मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

तो खून, ती बाई आणि 'ते' पत्र

हेमंतकुमार ·

आंद्रे वडापाव 11/09/2023 - 13:35
‘On Sunday, 23 April 1911, Ethel Proudlock attended Mass at St Mary’s Church in Kuala Lumpur. She was well-liked at St Mary’s. She helped with jumble sales and had recently joined the choir. After Mass, the vicar’s wife invited her to lunch. But Mrs Proudlock declined. She had sewing to do. Then, taking her leave, she drove home and killed her lover.’ In the sensational trial that followed Ethel Proudlock, the Eurasian wife of an Englishman claimed that William Steward, a mine manager, had tried to rape her, but the evidence pointed to a passionate affair, and a murder inspired by jealousy. Found guilty and sentenced to death, she walked free after being pardoned by the Sultan of Selangor, much against the wishes of British officials. The event scandalized polite society, and revealed the suffocating nature of expatriate life in Malaya, where the British ruled with an unhealthy blend of suburban aspiration and gross insensitivity to the native population. Petty, hypocritical and terribly unhappy, the British never counted Malaya as home and spent their time wishing they weren’t there. ‘Cheltenham on the Equator’ was rocked to its foundations by the dark, sordid nature of the trial. In this compelling work of social history Eric Lawlor examines Ethel Proudlock’s case for the first time since the trial, and creates a disturbing portrait of this little-known outpost of Empire. There are qualities of Somerset Maugham (The Letter was based on the Proudlock trial) and Conrad (Heart of Darkness) in Eric Lawlor’s book. a

साहना 11/09/2023 - 22:17
समरसेट मॉम हे विखय्त लेखक आहेतच पण एक वेदांती सुद्धा होते. वेदांत च्या आधारावर त्यांनी The Razor’s Edge हे पुस्तक लिहिले (नावांत चूक झाल्यास चूक भूल द्यावी घ्यावी). मॉम हे श्री रमण महर्षी ह्यांचे भक्त होते. त्यांची शेवटची इछा आधी शंकराचार्यांवर पुस्तक लिहिणे हि होती पण वयोमानाने त्यांना ते शक्य नाही झाले.

हेमंतकुमार 12/09/2023 - 07:10
मॉम हे श्री रमण महर्षी ह्यांचे भक्त होते.
हे पूर्वी वाचले होते. महर्षींची भेट घेण्यासाठी मॉम भारतात अरुणाचलम येथे आले होते. भारतातील वास्तव्यात त्यांना तत्कालीन व्हाईसरॉयने शाही पाहुण्याचा दर्जा दिला होता.

शेखरमोघे 12/09/2023 - 00:37
Latin phrase “Veni, vidi, vici” च्या धर्तीवर (कुमार१ च्या लिखाणाबद्दल) "मनात आले, लिहून टाकले आणि सगळ्याना (नेहेमीसारखेच) आवडले" असे म्हणावेसे वाटते.

हेमंतकुमार 13/09/2023 - 22:00
सर्वांना धन्यवाद ! .. आज मी या कथेशी संबंधित चित्रपट युट्युबवर पाहिला. खूप चांगला आहे !! मुख्य म्हणजे त्यात कथेचा शेवट अगदी बदललेला आहे (तो आता सांगत नाही). तो का बदलला याचे कारण विकिपीडियावर मिळाले. त्याकाळी अमेरिकेत Motion Picture Production Code या प्रकारची काहीतरी यंत्रणा अस्तित्वात होती आणि त्यांच्या तत्वानुसार चित्रपटांना काही नैतिक मूल्यांचे पालन करणे बंधनकारक होते असे दिसते. न्यायालयीन खटल्यात न्यायाधीश आणि वकिलांच्या डोक्यावरचे विशिष्ट कुरळ्या केसांसारखे दिसणारे टॉप मजेदार वाटले. तसेच हॅमंडच्या चीनी बाईची भूमिका छोटी असली तरी जबरदस्त आहे. दहा हजार डॉलर्सच्या बदल्यात ते पत्र परत करतानाच्या वेळेला तिच्या चेहऱ्यावरचे तुच्छतेचे भाव अगदी बघण्यासारखे आहेत. जरूर बघावा असा चित्रपट !

टर्मीनेटर 16/09/2023 - 13:01
मस्त कथा परिचय… कथा/कादंबरी आणि लेखकाचे नाव आठवत नाही पण ह्याच कथाबीजावर आधारित एक पुस्तक मराठित वाचल्याचे स्मरतंय! (ते प्रेरित होते, अनुवादीत नव्हते)

आंद्रे वडापाव 11/09/2023 - 13:35
‘On Sunday, 23 April 1911, Ethel Proudlock attended Mass at St Mary’s Church in Kuala Lumpur. She was well-liked at St Mary’s. She helped with jumble sales and had recently joined the choir. After Mass, the vicar’s wife invited her to lunch. But Mrs Proudlock declined. She had sewing to do. Then, taking her leave, she drove home and killed her lover.’ In the sensational trial that followed Ethel Proudlock, the Eurasian wife of an Englishman claimed that William Steward, a mine manager, had tried to rape her, but the evidence pointed to a passionate affair, and a murder inspired by jealousy. Found guilty and sentenced to death, she walked free after being pardoned by the Sultan of Selangor, much against the wishes of British officials. The event scandalized polite society, and revealed the suffocating nature of expatriate life in Malaya, where the British ruled with an unhealthy blend of suburban aspiration and gross insensitivity to the native population. Petty, hypocritical and terribly unhappy, the British never counted Malaya as home and spent their time wishing they weren’t there. ‘Cheltenham on the Equator’ was rocked to its foundations by the dark, sordid nature of the trial. In this compelling work of social history Eric Lawlor examines Ethel Proudlock’s case for the first time since the trial, and creates a disturbing portrait of this little-known outpost of Empire. There are qualities of Somerset Maugham (The Letter was based on the Proudlock trial) and Conrad (Heart of Darkness) in Eric Lawlor’s book. a

साहना 11/09/2023 - 22:17
समरसेट मॉम हे विखय्त लेखक आहेतच पण एक वेदांती सुद्धा होते. वेदांत च्या आधारावर त्यांनी The Razor’s Edge हे पुस्तक लिहिले (नावांत चूक झाल्यास चूक भूल द्यावी घ्यावी). मॉम हे श्री रमण महर्षी ह्यांचे भक्त होते. त्यांची शेवटची इछा आधी शंकराचार्यांवर पुस्तक लिहिणे हि होती पण वयोमानाने त्यांना ते शक्य नाही झाले.

हेमंतकुमार 12/09/2023 - 07:10
मॉम हे श्री रमण महर्षी ह्यांचे भक्त होते.
हे पूर्वी वाचले होते. महर्षींची भेट घेण्यासाठी मॉम भारतात अरुणाचलम येथे आले होते. भारतातील वास्तव्यात त्यांना तत्कालीन व्हाईसरॉयने शाही पाहुण्याचा दर्जा दिला होता.

शेखरमोघे 12/09/2023 - 00:37
Latin phrase “Veni, vidi, vici” च्या धर्तीवर (कुमार१ च्या लिखाणाबद्दल) "मनात आले, लिहून टाकले आणि सगळ्याना (नेहेमीसारखेच) आवडले" असे म्हणावेसे वाटते.

हेमंतकुमार 13/09/2023 - 22:00
सर्वांना धन्यवाद ! .. आज मी या कथेशी संबंधित चित्रपट युट्युबवर पाहिला. खूप चांगला आहे !! मुख्य म्हणजे त्यात कथेचा शेवट अगदी बदललेला आहे (तो आता सांगत नाही). तो का बदलला याचे कारण विकिपीडियावर मिळाले. त्याकाळी अमेरिकेत Motion Picture Production Code या प्रकारची काहीतरी यंत्रणा अस्तित्वात होती आणि त्यांच्या तत्वानुसार चित्रपटांना काही नैतिक मूल्यांचे पालन करणे बंधनकारक होते असे दिसते. न्यायालयीन खटल्यात न्यायाधीश आणि वकिलांच्या डोक्यावरचे विशिष्ट कुरळ्या केसांसारखे दिसणारे टॉप मजेदार वाटले. तसेच हॅमंडच्या चीनी बाईची भूमिका छोटी असली तरी जबरदस्त आहे. दहा हजार डॉलर्सच्या बदल्यात ते पत्र परत करतानाच्या वेळेला तिच्या चेहऱ्यावरचे तुच्छतेचे भाव अगदी बघण्यासारखे आहेत. जरूर बघावा असा चित्रपट !

टर्मीनेटर 16/09/2023 - 13:01
मस्त कथा परिचय… कथा/कादंबरी आणि लेखकाचे नाव आठवत नाही पण ह्याच कथाबीजावर आधारित एक पुस्तक मराठित वाचल्याचे स्मरतंय! (ते प्रेरित होते, अनुवादीत नव्हते)
लेखनविषय:
कथा
लेखनप्रकार
आस्वाद
सन २०२१च्या जून ते ऑगस्ट या कालावधीत वाचकांना विदेशी साहित्यातील काही गाजलेल्या निवडक कथांचा आणि कथा लेखकांचा परिचय लेखमालेतून करून दिला होता. या लेखातून अशाच एका गाजलेल्या विदेशी दीर्घकथेचा परिचय करून देतो. शतकापूर्वीच्या त्या कथेपर्यंत जायला काही निमित्त घडले. सध्याचे मलेशियातील लेखक Tan Twan Eng या लेखकांचे 'द हाऊस ऑफ डोअर्स' हे पुस्तक बहुचर्चित असून संभाव्य आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारासाठी त्याचा बोलबाला झाला आहे.

250 वर्षांचे राष्ट्रपतीचे अंगरक्षक

पराग१२२६३ ·

सौंदाळा 06/09/2023 - 20:37
नेहमीप्रमाणे माहितीपूर्ण लेख. यातील काहीच माहित नव्हते. 'गलेमा' आणि दिवाळी अंकासाठीसुद्धा नक्की लिहा ही आग्रहाची विनंती

सौंदाळा 06/09/2023 - 20:37
नेहमीप्रमाणे माहितीपूर्ण लेख. यातील काहीच माहित नव्हते. 'गलेमा' आणि दिवाळी अंकासाठीसुद्धा नक्की लिहा ही आग्रहाची विनंती
लेखनविषय:
संस्कृती
कला
इतिहास
मुक्तक
समाज
प्रवास
लेखनप्रकार
प्रकटन
आस्वाद
समीक्षा
लेख
बातमी
अनुभव
विरंगुळा
PBG1 राष्ट्रपतीचे अंगरक्षक रेजिमेंट ही भारतीय भूदलातील एक ऐतिहासिक रेजिमेंट आहे. या रेजिमेंटला पहिल्यांदा प्रत्यक्ष पाहण्याचा योग आला, तो नवी दिल्लीतील विजय चौकात बीटिंग रीट्रिट पाहायला बसलेलो असताना.

वार्तालाप: नेणतां वैरी जिंकती

विवेकपटाईत ·

लिओ 01/09/2023 - 18:42
छान लिहिले आहे. एक प्रश्न राजनीती क्षेत्रात सफल होण्यासाठी नेत्यांनी समर्थांची ही ओवी आचरणात आणली पाहिजे. हि ओवी फक्त नेहेरुंनीच आचरणात घेण्याची गरज होती काय ? समर्थांची ही ओवी फक्त नेहेरुंसाठी लिहिलि होती का ??

Nitin Palkar 01/09/2023 - 19:03
मोजक्या शब्दात चांगला आशय मंडला आहे. समर्थ रामदासांचे कार्य महानच आहे. नेहरूंच्या अनेक चुकांपैकी एकच तुम्ही दाखवली आहे. अनेकांना ते सलू शकेल. राजनीती क्षेत्रात सफल होण्यासाठी नेत्यांनी समर्थांची ही ओवी आचरणात आणली पाहिजे. हे सदा सर्वदा सत्य आहे.

अहिरावण 01/09/2023 - 19:09
आता पुढील ओव्यांचे प्रवचन करतांना खालिल क्रमाने नेते घ्या, नेहरुंना सध्या विश्रांती द्या बोस शास्री पटेल नंदा इंदिरा गांधी संजय गांधी रा़जीव गांधी चंद्रशेखर वीपीसिंग नरसिंह राव अटल बिहारी सोनीया गांधी मनमोहन सिंग नरेंद्र मोदी आणि हो, विश्लेषण करतांना यांच्या चुकाच दाखवा. नाहीतर सोईने त्यांचे गोडवे गाल. नसेल जमत तर निदान यांच्या चुका दाखवा सावरकर गांधी इतकेही नसेल जमत तर परखडपणे तुमची स्वतःची चुक दाखवा बघु दासबोध किती उमजला आहे तुम्हाला ते

सर टोबी 01/09/2023 - 20:22
लुबाडला गेलेला देश. जिथे अन्नधान्य, अवजारं, वाहतुकीची साधनं या सर्वांची वानवा होती. भरीला शिक्षण, आरोग्य, सिंचन, दळणवळण या महत्वाच्या प्राथमिकता होत्या. अशा खचलेल्या देशाची धुरा वाहणाऱ्यांनी कधीही दुसऱ्याला किंवा परिस्थीला दोष दिला नाही. त्या उलट, एक प्रबळ लष्कर असतांना चीनच्या नव्या आक्रमकतेपुढे मौनात गेलेल्या सध्याच्या नेतृत्वाची काहीही करून री ओढायची असा खाक्या आहे. दासबोधाचं निरूपण फक्त निमित्त आहे.

भागो 02/09/2023 - 08:51
दुसरीकडे आपले पहिले प्रधानमंत्री नेहरुजी>>> कोण हे नेहरू? माझ्या माहितीप्रमाणे "नेहरू" ही एक प्रधान खुंटी आहे. कुणीही यावे टपली मारून जावे. कुणीही यावे नि त्यावर काहीही लटकावून जावे. नेहरू नसते तर ह्या देशाचे काय झाले असते? जाता जाता दासबोधाचे हिंदी/गुजराती भाषांतर आहेका? नसेल तर मग मोठ्या लोकांचे काही खरे नाही रे बाबा.

अमरेंद्र बाहुबली 02/09/2023 - 19:35
नेहरूंहद्दल ”जया अंगी मोठेपण तया यातना कठीण” असे म्हणावेसे वाटते. वाईट काळात ज्याने घर सावरलं, श्रीमंती आणली , त्यालाच नंतरच्या नालायक पिढ्या शिव्या देतात अशी अवस्था नेहरूंची झालीय. पण ह्यामूळे नेहरूंचे महत्व आजीबात कमी होत नाही. नेहरूंच्या वडीलांपासून ते नातू-पनतू पर्यंत पिढ्यान पिढ्या देशसेवा करताहेत. मोतीलाल नेहरूंनी कोंग्रेसला भरमसाठ पैसा लावला होता, इंदिरा गांधींबद्दल तर काय वर्णावे? वाघीन होती भारताची. असो. कूठे राजा भोज…..

चौकस२१२ 04/09/2023 - 13:43
नेहरूंच्या वडीलांपासून ते नातू-पनतू पर्यंत पिढ्यान पिढ्या देशसेवा करताहेत. आणि आपण त्यांची गुलामगिरी आणि लोकशाही च्या नावाखाली आपण त्यांची घराणेशाही चालू दयायची असेच ना

अहिरावण 04/09/2023 - 10:10
जिथे तुम्ही विषयाला धरुन लिहित नाही तिथे प्रतिसाद कसे काय येतील? तुम्ही राजनीती आणता आम्ही नाही

चित्रगुप्त 02/09/2023 - 21:51
अज्ञानात असणारे 'सुख'(असलेच तर) तोपावेतोच टिकून रहाते, जोवर तुमच्याहून अधिक ज्ञानी- जाणकार येऊन तुमच्या डोक्यावर बसत नाही. त्या त्या काळी उपलब्ध असलेले 'तंत्रज्ञान' ज्यांनी जाणतेपणे वापरले (मुळात असे तंत्रज्ञान विकसित केले-) त्यांचा विजय होत असल्याची उदाहरणे इतिहासात विपुल मिळतात. समर्थांनी केलेल्या छ्त्रपतींच्या वर्णनात आलेले 'जाणता राजा' हे विशेषण महत्वाचे आहे: निश्चयाचा महामेरु । बहुत जनांसी आधारु । अखंड स्थितीचा निर्धारु । श्रीमंत योगी ॥ परोपकाराचिये राशी । उदंड घडती जयासी । तयाचे गुणमहत्त्वासी । तुळणा कैची ॥ यशवंत कीर्तिवंत । सामर्थ्यवंत वरदवंत । नीतिवंत पुण्यवंत । जाणता राजा ॥

लिओ 01/09/2023 - 18:42
छान लिहिले आहे. एक प्रश्न राजनीती क्षेत्रात सफल होण्यासाठी नेत्यांनी समर्थांची ही ओवी आचरणात आणली पाहिजे. हि ओवी फक्त नेहेरुंनीच आचरणात घेण्याची गरज होती काय ? समर्थांची ही ओवी फक्त नेहेरुंसाठी लिहिलि होती का ??

