अभिव्यक्ति स्वातंत्र्य

आपल्या येथील वास्तव्याबद्दल आपल्याला मनःपूर्वक धन्यवाद! आपला पुढील मराठी आंतरजालीय प्रवास सुखासमाधानाचा होवो हीच शुभकामना! मिसळपावतर्फे आपल्याला ही लहानशी भेट! मिसळपावला आपली नेहमी आठवण राहील! शुभेच्छा.. कळावे, आपले नम्र, मिसळपाव पंचायत समिती.

विनायकराव, आपली अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची व्याख्या कळू शकेल का ? आणि आपल्याला कमरेखाली छुपे वार करणार्‍या लेखनाची एवढी गोडी कधी निर्माण झाली ? ढोंगीपणाचा कळस वगैरे म्हणताय, तिकडे ढोंगीपणाच्या उत्तुंग शिखराकडे दुर्लक्ष का झाले ? कारण आजवर ह्या कारणासाठी आपण आपल्या मित्राचे स्थळ सोडल्याचे ऐकिवात नाही. असो, असे प्रकार घडू नये असे वाटत असेल, तर मिसळपावच्या पंचायतीच्या निवडणुकीत उभे रहा. लोकशाही पद्धतीची सवय करणे सुरुवातीला कठीण जाईल. पण हळू हळू सवय होईल. प्रशासकीय अनुमतीची सवय झालीच होती ना तुम्हाला ? - सर्किट

इथे अभिव्यक्ति स्वातंत्र्य नसेल तर मलाही इथे राहण्यात स्वारस्य नाही. कळावे. रोहिणी

येथे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य नसेल, तर मलाही राहण्यात स्वारस्य नाही. म्हणूनच मी येथे टिकून आहे. - सर्किट

अजून तिसरा दिवसही मावळत नाही तर अभिव्यक्ति स्वातंत्र्याच्या कारणाने जाण्याचा निर्णय. अजून इथे लोकशाहीने निर्णय होणार असल्यावर जाण्याची इतकी घाई करु नका ! अहो,तिकडे मनोगतावर होतो तेव्हा एकदा प्रतिसाद टाकल्यावर किती दिवसांनी अनुमती मिळते ते मी पाहण्याचे विसरुन जात होतो.त्या मानाने मिसळपावचे सन्माननीय सदस्य 'टिकाकार' यांचे आजचे प्रतिसाद पाहा, स्वातंत्र्याचा आनंदाचा कळस काय असतो ते कळेल.

प्रसव http://72.14.253.104/search?q=cache:Z9xN2pZ9zh4J:www.manogat.com/node/11426+site:www.manogat.com+प्रसव&hl=en&gl=us&strip=1 येथे वाचता येईल. पण त्यातला विखार आणि संदर्भ कळण्यास (कमरेखालचे वार) थोडे अधिक वाचन करावे लागेल. असो. मलाही वाटते की ही कविता येथून जायला नको होती. आणि सध्या पंचायत मालकांनी नियुक्त केलेली असल्याने (लोकनियुक्त नसल्याने) अशा प्रकारचे गळचेपीचे आरोप होतच राहणार. त्यामुळे, लवकरात लवकर पंचायतीच्या निवडणुका घ्याव्यात हे बरे. - सर्किट

लोकशाहीचा गैर वापर नको ........... त्यामुळेच लोकशाही मध्ये पोलिस व सुरक्षा तंत्र नावाची एक व्यवस्था असते ! अरे काय हे ! तांदळात खडे आहेत की खड्यात तांदुळ ???? तात्या असे कसे झाले हो !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! बाकी बिरुटे साहेब, मनोगत ची तर बात कुछ अलग आहे हो ! तेथे चालते पण काहींना येथे चालणार नाही ......... तेथे चार चार दिवस वाट पाहतील व मग सगळ्यांना सांगत सुटतील की आज माझा प्रतिसाद / लेख वाचा म्हणून पण ..... काय म्हणतात त्याला जेथे फ्री मध्ये मिळते आहे तेथे थोडे फार काळेनिळे दिसतेच ना ! राज जैन ! "व्यवस्था - ह्या शब्दावर विश्वास असलेला एकमेव {जैन}"

