले आहे. तेव्हा ह्यात मी आनंदी आहे, मलातरी निदान कसलही 'उपाय' शोधावा असे वाटत नाही. पण हे थोडे अवांतर झाले. अनेक शास्त्रीय गायक, गायिका सुगम संगीत गातांना शब्दांकडे फारसे लक्ष देत नाहीत, हे दुर्दैवी आहे. कारण अशा तर्‍हेने मग हे संगीत आम जनतेपर्यंत पोहोचणारच कसे? ठुमरी, होरी, कजरी आणि नाट्यसंगीतातील भाव पोहोचणे महत्वाचे आहे असे मानले तर मग इथे हे गायक गायिका कमी पडतात. अजून एक अवांतर करतो: अमुक रागामुळे अमुक प्रहराची व वातावरणाची निर्मिती होते, हे कितपत बरोबर मानायचे? ही आपल्या मनातील असोसिएशन्स असतात. ज्या व्यक्तिस अशी असोशिएशन्स अजिबात नाहीत, तिलाही हे असे आपल्यासारखेच जाणवत असेल का? उदा. एखाद्या चिनी माणसास यमन ऐकवल्यावर त्याला त्यातून बहुधा काहीही, आपल्याला जाणवते तसे-- संध्याकाळच्य वेळेचे वातावरण (मंदीरातील घंटानाद, मशिदीतून ऐकू येणारी अजान) --- भासण्याची शक्यता जवळजवळ नाहीच. हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व. (खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते). सुगम संगीत गातांनाही शब्दांशी फटकून रहाणार्‍या, नव्हे तर त्यांना केवळ शब्दांच्या खुंट्या समजणार्‍या गायक- गायिकांनाही अपवाद आहेतच. उदा. वसंतराव देशपांडे. मला आठवते, सत्तरीच्या दशकाच्या सुरूवातीस त्यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता. त्यात त्यांनी शब्द कसे स्पष्ट उच्चारावेत ह्यावर भर दिला होता. त्यातील एक उदाहरण होते 'कोरवा शिरावर' हे. कुठल्यातरी जुन्या मराठी नाट्यगीतातील आहे हे. वसंतरावांनी ह्या उदाहरणात, अनेकदा गायक हे 'को रवा शिरावर' असे गातात हे प्रात्यक्षिकासकट दाखवले होते. वसंतराव नेहमी गात असत ती सदाबहार रचना येथे देत आहे: http://www.youtube.com/watch?v=TjkWXWdCvSM

In reply to by प्रदीप

रामपुरी 21/02/2012 - 23:07
"स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही." हे कशावरून? प्रयत्न केला तरच रूची निर्माण होते. "जपानी खाद्यपदार्थात भारतीय खाद्यपदार्थासारखी फोडणी नसते त्यामुळे ते बेचव असतात" हे डोक्यात ठेवून खाणाराला ते बेचवच लागतात. मग त्याची रूची निर्माण कशी होणार??? "ज्या व्यक्तिस अशी असोशिएशन्स अजिबात नाहीत, तिलाही हे असे आपल्यासारखेच जाणवत असेल का? " हो. यावर मतमतांतरे आहेत पण मी प्रयोग करुन बघितलेला आहे. "हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व." हे का?? कशावरून??? फक्त सुगम संगीत आणि चित्रपटसंगीताबद्दल ( अवांतरः हल्लीच्या चित्रपटसंगीताला संगीत म्हणावत नाही) बोलत असाल तर ठीक. "खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते" केंव्हा? कुठे? कशासंदर्भात म्हटले ते महत्वाचे. नाहीतर "लताने असे म्हटले आणि शास्त्रीय संगीतात शब्द दुय्यम असतात" या दोन विधानांवरून शास्त्रीय संगीत हे संगीत नव्हे असे अनुमान निघेल. वसंतराव देशपांडे "सुगमसंगीत गायक" नव्हते. ते मुख्यत्वे "शास्त्रीय गायक" होते. त्यांनी दिलेले उदाहरण हे "नाट्यगीताचं" होतं. आणि ते त्या संदर्भातच घेतल जावं.