Nitin Palkar 01/09/2023 - 19:03
मोजक्या शब्दात चांगला आशय मंडला आहे. समर्थ रामदासांचे कार्य महानच आहे. नेहरूंच्या अनेक चुकांपैकी एकच तुम्ही दाखवली आहे. अनेकांना ते सलू शकेल. राजनीती क्षेत्रात सफल होण्यासाठी नेत्यांनी समर्थांची ही ओवी आचरणात आणली पाहिजे. हे सदा सर्वदा सत्य आहे.

अहिरावण 01/09/2023 - 19:09
आता पुढील ओव्यांचे प्रवचन करतांना खालिल क्रमाने नेते घ्या, नेहरुंना सध्या विश्रांती द्या बोस शास्री पटेल नंदा इंदिरा गांधी संजय गांधी रा़जीव गांधी चंद्रशेखर वीपीसिंग नरसिंह राव अटल बिहारी सोनीया गांधी मनमोहन सिंग नरेंद्र मोदी आणि हो, विश्लेषण करतांना यांच्या चुकाच दाखवा. नाहीतर सोईने त्यांचे गोडवे गाल. नसेल जमत तर निदान यांच्या चुका दाखवा सावरकर गांधी इतकेही नसेल जमत तर परखडपणे तुमची स्वतःची चुक दाखवा बघु दासबोध किती उमजला आहे तुम्हाला ते

सर टोबी 01/09/2023 - 20:22
लुबाडला गेलेला देश. जिथे अन्नधान्य, अवजारं, वाहतुकीची साधनं या सर्वांची वानवा होती. भरीला शिक्षण, आरोग्य, सिंचन, दळणवळण या महत्वाच्या प्राथमिकता होत्या. अशा खचलेल्या देशाची धुरा वाहणाऱ्यांनी कधीही दुसऱ्याला किंवा परिस्थीला दोष दिला नाही. त्या उलट, एक प्रबळ लष्कर असतांना चीनच्या नव्या आक्रमकतेपुढे मौनात गेलेल्या सध्याच्या नेतृत्वाची काहीही करून री ओढायची असा खाक्या आहे. दासबोधाचं निरूपण फक्त निमित्त आहे.

भागो 02/09/2023 - 08:51
दुसरीकडे आपले पहिले प्रधानमंत्री नेहरुजी>>> कोण हे नेहरू? माझ्या माहितीप्रमाणे "नेहरू" ही एक प्रधान खुंटी आहे. कुणीही यावे टपली मारून जावे. कुणीही यावे नि त्यावर काहीही लटकावून जावे. नेहरू नसते तर ह्या देशाचे काय झाले असते? जाता जाता दासबोधाचे हिंदी/गुजराती भाषांतर आहेका? नसेल तर मग मोठ्या लोकांचे काही खरे नाही रे बाबा.

अमरेंद्र बाहुबली 02/09/2023 - 19:35
नेहरूंहद्दल ”जया अंगी मोठेपण तया यातना कठीण” असे म्हणावेसे वाटते. वाईट काळात ज्याने घर सावरलं, श्रीमंती आणली , त्यालाच नंतरच्या नालायक पिढ्या शिव्या देतात अशी अवस्था नेहरूंची झालीय. पण ह्यामूळे नेहरूंचे महत्व आजीबात कमी होत नाही. नेहरूंच्या वडीलांपासून ते नातू-पनतू पर्यंत पिढ्यान पिढ्या देशसेवा करताहेत. मोतीलाल नेहरूंनी कोंग्रेसला भरमसाठ पैसा लावला होता, इंदिरा गांधींबद्दल तर काय वर्णावे? वाघीन होती भारताची. असो. कूठे राजा भोज…..

चौकस२१२ 04/09/2023 - 13:43
नेहरूंच्या वडीलांपासून ते नातू-पनतू पर्यंत पिढ्यान पिढ्या देशसेवा करताहेत. आणि आपण त्यांची गुलामगिरी आणि लोकशाही च्या नावाखाली आपण त्यांची घराणेशाही चालू दयायची असेच ना

अहिरावण 04/09/2023 - 10:10
जिथे तुम्ही विषयाला धरुन लिहित नाही तिथे प्रतिसाद कसे काय येतील? तुम्ही राजनीती आणता आम्ही नाही

चित्रगुप्त 02/09/2023 - 21:51
अज्ञानात असणारे 'सुख'(असलेच तर) तोपावेतोच टिकून रहाते, जोवर तुमच्याहून अधिक ज्ञानी- जाणकार येऊन तुमच्या डोक्यावर बसत नाही. त्या त्या काळी उपलब्ध असलेले 'तंत्रज्ञान' ज्यांनी जाणतेपणे वापरले (मुळात असे तंत्रज्ञान विकसित केले-) त्यांचा विजय होत असल्याची उदाहरणे इतिहासात विपुल मिळतात. समर्थांनी केलेल्या छ्त्रपतींच्या वर्णनात आलेले 'जाणता राजा' हे विशेषण महत्वाचे आहे: निश्चयाचा महामेरु । बहुत जनांसी आधारु । अखंड स्थितीचा निर्धारु । श्रीमंत योगी ॥ परोपकाराचिये राशी । उदंड घडती जयासी । तयाचे गुणमहत्त्वासी । तुळणा कैची ॥ यशवंत कीर्तिवंत । सामर्थ्यवंत वरदवंत । नीतिवंत पुण्यवंत । जाणता राजा ॥
लेखनविषय:
धोरण
इतिहास
समाज
लेखनप्रकार
आस्वाद
मत
नेणतां वैरी जिंकती. नेणतां अपाई पडती. नेणतां संहारती घडती. जीवनाश. समर्थ म्हणतात नेणते पणामुळे शत्रु पराभव करतात. संकटे येतात. फडशा उडतो आणि जीवनाश होतो. या मृत्यू लोकात येताच छोट्या बाळालाही जाणण्याचा प्रयत्न करावा लागतो. बिना जाणता आईचे दूध प्राशन करणे ही त्याला जमणे शक्य नाही. शिक्षण असो, प्रपंच असो, आध्यात्मिक मार्गावर वाटचाल किंवा राजनीती असो जो जाणण्याचा प्रयत्न करत नाही तो त्याच्या क्षेत्रात असफल होतो. समर्थांनी ही ओवी बहुधा राजनेत्यांसाठी रचली आहे.

A1 जहाज, कार्यालयीन कुजबूज आणि बेहिशोबी पैसा !

हेमंतकुमार ·

तुषार काळभोर 27/08/2023 - 21:40
A1, in the blues, in the doldrums हे नेहमीच्या वापरातील शब्दप्रयोग. पण त्यांची व्युत्पत्ती इंग्रजांच्या नौकानयनात असेळण्याची कल्पनाही करणे अशक्य आहे. कुठून कुठून शोधून काढता :D

रामचंद्र 28/08/2023 - 00:05
खरंच छान विषय सुरू केलात, डॉक्टरसाहेब. कुठल्याही व्यवसायावरून, क्षेत्रावरून भाषेत भर पडणाऱ्या शब्दांची मजा वेगळीच! आता सागरी पार्श्वभूमी (बहुधा) असलेला अजून एक परिचित शब्द म्हणजे पॉश - posh - port out, starboard home.

चौकस२१२ 28/08/2023 - 04:47
मिपावरील वेगळा आणि माहितीपूर्ण आणि जोडीला त्याबद्दल समर्पक छायाचित्र .. असलेल्या लेखांची जर यादी असेल तर त्यात हा लेख नक्कीच नोंद करण्याच्या योग्यतेचा

चित्रगुप्त 28/08/2023 - 05:18
सुंदर माहितीप्रद लेख. योगायोग म्हणजे कालच जालावर चाळवाचाळव करत असता समुद्र आणि जहाजे यांची अप्रतिम चित्रे रंगवणारे पितापुत्र असलेले दोन इंग्लिश चित्रकार सापडले. आता नावे विसरलो, हुडकून त्यांची चित्रे देईन.

रामचंद्र 28/08/2023 - 07:13
साधारणपणे सत्तरच्या दशकात रीडर्स डायजेस्टमधील अप्रतिम समुद्रचित्रे काढणारे चित्रकार कोण असावेत, काही सांगू शकाल काय? Scharry अशी काहीतरी त्यांची सही असायची.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 06:11
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! आपल्यासारख्या सुजाण वाचकांच्या प्रोत्साहनामुळेच हे शक्य होते.

सर टोबी 28/08/2023 - 09:41
विज्ञानाच्या बाबतीत विविध व्यवसायांनी कसा हातभार लावला ते लिहिण्याचा मोह आवरत नाहीय. विज्ञानाची सुरुवातच मुळी आपण नेहेमी करीत असलेल्या गोष्टींमागची कारणमीमांसा शोधण्यातून झाली. जसं पहारीमुळे मोठे खडक फोडणं सुलभ होणे, फोडलेले खडक पहारीनेच हलविणे, दही घुसळून लोणी काढणे, वगैरे. गणितातील लिनिअर अल्जिब्रा हि शाखा तर लष्करात वापरल्या जाणाऱ्या नियोजनातून जन्माला आली. तसेच संख्या शास्त्रातील प्रोबॅबिलिटी थिअरीची पायाभरणी जुगार्यांनी केली. विज्ञान श्रेष्ठ आहे असं कितीही म्हटलं तरीही कधी कधी फारशी कारणमीमांसा ज्ञात नसलेल्या गोष्टी वैज्ञानिक दृष्टिकोनाला आव्हान देऊ शकतात. लुई पाश्चरला त्याच्या हयातीत पारंपरिक फ्रेंच बिअर पेक्षा चांगली बिअर प्रयोगशाळेत बनविता आली नव्हती असं काहीसं वाचल्याचं आठवतंय.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 10:07
विज्ञानाच्या बाबतीत विविध व्यवसायांनी कसा हातभार लावला
तुम्ही दिलेली उदाहरणे रंजक असून आवडली. त्यात आता एका आरोग्य विज्ञानातील शोधाची भर घालतो. रुग्णाची वैद्यकीय तपासणी करताना शरीराच्या एका भागावर बोट ठेवून त्यावर दुसऱ्या हाताच्या बोटाने टकटक करणे हे तंत्र महत्वाचे असते. त्याला percussion असे म्हणतात. त्याचा शोध Josef Leopold Auenbrugger या डॉक्टरांनी लावला. ok गमतीचा भाग पुढे आहे. या डॉक्टरांचे वडील खानावळीचे मालक होते आणि त्यांच्या तिथल्या डेपोमध्ये दारुने भरलेली पिंपे असायची. ती अपारदर्शक असल्यामुळे बाहेरून पाहताना पिपात दारू किती शिल्लक आहे हे समजत नसे. मग या चिरंजीव पठ्ठ्याने त्या पिंपांवर चाळा म्हणून percussion या तंत्राचा वापर सुरू केला. पिंपातील जो भाग द्रवाने भरलेला असतो तिथे बद्द असा आवाज येतो आणि जो भाग रिकामा असतो तिथे अर्थातच पोकळी दर्शवणारा आवाज येतो. यावरूनच त्याला या तंत्राची कल्पना वैद्यकीय विज्ञानात वापरावी वाटली.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 11:34
त्यात ब्लू हा शब्द कसा आला?
व्युत्पत्ती कोशानुसार 'ब्ल्यू' हा लाक्षणिक अर्थाने कसा आला ते नक्की सांगता येत नाही. परंतु वैज्ञानिक दृष्टीने पाहता इतिहासात काही दुर्मिळ क्षण येऊन गेलेले आहेत की जेव्हा चंद्र खरोखर निळा दिसत होता ( सन 1883, 1927, 1951). त्यावेळी पर्यावरणात काही टोकाचे बदल झालेले होते.
.. the sense of blue here is obscure. Literal blue moons do sometimes occur under extreme atmospheric conditions.

Nitin Palkar 07/11/2023 - 20:14
वन्स इन अ ब्लू मून सारखं नोव्हेंबर महिन्यात 'वन्स ऑन अ ब्लू संकष्टी' असं म्हणायला हरकत नाही.. नोव्हेंबरमध्ये एक आणि तीस तारखेला आशा दोन संकष्टी चतुर्थ्या आल्या आहेत..

Nitin Palkar 07/11/2023 - 20:14
वन्स इन अ ब्लू मून सारखं नोव्हेंबर महिन्यात 'वन्स ऑन अ ब्लू संकष्टी' असं म्हणायला हरकत नाही.. नोव्हेंबरमध्ये एक आणि तीस तारखेला आशा दोन संकष्टी चतुर्थ्या आल्या आहेत..

राजेंद्र मेहेंदळे 28/08/2023 - 13:03
मस्त माहीतीपूर्ण लेख. अनोखा विषय शिवाय समर्पक चित्रे यामुळे वाचायला मजा आली. वन मोर फिदर इन युवर कॅप कुमार सर!! रच्याकने- ट्रेकिंग मधले काही मजेदार शब्दसमूह आठवले :) वाटोळं करा- ट्रेक सुरु होण्यापुर्वी सदस्य संख्या मोजण्यासाठी गोल करुन उभे रहाण्याची सूचना खाऊन घे गचागच- ३-४ दिवसांच्या ट्रेक मध्ये जेवण खाण वेळेत होईलच याची शाश्वती नसते तसेच काय खायला मिळेल पोटभर मिळेल का हेही माहित नसते, त्यामुळे "मिळालेय तर पोट गच्च भरुन घे" असा अर्थ नावातच हावरटपणा- ट्रेकमध्ये आपल्याकडे खाण्यापिण्याचे पदार्थ नसल्यास दुसर्‍याला लाडीगोडी लावुन किवा ढापुन त्याच्या सॅकमधील किवा वाटणीचे खाल्ले की ही शिवी देतात(अस्सल हावरट आहेस या अर्थी) बाकी चैतन्यकांडी, धूर निघणे,डबा टाकणे,न्युटन बॉटल(२ भोके असलेली बाटली) वगैरे बरेच आहेत.

आंद्रे वडापाव 28/08/2023 - 13:18
रच्याकने- ट्रेकिंग मधले काही मजेदार शब्दसमूह
वासोट्याच्या ट्रेक मध्ये आमच्या ग्रुप मधले दोघेजण ... माथ्यावर जाईपर्यंत खूप दमले होते ... तेव्हा ते दोघे म्हणाले ... "आमचे 'वासोटे' कपाळात गेलें ... ट्रेक करून "... "वासोटे कपाळात जाणे ", हा एकवाक्प्रचार तेव्हा पासून ग्रुप मध्ये सुरु झाला ..

चौकस२१२ 30/08/2023 - 07:44
"आमचे 'वासोटे' कपाळात गेलें ... ट्रेक करून "... पुरुष = वासोटे कपाळात गेले स्त्री: = दाण्याचे कूट झाले इंग्रजी = क्राउन ज्वेल्स जयवंत दळवी : २ पपनस ची उपमा असो वासोट्याची काळजी घ्याची असले तर हे उत्पादन घ्या https://www.bodyheal.com.au/products/500-body-assist-suspensory-testicular-supporter?gclid=EAIaIQobChMI-q7O9qCDgQMV3hqDAx2DqQK3EAAYBCAAEgK3FvD_BwE

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 13:45
तुमचे 'वाटोळं' आणि वासोटा हे भलतेच आवडले आहे ! यावरून माझ्या तरुणातल्या काही गिर्यारोहण आठवणी : 1. पावसाळ्यात गड उतरत असताना पाय घसरण्याचे प्रकार वारंवार होत राहतात. अशा पाय घसरण्याला आमच्या वेळी ‘सिक्सर मारणे’ असे म्हणायचे. संपूर्ण गड उतरल्यानंतर प्रत्येकाच्या सिक्सरचा हिशोब लावला जाई ! 2. त्याकाळी जेव्हा बोचेगळ आणि लिंगाणा ही नावे प्रथम ऐकली तेव्हा भलतंच भारी वाटलं होतं ! आता यांना शब्दशः अर्थ म्हणायचं की लाक्षणिक ते माहित नाही &# 128578 ; अजून एक मजेशीर उपमा नंतर लिहीतो..