तात्या, तुझ्या अतिशय सुरेख संकेतस्थळाला विनायकने दृष्ट लागू नये म्हणून आल्याआल्याच एक छानशी काळी (!) तीट लावली आहे बरं का! -;) बाय द वे तात्या, तू मालकाच्या नावाने मनोगतावर जी बोंबाबोंब केली होतीस ती जवळजवळ तिथे एक वर्षापेक्षा अधिक काळ राहूनच ना? तो पर्यंत तर तिथे तू भरभरून लिहीत होतास असे मला आठवते! त्यानंतरच तुझी मनोगतानद्दल आणि त्याच्या मालकाबद्दल काही एक मतं झाली होती आणि तू ती सगळीकडे जाहीररित्या प्रदर्शित केली होतीस असेही मला आठवते. परंतु विनायकची मात्र खरोखरंच कमाल आहे. जे संकेतस्थ़ळ स्थापन होऊन अवघे दोन दिवसही झाले नाहीत, त्याची कार्यपद्धती काय आहे कशी आहे याकरता अवघा चार सहा महिन्यांचा कालावधीही गेला नसताना विनायक त्याच्याबद्दल ठाम मत देऊन मोकळाही झाला! सिंपली ग्रेट ना! -;) असो, तात्या निदान माझा तरी तुझ्यावर पूर्ण विश्वास आहे. येथील प्रशासकीय कार्यपद्धतीबद्दल काही एक भाष्य करण्यापूर्वी मी किमान चारसहा महिने तरी थांबायाला तयार आहे! राजीव अनंत भिडे, शिवाजी पार्क, मुंबई. अवांतर - रौशनीचा तिसरा भाग येऊ द्या लवकर. आम्ही वाट पाहात आहोत!

दुव्याबद्दल धन्यवाद मिलिंदजी, हीच ती कविता! या संपूर्ण कवितेचा 'कंट्रोल+प्रिन्ट स्क्रीन' फोटोही आम्ही काढून ठेवलाय! :) इथे फक्त झलक देत आहोत. अरे पण इथे तर फक्त एकट्या विनायकाचाच प्रतिसाद दिसतो आहे! त्यानंतर मनोगतावरूनही ही कविता गेलेली दिसते! मग मनोगतासारख्या थोर संकेतस्थळावरही ज्या साहित्याला स्थान नाही तिथे बिचार्‍या आमच्या तात्याच्या पंचायत समितीचा काय दोष बरे? आणि तिथे एकदा विनायकाला ती कविता आवडली असताना, त्याने तिला प्रतिसादही दिला असताना इथे पुन्हा ती छापून आणण्यात विनायकाचा नक्की काय हेतू आहे आणि कुठला व्यक्तिगत द्वेष दडला आहे हे काही कळले नाही बुवा! असो, राजीव अनंत भिडे, शिवाजी पार्क, मुंबई. ----------------------------------------------------------------------------------------------- प्रसव चिन्मयी रवि, ०९/०९/२००७ - १७:४२. » प्रतिसाद देण्यासाठी येण्याची नोंद करा किंवा सदस्य व्हा. कविता | प्रतिभा नको वाटते प्रसव आताशा नको रोज ती जुनी कहाणी...... ......अरे प्रेषिता तूच घाव ये तूच खरा रे देशिल माफी आवडलीप्रे. विनायक (रवि, ०९/०९/२००७ - १७:५३)

प्रसव ही कविता गेल्याची मिरची विनायकाला इतकी का झोंबली ते त्यांनी सांगितलेच नाही. आमच्या गावात एक काका होते. ते दारावरून पोष्टमन जायला लागला की त्याला दरडावायचे म्हणायचे कोणाला कोणतं पोष्टकार्ड आलं ते वाचून दाखव. असं करून सर्व गावाची पंचाईत करायचे... तसेच हे काका दिसतात.