In reply to by रामपुरी

प्रदीप 22/02/2012 - 18:42
"स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही." हे कशावरून? प्रयत्न केला तरच रूची निर्माण होते.
हे मी म्हटलेले नाही. मूळ धागाप्रवर्तकाने ते म्हटले आहे. मी ते उद्धरीत केले आहे.
"हे लिहीण्याचे कारण इतकेच की गाण्यात शब्द सर्वात महत्वाचे, मग त्यामागून इतर सर्व." हे का?? कशावरून??? फक्त सुगम संगीत आणि चित्रपटसंगीताबद्दल ( अवांतरः हल्लीच्या चित्रपटसंगीताला संगीत म्हणावत नाही) बोलत असाल तर ठीक.
मला वाटते धागा सुग्म संगीतावर आहे (ज्याला जोशींनी 'उपशास्त्रीय संगीत' असे म्हटले आहे). तेव्हा मी हे त्याच (पक्षी: सुगम व चित्रपट संगीताच्या) संदर्भातच हे लिहीले आहे.
वसंतराव देशपांडे "सुगमसंगीत गायक" नव्हते. ते मुख्यत्वे "शास्त्रीय गायक" होते. त्यांनी दिलेले उदाहरण हे "नाट्यगीताचं" होतं. आणि ते त्या संदर्भातच घेतल जावं.
हे समजले नाही. वसंतराव शास्त्रीय व त्याचबरोबर सुगम संगीतही गात. पुन्हा: सांगतो-- येथे चर्चा सुगम संगीताची चालली असल्याने माझे विधान त्या संदर्भातच घ्यावे.
"खुद्द लतानेही एकदा असेच म्हटल्याचे आठवते" केंव्हा? कुठे? कशासंदर्भात म्हटले ते महत्वाचे.
वरील उत्तर येथेही लागू आहे. संदर्भ शोधून देता येईल, पण चित्रपट संगीताच्या पुरते हे विधान होते, इतके सांगितले तर ते पुरे व्हावे असे म्हणूया का? असोशिएशनविषयी वेगळा प्रतिसाद देत आहे.

In reply to by रामपुरी

विनोद१८ 02/12/2013 - 19:10
..सावरे अय जैयो......!!! हे एक उत्तरेकदील रागदारीवर आधारीत असे लोक्सन्गीत आहे त्याला 'कजरी' असे म्हणतात. विनोद१८

In reply to by प्रदीप

>अमुक रागामुळे अमुक प्रहराची व वातावरणाची निर्मिती होते, हे कितपत बरोबर मानायचे? ही आपल्या मनातील >असोसिएशन्स असतात. मुद्दा काही अंशी मान्य जरी असला तरीही, राग आणि त्यांचा समय याबद्दल इतकेच सांगू इच्छितो की- अमुक एक राग अमुक एका वेळी गायला/वाजवला असता, त्याचा परिणाम जास्त प्रभावी होतो- ही गोष्ट पूर्वजांनी अनेक वर्षांच्या अनुभवावरून जाणलेली आहे. पण म्हणून अमुक एक राग अमुक एकाच वेळी गावा असे बंधन नाही. > उदा. एखाद्या चिनी माणसास यमन ऐकवल्यावर त्याला त्यातून बहुधा काहीही, आपल्याला जाणवते तसे-- संध्याकाळच्य >वेळेचे वातावरण (मंदीरातील घंटानाद, मशिदीतून ऐकू येणारी अजान) --- भासण्याची शक्यता जवळजवळ नाहीच. बरोबर, पण त्या चिनी माणसाला, चीन देशात संध्याकाळी जसे वातावरण असते तसा भास होण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही. मुळात संगीत हा अनुभवाचा विषय जास्त आहे. -चैतन्य

In reply to by प्रदीप

मेघवेडा 22/02/2012 - 18:26
वसंतराव देशपांडे. मला आठवते, सत्तरीच्या दशकाच्या सुरूवातीस त्यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता. त्यात त्यांनी शब्द कसे स्पष्ट उच्चारावेत ह्यावर भर दिला होता.
वसंतरावांनी "मधुमीलनात या.." हे गाणं कसं म्हणावं आणि कसं म्हणू नये याचं प्रात्यक्षिक दिलेली ध्वनिफीत खूप प्रसिद्ध आहेच. "मधुमिलनात" आणि "मधुमीलनात" यांतला फरक, "सखी बोल जी हो कामना" ही ओळ "सखि, बोल, जि, हो, कामना" अशी कशी म्हटली जाते इ. प्रात्यक्षिक उत्तम दिली आहेत. त्यांचे "सावरे ऐजैय्यो.." या दादर्‍या(?)तले उच्चारही अंधुक अस्पष्ट भासणारे पण प्रत्यक्षात खूप स्पष्ट आहेत. चैतन्यशी चिन्याच्या बाबतीतल्या या शक्यतेबाबत सहमत आहे.