गवि 28/08/2023 - 14:13
अत्यंत रोचक. यातील बहुतांश शब्दांची व्युत्पत्ती माहीत नव्हती. बाय द वे.. आधी जलवाहतूक अनेक शतके स्थिरावली होती. मग जेव्हा विमान वाहतूक सुरू झाली तेव्हा जलवाहतूक क्षेत्रातले अनेक शब्द आणि संकल्पना जशाच्या तशा विमानन क्षेत्रातही आल्या. स्टारबोर्ड: उजवी बाजू पोर्ट : डावी बाजू नॉटिकल मैल, नॉट्स (वेगाचे युनिट) आणि इतर अनेक संज्ञा. दोन्हीच्या रेडिओ कम्युनिकेशनमध्ये खूप एकसारख्या गोष्टी येतात. आणि त्याचं मूळ जलवाहतूक क्षेत्रात आहे. हवेतील अंतराची मापे आणि पाण्यावरील मापे यात जरा वेगवेगळे लॉजिक असले तरी शाब्दिक टर्म्स एकसारख्या आहेत.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 14:29
नॉटिकल मैल, नॉट्स (वेगाचे युनिट) आणि इतर अनेक संज्ञा.
अगदी अगदी ! .. या चर्चेत बरीच जाणकार मंडळी सहभागी होत आहेत त्याचा आनंद वाटतो. या लेखनादरम्यान माझ्या मनात एक शंका आली ती विचारतो. एका संदर्भानुसार जलप्रवासाची सुरुवात ( म्हणजे ओंडका वगैरे) अंदाजे ९ लाख वर्षांपूर्वी आहे. मानवी उगम अंदाजे 20 ते 24 लाख वर्षांपूर्वी (सेपिअन्स पुस्तकानुसार) आहे. प्रश्न असा आहे की, पायांनी चालणे यानंतरची दुसरी मानवी वाहनप्रवासाची अवस्था कोणती ? प्राण्यांचा वापर की जलप्रवास की अन्य ?

गवि 28/08/2023 - 14:39
एका संदर्भानुसार जलप्रवासाची सुरुवात ( म्हणजे ओंडका वगैरे) अंदाजे ९ लाख वर्षांपूर्वी आहे. मानवी उगम अंदाजे 20 ते 24 लाख वर्षांपूर्वी (सेपिअन्स पुस्तकानुसार) आहे. प्रश्न असा आहे की, पायांनी चालणे यानंतरची दुसरी मानवी वाहनप्रवासाची अवस्था कोणती ? प्राण्यांचा वापर की जलप्रवास की अन्य ?
इतके जुने आता वयोमानानुसार आठवत नाही. तुम्ही प्रचेतस यांना विचारून पहा.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 14:58
इतके जुने आता वयोमानानुसार आठवत नाही
अरे बापरे ! इतके वय झाले की काय !! 🙂 नुकताच मी प्राईम व्हिडिओवरील Passengers हा इंग्लिश चित्रपट पाहीला. त्यात एक अवकाशयान पृथ्वीवरून अन्य कुठल्यातरी अति लांबच्या ग्रहावर चाललेले आहे. त्यामुळे त्यातील कर्मचारी व उतारू 120 वर्षांसाठी झोपून राहणार आहेत..... वगैरे भन्नाट कल्पना आहेत त्यात.
"वॉटरकूलर टॉक्स"
हे तर झकास !

गवि 28/08/2023 - 14:43
या लेखातील Scuttlebutt या शब्दाला आताच्या कॉर्पोरेट क्षेत्रात "वॉटरकूलर टॉक्स" "वॉटरकूलर गॉसिप" असेही शब्द आहेत. अफवा किंवा अंदाजपंचे काहीतरी बातम्या पसरणे हे टाळण्यासाठी वॉटरकूलर टॉक्स टाळावेत वगैरे..

सुधीर कांदळकर 28/08/2023 - 18:28
सोल्जर्स ब्लू नावाचा एक सिनेमा पाहिला होता. ब्लू मूनः एका चांद्रमासात दोन पौर्णिमा आल्या की दुसर्‍या पौर्णिमेला ब्लू मून म्हणता असे अनेक वर्षांपापूर्वी वाचले होते. दुसरी कां व कशी होते त्याचे तपशील विसरलो. असे क्वचितच घडत असल्यामुळे क्वचितच घडणार्‍या घटनेला वन्स इन अ ब्लू मून म्हणतात. इन द डोलड्रम्स नेहमी ऐकतो आणि वापरतोही. त्याचा उगम आत्ता कळला. वारा अनुकूल नसेल तर जहाजे अनेक दिवस बंदरात अडकून पडत हे खरे आहे. फारच मनोरंजन माहिती. लेख आवडलाच. धन्यवाद.

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 21:18
उद्या 30 ऑगस्ट रोजी सुपर ब्लू मून पाहता येणार आहे. या घटनेदरम्यान चंद्र आणि पृथ्वी यांच्यातले अंतर सर्वात कमी असते.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 19:47
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! .. जहाजांची वाहतूक कोंडी कधी ऐकली आहे का ? नसल्यास ही बातमी पहा पनामा कालव्यातील पाणी कमी पडल्यामुळे जहाजे आता तिथे अडकून पडली आहेत आणि पुढे जाऊ शकत नाहीत .

टर्मीनेटर 29/08/2023 - 00:54
छान विषय, मस्त लेख 👍 विषयाशी संबंधीत शब्द / वाक्य प्रयोगात असलेल्या 'सेफ्टी वीक' बद्दल प्रतिसादात लिहिणार होतो पण आज खरंच तेवढा वेळ नाही... (फिर मिलते हैं एक लंबेसे ब्रेक के बाद 😀)

स्वधर्म 29/08/2023 - 15:10
कुमार सर, लेख अत्यंत आवडला. पहिल्यांदा शिर्षक काहीसे राजकीय वाटले होते. आता तुंम्ही वाहतुकीचाच विषय काढलाय तर, खालील दोन मराठी शब्द अगदी गेल्या एकदोन दशकातच जन्मले असावेत असे वाटते. वडाप: सांगली, कोल्हापूरकडे शेअर रिक्षा किंवा बस वाहतुकीला वडाप हा शब्द सर्रास वापरात आहे. बहुधा ज्या प्रकारे बस स्थानकातून प्रवासी ‘वडून’ नेले जातात, त्यामुळे हा अत्यंत अर्थवाही शब्द तयार झाला असावा. टमटम: पुण्यात शेअर रिक्षांसाठी हा शब्द वापरात होता. बजाज टेम्पोच्या सहा आसनी रिक्षांच्या खास आवाजामुळे हा शब्द आकाराला आला असावा. आता त्या सहा आसनी रिक्षा फारशा दिसत नाहीत, पण शब्द मात्र तसाच वापरात आहे.

आंद्रे वडापाव 29/08/2023 - 18:00
'वडाप' चा जन्म वडा- हाफ़ या हाटेलातील संज्ञा वर आधारित आहे , असे कोल्हापूरकरा कडून ऐकले होते .. एक वडा दोघात शेअर करतात ... तशीच एक ट्रिप अनेकांत शेअर केली कि तिला वडाप म्हणत्यात ...

सुरिया 29/08/2023 - 19:33
वाटून अर्धा वडा खाण्याचा कद्रुपणा कोल्लापुरात करत नसतेत. तवा वडा हाफ तसलं काय नसतंय ओ. वढून नेयाचं काम ते वढाप. वाढणारे वाढपी तसं. . आणि टमटम आवाजानं म्हणत नाह्यती. पूर्वी व्हिक्टोरिया असायच्या घोड्याच्या. त्याला टमटम म्हणायचे. टॅक्सीसारखे पासिंग असायचे त्यांना. आठवा व्हिक्टोरिया नंबर २०३. नंतर मुंबई सोडून त्या नामषेष झाल्या पण पाशिंजरं वाहून न्यायचं काम करणारी टमटम हे नाव राह्यलं

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 15:56
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! .. १. 'सेफ्टी वीक' बद्दल प्रतिसादात लिहिणार होतो >>> प्रतीक्षेत ! .. २. वडाप >>> होय, हा अगदी वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. त्याचा अन्य एक अर्थ " तांदळाचे वडे वगैरे असलेले सुग्रास जेवण (कोकणी)" इथल्या चर्चेत वाचला

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 16:01
टमटम: पुण्यात शेअर रिक्षांसाठी
याचा उगम अगदी अलीकडील आहे की जुन्या शब्दावरून आला आहे ? एक शंका टमटम = घोड्याची एक प्रकारची गाडी. [ध्व.]

सर टोबी 29/08/2023 - 18:16
मला वाटते कुठल्यातरी पूर्वेकडील देशात टुकटुक नावाची रिक्षा हि प्रेरणा असावी. त्यात सहा आसनी रिक्षाचा जो पहिला अवतार होता त्याचा सायलेन्सर हा समोर असायचा आणि त्यावर असलेलं धातूचं झाकण टमटम आवाज करीत असायचं असं काही तरी आठवतंय.

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 19:38
वरील सर्वांना धन्यवाद ! .....
टुकटुक रिक्षा
 सध्या त्या मुख्यत्वे थायलंडमध्ये आहेत परंतु त्यांचा उगम काहीसा वादग्रस्त आहे. त्यांच्या इंजिनचा आवाज टुकटुक असा येतो.

हेमंतकुमार 06/11/2023 - 07:49
या विषयावरील एक नवे मराठी पुस्तक : वसुंधरेचे शोधयात्री डॉ. अनुराग लव्हेकर राजहंस प्रकाशन सुमारे दोन हजार वर्षांच्या जागतिक समुद्र सफरींचा इतिहास अशा सफरींच्या विस्तृत इतिहास नोंदणीसाठी periplus हा शब्द आहे

हेमंतकुमार 06/11/2023 - 19:24
लॉंच
सन 1400 पासून बोटीशी निगडित पण कालांतराने 'कशाचीही सुरुवात होणे' या अर्थी . ..
टेक ऑफ
हवेत जाण्याशी निगडित दिसतोय

आजानुकर्ण 06/11/2023 - 20:46
सुंदर लेख. खूप आवडला. ऑल हँड्स ऑन डेक हा आणखी एक कार्यालयीन कामकाजात घुसलेला सामुद्रिक वाक्प्रयोग. आणीबाणीच्या काळात (जी प्रत्येक कंपनीत कायमच असते!), सर्वांनी मदत करणे अपेक्षित असते. त्यासाठी केलेल्या व्यवस्थापकीय आवाहनात 'ऑल हँड्स ऑन डेक' हमखास ऐकायला मिळते. --- मूळ अर्थ - जहाजाच्या दिशेने एखादे वाईट वादळ किंवा तत्सम गंभीर प्रसंग येत असल्यास, बचावाची तयारी करण्यासाठी सर्व हात (म्ह. - मनुष्यबळ) डेकवर (म्ह. - बोटीचा मुख्य वरचा भाग) असणे अपेक्षित आहे. अशाप्रसंगी कोणताही अपवाद न करता प्रत्येकाने मदत करणे आवश्यक आहे.

कंजूस 07/11/2023 - 09:50
Ibis Triology लिहिणाऱ्या अमिताब घोष यांच्या पुस्तकांत बोटीचेंच उल्लेख आहेत. कादंबऱ्या असल्या तरी संदर्भ भारी आहेत.

तुषार काळभोर 27/08/2023 - 21:40
A1, in the blues, in the doldrums हे नेहमीच्या वापरातील शब्दप्रयोग. पण त्यांची व्युत्पत्ती इंग्रजांच्या नौकानयनात असेळण्याची कल्पनाही करणे अशक्य आहे. कुठून कुठून शोधून काढता :D

रामचंद्र 28/08/2023 - 00:05
खरंच छान विषय सुरू केलात, डॉक्टरसाहेब. कुठल्याही व्यवसायावरून, क्षेत्रावरून भाषेत भर पडणाऱ्या शब्दांची मजा वेगळीच! आता सागरी पार्श्वभूमी (बहुधा) असलेला अजून एक परिचित शब्द म्हणजे पॉश - posh - port out, starboard home.

चौकस२१२ 28/08/2023 - 04:47
मिपावरील वेगळा आणि माहितीपूर्ण आणि जोडीला त्याबद्दल समर्पक छायाचित्र .. असलेल्या लेखांची जर यादी असेल तर त्यात हा लेख नक्कीच नोंद करण्याच्या योग्यतेचा

चित्रगुप्त 28/08/2023 - 05:18
सुंदर माहितीप्रद लेख. योगायोग म्हणजे कालच जालावर चाळवाचाळव करत असता समुद्र आणि जहाजे यांची अप्रतिम चित्रे रंगवणारे पितापुत्र असलेले दोन इंग्लिश चित्रकार सापडले. आता नावे विसरलो, हुडकून त्यांची चित्रे देईन.

रामचंद्र 28/08/2023 - 07:13
साधारणपणे सत्तरच्या दशकात रीडर्स डायजेस्टमधील अप्रतिम समुद्रचित्रे काढणारे चित्रकार कोण असावेत, काही सांगू शकाल काय? Scharry अशी काहीतरी त्यांची सही असायची.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 06:11
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! आपल्यासारख्या सुजाण वाचकांच्या प्रोत्साहनामुळेच हे शक्य होते.

सर टोबी 28/08/2023 - 09:41
विज्ञानाच्या बाबतीत विविध व्यवसायांनी कसा हातभार लावला ते लिहिण्याचा मोह आवरत नाहीय. विज्ञानाची सुरुवातच मुळी आपण नेहेमी करीत असलेल्या गोष्टींमागची कारणमीमांसा शोधण्यातून झाली. जसं पहारीमुळे मोठे खडक फोडणं सुलभ होणे, फोडलेले खडक पहारीनेच हलविणे, दही घुसळून लोणी काढणे, वगैरे. गणितातील लिनिअर अल्जिब्रा हि शाखा तर लष्करात वापरल्या जाणाऱ्या नियोजनातून जन्माला आली. तसेच संख्या शास्त्रातील प्रोबॅबिलिटी थिअरीची पायाभरणी जुगार्यांनी केली. विज्ञान श्रेष्ठ आहे असं कितीही म्हटलं तरीही कधी कधी फारशी कारणमीमांसा ज्ञात नसलेल्या गोष्टी वैज्ञानिक दृष्टिकोनाला आव्हान देऊ शकतात. लुई पाश्चरला त्याच्या हयातीत पारंपरिक फ्रेंच बिअर पेक्षा चांगली बिअर प्रयोगशाळेत बनविता आली नव्हती असं काहीसं वाचल्याचं आठवतंय.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 10:07
विज्ञानाच्या बाबतीत विविध व्यवसायांनी कसा हातभार लावला
तुम्ही दिलेली उदाहरणे रंजक असून आवडली. त्यात आता एका आरोग्य विज्ञानातील शोधाची भर घालतो. रुग्णाची वैद्यकीय तपासणी करताना शरीराच्या एका भागावर बोट ठेवून त्यावर दुसऱ्या हाताच्या बोटाने टकटक करणे हे तंत्र महत्वाचे असते. त्याला percussion असे म्हणतात. त्याचा शोध Josef Leopold Auenbrugger या डॉक्टरांनी लावला. ok गमतीचा भाग पुढे आहे. या डॉक्टरांचे वडील खानावळीचे मालक होते आणि त्यांच्या तिथल्या डेपोमध्ये दारुने भरलेली पिंपे असायची. ती अपारदर्शक असल्यामुळे बाहेरून पाहताना पिपात दारू किती शिल्लक आहे हे समजत नसे. मग या चिरंजीव पठ्ठ्याने त्या पिंपांवर चाळा म्हणून percussion या तंत्राचा वापर सुरू केला. पिंपातील जो भाग द्रवाने भरलेला असतो तिथे बद्द असा आवाज येतो आणि जो भाग रिकामा असतो तिथे अर्थातच पोकळी दर्शवणारा आवाज येतो. यावरूनच त्याला या तंत्राची कल्पना वैद्यकीय विज्ञानात वापरावी वाटली.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 11:34
त्यात ब्लू हा शब्द कसा आला?
व्युत्पत्ती कोशानुसार 'ब्ल्यू' हा लाक्षणिक अर्थाने कसा आला ते नक्की सांगता येत नाही. परंतु वैज्ञानिक दृष्टीने पाहता इतिहासात काही दुर्मिळ क्षण येऊन गेलेले आहेत की जेव्हा चंद्र खरोखर निळा दिसत होता ( सन 1883, 1927, 1951). त्यावेळी पर्यावरणात काही टोकाचे बदल झालेले होते.
.. the sense of blue here is obscure. Literal blue moons do sometimes occur under extreme atmospheric conditions.

Nitin Palkar 07/11/2023 - 20:14
वन्स इन अ ब्लू मून सारखं नोव्हेंबर महिन्यात 'वन्स ऑन अ ब्लू संकष्टी' असं म्हणायला हरकत नाही.. नोव्हेंबरमध्ये एक आणि तीस तारखेला आशा दोन संकष्टी चतुर्थ्या आल्या आहेत..