कविता वाचलि. तति इथे का दुसर्त नाहि? का काधुन टाकलि? कविता काध्ली तर म्ग हि चर्चा कशाला? इथे लेखन करताना आनि करणार नसेल तर दर वेऴ्ई अस लिहउन अस आहे का?मी लिहिनार नाहि असे सान्गावए लाघेल का.

आदरणीय विनायकराव, ज्या कारणांसाठी 'प्रसव' ह्या कवितेला दुसर्‍याच दिवशी मनोगतावरून काढून टाकण्यात आले त्याच कारणासाठी कदाचित, बहुधा इथून तिची हकालपट्टी करण्यात आली असावी. ज्या कोणावर टीका करायची त्यावर आपण मर्दासारखी टीका करावी असे मला वाटते. छाती खुली केली असताना पाठीवर कशाला वार करायचे? कुणाच्या घरात घुसण्याचा दीडबाजीरावपणा करणे चांगले नाहीच. ह्याला हलकेपणा म्हणतात असे मला वाटते. असा हलकेपणा करणे कठीण नाही. अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या गप्पा ठीक आहेत पण उद्या समजा तुमच्याबाबत कुणी असा हलकेपणा केला तर तो मी तरी खपवून घेणार नाही. जे बोलायचे आहे ते मी विनायकरावांबद्दल बोलीन. मला विनायकरावांची 'ही' गोष्ट पटत नाही, असे स्पष्ट सांगीन. ज्या गोष्टींचा, परिस्थितींचा एखाद्याच्या आंतरजालावरील वावराशी कुठलाही संबंध नाही त्याबद्दल खालच्या पातळीवर जाऊन बोलणे मला तरी कुटिलपणा वाटतो. कुठल्याही परिस्थितीत बदला घ्यायचा, ही मनोवृत्ती त्यात दिसते. मग त्यासाठी एखाद्याकडून कविता कमिशन करून घ्यायची हा प्रकार अतिशय हास्यास्पद आहे. आणि अशा प्रकारांचे सतत समर्थन करणे मला ढोंगीपणाचा कळस वाटत नाही. असो, माणूस आहे तर चुका होणारच असाच विचार करायचा. अनेकदा प्रतिसादात एखाद्या प्रवृत्तीबद्दल, खटकलेल्या गोष्टीबद्दल लिहिलेले एखाद्या चिंग्याला विनाकारण भलतेच झोंबतो आणि मग तो त्यावर एखादा सबंध कविता, लेख वाया घालवतो. 'आम्ही फ्याशनेबल होतो' वगैरे वगैरे. एखाद्या बाईला डोळा मारावा आणि तिने बलात्काराचा आरोप करावा, ह्याला काय म्हणावे. पण असे होते. गंमत म्हणजे हे पोरकट प्रकार करणाऱ्यांपेक्षा ज्यांचे प्रतिसाद अशा लेखनाला आलेले असतात ते प्रतिसाद देऊन स्वतःच स्वतःचे बुरखे फाडतात तेव्हा थोडी निराशा होते पण त्याहून जास्त गंमत. 'शिकारी कविता आवडली' वगैरे वगैरे प्रतिसाद अगदी मित्रांकडूनही येतात. असो. एका अर्थाने ते बऱ्यासाठीच होते. कुण्या बिचाऱ्याने सतत खदखदत राहून अचानक एक दिवस उद्रेक करण्याऐवजी असे मध्येमध्ये प्रतिसाद दिलेले बरे. असो, माणूस आहे चुका होणारच, असाच विचार करायचा. थांबतो. संतवाङ्मयाच्या तुमच्यासारख्या गाढ्या अभ्यासकाला म्या पामराने काय सांगायचे? जो जे वांछील तो ते लाहो. चित्तरंजन अवांतर: ह्याउप्पर मला तरी मिसळपाव ह्या संकेतस्थळावर चमचमीत, रंगतदार असे लिखाण वाचायला यायचे आहे. मिसळपावची तीच खासियत व्हावी आणि निश्चित होईल असे मला वाटते. मिसळपाववर आपला वेळ एकमेकांना नंगे करण्यात, शिव्या देण्यात, दुसऱ्या संकेतस्थळावर काय होते आहे आहे काय होत नाही हे सांगण्यात घालवण्यात मला बिलकुल स्वारस्य नाही. कुणाच्या पोटरीवर किती तीळ आहेत, हे जाणून घेण्यात मला स्वारस्य नाही. (पोटरीऐवजी दुसरा शब्द वापरू शकलो असतो.) मिसळपावला आणि मिसळपाव पंचायतीला पुन्हा एकदा भरघोस शुभेच्छा. आग्गे बढ़ो हम तुम्हारे साथ है.