In reply to by प्रदीप

सुबोध खरे 02/12/2013 - 21:19
प्रदीप साहेब आपण म्हणता त्याच्याशी पूर्णपणे सहमत होता येत नाही. पं. वसंतराव देशपांडे यांनी 'मराठी नाट्यसंगीताची वाटचाल' असा प्रायोजित कार्यक्रम सादर केला होता.त कार्यक्रम मी पहिला होता आणि मी त्याचे रेकोर्डिंग टेपवर केले होते. को रवा शिरा सारखे त्यांनी शारदा नाटकातील मूर्तिमंत भीती उभी या गाण्यातील शब्द चुकीचे तोडण्याने होणारा अर्थ गौण दाखविला होता. यात "दाखवावयासी मला" ऐवजी एक गायक "दाखवावया सिमला" म्हणत असे ते त्यांनी गाउन दाखविले. पण त्यात शब्द चुकीचे जोडले किंवा तोडले कि काय होते ते दाखविले होते. शुक्रवारी मी पं. जयतीर्थ मेवुंडी यांचे गायनाचा कार्यक्रमाला गेलो होते त्यांनी गायलेले "भाग्यदा लक्ष्मी बारम्मा" हे कानडीतील भजन परत ऐकण्याचे भाग्य मला लाभले. कानडीतील एकही शब्दाचा अर्थ कळत नसताना मी त्या भजनाचा इतक्यांदा आस्वाद घेतला आहे. यात माझ्या मनाचे कोणतेही संदर्भ(ASSOCIATIONS) नाहीत. शंकराभरणम नावाचा तामिळ सिनेमा मी पाहिला. सिनेमा मधील ओ का ठो कळले नाहीं तरीही त्याचे संगीत मनाला भावले. बर्याच नाट्यसंगीताच्या पदांचे अर्थ मला माहित नाहीत पण त्यातील सुरंची अवीट गोडी आजही मला भुरळ घालते उदा. विमला धरनिकटी मोह हा पापी. हे पं सुरेश हळदणकर आणी पं. प्रभाकर कारेकर यांनी गायलेली पदे. फार कशाला आरती प्रभू यांची कित्येक गीते अशी आहेत कि ज्यांचे अर्थ मला कळत नाहीत. उदा. गेले द्यायचे ते राहून तुझे नक्षत्रांचे देणे. ( या गाण्याचा अर्थ कोणी सांगेल काय?) माझे मराठी फार उच्च आहे असा माझा दावा मुळीच नाही पण मातृभाषेत मी दहावी पर्यंत शिक्षण घेतलेले आहे त्यामुळे माझे मराठी इतके कच्चे हि नाही.

उद्दाम 02/12/2013 - 12:19
हे गाणे मी ऐकतो. लताबैंचे आहे, ते ऐकतो.. पण या गाण्याचा अर्थ काय आहे? बाजुबंद कशाला खुलायला हवा आहे? संपूर्ण बंदिश / गाणे देऊन अर्थ सांगावा ही विनंती.

रमेश आठवले 02/12/2013 - 13:04
शास्त्रीय संगीता बाबतचे सर्व प्रश्न नेहमी पडणार्या जवळ जवळ सर्व प्रश्नांची उत्तरे कुमार गंधर्व यांनी त्यांच्या दोन तासांच्या मुलाखतीत दिली आहेत. ऐका- https://www.youtube.com/watch?v=WrUSemNWBXY https://www.youtube.com/watch?v=pQkJC7vxL98 https://www.youtube.com/watch?v=Sn3v6EHb8Pw https://www.youtube.com/watch?v=oZvdzIx7GlQ

नीलकांत 04/12/2013 - 14:28
शास्त्रीय संगीतामधील काही कळत नाही. भीमसेनजी, शोभा गुर्टू, राशीद खान यांना ऐकणे आवडते. बाकी वरच्या लेखासोबत अन्य सदस्यांच्या प्रतिसादामधून चर्चा वाचतोय. जोशीसाहेबांनी या विषयावर सलग लिहावे म्हणजे माझ्यासारख्या लोकांनाही काही कळेल.