Nitin Palkar 07/11/2023 - 20:14
वन्स इन अ ब्लू मून सारखं नोव्हेंबर महिन्यात 'वन्स ऑन अ ब्लू संकष्टी' असं म्हणायला हरकत नाही.. नोव्हेंबरमध्ये एक आणि तीस तारखेला आशा दोन संकष्टी चतुर्थ्या आल्या आहेत..

राजेंद्र मेहेंदळे 28/08/2023 - 13:03
मस्त माहीतीपूर्ण लेख. अनोखा विषय शिवाय समर्पक चित्रे यामुळे वाचायला मजा आली. वन मोर फिदर इन युवर कॅप कुमार सर!! रच्याकने- ट्रेकिंग मधले काही मजेदार शब्दसमूह आठवले :) वाटोळं करा- ट्रेक सुरु होण्यापुर्वी सदस्य संख्या मोजण्यासाठी गोल करुन उभे रहाण्याची सूचना खाऊन घे गचागच- ३-४ दिवसांच्या ट्रेक मध्ये जेवण खाण वेळेत होईलच याची शाश्वती नसते तसेच काय खायला मिळेल पोटभर मिळेल का हेही माहित नसते, त्यामुळे "मिळालेय तर पोट गच्च भरुन घे" असा अर्थ नावातच हावरटपणा- ट्रेकमध्ये आपल्याकडे खाण्यापिण्याचे पदार्थ नसल्यास दुसर्‍याला लाडीगोडी लावुन किवा ढापुन त्याच्या सॅकमधील किवा वाटणीचे खाल्ले की ही शिवी देतात(अस्सल हावरट आहेस या अर्थी) बाकी चैतन्यकांडी, धूर निघणे,डबा टाकणे,न्युटन बॉटल(२ भोके असलेली बाटली) वगैरे बरेच आहेत.

आंद्रे वडापाव 28/08/2023 - 13:18
रच्याकने- ट्रेकिंग मधले काही मजेदार शब्दसमूह
वासोट्याच्या ट्रेक मध्ये आमच्या ग्रुप मधले दोघेजण ... माथ्यावर जाईपर्यंत खूप दमले होते ... तेव्हा ते दोघे म्हणाले ... "आमचे 'वासोटे' कपाळात गेलें ... ट्रेक करून "... "वासोटे कपाळात जाणे ", हा एकवाक्प्रचार तेव्हा पासून ग्रुप मध्ये सुरु झाला ..

चौकस२१२ 30/08/2023 - 07:44
"आमचे 'वासोटे' कपाळात गेलें ... ट्रेक करून "... पुरुष = वासोटे कपाळात गेले स्त्री: = दाण्याचे कूट झाले इंग्रजी = क्राउन ज्वेल्स जयवंत दळवी : २ पपनस ची उपमा असो वासोट्याची काळजी घ्याची असले तर हे उत्पादन घ्या https://www.bodyheal.com.au/products/500-body-assist-suspensory-testicular-supporter?gclid=EAIaIQobChMI-q7O9qCDgQMV3hqDAx2DqQK3EAAYBCAAEgK3FvD_BwE

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 13:45
तुमचे 'वाटोळं' आणि वासोटा हे भलतेच आवडले आहे ! यावरून माझ्या तरुणातल्या काही गिर्यारोहण आठवणी : 1. पावसाळ्यात गड उतरत असताना पाय घसरण्याचे प्रकार वारंवार होत राहतात. अशा पाय घसरण्याला आमच्या वेळी ‘सिक्सर मारणे’ असे म्हणायचे. संपूर्ण गड उतरल्यानंतर प्रत्येकाच्या सिक्सरचा हिशोब लावला जाई ! 2. त्याकाळी जेव्हा बोचेगळ आणि लिंगाणा ही नावे प्रथम ऐकली तेव्हा भलतंच भारी वाटलं होतं ! आता यांना शब्दशः अर्थ म्हणायचं की लाक्षणिक ते माहित नाही &# 128578 ; अजून एक मजेशीर उपमा नंतर लिहीतो..

गवि 28/08/2023 - 14:13
अत्यंत रोचक. यातील बहुतांश शब्दांची व्युत्पत्ती माहीत नव्हती. बाय द वे.. आधी जलवाहतूक अनेक शतके स्थिरावली होती. मग जेव्हा विमान वाहतूक सुरू झाली तेव्हा जलवाहतूक क्षेत्रातले अनेक शब्द आणि संकल्पना जशाच्या तशा विमानन क्षेत्रातही आल्या. स्टारबोर्ड: उजवी बाजू पोर्ट : डावी बाजू नॉटिकल मैल, नॉट्स (वेगाचे युनिट) आणि इतर अनेक संज्ञा. दोन्हीच्या रेडिओ कम्युनिकेशनमध्ये खूप एकसारख्या गोष्टी येतात. आणि त्याचं मूळ जलवाहतूक क्षेत्रात आहे. हवेतील अंतराची मापे आणि पाण्यावरील मापे यात जरा वेगवेगळे लॉजिक असले तरी शाब्दिक टर्म्स एकसारख्या आहेत.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 14:29
नॉटिकल मैल, नॉट्स (वेगाचे युनिट) आणि इतर अनेक संज्ञा.
अगदी अगदी ! .. या चर्चेत बरीच जाणकार मंडळी सहभागी होत आहेत त्याचा आनंद वाटतो. या लेखनादरम्यान माझ्या मनात एक शंका आली ती विचारतो. एका संदर्भानुसार जलप्रवासाची सुरुवात ( म्हणजे ओंडका वगैरे) अंदाजे ९ लाख वर्षांपूर्वी आहे. मानवी उगम अंदाजे 20 ते 24 लाख वर्षांपूर्वी (सेपिअन्स पुस्तकानुसार) आहे. प्रश्न असा आहे की, पायांनी चालणे यानंतरची दुसरी मानवी वाहनप्रवासाची अवस्था कोणती ? प्राण्यांचा वापर की जलप्रवास की अन्य ?

गवि 28/08/2023 - 14:39
एका संदर्भानुसार जलप्रवासाची सुरुवात ( म्हणजे ओंडका वगैरे) अंदाजे ९ लाख वर्षांपूर्वी आहे. मानवी उगम अंदाजे 20 ते 24 लाख वर्षांपूर्वी (सेपिअन्स पुस्तकानुसार) आहे. प्रश्न असा आहे की, पायांनी चालणे यानंतरची दुसरी मानवी वाहनप्रवासाची अवस्था कोणती ? प्राण्यांचा वापर की जलप्रवास की अन्य ?
इतके जुने आता वयोमानानुसार आठवत नाही. तुम्ही प्रचेतस यांना विचारून पहा.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 14:58
इतके जुने आता वयोमानानुसार आठवत नाही
अरे बापरे ! इतके वय झाले की काय !! 🙂 नुकताच मी प्राईम व्हिडिओवरील Passengers हा इंग्लिश चित्रपट पाहीला. त्यात एक अवकाशयान पृथ्वीवरून अन्य कुठल्यातरी अति लांबच्या ग्रहावर चाललेले आहे. त्यामुळे त्यातील कर्मचारी व उतारू 120 वर्षांसाठी झोपून राहणार आहेत..... वगैरे भन्नाट कल्पना आहेत त्यात.
"वॉटरकूलर टॉक्स"
हे तर झकास !

गवि 28/08/2023 - 14:43
या लेखातील Scuttlebutt या शब्दाला आताच्या कॉर्पोरेट क्षेत्रात "वॉटरकूलर टॉक्स" "वॉटरकूलर गॉसिप" असेही शब्द आहेत. अफवा किंवा अंदाजपंचे काहीतरी बातम्या पसरणे हे टाळण्यासाठी वॉटरकूलर टॉक्स टाळावेत वगैरे..

सुधीर कांदळकर 28/08/2023 - 18:28
सोल्जर्स ब्लू नावाचा एक सिनेमा पाहिला होता. ब्लू मूनः एका चांद्रमासात दोन पौर्णिमा आल्या की दुसर्‍या पौर्णिमेला ब्लू मून म्हणता असे अनेक वर्षांपापूर्वी वाचले होते. दुसरी कां व कशी होते त्याचे तपशील विसरलो. असे क्वचितच घडत असल्यामुळे क्वचितच घडणार्‍या घटनेला वन्स इन अ ब्लू मून म्हणतात. इन द डोलड्रम्स नेहमी ऐकतो आणि वापरतोही. त्याचा उगम आत्ता कळला. वारा अनुकूल नसेल तर जहाजे अनेक दिवस बंदरात अडकून पडत हे खरे आहे. फारच मनोरंजन माहिती. लेख आवडलाच. धन्यवाद.

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 21:18
उद्या 30 ऑगस्ट रोजी सुपर ब्लू मून पाहता येणार आहे. या घटनेदरम्यान चंद्र आणि पृथ्वी यांच्यातले अंतर सर्वात कमी असते.

हेमंतकुमार 28/08/2023 - 19:47
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! .. जहाजांची वाहतूक कोंडी कधी ऐकली आहे का ? नसल्यास ही बातमी पहा पनामा कालव्यातील पाणी कमी पडल्यामुळे जहाजे आता तिथे अडकून पडली आहेत आणि पुढे जाऊ शकत नाहीत .

टर्मीनेटर 29/08/2023 - 00:54
छान विषय, मस्त लेख 👍 विषयाशी संबंधीत शब्द / वाक्य प्रयोगात असलेल्या 'सेफ्टी वीक' बद्दल प्रतिसादात लिहिणार होतो पण आज खरंच तेवढा वेळ नाही... (फिर मिलते हैं एक लंबेसे ब्रेक के बाद 😀)

स्वधर्म 29/08/2023 - 15:10
कुमार सर, लेख अत्यंत आवडला. पहिल्यांदा शिर्षक काहीसे राजकीय वाटले होते. आता तुंम्ही वाहतुकीचाच विषय काढलाय तर, खालील दोन मराठी शब्द अगदी गेल्या एकदोन दशकातच जन्मले असावेत असे वाटते. वडाप: सांगली, कोल्हापूरकडे शेअर रिक्षा किंवा बस वाहतुकीला वडाप हा शब्द सर्रास वापरात आहे. बहुधा ज्या प्रकारे बस स्थानकातून प्रवासी ‘वडून’ नेले जातात, त्यामुळे हा अत्यंत अर्थवाही शब्द तयार झाला असावा. टमटम: पुण्यात शेअर रिक्षांसाठी हा शब्द वापरात होता. बजाज टेम्पोच्या सहा आसनी रिक्षांच्या खास आवाजामुळे हा शब्द आकाराला आला असावा. आता त्या सहा आसनी रिक्षा फारशा दिसत नाहीत, पण शब्द मात्र तसाच वापरात आहे.

आंद्रे वडापाव 29/08/2023 - 18:00
'वडाप' चा जन्म वडा- हाफ़ या हाटेलातील संज्ञा वर आधारित आहे , असे कोल्हापूरकरा कडून ऐकले होते .. एक वडा दोघात शेअर करतात ... तशीच एक ट्रिप अनेकांत शेअर केली कि तिला वडाप म्हणत्यात ...

सुरिया 29/08/2023 - 19:33
वाटून अर्धा वडा खाण्याचा कद्रुपणा कोल्लापुरात करत नसतेत. तवा वडा हाफ तसलं काय नसतंय ओ. वढून नेयाचं काम ते वढाप. वाढणारे वाढपी तसं. . आणि टमटम आवाजानं म्हणत नाह्यती. पूर्वी व्हिक्टोरिया असायच्या घोड्याच्या. त्याला टमटम म्हणायचे. टॅक्सीसारखे पासिंग असायचे त्यांना. आठवा व्हिक्टोरिया नंबर २०३. नंतर मुंबई सोडून त्या नामषेष झाल्या पण पाशिंजरं वाहून न्यायचं काम करणारी टमटम हे नाव राह्यलं

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 15:56
अभिप्राय व पूरक माहितीबद्दल सर्वांना धन्यवाद ! .. १. 'सेफ्टी वीक' बद्दल प्रतिसादात लिहिणार होतो >>> प्रतीक्षेत ! .. २. वडाप >>> होय, हा अगदी वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. त्याचा अन्य एक अर्थ " तांदळाचे वडे वगैरे असलेले सुग्रास जेवण (कोकणी)" इथल्या चर्चेत वाचला

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 16:01
टमटम: पुण्यात शेअर रिक्षांसाठी
याचा उगम अगदी अलीकडील आहे की जुन्या शब्दावरून आला आहे ? एक शंका टमटम = घोड्याची एक प्रकारची गाडी. [ध्व.]

सर टोबी 29/08/2023 - 18:16
मला वाटते कुठल्यातरी पूर्वेकडील देशात टुकटुक नावाची रिक्षा हि प्रेरणा असावी. त्यात सहा आसनी रिक्षाचा जो पहिला अवतार होता त्याचा सायलेन्सर हा समोर असायचा आणि त्यावर असलेलं धातूचं झाकण टमटम आवाज करीत असायचं असं काही तरी आठवतंय.

हेमंतकुमार 29/08/2023 - 19:38
वरील सर्वांना धन्यवाद ! .....
टुकटुक रिक्षा
 सध्या त्या मुख्यत्वे थायलंडमध्ये आहेत परंतु त्यांचा उगम काहीसा वादग्रस्त आहे. त्यांच्या इंजिनचा आवाज टुकटुक असा येतो.

हेमंतकुमार 06/11/2023 - 07:49
या विषयावरील एक नवे मराठी पुस्तक : वसुंधरेचे शोधयात्री डॉ. अनुराग लव्हेकर राजहंस प्रकाशन सुमारे दोन हजार वर्षांच्या जागतिक समुद्र सफरींचा इतिहास अशा सफरींच्या विस्तृत इतिहास नोंदणीसाठी periplus हा शब्द आहे

हेमंतकुमार 06/11/2023 - 19:24
लॉंच
सन 1400 पासून बोटीशी निगडित पण कालांतराने 'कशाचीही सुरुवात होणे' या अर्थी . ..
टेक ऑफ
हवेत जाण्याशी निगडित दिसतोय

आजानुकर्ण 06/11/2023 - 20:46
सुंदर लेख. खूप आवडला. ऑल हँड्स ऑन डेक हा आणखी एक कार्यालयीन कामकाजात घुसलेला सामुद्रिक वाक्प्रयोग. आणीबाणीच्या काळात (जी प्रत्येक कंपनीत कायमच असते!), सर्वांनी मदत करणे अपेक्षित असते. त्यासाठी केलेल्या व्यवस्थापकीय आवाहनात 'ऑल हँड्स ऑन डेक' हमखास ऐकायला मिळते. --- मूळ अर्थ - जहाजाच्या दिशेने एखादे वाईट वादळ किंवा तत्सम गंभीर प्रसंग येत असल्यास, बचावाची तयारी करण्यासाठी सर्व हात (म्ह. - मनुष्यबळ) डेकवर (म्ह. - बोटीचा मुख्य वरचा भाग) असणे अपेक्षित आहे. अशाप्रसंगी कोणताही अपवाद न करता प्रत्येकाने मदत करणे आवश्यक आहे.

कंजूस 07/11/2023 - 09:50
Ibis Triology लिहिणाऱ्या अमिताब घोष यांच्या पुस्तकांत बोटीचेंच उल्लेख आहेत. कादंबऱ्या असल्या तरी संदर्भ भारी आहेत.
लेखनविषय:
भाषा
लेखनप्रकार
आस्वाद
प्रवास करण्याचा सर्वात सोपा आणि अगदी नैसर्गिक मार्ग म्हणजे चालत जाणे. परंतु लाखो वर्षांपूर्वी मानवाला जशी दूरवरच्या प्रवासाची ओढ लागली तसा त्याने प्रवासासाठी काही मदत-साधनांचा विचार केला. त्यांच्या सहाय्याने एका ठिकाणाहून दुसरीकडे जाण्याचे जे अनेक मार्ग आहेत त्यापैकी जलप्रवास हा अगदी प्राचीन म्हणता येईल. नदीच्या एका तीरावरुन दुसऱ्या तीरावर जाण्यासाठी ओंडक्यावर बसून जाणे हा त्यातला अगदी मूलभूत प्रकार. या संकल्पनेचा पुढे विस्तार होऊन विविध प्रकारच्या बोटी आणि महाकाय जहाजे निर्माण झाली.

जुन्नर भटकंती -२

Bhakti ·

राजेंद्र मेहेंदळे 17/08/2023 - 20:09
अरे वा!! सुंदर भटकंती आणि फोटो. मजा आली वाचताना. नाणेघाट नेहमी मुरबाडहुन वर चढुन केला आहे त्यामुळे तो तोंडाचा (शेवटुन चौथा) व्यु कधी पाहीला नाही. उलट्या धबधब्याचा फोटोही मस्तच आलाय. छोटीशी भटकंती आवडली.