काय गडबड आहे? हे काय विनायकराव? निघालात लगेच? अहो आलात काय, चाल्लात काय, कमाल आहे बॉ तुमची.. :) बरं बुवा! मर्जी तुमची... आपला, (देवगडचा) तात्या.

असे माझे मत आहे. मिसळपावाचे संपादक मंडळ अशी चूक पुन्हा करणार नाहीत अशी आशा आहे.

ती कवीता परत आणा, राहू दे येथे, परत परत तेच वाचून छान वाटेल असे मला तरी त्यात काही वाटत नाही आहे शिवाय परत एकदा आपले मत तपासून पहावे म्हणून सारखे परत इकडून तिकडे जाणे नको. एखाद्या संकेतस्थळाच्या हीट्स (भेटी??) वाढाव्या म्हणून हा डाव तर नाही आहे ना ;-) ह. घ्या. नाही तर परत स्टॅटीस्टीक्स चा मारा करेल कोणी तरी आणी म्हणेल की आम्हाला असे करायची काही गरज नाही. त्या कवितेच्या असण्यापेक्षा त्या कवीतेच्या जाण्याचे स्तोम जास्त नको. तसेच ह्या पूढे जे साहित्य काढले जाइल त्याची मिमांसा तिथल्या तिथे दिली जावी व त्या क्षणी त्या ठीकाणी नवीन प्रतिसाद द्यायला बंदी, (read only - वाचनमात्र) मग २४ किंवा ४८ तासात ती पोस्ट गाळली जावी.

