दिवाळी आणि दिवाळी अंक २०१८

अवघड आहे पण गतवर्षी चा लोकमत चा अंक आवडला होता. एका विशिष्ट कल्पनेवरील लेख होते. त्यांच्या जाडजूड अंकात जाहिरातींच्या पानांचा मात्र भडक भडिमार असतो !

१९९२ पासूनचे अंक घेत आहे. लिस्ट खाली देत आहे. १. आवाज (मधूकर पाटकर ह्यांचा) २. शतायुषी ३. किस्त्रीम ४. जत्रा (रविवारची) ५. अक्षर ६. माहेर ७. कथाश्री ८. मेनका ९. श्री व सौ १०. अमृत (सध्या बंद झालेले आहे.) ११. धनंजय १२. सकाळ १३. महाराष्ट्र टाइम्स १४. लोकसत्ता १५. आवाज (दुसरा) १६. जत्रा (दुसरा) पुर्वी ताजे दिवाळी अंक विकत घेत असे.(त्यावेळी वलसाड आणि चिपळूणला रहात असल्याने, शिळ्या अंकांचा पर्याय उपलब्ध न्हवता.त्यामुळे अंक विकत घेणे भाग होते.शिवाय एजंट ओळखीचा असल्याने, आगावू नोंदणी केली आणि अ‍ॅडव्हान्स पैसे दिले की, १०% कन्सेशन पण मिळायचे.) पण सध्या दिवाळी अंक, सार्वजनिक दिवाळी अंक, मार्च-एप्रिल मध्ये स्वस्तात विकायला काढतात.२५०० ते ३०००चे दिवाळी अंक २००-३०० रुपयात मिळतात.

अनेक विषय त्यात हाताळले जातात. आता माझ्याकडे धनंजय, अक्षरधारा, लोकसत्ता, महाराष्ट्र टाईम्स ,उत्तम अनुवाद,लोकप्रभा, माहेर, सामना, झी मराठी , लोकमत इत्यादी अंक आहेत . अजून घेईन मग उद्या परवा.

मला ‘कथाश्री’ आवडतो. एक कथा व एक लेख असे एक आड एक छापलेले असतात. त्यामुळे मजा येते.

झीचा अंक मागच्या वर्षी पाहिला. चानेलवरच्याच मुलाखती,गोष्टी पुन्हा असतात कलाकारांच्या. पण पण पण कलाकार म्हणजे सर्व मराठी मनोरंजनाचे नाहीत, फक्त झीचे. काही कामाचे नाही. कालनिर्णय अंक जुनासुद्धा वाचला तरी चालतो. बाकी दिवाळी अंकांत नेहमीचे यशस्वी लेखक बटाटेवडे शिळे गरम डब्बलफ्राइ करतात. नवीन लेखकांचे साहित्य वाचावे.

नाही तुच्छ लेखत. पण झालय काय टिव्हि चानेलसवर अगोदर मनोरंजन झालेले असते. कथा कादंबऱ्यांतल्या सर्व घटनांचे संभाव्य पर्याय रोजच्या चाळीसेक मालिकांतून मांडले जात असतात. राजकीय चर्चा साडेनवाला तीन दाढीवाले आणि दोन बिन दाढीवाले रोजच्या रोज घडवतात. पाककृती (गूळ सोडून) सर्व जिन्नस घालून केलेल्या दाखवल्या जात असतात. कलाकार आतला आवाज थांब म्हणेपर्यंत ऐकवत असतात. आरोग्याचे सल्ले सतत फोनइनमधून सुरूच असतात. दिवाळी अंकांसाठी वेगळे काही उरतच नाही. लेखकांना एक चेक येतो मानधनाचा.

नकारात्मक प्रतिसाद उगाचच दिला अगोदर. -- कंदिल कसा बनवायचा लेख टाकण्याचा विचार होता पण लक्षात आलं कुणाला हाती बनवायचा उत्साह राहिला नाही. बाजारातून आवडलेला घेऊन येतात.

आमच्या लायब्ररीमध्ये दिवाळी अंक ची स्पेशल स्कीम असते. 4 महिने 100 ₹ फी मध्ये 2 महिने अंक वाचायला मिळतात. त्यानंतर मार्च नंतर ते सर्वांसाठी उपलब्ध होतात. या योजनेला उत्तम प्रतिसाद मिळतो. ( पाकृ ची पाने फाडून ठेवणाऱ्या काकू सोडल्या तर बाकी अंक व्यवस्थित असतो )

धनंजयचा दिवाळी अंक एकदोनदा विकत घेऊन वाचला होता तेव्हढेच. बाकी दिवाळी अंक वाचायला फारसे आवडत नाहीत त्यामुळे कधी वाचले जात नाहीत.

भटकंती अंक पुर्वी चांगला होता. आता ते मासिकसुद्धा बहुतेक बंद झाले॥ पर्यटनाविषयी लेख चांगले असायचे. परंतू आता पर्यटन हे आयोजकांतर्फे ,टुअरमधून करण्याचे प्रमाण फार वाढले आहे. माहिती मिळूनही त्याचा उपयोग करणारे कमीच. स्वत: जाणारेही ट्रिपअडवाइजर, इबिबो इत्यादिंवर विसंबून तेचतेच पाहतात ,ठराविक हॅाटेलांत राहतात. साहस,हुरहुर संपली आहे. मग काही वेगळे लेख आले तर बरे.