कंजूस 17/08/2023 - 23:44
सुंदर. उलटे धबधबे सह्याद्रीच्या कड्यावर आहेत ठिकठिकाणी. पण तिथे रस्त्याने पोहोचता येईल असे आपल्याला माहीत असतात. लोणावळा -भुशी-लायन पॉईंट येथे दुसरा. नाणेघाट हा जिन्यासारखा सोपा घाट आहे. गाढव,तट्टं किंवा बैल, यावर माल लादून नेण्यासारखा. पावसाळी नाणेघाट फोटोतली वाट पावसात खळाळत्या ओढ्याचे भरते व त्यातूनच वर चढत येण्यात खूप मजा येते. फोटो घेतला तिथेच डावीकडे शिलालेखाची गुहा,कुंड आणि उजवीकडचा रांजण पाहिला असेलच.

प्रचेतस 18/08/2023 - 06:43
भर उन्हाळ्यातही इथला परिसर विलक्षण सुंदर भासत असतो तर पावसाळ्यातले त्याचे सौंदर्य काय वर्णावे. आपटाळे पर्यन्त पर्जन्यछाया असलेल्या ह्या भागात आपटाळे सोडताच पुढे बदाबदा पाऊस कोसळत असतो. असंख्य किल्ले, लेणी, घाटवाटा या परिसरात आहेत. त्यात ती नाणेघाटाची बांधवून काढलेली वाट तर निव्वळ अद्भुत.

Bhakti 18/08/2023 - 07:43
धन्यवाद मंडळींनो! -कंकाका रांजण,लेणीबद्दल पहिल्या भागात लिहिलंय. -राजेंद्र म्हणजे त्या मार्गाने वरपर्यंत येता नाही का? -प्रचेतस हा शिलालेख किती स्पष्ट आहे बघा, शिवनेरीवर.काय लिहिलंय? अ (रचक्याने परवाच Arrival सिनेमा पाहिला त्यामुळे भाषा -लिपी रहस्य उलगडण्यासाठी खुप महत्त्वाची आहे हे परत पटलं:)) आणि हे माझं गोड कोकरु बदकामागे :) https://youtube.com/shorts/xHCNqZynX6g?feature=share

प्रचेतस 18/08/2023 - 08:45
ब्राह्मी अगदी मोडकी तोडकी येते. वनसा (स्वस्तिक) सतसा गत भोजनमटपो देयधम सघ वनसा हे बहुधा यवनसा असे असावे. सतस नामक यवनांच्या गटाने हा भोजन मंडप धर्मादाय केला असा काहीसा आशय आहे.

मनो 19/08/2023 - 11:00
Shivneri Cave 67 Yavana inscription. Yavaṇasa Citasa Gatâna bhojaṇamatapo deyadhama saghe "Gift of a hall for the community (Sangha) by the Yavana Cita on behalf of the Gatas." Annual Reports Of The Archaeological Survey Of India Part II https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Shivneri_Cave_67_Yavana_inscription.jpg

आंद्रे वडापाव 19/08/2023 - 13:42
Two Buddhist inscriptions made by Yavanas (Indo-Greeks) were found in Shivneri.[6] They suggest the involvement of men of Greek descent with Buddhism in India, as well as the continued presence and gradual acculturation of the Greeks in India in the 1st century CE.[6]

चित्रगुप्त 18/08/2023 - 21:20
छान फोटो, लेख. अगदी पहिल्या, 'छत्रपती शिवाजी महाराज जन्मस्थान' या फोटोत इमारतीचा खालचा भाग आणि जमीन यामधल्या भागात काय भानगड झालेली आहे ते समजले नाही. कुणीतरी उभे होते ते फोटोतून मिटवले आहे किंवा कसे ?

Bhakti 18/08/2023 - 21:22
हो काका एक व्यक्ती होती तिला एडिट पर्यायात जाऊन इरेझ केलं.नाणेघाट फोटोतही दोघांना इरेझ केलंय पण ते जास्त कळतं नाही.

कर्नलतपस्वी 18/08/2023 - 21:31
असाच प्रतिसाद दिला होता. उडाला वाटते. पुणे जुन्नर च्या मधे आमचे गाव आहे. राजगुरुनगर.

स्नेहा.K. 29/08/2023 - 20:59
नाणेघाटातून दिसणारे ते दृश्य नेहमीच मोहवणारे वाटते. पावसाळ्यात सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये थंडगार हवा आणि धुक्याची दुलई यांचा अनुभव घेत फिरणे हा एक स्वर्गीय अनुभव असतो!

राजेंद्र मेहेंदळे 17/08/2023 - 20:09
अरे वा!! सुंदर भटकंती आणि फोटो. मजा आली वाचताना. नाणेघाट नेहमी मुरबाडहुन वर चढुन केला आहे त्यामुळे तो तोंडाचा (शेवटुन चौथा) व्यु कधी पाहीला नाही. उलट्या धबधब्याचा फोटोही मस्तच आलाय. छोटीशी भटकंती आवडली.

कंजूस 17/08/2023 - 23:44
सुंदर. उलटे धबधबे सह्याद्रीच्या कड्यावर आहेत ठिकठिकाणी. पण तिथे रस्त्याने पोहोचता येईल असे आपल्याला माहीत असतात. लोणावळा -भुशी-लायन पॉईंट येथे दुसरा. नाणेघाट हा जिन्यासारखा सोपा घाट आहे. गाढव,तट्टं किंवा बैल, यावर माल लादून नेण्यासारखा. पावसाळी नाणेघाट फोटोतली वाट पावसात खळाळत्या ओढ्याचे भरते व त्यातूनच वर चढत येण्यात खूप मजा येते. फोटो घेतला तिथेच डावीकडे शिलालेखाची गुहा,कुंड आणि उजवीकडचा रांजण पाहिला असेलच.

प्रचेतस 18/08/2023 - 06:43
भर उन्हाळ्यातही इथला परिसर विलक्षण सुंदर भासत असतो तर पावसाळ्यातले त्याचे सौंदर्य काय वर्णावे. आपटाळे पर्यन्त पर्जन्यछाया असलेल्या ह्या भागात आपटाळे सोडताच पुढे बदाबदा पाऊस कोसळत असतो. असंख्य किल्ले, लेणी, घाटवाटा या परिसरात आहेत. त्यात ती नाणेघाटाची बांधवून काढलेली वाट तर निव्वळ अद्भुत.

Bhakti 18/08/2023 - 07:43
धन्यवाद मंडळींनो! -कंकाका रांजण,लेणीबद्दल पहिल्या भागात लिहिलंय. -राजेंद्र म्हणजे त्या मार्गाने वरपर्यंत येता नाही का? -प्रचेतस हा शिलालेख किती स्पष्ट आहे बघा, शिवनेरीवर.काय लिहिलंय? अ (रचक्याने परवाच Arrival सिनेमा पाहिला त्यामुळे भाषा -लिपी रहस्य उलगडण्यासाठी खुप महत्त्वाची आहे हे परत पटलं:)) आणि हे माझं गोड कोकरु बदकामागे :) https://youtube.com/shorts/xHCNqZynX6g?feature=share

प्रचेतस 18/08/2023 - 08:45
ब्राह्मी अगदी मोडकी तोडकी येते. वनसा (स्वस्तिक) सतसा गत भोजनमटपो देयधम सघ वनसा हे बहुधा यवनसा असे असावे. सतस नामक यवनांच्या गटाने हा भोजन मंडप धर्मादाय केला असा काहीसा आशय आहे.

मनो 19/08/2023 - 11:00
Shivneri Cave 67 Yavana inscription. Yavaṇasa Citasa Gatâna bhojaṇamatapo deyadhama saghe "Gift of a hall for the community (Sangha) by the Yavana Cita on behalf of the Gatas." Annual Reports Of The Archaeological Survey Of India Part II https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Shivneri_Cave_67_Yavana_inscription.jpg

आंद्रे वडापाव 19/08/2023 - 13:42
Two Buddhist inscriptions made by Yavanas (Indo-Greeks) were found in Shivneri.[6] They suggest the involvement of men of Greek descent with Buddhism in India, as well as the continued presence and gradual acculturation of the Greeks in India in the 1st century CE.[6]

चित्रगुप्त 18/08/2023 - 21:20
छान फोटो, लेख. अगदी पहिल्या, 'छत्रपती शिवाजी महाराज जन्मस्थान' या फोटोत इमारतीचा खालचा भाग आणि जमीन यामधल्या भागात काय भानगड झालेली आहे ते समजले नाही. कुणीतरी उभे होते ते फोटोतून मिटवले आहे किंवा कसे ?

Bhakti 18/08/2023 - 21:22
हो काका एक व्यक्ती होती तिला एडिट पर्यायात जाऊन इरेझ केलं.नाणेघाट फोटोतही दोघांना इरेझ केलंय पण ते जास्त कळतं नाही.

कर्नलतपस्वी 18/08/2023 - 21:31
असाच प्रतिसाद दिला होता. उडाला वाटते. पुणे जुन्नर च्या मधे आमचे गाव आहे. राजगुरुनगर.

स्नेहा.K. 29/08/2023 - 20:59
नाणेघाटातून दिसणारे ते दृश्य नेहमीच मोहवणारे वाटते. पावसाळ्यात सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये थंडगार हवा आणि धुक्याची दुलई यांचा अनुभव घेत फिरणे हा एक स्वर्गीय अनुभव असतो!
लेखनविषय:
मुक्तक
प्रवास
लेखनप्रकार
आस्वाद
जुन्नर भटकंती-१ पहिल्या भटकंतीतच मी नाणेघाटला पावसाळ्यात परत येण्याचं ठरवलं होतं. सकाळच्या शांत गारव्यात जुन्नरकडे निघालो.आता रस्ता ओळखीचा झालायं.जुन्नरच्या जवळ आल्यावर मोठमोठ्या केळीच्या बागा आणि दुरच्या हिरव्या डोंगरांवर पसरलेली धुक्याची साय आनंदाची ग्वाही देत होती. साधारण आठ वाजता जुन्नरला पोहचलो.पोटात इंधन भरून समोर भव्यतेची साद देणार्या शिवनेरीकडे कूच केले.मोगल,सुलतानी, निजामशाही या संकटांच्या हलकळ्ळोलात रयतेचा जाणता राजा छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे जन्मस्थान! यावर जाणार्या दोन वाटांपैकी अर्थातच सात दरवाज्यांची सो

वार्तालाप: दुराशेच्या धार्मिक पोथी

विवेकपटाईत ·

विवेकपटाईत 19/08/2023 - 07:17
डॉक्टर मंगला कवठेकर समर्थ साहित्याच्या अभ्यासक आणि समर्थ भक्त आहेत. पूर्वी दूरदर्शनवर संस्कृत समाचार वाचिका आणि अनेक कार्यक्रमांच्या प्रस्तुत करता होत्या. त्यांनी दिलेली प्रतिक्रिया.हा लेख आधी त्यांना व्हॉटसअप वर पाठविला होता.त्यांची प्रतिक्रिया काय पेस्ट करून टाकली.पण एरर् दाखवत होती.नंतर ४ प्रतिसाद प्रकाशित झाले त्यात फक्त नाव दिसले. प्रतिसाद मिटविता येणे शक्य नाही. कदाचित व्हॉटसअप वरून कॉपी पेस्ट करताना तांत्रिक चूक झाली असेल. आता मीच टाकून ती प्रतिक्रिया देत आहे. "तुमचा अभ्यास आता गाहांतेकडे झुकत चालला आहे. अभिनंदन. दुराशेची पोथी हा विषय खराखुरा समजावणे ही सध्या काळाची गरज आहे. हे लक्षात घ्यायला हवे की समर्थांनी दासबोधाच्या पहिल्याच समासात जी फलश्रुती सांगितली आहे 'त्यात अमुक केल्यास अमुक फळ' असे काहीच सांगितले नाही.आशय असा की लौकिक दुराधा वाढलेली नाही. माझ्यासाठी त्यांची प्रतिक्रिया जास्त महत्त्वपूर्ण.

टर्मीनेटर 19/08/2023 - 22:46
"तुमचा अभ्यास आता गाहांतेकडे झुकत चालला आहे. अभिनंदन. दुराशेची पोथी हा विषय खराखुरा समजावणे ही सध्या काळाची गरज आहे. हे लक्षात घ्यायला हवे की समर्थांनी दासबोधाच्या पहिल्याच समासात जी फलश्रुती सांगितली आहे 'त्यात अमुक केल्यास अमुक फळ' असे काहीच सांगितले नाही.“
धन्यवाद त्या समर्थ बाईंना ज्यांनी तुमचे डोळे उघडणारा प्रतिसाद देउन आमच्या सारख्या वाचकांवर पण कृपा केली 🙏 पटाईत काका मध्यंतरीच्या काळातले तुमचे लेखन (एखाद दुसरा अपवाद वगळता) खुपच निराशाजनक होते असे माझे व्यक्तीगत मत! तुम्हाला परत चांगले लिखाण करण्यासाठी सुर लाभो अशी शुभेच्छा!

विवेकपटाईत 19/08/2023 - 07:17
डॉक्टर मंगला कवठेकर समर्थ साहित्याच्या अभ्यासक आणि समर्थ भक्त आहेत. पूर्वी दूरदर्शनवर संस्कृत समाचार वाचिका आणि अनेक कार्यक्रमांच्या प्रस्तुत करता होत्या. त्यांनी दिलेली प्रतिक्रिया.हा लेख आधी त्यांना व्हॉटसअप वर पाठविला होता.त्यांची प्रतिक्रिया काय पेस्ट करून टाकली.पण एरर् दाखवत होती.नंतर ४ प्रतिसाद प्रकाशित झाले त्यात फक्त नाव दिसले. प्रतिसाद मिटविता येणे शक्य नाही. कदाचित व्हॉटसअप वरून कॉपी पेस्ट करताना तांत्रिक चूक झाली असेल. आता मीच टाकून ती प्रतिक्रिया देत आहे. "तुमचा अभ्यास आता गाहांतेकडे झुकत चालला आहे. अभिनंदन. दुराशेची पोथी हा विषय खराखुरा समजावणे ही सध्या काळाची गरज आहे. हे लक्षात घ्यायला हवे की समर्थांनी दासबोधाच्या पहिल्याच समासात जी फलश्रुती सांगितली आहे 'त्यात अमुक केल्यास अमुक फळ' असे काहीच सांगितले नाही.आशय असा की लौकिक दुराधा वाढलेली नाही. माझ्यासाठी त्यांची प्रतिक्रिया जास्त महत्त्वपूर्ण.

टर्मीनेटर 19/08/2023 - 22:46
"तुमचा अभ्यास आता गाहांतेकडे झुकत चालला आहे. अभिनंदन. दुराशेची पोथी हा विषय खराखुरा समजावणे ही सध्या काळाची गरज आहे. हे लक्षात घ्यायला हवे की समर्थांनी दासबोधाच्या पहिल्याच समासात जी फलश्रुती सांगितली आहे 'त्यात अमुक केल्यास अमुक फळ' असे काहीच सांगितले नाही.“
धन्यवाद त्या समर्थ बाईंना ज्यांनी तुमचे डोळे उघडणारा प्रतिसाद देउन आमच्या सारख्या वाचकांवर पण कृपा केली 🙏 पटाईत काका मध्यंतरीच्या काळातले तुमचे लेखन (एखाद दुसरा अपवाद वगळता) खुपच निराशाजनक होते असे माझे व्यक्तीगत मत! तुम्हाला परत चांगले लिखाण करण्यासाठी सुर लाभो अशी शुभेच्छा!
लेखनविषय:
संस्कृती
धर्म
वाङ्मय
लेखनप्रकार
विचार
आस्वाद
लेख
श्रवणी लोभ उपजेल तेथे विवेक केंचा असेल तेथे. बैसली दुराशेची भुते तया अधोगती. समर्थ म्हणतात जो व्यक्ती सांसारिक उद्देश्यांच्या पूर्तीसाठी उदाहरण धन-संपत्ती, सुख- समाधान, सत्ता, ऐश्वर्य इत्यादी प्राप्तिसाठी पोथ्या वाचतो, कथा श्रवण करतो, कथेतील देवतेला प्रसन्न करण्यासाठी अन्न जल ग्रहण न करता पोथीत दिलेल्या विधिनुसार उपवास इत्यादी करतो, त्याच्या नशिबात फक्त दुराशा येणार. कधी कधी जे आहे ते ही हातातून जाते. उदा. हजार मोदकांची आहुती दिली तर इच्छित फलप्राप्ती होईल. तो आहुती देतो, पण फळ मिळत नाही. कारण, उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः.

सध्या काय वाचताय?

