नावात (असे) काय आहे?

समजा, शेक्सपियरच्या बायकोने शेक्सपियर येबजी माझे नाव लावले तर शेक्सपियर ला चालेल का? गटण्या त्या साठी तुला तुझं नाय "सॅखी गंटलमन" करायला हवं . "जेन शेफर्ड डॅव्हेनंट" हे तिचं नाव .. आता तुच पहा ... जेन सखाराम गटणे कसं वाटतं ?आणि त्याच्या बायकु नं तुझं नाव लावलं असतं तर अंमळ खुष होउन त्याने तुझ्यावर १-२ कादंबर्‍या लिहील्या असत्या . ... "टु बी ऑर नॉट टू बी " हा प्रश्न त्याच्या पोरांना पडला असता हे वगळंच -- ( टारझन ऊर्फ खवीस ) आजकाल ... डोकं नापीक झालं आहे ...

समजा, शेक्सपियरच्या बायकोने शेक्सपियर येबजी माझे नाव लावले तर शेक्सपियर ला चालेल का? अरे गटण्या त्याच्या बायकोने फक्त तुझे नाव लावले अन बाकी कामाला शेक्सपिअरलाच धरले तर तुला चालले असते का याचा पण जरा विचार कर. अंमळ लहानच आहेस. नावात काही नसते रे बाबा... नाव काढुन टाक सगळ सारखच. मग माधुरी असो की हेमा की रेखा की ऐश्वर्या की प्रियांका की मागल्या गल्लीतील गंगी..सेम टु सेम कधी कळणार या पोराला?

जुन्या काळातही मराठी माणूस महाराष्ट्रातून बाहेर पडून कर्तृत्व गाजवित होता. आठवा हिमालयात रुपकुंडावर सापडलेली ८ व्या शतकातील गोठलेली प्रेते. हैद्राबादेच्या प्रयोगशाळेत डी एन ए चाचणी केल्यावर असे लक्षात आले की ते लोकांचे डी एन ए महाराष्ट्रातल्या कोकणस्थांची साम्य सांगणारे होते. तिथे मिळालेले इतर पुरावे म्हणजे कोल्हापूरी चप्पल जी हे निर्देशित करते की कोल्हापूरी चप्पलेची निर्मीती ८ व्या शतकापासून चालू आहे आणि या लोकांनी ती महाराष्ट्रातूनच ती चप्पल घेतली असावी. आता अशाप्रकारे मराठी लोक सर्वदूर फिरत असल्याने त्यानी त्या गावांची नावे स्वतःच्या भाषेत ठेवणे अगदी साहजिकच आहे. उदा. इंदूर (हिंदी उच्चार इंदौर), पतियाळा (पटियाला), झाशी (झाँसी) आता झाशीच्या राणीला 'झाँसी की रानी' म्हणा बरे. साला मराठमोळा ढंगच निघून गेला त्यातला. ग्वाल्हेरचे शिंदे ऐवजी 'ग्वालियार के सिंधिया' म्हणा गेला की नाही मराठमोळा ढंग निघून त्यातला? त्यामुळे ळ च्या ऐवजी ल आवडणे मला तरी जरा वैयक्तिक आवडीचाच भाग वाटतो. (भांडारकर ला 'भंडारकर' म्हणणार्‍या भैयांवर सटकणारा) पुण्याचे पेशवे

माझे ही नाव 'देवदत्त (इंग्रजीतः Devdatta)' उच्चारताना अमेरिकेन लोक वेगवेगळ्या प्रकारे उच्चारतात. त्यांच्यात बहुधा 'द' न वापरता 'ड'च वापरतात. त्यामुळे नेहमी डेवडाटा, डेव्डट्टा, डेवडॅटा असेही ऐकायला मिळायचे. माझ्या लहानशा अमेरीकावारीत क्लायंटच्या कार्यालयात मला ओळखपत्र मागविण्याकरीता दररोज त्यांना माझे नाव सांगावे लागत. त्यात त्यांचा उच्चार ऐकून माझा स्वतःचा माझ्या नावाचा उच्चार बदलतो की काय असे वाटले होते. :) एकदा एका मित्रासोबत D&G संबंधी काहीतरी बोलणे चालू होते. तेव्हा मी G म्हणजे गॅबन्ना असे म्हणालो. तर मित्र म्हणाला, "ते 'गबाना' आहे.". मी म्हणालो," असेल. तेही कुठे माझे नाव बरोबर उच्चारतात?" ;)

का म्हणत असावेत... त्या देशाचे तेथील भाषेत नाव मिस्र असे आहे. पण कही युरोपियन भाषांमध्ये नाव ईजिप्त असे आहे. चीन, रूस वगैरे इंग्रजीवेगळ्या युरोपियन भाषांमधले उच्चार आहेत. तरी "चीन" बहुधा जुना भारतीय (संस्कृत) उच्चार आहे. (छिन साम्राज्यावरून.) त्या देशाचे तेथील हल्लीचे नाव "मध्य-राज्य"/"मध्य-देश" अशा अर्थाचे आहे. (तिथल्याच वेगवेगळ्या भाषांमध्ये या अर्थाच्या शब्दांचा वेगवेगळा उच्चार होतो.) सर्वच देश त्यांच्या त्यांच्या लोकांसाठी जगातले मध्यवर्ती राज्य असते, त्यामुळे त्यांचे नाव आपण अंगीकारण्याची गरज नाही.