गड, किल्ले, लेणी,इत्यादि तीच असतात आणि आमच्या वर्णनांतला गमतीदारपणा जाऊन भारंभार ऐतिहासिक टिपणं देऊन वाचकांस बेजार करण्याची कठीण शैली शिरू लागली आहे. पंधरावीस वयोगटातली मुलं जाऊन फार गंमतीदार लिहितात, फोटो टाकतात ते वाचायला सर्वांनाच आवडते.

अक्षरनामाचा ऑनलाईन आहे. त्यांच्या प्रवृत्तीप्रमाणे थोडा डावीकडे झुकलेला आहे पण काही लेख वाचनीय आहेत. कालनिर्णय १४० रुपये अनुक्रमणिका अक्षरधाराची यादी

मी नवीन दिवाळी अंक वाचत नाही आमच्या रद्दी च्या दुकानात जुने दिवाळी अंक मिळतात किंमत १० रु यास एक काल १० अंकविकत आणले आता चकली चिवड्या सोबाबत जुन्या अंकाचे वाचन २०० रु एक नवा अंक परवडत नाही आणि खार म्हणजे वर्थ पण नसतो साहित्यिक दृष्टीने जुने अंक वाचून झाले की त्याला परत देतो तो एका अंकास एक रुपया दराने परतावा देतो

मी दरवर्षी दोन दिवाळी अंक विकत घेतो. त्यापैकी एक 'धनंजय' असतोच. यावर्षीदेखील घेतला. मजा येते वाचायला. यावर्षी झी मराठीचा 'उत्सव नात्यांचा' घेतला आहे. भेट म्हणून द्यायला देखील हा अंक (अजून दोन प्रती) घेतला आहे. चांगला आहे असे वाटते. मागच्या वर्षी मी 'धनंजय' आणि 'मेनका' घेतले होते. त्या आधी 'धनंजय' आणि 'लोकमत' घेतले होते. 'प्रपंच'देखील घेतला आहे २-३ वेळा. पुण्यात आयडियल कॉलनीमध्ये 'पुस्तक पेठ' नावाचे प्रशस्त दुकान आहे. सगळे दिवाळी अंक तिथे उपलब्ध आहेत. बहुतेक सगळे सवलतीत उपलब्ध आहेत. आणि हिंदी, मराठी, इंग्रजी पुस्तकांची अक्षरशः रेलचेल आहे तिथे. मजा आ जाता हैं. एक-दोन तास कसे निघून जातात कळत नाहीत.

माहेर मधला, गोपाळ जोशी, ह्यांच्यावरचा लेख मस्त आहे. लेखिकेचे नांव विसरलो.

उत्तम धागा अन प्रतिसाद. तीन तारखेला आमच्या स्थानिक मराठी मंडळाचा दिवाळीनिमित्तचा सोहळा पार पडला. त्यावेळी मंडळाच्या दिवाळी विशेषांकाची छापील आवृत्ती मिळाली. अंक वैविध्यपूर्ण अन वाचनीय आहे. ऑनलाईन आवृत्तीचा दुवा - हितगुज.

धनंजय वाचतेय. अंक छान आहे. क्रांती अग्रणी पर्वमधे लघुकथा आहेत. अंक चांगला आहे :)

मी बूकगंगा वर पाहिले, धनंजय्/कथाश्री/मौज असे दिवाळी अंक सध्या उपलब्ध नाहीत. अन्य कुठली वेबसाइट आहे का जिथून अंक मागवता येतील?

सगळ्यात जास्त खपतोय आजकाल हा अंक. मी २ दिवसात संपूर्ण वाचला. छान आहे. धनंजय - सुरुवात केलीये. हा माझा नेहमीचा आवडता अंक. अ‍ॅमेझॉनवर अंक मिळतात बहुतेक.