प्रचेतस ·

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 13/08/2023 - 21:45
छान ओळख. कादंबरी मिळाली तर वाचेनच. पण सध्या नुसते पुस्तक घेतो आणि इंटरनेट, वॉट्सॅप, मुळं काही पानं वाचतो आणि ठेवतो. प्रवीण बांदेकरांचं 'उजव्या सोंडेच्या बाहुल्या' सुरु केलं ठेवलं. मग मसापच्या कार्यक्रमात राजू बाविस्करांचं 'काळ्यानिळ्या रेषा' आत्मकथन घेतलं काही पानं वाचली ठेवलं. समीक्षेबद्दल गणेश वामन कनाटेचं 'दीर्घ' असंच राहील. अवघड झालं सगळं. -दिलीप बिरुटे

चित्रगुप्त 15/08/2023 - 19:12
पण सध्या नुसते पुस्तक घेतो आणि इंटरनेट, वॉट्सॅप, मुळं काही पानं वाचतो आणि ठेवतो.
--- अगदी असेच माझेही झालेले आहे. आपल्यासारखेच इतरांचेही झालेले असल्याचे वाचून जरा हुश्श्य... वाटले. पण याबद्दल खंतही वाटतेच. मी दोन-तीन पुस्तके वर काढून ठेवलेली आहेत, त्यापैकी एकादे अधून मधून थोडेसे वाचतो. हा धागा खूप महत्वाचा आहे. पुढे कधी पुन्हा वाचू लागलो तर यात रिकमंडिलेली पुस्तके वाचायची असा निश्चय सध्या करत आहे (तेवढेच जरा समाधान)

कंजूस 16/08/2023 - 06:29
वाटसपचा दुरुपयोग वाढला आहे. आपल्या मित्रमंडळीतील लोकांनी फक्त त्यांनी केलेल्या,लिहिलेल्या कृती, कुटुंबातील फोटो वगैरे टाकले तर नव्वद टक्के फारवर्डेड कचरा दूर होईल. जालावरच्या रेडिमेड गुडमॉर्निंग मेसेजपेक्षा त्यांच्याच बागेतील फुलांचे फोटो टाकले पाहिजेत. डॉक्टर,इतर व्यावसायिक त्यांचेच घट्ट वाटसप ग्रूप करतात ते चर्चेसाठी. ते ठीक आहे. पुस्तके वाचायला वेळ मिळेल.

गवि 13/08/2023 - 21:56
जुन्या काळातली पण मराठीत अनुवादित पुस्तके मुद्दाम पुन्हा वर काढून वाचायला घेतली. खास उद्देश असा काही नाही. सहजच एक वेगळा प्रयोग. रॉबिन कुकचे कोमा, जेफ्री आर्चरची काही (उदा. ट्विस्ट इन द टेल), बेटी महमूदी (नॉट विदौट माय डॉटर) वगैरे. काही आगोदर वाचली आहेत. काही पहिल्यांदाच वाचली. बाकी या हाकामारीचे अल्प परीक्षण चांगले लिहिले आहे. फार म्हणजे फार पूर्वी तडकडताई नावाचे प्रकरण सांगली साईडला असायचे. रस्त्याने ती (तो) निघाल्यावर पोरे बाळे चिडीचूप असत. लपून छपून तिला बघत. आता बातम्या पाहिल्या त्यानुसार ही प्रथा पुन्हा फॉर्मात आली आहे असे वाटते. पण आता पोरे बाळे तितकीशी निरागस राहिली नसतील. सेल्फी काढत असतील तडकडताई सोबत असा अंदाज. चुभूद्याघ्या..

प्रचेतस 14/08/2023 - 08:49
तडकडताई बद्द्ल ऐकले नहते आधी पण हे हाकामारी प्रकरण ८०/९० च्या दशकात भलतेच फेमस होते. घरोघरी दरवाजांवर खडूने तीन फुल्या काढलेल्या असत. आमच्या आजेमावशीच्या घरी हाकामारी आली अणि तिच्या मुलाला तीन हाका देऊन ती बोलवत होती ह्याची कहाणी आजी अगदी रंगवून रंगवून सांगत असे.

कर्नलतपस्वी 13/08/2023 - 22:24
जी ए कुलकर्णी यांची रक्तचंदन, रमलखुणा,हिरवे रावे अमेझोन ने घरपोच केले आहे. पिंगळावेळ,काजळमाया नुकतीच संपवली आहेत. 'पर्व' किंडलवर आणी जी ए डोईजड झाले तर 'पडघवली' बेड साईड टेबलावर ठेवले आहे. कवीता वाचन चालूच आहे. नुकतीच ग्रेस यांची आई या पारंपरिक प्रतीमेला सुरुंग लावणारी एक कवीता वाचली. ग्रेसांनी असे का लिहीले असावे याचा शोध घेत आहे. सध्या एव्हढेच. आई माझी रांगोळीतील टिंब हरवली टिकली कशास पाडू दार, कराया भिंत घराची मधली... माझी आई मत्त वासना संभोगाची भूल क्रूर पशूच्या डोळ्यांमधल्या करुणेचेही फूल..... माझी आई भिरभिर संध्या सूर्य दिलासा नश्वर शब्दांच्याही ओठी काव्यकुळातील भाषा.... आई माझी अरण्यसरिता चंद्र झुलविते पाणी रामासाठी त्यावर लिहिते शिळा अहिल्या गाणी... आई माझी गाव निरंतर पारावरती भरवी संध्याकाळी भगवी होते तिच्या तनूतील ओवी.... आई माझी काजळभरला रे! मायेचा नखरा वेणीमधली नागीण खुडते जसा हिऱ्यांचा गजरा... आई माझी कंचुकीतल्या तरल स्तनांचे दूध गोरजवेळी वाटत फिरतो जोगी कुठला वेध ? संध्येसाठी माझी आई जपून उजळे वात अश्वत्थाम्यापरी हिंडतो जिथे भयंकर घात... त्याहीनंतर आई निघते कळशी घेऊन दूर तेव्हा कळतो खुळ्या नदीला या मादीचा सूर..... आई माझी झुळझुळतांना किणकिणतीही तारा तिच्याच पदराखाली होतो.. शालीन, शिंदाळ वारा... माझी आई सडलेल्या त्या मोहफुलांची मदिरा अपरंपाराच्या पुरुषाच्या ती सोन्याच्या मोहरा ~ग्रेस @प्रचेतस, थोडक्यात केलेले पुस्तक परिचय आवडला. बकेट लिस्ट मधे टाकून ठेवतो.

चौकस२१२ 14/08/2023 - 05:44
माझी आई सडलेल्या त्या मोहफुलांची मदिरा अपरंपाराच्या पुरुषाच्या ती सोन्याच्या मोहरा आई माझी गाव निरंतर पारावरती भरवी संध्याकाळी भगवी होते तिच्या तनूतील ओवी.... हि कविता वाचल्यावर मनात आलं कि गारंबीचा बापू ( श्री ना पेंडसे ) मधील बापूला जेव्हा आपल्या जन्माचे रहस्य कळते तेव्हा त्याने तर लिहिली नसेल !

कर्नलतपस्वी 14/08/2023 - 10:42
घणो चोख्खा प्रतिसाद. मातृदेवो भव:, स्वामी तिन्ही जगाचा आई विना भिकारी.... असे आपले संस्कार पण या माणसांने त्याला सुरुंग लावलाय. हा कुणी साधासुधा माणुस नाही. ग्रेस,जेव्हढा वाचतोय तेव्हढे दुर्बोधतेचे वलय आणखीनच गडद होत चाललंय. स्वताच कवीने दिलेले स्पष्टीकरण, https://youtu.be/okJ_QTG73DU

अमरेंद्र बाहुबली 13/08/2023 - 23:46
ऊत्तम कांबळे ह्यांचे “अनिष्ट प्रथा” हे पुस्तक नेटवर मिळाले नी वाचले. त्या नंतर त्यांचेच “देवदासी व नग्नपूजा” हे पुस्तकही आप्पा बळवंत चौकातून विकत घेऊन वाचले. त्यानंतर मध्ये लाॅंग ड्राईव करण्याचा योग आला तेव्हा काहीतरी एकावं म्हणून तूनळी वर कादंबरी शोधली असता “ऊचल्या” ही लक्ष्मण गायकवाडांची कादंबरी आली. तीचा फक्त पहीला भाग वाचला नी ऊर्वरीत भाग ऐकायची गरजच पडली नाही. एकामागे एक असे सर्व वीस भाग संपवले. ऊचल्या/पारधी जातीत जन्मलेल्या लक्ष्मण गायकवाडांची ही आत्मकथा आहे. “मी गरीब होतो नी मला सहानूभूती द्या” असं काहीही कादंबरीत नाही तर फक्त काय घडलं हे ते सांगतात. चोरी करनारे कुटूंब असल्यामूळे त्या कुटूंबातील कुणाला नोकरी मिळायची नाही त्यामूळे चोरी करूनच पोट भरावे लागायचे, चोरी करन्यासाठी वापरल्या जानर्या युक्त्या तसेच भरमसाठ पैसा कमावूनही समाजातील पांढरपेशा जातीतील लोक तसेच पोलीस तेच पैसे त्यांच्याकडून कसे काढायचे ना चोरनारे गरीब झोपडीतच राहीले पण इतरांनी तीन मजली इमारती बांधल्या हे त्यांच्या लिखानातून दिसते. अतिशय भीषण परिस्थीती दाखवनारी ही कादंबरी आहे प्रत्येकाने वाचावीच/ऐकावीच. लिंक https://youtu.be/Ag6DElAgDb8?si=SY_H0Z0wSxpdeac5 देवदासी व नग्नपूजा ह्यावर लेख लिहायचे मनात होते पण शब्द जास्त बसले नाहीत म्हणून ऐवढेच लिहीले. ते देतो. काही दिवसांआधी जोगवा सिनेमा पाहीला होता. तेव्हा जोगत्या जोगतीनी, देवदासी ह्या प्रथेबद्दल माहीती पडले. कर्नाटकातील सौंदत्ती, जिल्हा बेळगाव इथे यल्ल्म्मा देवीला मूले मूली अर्पन केले जाण्याची प्रथा होती. त्यांचं लग्न देवीशी लावून देण्यात यायचं. हे मूलं मूली जोगवा मागून आपले पोट भरायचे. बर्याच मूली वंतर वेश्याव्यवसायाला लागायच्या. कर्नाटकातील सौंदत्ती, कोकटनूर, नी महाराष्ट्रात जत ला यल्लमाची मोठी मंदीरे आहेत. चंद्रगुत्ती ह्या शिमोग्गा जिल्ह्यातील ठिकाणी तर नग्नपूजा चालायची. वरदा नदीत आंघोळ करून चार किलोमीटर असलेल्या मंदीरापर्यंत स्त्री पुरूष नग्न होऊन जायचे,१९८६ साली कर्नाटक सराकरने ना दलीत संघर्ष सनीतीने ही प्रथा बंदं पाडली. ह्या विषयात ऊत्तम कांबळे ह्यांनी संशोधन करून “देवदासी व नग्नपूजा” हे पुस्तक लिहीले. ते मागच्या आठवड्यात एबीसी चौकातून विकत घेऊन वाचले. त्यात ह्या देवदासी प्रथेबरोबरच बरीच माहीती होती. गुजरात मधील मेहसाना जिल्ह्यात बहूचर माता मंदीर आहे. ही देवी किन्नरांची कूळदेवी म्हणून प्रसिध्द आहे. पुर्वी पुरूषांना ह्या देवाला अर्पून किन्नर बनवले जायचे. त्याची एक प्रोसेस होती जी इथे सांगत नाही. १८९० साली बडोद्याच्या गायकवाडांनी कायदा करून हा प्रकार बंदं केला. आज गूजरातला आलो होतो. ह्या देवीच्या मंदीरात गेलो. परिसर न्याहाळला. एका झाडाखाली बरेच किन्नर बसले होते. तिथले काही क्षणचित्रे.

कॉमी 17/08/2023 - 18:16
अंताजी मध्ये शाक्त संप्रदायाच्या काही अघोरी पूजांचे वर्णन आहे. वर बाहुबली लिहितात आणि ती पूजा एकसारखी असते का ?

कंजूस 14/08/2023 - 05:36
ह्रु. गुप्ते - गोठण्यातल्या गोष्टी वाचलं आहे. व्यक्तिचित्रं फारच लांबवली आहेत आणि आवर्तनं वाटतात. त्यांच्याकडे नावीन्य दिवाळींनंतरच्या फुटणाऱ्या फटाक्यासारखं झालंय. कोकण - जयवंत दळवी, पेंडसे यांच्या वर्णनातला आता राहिला नाही असं वाटतं. सामाजिक बदलला तसा तो दिसण्यातही . कवी नायगावकर मुलाखतीत म्हणतात की मला बऱ्याच जणांनी सांगितलं की "निसर्गरम्य कोकण पाहा म्हणून गेलो तर झाडं आड येत होती." आता मॉल आड येतात आणि माडांच्या झावळ्यांनी डिश सिग्नल बरोबर येत नाहीत. घरांवरची कौलं फुटतात म्हणून (आणि चाकरमान्यांना परवडतो म्हणून) लोखंडी निळे पत्रे घातले (कोकणी घरपण जरा दिसावं म्हणून) पण मोबाईल रेंज घरात येत नाही. हल्लीचं कोकण विरार वसई होत आहे. असो. खरात,पाटील,माडगुळकर यांचाही घाटावरचा सामाजिक देश बदलला आहेच. रामायण,महाभारतातल्या पात्र आणि घटनांवर नवीन बाजूने पाहताना वगैरे कोणत्याच लेखकांचं आवडत नाही. भैरप्पा असो वा दुर्गा भागवत. त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर नंतर त्यात भर घालणे कंटाळवाणे वाटते. किन्नरांचे जीवन एकदम हाईफाई झालं आहे. निवडणुकीत निवडून येत आहेत,आखाडे चालवत आहेत,कुंभमेळ्यात स्नानासाठी वरचा नंबर आहे,सिनेमा तसेच मालिकांत एक तरी किन्नर पात्र असला पाहिजे. त्यांचं क्रिकेट आणि कबड्डी स्पर्धाही येतील. अशोक शहाणे लिखित नपेक्षा पुस्तकात बऱ्याच लेखकांची लेखनाची चिरफाड केली आहे. तर काहींनी आपणहून लेखन थांबवलं आहे याचं कौतुक केलं आहे. सिलेक्टिव मेमरी - शोभा डे (इंग्रजी आणि मराठी अनुवादही आहे.)-आत्मकथन . वाचलं. भारी. लॉर्ड्स ओफ डेक्कन - अनिरुद्ध कनिसेट्टींचं वाचलं. कामाचं. इथे आणखी लिहीन. आता एवढंच.

कर्नलतपस्वी 14/08/2023 - 06:51
त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर .... निरीक्षण आवडले. सहमत आहे. मी बरेच वर्ष मराठी पासून दूर असल्याने जुनी पुस्तके काढून वाचतोय. काही भावतात काही कंटाळवाणी. लेख लिहा,समयोचित ठरेल.

प्रचेतस 14/08/2023 - 11:06
त्यांच्याकडे नावीन्य दिवाळींनंतरच्या फुटणाऱ्या फटाक्यासारखं झालंय.
गुप्तेंनी मतकरींचा वारसा यथार्थपणे चालवलाय असं वाटतं. गुप्तेंच्या कादंबर्‍यांत भय गूढाबरोबरच वासनेची एक छटा कायम असते. गोठण्याच्या गोष्टी वाचायचंय पण ते केवळ व्यक्तिचित्रात्मक पुस्तक आहे त्यामुळे अजून घेतलं नाहीये.
कोकण - जयवंत दळवी, पेंडसे यांच्या वर्णनातला आता राहिला नाही असं वाटतं.
हे तर साहजिकच आहे. बदल हा जीवनातला स्थायीभावच आहे. कोकणचे अजून सुरेख वर्णन करणारे लेखक म्हणजे मधु मंगेश कर्णिक. दळवी, पेंडश्यांचा कोकण हा रत्नागिरीतला, दापोली मुरुड परिसरातला तर कर्णिक आपल्याला सिंधुदुर्गात घेऊन जातात. तळकोकण मात्र अजूनही आहे तसेच आहे. विशेषतः मोठी गावे सोडून. पर्यटनामुळे खूप बदल झालेले दिसतात.
रामायण,महाभारतातल्या पात्र आणि घटनांवर नवीन बाजूने पाहताना वगैरे कोणत्याच लेखकांचं आवडत नाही. भैरप्पा असो वा दुर्गा भागवत. त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर नंतर त्यात भर घालणे कंटाळवाणे वाटते.
अगदी खरं. हे दोन्ही महाग्रंथ मूळातूनच वाचलेले उत्तम. त्यांच्यावरच्या कादंबर्‍या तर वाचू नयेत असेच मत आहे. मात्र टीकात्मक ग्रंथ दुर्गाबाई, इरावतीबाई, कुरुंदकर यांचे उत्तम आहेत.
लॉर्ड्स ओफ डेक्कन - अनिरुद्ध कनिसेट्टींचं वाचलं. कामाचं.
हे तर अगदी जबरदस्त आहे. ज्यांना मध्ययुगीन दख्खनचा इतिहास समजावून घ्यायचा आहे त्यांच्यासाठी उत्तम, ज्यांनी बदामी, हंपी, वेरुळ, महाबलिपुरम, राजराजेश्वरम मंदिरे बघितली आहेत त्यांना तर अगदी थेट भिडेल.