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

जग्गु'चा -डिफरंट स्ट्रोक्स- नावाचा अल्बम आहे.त्यातलं गाणं आहे हे. सगळा अल्बमच लाजवाब! :) त्यातलं माझं अवडतं मंजे- "करत रार..." --क्या बात! :) http://mio.to/album/51-Urdu_Ghazals/4627-Different_Strokes__Hindustani_Classical_/#/album/51-Urdu_Ghazals/4627-Differ

In reply to by अत्रुप्त आत्मा

दुव्याबद्दल धन्स. छानच. मजा आली. सावरिया ने कैसा जादु डाला रे. खुल खुल जाये रे बाजु बंद. जादु की पुडिया, भर भर मारी क्या जाने, वैद बिचारा रे.... खुल खुल जा खुल जा.... अहाहा. आपल्याला असे दुवे मिळत गेले तर आपल्याला (म्हणजे मला० शास्त्रीय गाणे अधिक आवडतील असे वाटायला लागले. -दिलीप बिरुटे (कानसेन)

In reply to by उद्दाम

राही 05/12/2013 - 14:29
खरंच अर्थ हवाय का? तर हा आहे. त्या सावळ्याने अशी काही जादूची पूड अंगावर शिंपडलीय की वैद्यालाही खरा आजार कळत नाहीय. (प्रणयभावना उचंबळून आल्यामुळे) दंडावर बाजूबंद तटतटून उघडतोय. हे म्हणजे आपल्याकडच्या लावणीमध्ये दंडावर चोळी उसवावी तसे आहे.

राही 05/12/2013 - 14:38
म.फैयाझखानसाहेबांचे हे गाणे रेडिओवर ऐकले होते तेव्हा शास्त्रीयसंगीतातले काहीही कळत नसूनसुद्धा(आताही कळत नाही) रात्रीच्या त्या शांत वेळी अंगावर अक्षरशः रोमांच उठले होते. नंतरही ते ऐकले. पण तो अनुभव आला नाही. जुन्या आठवणी ताज्या केल्यात. धन्यवाद.
माझ्या अने़क मित्राना शास्त्रीय संगीता मध्ये रूची नाही असे नाही , पण मुद्दाम म्हणून ऐकत नाहीत. ह्याचे एक महत्वाचे कारण म्हणजे अनेक गायक -गायिका ख्याल गाताना शब्द / बोल व त्यामधील "भाव" ह्या कडे पूर्ण दुर्लक्ष करतात. त्या अर्थाने ही स्वरप्रधान गायकीच आहे. त्यामुळे स्वरांची तोंड ओळख सुद्धा नसलेल्या सामान्य श्रोत्याला ह्या संगीतामध्ये रूची निर्माण होत नाही. ह्या वर ऊपाय म्हणून ऊपशास्रीय संगीत ( नाट्य संगीत / ठुमरी / दादरा ) ऐकावे. थोड्या दिवसात मध्ये अपोआप गोडी निर्माण होईल. मिपा वर जर कोणी शा.

गीतगुंजन - १५ : व्हॅलेन्टाईन डे स्पेशल

प्रास ·

गवि 14/02/2012 - 17:26
कारमधे नेहमी लावतो हे गाणं.. यू बी ४० ने खास रेगी स्टाईलमधे आणि इतरही अनेकांनी याच्या वेगवेगळ्या व्हर्शन्स गायल्या आहेत.. मस्त..... आज घरी जाताना कारमधे परत ऐकणार.

In reply to by गवि

प्रास 14/02/2012 - 17:32
रेगे वर्जन डान्स नंबरसारखं वाटतं रे! सोनी आणि शेर् यांचं सादरीकरण आजच्या दिवसाची 'प्रेमदिनी' भावना जास्त सुंदर प्रकारे व्यक्त करतंय असंच वाटतंय मला, म्हणून त्यांचंच वर्जन इथे दिलंय. आजच्या दिवशी सोनी आणि शेर् नी गायलेलं गाणं गाडीतनं ऐकत जा..... एकदम दिल-खुश होऊन जाशील, यार.....

गवि 14/02/2012 - 17:26
कारमधे नेहमी लावतो हे गाणं.. यू बी ४० ने खास रेगी स्टाईलमधे आणि इतरही अनेकांनी याच्या वेगवेगळ्या व्हर्शन्स गायल्या आहेत.. मस्त..... आज घरी जाताना कारमधे परत ऐकणार.