मी खालीलप्रमाणे दिवाळी अंक घेतले ह्या वर्षी. किमती भरमसाठ वाढवल्या आहेत या वर्षी – १. माहेर २. मेनका ३. चंद्रकांत ४. धनंजय ५. आवाज ६. झी मराठी ७. उत्तम अनुवाद ८. मानिनी ९. ग्राहकहित माहेरमधील सुरवातीच्या काही गोष्टी वाचल्या, मला चांगल्या वाटल्या, मला वाटतंय मंगला गोडबोलेंची कथा या वर्षी माहेरमध्ये नाहीये. मेनकाची पहिली कथा मात्र मेनकेच्या परंपरेला बिलकुल साजेशी नाही, एव्हढी सरळ सरधोपट पहिली कथा कशी घ्यावी संपादकांनी ते कळत नाही. पुढच्या गोष्टी चांगल्या आहेत. धनंजयमध्ये पण कथा बर्‍या आहेत. निम्म्यावर वाचत आलोय पण अगदी छान वाटावी अशी कथा अजून वाचनात आली नाही. दरवर्षीच्या प्रतिथयश लेखकांनी अगदी पाट्या टाकल्यात. किमतीच्या मानाने धनंजय सुमार आहे. पूर्वीचा धनंजय काय उत्तम असायचा. उत्तम अनुवाद वर हयावर्षी फेसबूक वर उत्तम समीक्षण आले म्हणून घेतला पण म्हणाव्या अशा कथा नाहीत, एखाद दुसरी बरी आहे. आवाजची पहिली खिडकी लहान मुलांच्या एखाद्या अंकासारखी आहे, अजून पुढे वाचला नाही. चंद्रकांत अजून वाचायला घेतला नाही. गेल्या वर्षी, वरच्या यादीपेक्षा ३-४ अंक जास्त घेतले होते किस्त्रीम, जत्रा, वगैरे... किमती प्रचंड वाढल्याने या वर्षी काटछाट केली. गेल्या वर्षी सर्वोत्तम अंक माझ्यामते ग्राहकहितचा होता, दर्जाच्या मानाने किममत नगण्य त्यामुळे हयावर्षीपण घेतला, किमतीच्या मानाने अंक अजूनही बरा आहे – १०० रु.ला मिळाला. पण गेल्यावर्षी इतका उत्तम नाही. हयावर्षी ह्या अंकांचं काय गणित चुकलय कळत नाहीये, अजून एक दोन अंक वाचायचे आहेत, त्यामुळे आशा आहे. पण किमतीच्या तुलनेत मनोरंजन मूल्य चांगलच घसरलंय असं वाटतंय.

इतिहास, भूगोल व नागरिकशास्त्र या शाळेतल्या तासांची आठवण होतेय का ? उजळणी करावीशी वाटतेय ? मग ‘कालनिर्णय’चा अंक वाचायला घ्या !! ही बघा काही लेखांची यादी : १. पहिल्या महायुद्धात भारतीय सैनिकांचे योगदान, चर्चिल चे छुपे युद्ध, द ग्रेट गेम १९१७. २. ब्रम्हदेश, ग्रीस, सायलेंट valley, पाखरांचे स्थलांतर, ३. युक्रांद : संघटित युवाशक्ती

नुकताच यंदाच्या ‘लोकमत’ दिवाळी अंकातील द.कोरिआबद्दलचा लेख वाचला. त्यांच्या सोल या राजधानीची लोकसंख्या आहे १.१० कोटी. तरीही तिथे अंगावर येणारी गर्दी वा कलकलाट नाही. याचे कारण दीर्घकालीन नियोजन व अंमलबजावणी. त्यातले ठळक मुद्दे: १. अनेक कार्यालये व उद्योग दूरच्या शहरांत जाव्यात यासाठी करसवलती आणि प्रोत्साहन दिले. २. मेट्रोची सुसज्ज आणि कार्यक्षम व्यवस्था. लोक ही वापरतात कारण: a) खाजगी वाहन पार्क करायचे शुल्क जबरी आहे व b) taxi सेवा मरणाची महाग आहे. सोलची लोकसंख्या मुंबईशी तुलना करण्याजोगी असल्याने हे आशियाई उदाहरण भावले. (हा प्रतिसाद मी 'जय जवान' या धाग्यावरही लिहिला आहे).

मागच्या ३-४ वर्षांपासून दिवाळी अंक विकत आणून वाचणे बंद झालेय. कुठे कुणाकडे मिळाला तर चाळून बघतो. तसं गूढ कथा म्हणून नवल आवडायचा. धनंजय, किस्त्रीम, जत्रा, माहेर, मेनका, मटा.. बरीच चांगली होतीत/आहेत. प्रसाद आणि संतकृपा नागपुरात येतातच घरी, बाबांमुळे. बाकी दिवाळी अंक म्हटले म्हणजे "अ ब क ड ई" ची आठवण आल्यावाचून राहत नाही. एका विषयाला धरून संपूर्ण अंक प्रसिद्ध करायचा म्हणजे येरागबाळ्याचे काम नोहे. पण बंद झाले कधीच. "अ ब क ड ई" चे जुने अंक मिळालेत तर वाचायला आवडतील.

दिवाळी अंक वाचत आहे,(वाचनालय मुदत चार महिने असल्याने तब्येतीत वाचन) कोकण रेल्वेची कुंडलीसह विवेचन करणारा लेख आहे.सरकार बदलेले की आडकाठी आणली होती त्याचे दुष्परिणामही आणि तपशीलवार वर्णन आहे. लेखक पत्रकार नसून कोकण रेल्वे अभियंता म्हणून सक्षम जबाबदारी निभावलेला पुरस्कार प्राप्त अधिकारी आहेत. रेल्वे मंत्री आणि त्यांचे हितसंबंध जपण्यासाठी करणारे यावर आपले मत व्यक्त केले आहे. अंक जालावर उपलब्ध नाही. मुद्रीत प्रत वाचायला हवी. नाखु वाचकांची पत्रेवाला