राजाभाउ 17/08/2023 - 11:54
अशोक शहाणे लिखित नपेक्षा पुस्तकात बऱ्याच लेखकांची लेखनाची चिरफाड केली आहे. आत्ताच याच मलप्रुष्ठ आणि अनुक्रमाणिक पाहीली amazon वर, जबरा दिसतय लगेच मागवतो. धन्यवाद. अशोक शहाणे यांचे "धाकटे आकाश" नावाच पुस्तक फार पुर्वी वाचल होत, फार भारी पुस्तक होत ते.

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 12:51
मी नुकतीच जीएंची दोन पुस्तके (रक्तचंदन आणि रमलखुणा) वाचून संपवली आहेत. ती अजून डोक्यात ठाण मांडून बसलीयेत त्यामुळे लवकर दुसरी पुस्तके हातात येतील असं वाटत नाही. पण, काहीतरी नवीन वाचायला पाहिजेच. काय घ्याव सुचत नाहीये. :( भयकथा/कादंबरी आवडीचा विषय नसल्याने हाकामारी कदाचित नाही आवडणार. हलकं फुलकं काही असेल तर सुचवा. सं - दी - प

प्रचेतस 14/08/2023 - 13:56
हलकं फुलकं काही असेल तर सुचवा.
हलकं फुलकं म्हणजे सुशिंची 'बरसात चांदण्यांची' एकदम मस्त. आमचा एक मिपाकर मित्र त्यातल्या गंधालीच्या प्रेमात पडला होता. गंभीर तरीही उत्तम वाचावयाचे असेल तर महाबळेश्वर सैल यांची 'तांडव' अवश्य वाचलीच पाहिजे.

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 18:40
सुशी म्हणजे विषयच संपला. आता हे पुस्तक शोधणे आले. उद्याचा मुहूर्त चांगला आहे. बघूया कसं होतंय. :) सं - दी - प

आंद्रे वडापाव 14/08/2023 - 13:32
'एकाला बोलो रे' - शिरीष काणेकर (वाचून होईल शेवटचा चॅप्टर चालू आहे ) 'लॉर्ड्स ऑफ द डेक्कन' - अनिरुद्ध कणिसेत्तिं - अनुवाद मीना संभूस - सुरु करणार या विकेंडला ..

राजेंद्र मेहेंदळे 14/08/2023 - 13:41
प्रचेतस यांनी सुचवल्याने आणले आहे, पण वाचनाचा वेग फारच मंदावलाय, त्यामुळे लिंक लागत नाही. आता हायलायटर घेउन खुणा करत वाचतोय :) हाकामारी--परीचय आवडला. मिळवुन वाचेन. टार्गेट असद शहा-वसंत लिमये--मागवले आहे, सावकाशीने वाचीन म्हणतो वॉकिंग ऑन द एज- प्रसाद निक्ते--मागवले आहे, सावकाशीने वाचीन म्हणतो-लेखकाने सह्याद्रीच्या माथ्यावरुन सलग ७५ दिवस उत्तर ते दक्षिण भटकंती केली त्याचा वृत्तांत

कंजूस 14/08/2023 - 13:43
पेंडश्यांनी नंतर बापूच्या आईवर 'यशोदा' ही छोटेखानी कादंबरी लिहिली. बापूंची आई? नाही पाहिलं. पण गारंबिची राधा वाचलंय. एकूण कोकण चांगला उभा केला आहे. असंच पुढे न्यायचं तर किरण नगरकर (good story teller) (आवडता लेखक)यांचं जशोदा हे (इंग्रजी) पुस्तकं भारी. तसंच त्यांची इतरही पुस्तकं चांगली आहेत. त्याबद्दल @कॉमी यांनी मागे एका लेखात लिहलं आहेच. राजस्थान चांगला मांडतात. ------ गेली पंचवीस तीस वर्ष कोकणात जातोय, बदल तर आहेच पण आकर्षण कमी झाले नाही. पर्यटन म्हणून आणि ग्रूपमध्ये किंवा आयोजित सहलीत जाऊन कुठेही पाहू नये. आणि कोकण तर नाहीच. इतर राज्यांत भाषेचा ,प्रांताचा प्रश्न असतो. पण कोकणात मराठीच्या बहिणी. आपलीच लोकं. शांतपणे कौंटुबिक (एकच) फिरल्यास कोकण वेगळाच उमगतो. हा अनुभव मला आला आहे. त्यांच्या घरांत नेतात, गप्पा मारतात,आपलंसं करतात. --------- ज्यांना मध्ययुगीन दख्खनचा इतिहास समजावून घ्यायचा आहे त्यांच्यासाठी उत्तम, आमचं थोडं उलट झालं. देवळं अगोदर पाहिली गेली, पुस्तक आता वाचलं. पण फोटो सर्वच काढले होते त्यामुळे बारीकसारीक शिल्पं अशी का ते समजलं. --------------- काहीतरी नवीन वाचायला पाहिजेच. काय घ्यावं सुचत नाहीये. -चांदणे संदीप. झुंपा लाहिरीची पुस्तके पाहा. (इंग्रजी) . ---------- मनो यांचं अज्ञात पानिपत वाचून झालंय. त्यावर लिहायचं आहेच. ----------- सुट्ट्या आहेत तर काही चांगलं वाचावं म्हणून पुस्तकं चाळली वाचनालयात आणि मंगेश राजाध्यक्ष संकलित पाच कवि सापडलं. पन्नास साठ कविता आहेतच पण माहितीही दिली आहे. कवी -केशवसूत,ना.वा.टिळक, विनायक, गोविंदाग्रज आणि बालकवी. ---------

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 18:45
झुंपा लाहिरीची पुस्तके पाहा. (इंग्रजी)
धन्यवाद कंकाका! थोडीशी माहिती घेतली नेटावर नेटाने. :) त्यातल्या त्यात एखाद्या अवार्ड विनींग पुस्तकाने सुरूवात करतो. सं - दी - प

कंजूस 14/08/2023 - 19:12
विकत घेण्याअगोदर ओनस्क्रीन इथे वाचता येतील.- Zumpa on archive 1) The Namesake https://archive.org/details/namesake0000lahi/mode/1up 2)The Interpreter of Maladies https://archive.org/details/interpreterofmal00lahi/mode/1up दोन्ही नावाजलेली. _________________ वैचारिक हवे असल्यास शशि थरूरची पुस्तके Shashi tharoor books Archive org Shashi tharoor books https://archive.org/details/texts?query=Shashi+tharoor+ ________________ ईमेल टाकून अकाउंट करा . मग पुस्तक पूर्ण दिसेल. कॉपीराइटेड असली तरी वाचकांसाठी खास उपलब्ध केली आहेत archive dot org वर फ्री. डाउनलोड कॉपी नाही.

सौंदाळा 14/08/2023 - 19:27
व्यंकटेश माडगूळकरांचे 'वावटळ' नावाचे गांधीहत्येनंतरेचे छोटेखानी पुस्तक आज सकाळीच वाचून संपवले. गांधीहत्येनंतर पुण्यात दंगे, खानावळी, डबे बंद झाल्यामुळे सडेफटींग असलेले दोन ब्राह्मण मित्र सातार्‍याजवळच्या त्यांच्या गावात जातात. आगीतून फुफाट्यात पडल्यासारखे होते. त्यांचा छोट्या खेड्यांमधून घरी पोचेपर्यंतचा प्रवास, अधेमधे येणारे अनुभव आणि शेवटी घरी पोचल्यावर झालेली बातचीत वगैरेचे परिणामकारक चित्रण आहे.

चौथा कोनाडा 24/08/2023 - 17:33
वावटळ वाचायला हवे, गांधी हत्येनंतरचे वातावरण डॉ आनंद यादवांच्या "नांगरणी" आत्मकथन कादंबरीत नुकतंच वाचलंय !

हणमंतअण्णा शंकराप्पा रावळगुंडवाडीकर 15/08/2023 - 03:47
मला रीडर्स ब्लॉक आलाय. मराठीतलं काहीच वाचवत नाही. एकदोन पानं वाचली की बोअर होतं. नवीन काहीच हातात घेऊ वाटत नाही. सगळीकडे तेच ते रटाळ आहे. ओरिजिनल काहीच नाही. इंग्रजी वाचनाची सवय नाही त्यामुळे तिकडेही बोंबाबोंब! कसा मिळवायचा परत वाचनाचा आनंद? रोजच्या कम्यूटमध्ये जवळ जवळ २० टक्के लोक चक्क हातात पुस्तकं घेऊन वाचताना रोज पाहतो. क्वचित काही मंडळी चक्क कविता बिविता लिहिताना दिसतात पेन घेऊन. विशेषतः तरुण, टीनेजर मंडळी मुद्दामहून जाडजूड पुस्तकं हातात घेऊन वाचत बसली असतात. गावची लायब्ररी नेहमी बिझी असते. लाखभर पुस्तकं आहेत. नुसतं आत गेलं तरी प्रसन्न वाटतं. हे सगळं पाहिलं की किंडल उघडून मराठी पुस्तकं शोधत बसतो. काहीच हाताला लागत नाही. खूप बंडल वाटतं. कालच्या प्रवासात एक सत्तरीतली म्हातारी 'ए आय' असं लिहिलेलं पुस्तक वाचत बसली होती. थोडक्यात म सोशल मिडिया, ए आय यावरची माहिती देणारी पुस्तकं अस्तात तस्लं कोणतंतरी प्रायमर होतं. आयला उत्सुकतेला देखील कसली शिस्त म्हणायची ही!! काहीतरी सुचवा राजेहो. काहीतरी चांगलं, नवं, ताजं, आणि महत्वाचं म्हणजे ओरिजिनल.

गवि 15/08/2023 - 06:46
वेगवेगळ्या कोर्ट केसेसचे निकाल वाचा. अनेकदा दोनशे तीनशे पानांचे असतात. अतिशय रोचक असतात. गाजलेले एकेक खटले शोधा. लिस्ट करा. नानावटी केस(पब्लिकमध्ये अत्यंत गाजलेली), डॉ लागू (रेल्वे खून केस, ज्यात कोणताही थेट पुरावा किंवा साक्षीदार नसताना केवळ परिस्थितीजन्य पुरावे ध्यानात घेऊन कोर्टाने फाशीची शिक्षा दिली) ज्या मुद्देसूदपणे घटनांची मांडणी, दस्तावेजीकरण आणि वॉटरटाईट युक्तिवाद करत करत शेवटी निर्णयापर्यंत आणणे ही रचना अत्यंत वाचनीय ठरू शकते. अर्थात प्रत्येकाची आवड वेगळी हे आहेच. केवळ फौजदारी खटले वाचावेत असे नाही. अत्यंत महत्वाचे दिवाणी खटले देखील रोचक असू शकतात. ऑनलाईन सर्व उपलब्ध असते. याच जॉनरमध्ये काही घटनांवरील कमिटी रिपोर्ट्स पण वाचायला आवडू शकतात. उदा नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. सहाशे पाने अंदाजे. हेच सर्व NTSB च्या विमान अपघात इंवेस्टिगेशन रिपोर्टमध्ये देखील असते.

टर्मीनेटर 15/08/2023 - 11:59
नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व.
+१००० हा रिपोर्ट वाचलाय, छान तपशिलवार माहिती आहे त्यात 👍 अवांतर: अमेरिकेनेच निर्माण केलेला ओसामा बिन लादेन नावचा राक्षस त्यांच्यावरच उलटल्याने त्या ओसामा बद्दलही जशी कुठली सहानुभुती नाही तशीच त्या घटनेबाबत एक देश म्हणुन अमेरिकेविषयीही काडीची सहनुभुती नाही, पण हकनाक जिव गमावलेल्या आणि अपंगत्व आलेल्या हजारो निरपराध नागरिकांबद्दल मात्र विलक्षण सहानुभुती आहे! पण काय ते नाईन इलेव्हनच्या घटनेचे प्लॅनिंग आणि काय ते प्रोफेशनली केलेले त्याचे एक्झिक्युशन, थक्क व्हायला झाले होते हा रिपोर्ट वाचुन. इतकेच नाही तर 'मोहम्मद अट्टा' ह्या त्या घटनेतली प्रमुख पात्राला केंद्रस्थानी ठेवत, त्याच्या मनोभुमिकेतुन ह्या घटनेवर एखादी पटकथा टाइप दिर्घकथा लिहावी अशा विचारानेही काहीकाळ मला पछाडले होते!

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 12:56
नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. +१००० हा रिपोर्ट वाचलाय, छान तपशिलवार माहिती आहे त्यात >>>> हा रिपोर्ट इंग्रजीत आहे की मराठीत? कूठे मिळेल वाचायला? पुस्तक आहे का? की नेटवर ऊपलब्ध आहे?

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 12:57
उदा नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. सहाशे पाने अंदाजे.
>>> हा रिपोर्ट इंग्रजीत आहे की मराठीत? कूठे मिळेल वाचायला? पुस्तक आहे का? की नेटवर ऊपलब्ध आहे?

स्वधर्म 15/08/2023 - 15:05
काही दिवसांपूर्वी अभिराम भड़कमकर यांच्या दोन कादंबर्या एकामागून एक वाचल्या.अॅट एनी कॉस्ट आणि ईन्शाअल्लाह. दोन्ही वाचत रहाव्या अशा वाटल्या आणि मराठीतील काही सघन, अस्सल वाचल्याचा अनुभव आला. मी सांगलीचा असल्यामुळे ईन्शाअल्लाह मधली कोल्हापूरी भाषेचा खास आस्वाद घेऊ शकलो. तसेच आसाराम लोमटे यांचा आलोक हा कथासंग्रहही अलिकडेच वाचला. वरीय शिफारशी जरूर वाचा असे सांगेन.

कंजूस 15/08/2023 - 05:25
नवीन? काहीतरी चांगलं, नवं, ताजं, आणि महत्वाचं म्हणजे ओरिजिनल. Readwhere app यावर काही हिंदी,मराठी,इंग्रजी,कोकणी पेपर्स मिळतील. Jionews app -यावर काही मासिके, साप्ताहिके आहेत. विविध विषय.प्रवासात चाळायला उत्तम.

मनो 15/08/2023 - 09:15
How Prime Ministers Decide हे पुष्कळ जाहिरात झालेलं पुस्तक गेल्या आठवड्यात वाचून संपवलं. चांगलं आहे, पण गाजावाजा झालाय, तितके नाही. त्याआधी मराठीत दादा कोंडके - एकटा जीव वाचलं. शक्यतो kindle वरती घेऊन वाचतो. पुस्तकं लगेच मिळतात, कुठेही वाचता येतात आणि घरातील जागा व्यापत नाहीत.

टर्मीनेटर 15/08/2023 - 11:18
थोडक्यात करुन दिलेला पुस्तक परिचय आवडला 👍 गेल्या काही वर्षांत कमी कमी होत आता माझे पुस्तक वाचन पुर्णपणे बंद झाले आहे, सध्या जे काही वाचन होते ते फक्त डिजिटल माध्यमापुरतेच मर्यादीत राहीले आहे. २०२० मध्ये वाचनाचा चष्मा लागल्या पासुन तर छापिल पुस्तक वाचावेसेच वाटत नाही, पण त्यामुळे काही गमावल्यासारखे देखिल वाटत नाही हे विशेष! पुस्तक वाचन थांबल्याने चित्रपट पहाण्यासाठी चांगला वेळ मिळु लागला आणि आता त्यासाठी भरपुर पर्यायही उपलब्ध असल्याने त्यातच जास्ती मजा वाटते.

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 11:22
“घे भरारी” हे ऊद्योगपती/कंत्राटदार श्री बापू कदम ह्यांचं पुस्तक विकत घेऊन वाचलं, एक मराठवाड्याच्या खेड्यातील मूलगा डिप्लोमा मॅकेनीकल करून किर्लोस्कर वगैरे कंपनीत काम करून स्वतची कंपनी काढतो नी मोठा ऊद्योग ऊभा करतो. ऊद्योग ऊभा करताना आलेल्या अडचणी, कंपनी/फर्म ऊभ्या करताना आलेल्या अडचणी, त्यावर काढलेले तोडगे नक्कीच वाचनीय आहेत. ही बापू कदम ह्यांची आत्मकथा आहे. त्यांनी फेसबूक वर मित्रांच्या आग्रहाखातर लिहायला घेतलं होतं. पण २५-३० भाग झाल्यावर त्याला चांगलीच प्रसिध्दी मिळाली व नंतर त्यांनी चेपूवरील लेख ऊडवून पुस्तक छापलं. पुस्तक अतिशय छान आहे. पुस्तकाच्या शेवटी आर्थीक व्यवहार कसे करावेत ह्यावर ऊत्तम मार्गदर्शन आहे. नेमकं आर्थीक व्यवहारात आपण कूठे फसतो हे त्यांच्या पुस्तकातून कळते. नक्की वाचावे असे आहे. हे ऐकमेव पुस्तक आहे जे मी दोन वेळा वाचलेय.