In reply to by गवि

प्रास 14/02/2012 - 17:32
रेगे वर्जन डान्स नंबरसारखं वाटतं रे! सोनी आणि शेर् यांचं सादरीकरण आजच्या दिवसाची 'प्रेमदिनी' भावना जास्त सुंदर प्रकारे व्यक्त करतंय असंच वाटतंय मला, म्हणून त्यांचंच वर्जन इथे दिलंय. आजच्या दिवशी सोनी आणि शेर् नी गायलेलं गाणं गाडीतनं ऐकत जा..... एकदम दिल-खुश होऊन जाशील, यार.....
3

"आय विल ऑल्वेज लव यू, व्हिटनी ह्यूस्टन"

प्रास ·

गवि 13/02/2012 - 17:05
समयोचित लेख. वाटच पहात होतो तुझ्या व्हिटनीवरच्या लेखाची. अजूनही "आय एम युअर बेबी टुनाईट" चे अडनिड्या वयात ऐकून मनात घुसून बसलेले स्वर घुमताहेत.. आत्ताच ऐकल्यासारखे.. आणि "आय विल ऑल्वेज लव्ह यू" सुद्धा..अगदी त्याच्या व्हिडीओसकट. ग्रॅमी तोंडावर आलेली असताना तिचा मृत्यू झाला.. अर्थात ग्रॅमी अवॉर्ड्सची अनभिषिक्त सम्राज्ञी असूनही व्यसनामुळे ग्रॅमीपासून अनेक वर्षं ती दूर गेली होती.. तिची लीगसी नेहमीच राहील..

यशोधरा 13/02/2012 - 18:49
ही पण जमल्यास वर add कराल का प्लीज? 1. run to you 2. if you say my eyes are beautiful - जेरेमी जॅक्सनबरोबर बहुतेक 3. If you believe - मराया केरीबरोबर. ४. could I have this kiss - एनरिक् इग्लियास ५. I beleive in you and me व्हिटनी :(

jaypal 13/02/2012 - 22:11
अप्रतिम आढावा. का कोणास ठाऊक पण व्हिटनी ह्यूस्टन नाव ऐकल की मला लगेच " फ्रॉम अ डिस्टन्स गॉड इज वॉचिंग अस" हेच गाण आठवत :-)

गवि 13/02/2012 - 17:05
समयोचित लेख. वाटच पहात होतो तुझ्या व्हिटनीवरच्या लेखाची. अजूनही "आय एम युअर बेबी टुनाईट" चे अडनिड्या वयात ऐकून मनात घुसून बसलेले स्वर घुमताहेत.. आत्ताच ऐकल्यासारखे.. आणि "आय विल ऑल्वेज लव्ह यू" सुद्धा..अगदी त्याच्या व्हिडीओसकट. ग्रॅमी तोंडावर आलेली असताना तिचा मृत्यू झाला.. अर्थात ग्रॅमी अवॉर्ड्सची अनभिषिक्त सम्राज्ञी असूनही व्यसनामुळे ग्रॅमीपासून अनेक वर्षं ती दूर गेली होती.. तिची लीगसी नेहमीच राहील..

यशोधरा 13/02/2012 - 18:49
ही पण जमल्यास वर add कराल का प्लीज? 1. run to you 2. if you say my eyes are beautiful - जेरेमी जॅक्सनबरोबर बहुतेक 3. If you believe - मराया केरीबरोबर. ४. could I have this kiss - एनरिक् इग्लियास ५. I beleive in you and me व्हिटनी :(

jaypal 13/02/2012 - 22:11
अप्रतिम आढावा. का कोणास ठाऊक पण व्हिटनी ह्यूस्टन नाव ऐकल की मला लगेच " फ्रॉम अ डिस्टन्स गॉड इज वॉचिंग अस" हेच गाण आठवत :-)
१९९२ सालच्या एप्रिल महिन्यात मी एका मोठ्या संकटातून पार झालो. अनेक दिवसांचा माझ्यावरचा 'पालकीय' पहारा त्यावेळी उठला. मी त्यावेळेपूर्वी हवा तेवढा झोपू शकत नव्हतो, खेळू शकत नव्हतो, इतकंच काय तर अगदी हवं ते पुस्तकही वाचू शकत नव्हतो. माझ्या या सगळ्या आवडत्या गोष्टींवर बंधनं टाकण्यात आली होती. माझ्यावर तोपर्यंत शेजार्‍यापाजार्‍यांपासून सतत कुणी ना कुणी लक्ष ठेऊन आहे असंच वाटायचं. बारावीची परीक्षा देत होतो ना मी त्या वर्षी! एप्रिल महिन्यात ती संपली आणि मी एका स्थानबद्धतेतून मला हवं तसं वागण्यासाठी मुक्त झालो.