'चिन' (याच्या नावातला आधिचा भाग आठ्वत नाही) नावाचा सम्राट होवून गेला ज्यानी तिथली छोटी छोटी राज्ये जिंकून (जवळपास) सध्याचे चिन एकत्र आणले. म्हणून... - (तुतीची योग्य वाढ होण्यासाठी काय करावे याचा विचार करणारा) शिवा जमदाडे भोकरवाडी (बुद्रुक)

>> हिन्दी भाषा उच्चारांच्या बाबतीत जरा ढ च आहे थोडी असहमत >> बॅन्क /टॅक्स चा उच्चार ते बैन्क टैक्स असा करतात. माझ्या माहितीत "बैन्क"मधल्या बै चा उच्चार बैलातल्या "बै"सारखा नसून "बॅ"च्या जवळपासचा आहे. >> रॉबर्ट चा उच्चार राबर्ट असा करतात. तरीही काही इंग्लीश शब्दांचे उच्चार हिंदीतून मराठीपेक्षा जास्त इंग्लिश होतात असं वैयक्तिक मत! उदा: बम (bomb) इंग्लिशमधे याचा उच्चार बॉम असा होतो बॉम्ब असा नाही. आणि "mb" असलेले अनेक शब्द तसेच, उदा: plumber, bomber. अमेरीकन इंग्लीशमधे water चं "वाटऽ" होतं, आणि ब्रिटनमधे "वॉट~" .. कोण बरोबर कोण चूक? (काही सज्जन मी त्यांना उच्चार कसे करायचे हे शिकवत आहे असं समजतात पण माझा असा हेतू नाही आहे. फक्त ब्रिटीश लोक त्यांच्या मायीच्या भाशेत कसे बोलतात त्याची माहिती देणे हा एकमेव हेतू आहे.) द्रवीड मुनेत्र कळघम चे स्पेलिंग ते कझघम अशा प्रकारचे करतात. हाच प्रकार केरळातही आहे. अळेप्पी/आळप्पुषा या पर्यटनासाठी प्रसिद्ध केरळी गावाचं नाव रोमन लिपीत Allapuzza / Alappuzza असं काहीसं होतं. या तमिळ/मल्याळी भाषेची मूळ लिपी रोमन नाही, त्यामुळे हा प्रकार होतो. मला तमिळ किंवा मल्लू येत नाही, पण मूळ भाषा-लिपी वापरली असता असंच होईल का? जवाहरलाल मोतिलाल नेहरु यांच्या नावाची आद्याक्षरे म्हणे जे एल नेहरु मराठी पद्धती प्रमाण एखरे तर तर ती जे एम नेहरु अशी हवीत. ( स्वतःचेह नाव + बापाचे नाव + आडनाव) कित्येक बीहारी भय्ये तर आडनावे लावतच नाहीत कारण उत्तर भारतीय लोकांमधे वडिलांचं नाव लावतच नाहीत. त्यामुळे त्यांच्या दृष्टीने आपण "ढ" ठरतो. आणि दक्षिण भारतातही काही लोक आडनावं लावत नाहीत. युरोपात कोणीच वडिलांचं आणि/किंवा नवर्‍याचं नाव लावत नाहीत, प्रत्येकाची एक किंवा दोन नावं असतात. मार्क आणि स्टीव्ह वॉ हे जुळे भाऊ आणि अतिशय प्रसिद्ध क्रिकेटपटू, पण त्यांची दोघांची मधली नावं वेगवेगळी आहेत. ब्रिटीश लोकांना कितीतरी दिवस मनोहर हे माझं दुसरं नाव वाटायचं, शेवटी मी ते लावणंच सोडून दिलं, भानगड नको!

:W हिन्दी ही एकुणच माठ लोकांची भाषा वाट्टे एकदम सहमत.. साले गौरी ला गॉरी म्हणतात(स्पेलींग तर Gowry असे करणारे पण महाभाग आहेत ) आणि लॉरी ला मात्र लोरी म्हणतात. आणि ते तसेच उच्चारतात काही ते कशाच्या जवळ लांब नसतात. त्यामुळे साला जास्त नुकसान होत आहे मराठी भाषेचे नुकसान हीदीमुळेच जास्त होत आहे असे मला तरी वाटते (पण राजभाषेविरुध्द बोलणार कोण?) (भैय्ये राजवाड्याला 'रजवाडा' म्हणतात तर ते रजस्वलेला काय म्हणत असावेत :? ) पुण्याचे पेशवे

नावात काही नाही. उपाशीबोका असे न लीहीता upashiboka असे नाव घेतले त्यावरूनच ते कळले. बाकी हिंदी उच्चार विचीत्र असतात हे खरेच. आपल्याला शिकवले असते, क, ख ग ही मूळ अक्षरे व बाकी बाराखडी. हे लोक का खा गा वगैरे का म्हणतात हे कळतच नाही. "का से कमल" ऐकायला पचत नाही.

गुलाबाला झेन्डू म्हणालो तरी त्याचा सुगन्ध गुलाबासारखाच असणार. खरे आहे माधुरी दीक्षित ला निर्मिती सावन्त म्हणा आणि १२ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ गाण्यावर नाचताना इमॅजीन करुन बघा