मंडळी, इथली चर्चा वाचून भलतेच मनोरंजन झाले. अर्थात दहा ठिकाणी झोळी फिरवून, कुठेच डाळ शिजत नाही हे पाहून काढलेला हा सवतासुभा आणि मुख्य म्हणजे उपक्रमावरून उधार आणलेले इथले वादग्रस्त प्रशासक मंडळ पाहता ही कविता इथे राहणार नाही हे दिसतच होते. पण मनोगताच्या प्रशासकांच्या नावाने जगभर शिमगा करून अनुशासन नसलेली साईट काढतो अशा वल्गना करणाऱ्या इथल्या मालकांचे मातीचे पाय पळण्यात पडायच्याही आधी उघड झाले हेही नसे थोडके. आता आप बीती झोंबायला लागल्यावर वर्षभर थांबा म्हणणे, आपल्याच दहा नावांनी आपली लंगडी बाजू सावरू पाहणे हे नेहेमीचे यशस्वी पोरकट प्रकार मालकांनी इथेही लगेच सुरू केले आहेत हे पाहून तर हहमु वळली अगदी. राहता राहिला प्रश्न प्रस्तुत कवितेचा. स्वतः नावे बदलून मुलींची जाहीर टिंगलटवाळी करण्यास पुरुषार्थ मानणाऱ्या प्रस्तुत साहित्यसम्राटांनी मर्दपणाच्या गोष्टी करणे हास्यास्पदच आहे. आपल्यावर झालेली टीका त्यांना जरासुद्धा सहन होत नाही हे तर त्यांनी जाहीरच मान्य केलंय इथे. शिवाय साहित्यसम्राटंना एकट्याला लढता येत नाही हेही दिसलं. प्रस्तुत कविता मनोगतावरून आणि इथूनही जावी आणि आपली उरलीसुरली अब्रू शाबूत रहावी म्हणून प्रस्तुत साहित्यसम्राटंना आपले वजन खर्ची घालावे लागले हे खात्रीलायकरित्या समजते. साहित्यसम्राटांचे चमचे आणि मालकांचे खुषमस्करे यांनीच भरलेल्या या साईटकडून दुसरी अपेक्षा तरी कशी ठेवणार. बाईला डोळा मारला आणि त्ने बलात्कार झाल्याची ओरड केली असा कांगावा करणाऱ्यांचा स्वतःचा कांगावखोरपणा त्याहूनही मोठा आहे हे आता उघड झालेच आहे. मी मोठा असा स्वतःचा गोड गैरसमज करून घेऊन जगाला अक्कल शिकवणाऱ्यांनी हे लक्षात ठेवावे की मांजराने डोळे मिटून दूध प्यायल्याने जगाला कळत नाही असे नाही. हा प्रतिसाद इथे राहणार नाही हे उघड आहे कारण तो इथल्या चमचे मंडळींच्या पचनी पडणार नाही. त्यामुळे ही कविता माझ्या ब्लॉगवर कायमस्वरूपी ठेवली जणार आहे. त्याची लिंक स्वतंत्र प्रतिसादात दिली जाईलच. चिन्मयी जोशी.

रे इनूभाऊ, काय कलनां काय चाललाय ता. इनूभाऊ, तुमि म्हंता ते काय अबिव्यक्ति स्वातंत्र का काय, ते कशासी खातात रं बा? म्हंजे आपला ता खरा म्हनायचां त्येच का त्ये? बाल्या

विडंबनाच्या माध्यमातून केलेली टीका जर अशी दिलखुलास असेल तर असा प्रतिसाद मिळतो. प्रकाश घाटपांडे

कशाला काढली ती कविता? एवढं काही आभाळ कोसळत नव्हतं ती ठेवली असती तरी. ४ दिवसांनी कोणी वाचलीही नसती, आणि वाचून ८०% लोकांना समजण्यासारखीही नव्हती. एवढी चर्चा झाल्यामुळेच तिच्याकडे लक्ष वेधलं गेलं नि तिला महत्व आलं आहे. हां, इतर संस्थळांवरती खिजवत राहिले असते हे खरं. पण आपण कोणाचं तोंड बंद करू शकतो का? इथे नाही तिथे लोक काय बोलायचं ते बोलणारच. इथून काढून टाकल्यामुळे फक्त प्रशासक वगैरेंच्या पंगतीला पंचायत समिती बसवली गेली हे सोडून काय साधलं? तसंही मला वाटतं इथल्या सदस्यांनी बहुमताने काढून टाका असं सांगितल्यावरच तसं करायला हवं होतं. लोकशाही अनुशासनाची एक सुवर्णसंधी गमावली गेली याचं वाईट वाटतं. "नरक" या कल्पनेचा पंचायत समितीने विचार करावा अशी सूचना करतो. - दिगम्भा

एवढी चर्चा झाल्यामुळेच तिच्याकडे लक्ष वेधलं गेलं नि तिला महत्व आलं आहे. याला म्हणतात इष्टापत्ती! आता ती कविता उडवली नसती तर एवढा काथ्याकूट झाला नसता! पण काथ्याकूट सदरातच असल्याने तो तर झालाच पाहिजे ना? एका अर्थाने ती उडवून मिसळपावने त्याला उचित न्याय दिला आहे. प्रकाश घाटपांडे