अदित्य सिंग 15/08/2023 - 14:21
"द विट ऑफ क्रिकेट" - बॅरी जॉन्स्टन... क्रिकेट आवडत असेल तर वाचायला मजा येईल... अर्थात ईंग्लिश काउंटी क्रिकेटचे जास्ती संदर्भ आहेत.. तसेच ४० ते ८० दशकातील असल्याने भारताबद्दल पुर्वीचे समज वगैरे वाचायला विचित्र वाटतात... पुस्तकात खास करुन फ्रेड ट्रुमन यांचे अन डिकी बर्ड यांचे किस्से वाचायला जास्ती मजा येते.... https://www.amazon.in/WIT-CRICKET-Barry-Johnston/dp/0340978899/ref=sr_1_1?crid=1C8UJOEJG3KVJ&keywords=the+wit+with+cricket&qid=1692089130&sprefix=the+wit+with+%2Caps%2C1157&sr=8-1 आता "कारगिल - अनटॉल्ड स्टोरीज फ्रोम द वॉर" वाचायला सुरुवात केली आहे.. पहिलच प्रकरण वाचुन (कॅ. सौरभ कालिया यांचा पाकिस्तानी जवानांनी केलेला छळ) खूप अस्वस्थ व्ह्यायला झाले... https://www.amazon.in/Kargil-Stories-Rachna-Bisht-Rawat/dp/0143445847/ref=sr_1_2?crid=1XJ05O2KDU435&keywords=kargil+rachana+bisht&qid=1692089303&sprefix=kargin+rachana+bisht%2Caps%2C263&sr=8-2

प्रचेतस 15/08/2023 - 15:13
प्रख्यात कन्नड लेखक एस एल भैरप्पा यांची 'वंशवृक्ष' वाचायला सुरुवात केलीय. ह्या आधीही वंशवृक्ष वाचली होती पण त्याला सुमारे वीस पंचवीस वर्षांचा काळ उलटून गेल्याने ती जवळपास विस्मृतीत गेली होती. आता पुन:र्वाचनाने ती नव्याने गवसत आहे. भैरप्पा यांचे 'मंद्र' सोडता जवळपास सर्वच पुस्तके मजकडे आहेत. मंद्र ग्रंथालयातून आणून वाचलेले होते पण फारसे आवडले नव्हते.

कंजूस 16/08/2023 - 12:02
William Dalrymple books White mughals https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.242607/page/n9/mode/1up -------------------- William Dalrymple books https://archive.org/search?query=Dalrymple+William+ इथे मिळतील. त्यापैकी The Last Mughal https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr city of Djiinns: A Year of Delhi https://archive.org/details/cityofdjinnsyear0000dalr_f7j0 Koh-i-noor the history of the world's infamous diamond https://archive.org/details/kohinoorhistoryo0000dalr ((अहमदशह अब्दाली कोण होता हे कोह-इ-नूर पुस्तकात वाचता येईल. Koh-i-noor the history of the world's infamous diamond https://archive.org/details/kohinoorhistoryo0000dalr ))

टर्मीनेटर 16/08/2023 - 14:23
(काही दिवसांनी) हि पुस्तके वाचायला आवडतील 👍 काल गवि साहेबांनी नाईन इलेव्हनचा विषय काढुन त्यावर काहीतरी दिर्घलेखन करण्याचा माझा बासनात गुंडळला गेलेला विचार पुन्हा वर काढला आहे. ते लेखन कधी पुर्ण होइल ह्याची कुठलीही हमी नसताना निदान त्याला सुरुवात तरी करावी असा विचार आता पक्का झाला आहे आणि त्यासाठी आता प्राधान्यक्रमानुसार पुन्हा एकदा तो प्रदिर्घ रिपोर्ट वाचणे आले 😀

कंजूस 16/08/2023 - 16:11
अमेरिकन सिनेमे रशियाचे पुतीन (किंवा आणखी कुणी असेल) म्हणाले होते की हॉलिवूडचे निर्माते सिनेमे काढतात,रशियन करामतींवर कसा हल्ला करून निकाल लावला हा त्यांचा आवडता विषय. आम्ही त्याकडे दुर्लक्ष करतो. पण नाइन इलेवनसाठी अतिरेकी मंडळींनी जो काही प्लान राबवला तो हॉलिवूड सिनेमांना दणका देणारी सत्य घटना होती. पुढे २०११ मध्ये ओबामांच्या काळात पाकिस्तानमध्ये जाऊन अमेरिकी कमांडोंनी लादेनची जी मोहीम राबवली ती ही आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आश्चर्यकारक होती. त्याबद्दल ओबामानेच त्यांच्या अ प्रॉमिस्ड लँड(२०२० नोव्हेंबर) (१/२)पुस्तकात लिहिलं आहे ते सविस्तर वाचता आलं. इतर पुस्तकांबद्दल बोलायचं तर टीका https://observer.com/2020/11/president-obama-memoir-a-promised-land-review/ इथे. दुसरा भाग यावर्षी येईल म्हणतात. पण त्यात सगळ्या आरोपांना कठोर उत्तरं असतील. ओबामा संसदीय वकीली शिकला आहे आणि तसेच त्यांची भाषाही ओघवती आहे. विशेष म्हणजे निरनिराळ्या देशांतील मुख्य नेत्यांच्या कुंडल्याही दिल्या आहेत. त्यात आपले राहूल गांधीही आहेत. त्या समिक्षा प्रेसिडेंट खात्याच्या आहेत का ओबामांच्या स्वतःच्या सांगता येत नाही. Dreams from My Father and The Audacity of Hope, ही वाचली. छान आहेत.

आंद्रे वडापाव 16/08/2023 - 17:38
The Report (styled as The Torture Report) is a 2019 American historical political drama film written and directed by Scott Z. Burns that stars Adam Driver, Annette Bening, Ted Levine, Michael C. Hall, Tim Blake Nelson, Corey Stoll, Maura Tierney, and Jon Hamm. The plot follows staffer Daniel Jones and the Senate Intelligence Committee as they investigate the Central Intelligence Agency's use of torture following the September 11th attacks. It covers more than a decade's worth of real-life political intrigue, exploring and compacting Jones's 6,700-page report.

कंजूस 16/08/2023 - 20:14
लादेन मोहिमेचं वर्णन विकिपेजवर आहेच. पण ओबामांचे पुस्तक आल्यावर त्याचे कथानक पाहून विकिपेज अद्ययावत केले किंवा ही माहिती अगोदरच बाहेर फुटली होती ते आता कळायला मार्ग नाही. सैन्याच्या (झालेल्या )योजना प्रकाशित कोण करू शकतो आणि किती वर्षांनी यांचे नियम काय. सैनिकांनी गुप्ततेची शप्पत घेतलेली असते.

राजाभाउ 17/08/2023 - 12:10
स्टीफन किंग च Shawshank Redemption ही दिर्घकथा वाचली नुकतीच, (कथेचे पुर्ण नाव Rita Hayworth and Shawshank Redemption), सिनेमा हा कथेचा जवळ जवळ जस ते तस adoption आहे. त्यानंतर नरहर कुरुंदकरांचा "जागर" मधील एक लेख वाचला (सेक्युलिरिझम आणि इस्लाम) आणि आता "शिवरात्र" मधील "गोळवळकर गुरुजी आणि गांधिजी" हा लेख वाचत आहे. ही पुस्तकं साधारण ७० च्या आसपसची आहेत पण संदर्भ जवळ जवळ आज ही लागू आहेत.

कंजूस 17/08/2023 - 12:27
नामवंतांनी चिरफाड करणारा लेखक म्हणून खुशवंत सिंग प्रसिद्ध होते. पंचवीस एक पुस्तकं आहेत. ट्रेन टु पाकिस्तान गाजलेलं. एखादं वाचून लेखक आवडल्यास इतर पाहता येतील. एक आत्मचरीत्रही आहे. परंतू ज्या पुस्तकांमुळे खुशवंत उदयास आले ते 'हिस्ट्री ओफ सिखिझम' दोन मोठे खंड आहेत. ते माझे वाचायचे बाकी आहेत.

अमरेंद्र बाहुबली 17/08/2023 - 18:31
माझ्या पाविपत जिंकतो तर (http://misalpav.com/node/46116) धाग्या वेळी मी पानिपत युध्दाबद्दल इतर राज्यातील लोकांची मते काय हे वाचत होतो तेव्हा खुशवंत सिंग ह्यांचं पानिपताबद्दलचं नत सापडलं. त्यांनी लिहीलं होतं की पानिपत युध्द तीन दिवसा आधीच होनार होतं पण भाऊ साहेबांना त्यांच्या ज्योतीषाने मूहूर्त चांगला नाही तीन दिवसांनी हल्ला करा असा सल्ला दिला. आधीच ऊपासमार होनार्या सैन्याची आणखी ऊपासमार झाली नी…..

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 23/08/2023 - 10:19
>>>पानिपत युध्द तीन दिवसा आधीच होनार होतं पण भाऊ साहेबांना त्यांच्या ज्योतीषाने मूहूर्त चांगला नाही तीन दिवसांनी हल्ला करा असा सल्ला दिला. आधीच ऊपासमार होनार्या सैन्याची आणखी ऊपासमार झाली नी….. अरे देवा...! ज्योतीषशास्त्राचा अभ्यास अजूनही परफेक्ट नै असे वाटते. ज्योतिषाकडे मुहूर्त पाहून टाकला दरोडा पण पकडल्या गेले. -दिलीप बिरुटे

स्वधर्म 17/08/2023 - 15:38
नुकतेच जेम्स सुझमन यांचे ‘Work The History of How We Spend Our Time’ हे पुस्तक वाचले. ज्यांनी युवाल हरारी यांचे सेपियन्स वाचले असेल त्यांना अधिक रस वाटेल असे पुस्तक आहे. लेखक हे सोशल आंथ्रापोलॉजिस्ट असल्याने त्यांनी अगदी उत्क्रांतीपासून माणसाच्या ‘कामा’चा उगम कसकसा होत गेला हे भरपूर पु्रावे देऊन सांगितले आहे. एवढा विस्तिर्ण कालपट जेंव्हा समोर येतो, तेव्हा आजची मानवी आव्हाने खूप तात्कालिक आणि बिनमहत्त्वाची वाटू लागतात. आपण हे जे करतो त्याला फार सिरियसली घेऊ नये असे लेखकाला सुचवायचे आहे. पुस्तकात इतके रोचक संदर्भ येतात, की तेच वाचत एक वर्ष निघून जाईल असे वाटते. लिहिण्यासारखे पुष्कळ आहे पुस्तकाबाबत, पण आवरतो.

जेपी 21/08/2023 - 20:51
धागा पाहून आठवलं अश्यात काही वाचलं नाही मिपा सोडून. मग आसपास शोध घेतला तर एस एल भैरप्पा यांची गृहभंग सापडली. कादंबरी जुनीच आहे 80-81 सालची. पण आता पुनर्मुद्रण केलं आहे. नेहमप्रमाणेच अनुवाद उमा कुलकर्णी यांनी केला आहे. वाचाण्या सारखी आहे बाकी परिचय करून देता येणार नाही.

कंजूस 22/08/2023 - 04:40
गृहभंग वाचली आहे. मोठ्या होत जाणाऱ्या कुटुंबातील भांडणं याशिवाय काही नाही. कुटुंब कर्नाटकातील आहे, त्यांचे प्रश्न आणि समाज इतर ठिकाणी नसतात.

कंजूस 23/08/2023 - 16:56
छान . पुस्तके वाचण्यासाठी एक मोठ्या स्क्रीनचा टॅब शोधत होतो. Archive org वर काही चांगली कॉपीराइट फ्री पुस्तके pdf scan copy मिळतात ती मोबाईलवर वाचता येत नाहीत. आताच वर दिलेलं Albert Camus (उच्चार अल्बेह कम् यू)चं मूळ 'The stranger ' घेतलं. टॅबवर छान वाचता येत आहे. --------------- रीअलमी pad 2 - tab हल्लीच Flipkart वरून घेतला. Made in china. Color UI 4 based on ANDROID 13 आहे. ( १ ऑगस्ट २०२३ ला आला). 6*+128(20k), 8*+256(23k) दोन मॉडेल्स आहेत. इन्स्पिरेशन ग्रीन कलर छान आहे. दहा गुणीले सहा इंच दृष्य मोठी खिडकी मिळते. 450nits brightness. इतर प्लस पॉइंटस - Mtk g99 processor - 3'60k Antutu score. Medium gaming ok. Android 13 ready. Play store वरची सगळी apps मिळतात. No bloatware, no ads. 256 gb पैकी फक्त 17 gb used for OS and imp Google apps. --------------- Tab साठीचे यूट्यूबवर रिव्ह्यू मागच्या वर्षीपासून पाहिल्यावर लक्षात आले की प्युअर Android देणाऱ्या मोटोरोलामध्ये वाईफाई प्लस कॉलिंग आहे पण फोनचीच स्क्रीन मोठी केली आहे. Customized नाही. Tab साठीची गूगल ने काढलेली Android 12 L अजून फक्त नेक्सस फोल्डेबल फोनलाच दिली आहे. कधी येईल माहीत नाही. इतर काही Tab मध्ये कॉलिंग सिम सोय नाही. ______________________ या रीअलमी tab 2 मध्ये दोन विंडो, तीन tabs एकाचवेळी चालतात. फास्ट आहे. Customisation भारी आहे. जियो न्यूज appमध्ये इंडिया टुडे साप्ताहिक मोबाईलवर वाचण्यासाठी जड जाते. शिवाय हल्लीच त्यांनी डाऊनलोड ओप्शन मोबाईल appमधून काढला आहे. म्हणजे वारंवार नेट वापरायला हवे. डाऊनलोड करून प्रवासात वाचता येणार नाही. स्क्रीनशॉटही घेता येत नव्हता. पण रिअलमी pad 2 मध्ये डाऊनलोड ओप्शन आहे, स्क्रीनशॉटही घेता येतो. मोठं पान वाचता येतं. माईनस पॉईंटस - १) 3.5 mm audio socket/jack नाही. पण ४ Dolby Atmos speaker चांगले आहेत. २) OTG USB कनेक्ट होत नाही. पण nearby share किंवा InShare वापरून फाईल्स ट्रान्स्फर करता येत आहेत. ३) ओएस अपडेट्स Android 14? याचा वादा केलेला नाही पण सिक्युरिटी अपडेट्स येत आहेत.एक आली. __________________ त्यातला त्यात बरा आहे. यापुढे आणखीही चांगले (5G) येतील. Tab (Android) आणि कंपूटर (Microsoft) या दोन स्वतंत्र वेगळ्या वस्तू आहेत. एकमेकांना बाद करून शकत नाहीत. (Acer extensa, I3 12th gen N305,8+512ssd PCIe ,३५ह कंपूटर ठीक वाटतोय.) माहिती नेट वरची आहे, सूचना आणि दुरुस्तीचे स्वागत.

कंजूस 24/08/2023 - 16:56
The stranger Albert Camus. वाचलं. लेखकाच्याकडून एक हत्या होते. खटला चालतो. वकिलांची तपासणी,उलट तपासणी. मग कोर्ट दोषी ठरवते. फाशी. इथपर्यंतचे घटना, विचार लेखक स्वतः सांगतो. साधी सोपी भाषा आणि एकूण तुरंगातले विचार. बरंय.

अहिरावण 24/08/2023 - 20:00
अधिक माहिती : https://en.wikipedia.org/wiki/The_Stranger_(Camus_novel) त्यातुन उद्धृत : Considered a classic of 20th-century literature, The Stranger has received critical acclaim for Camus' philosophical outlook, absurdism, syntactic structure, and existentialism (despite Camus' rejection of the label), particularly within its final chapter.[3] Le Monde ranked The Stranger as number one on its 100 Books of the 20th Century.[4] The novella has twice been adapted for film: Lo Straniero (1967) and Yazgı (2001), has seen numerous references and homages in television and music (notably "Killing an Arab" by The Cure) and was retold from the perspective of the unnamed Arab man in Kamel Daoud's 2013 novel The Meursault Investigation. तसेच In his 1956 analysis of the novel, Carl Viggiani wrote: On the surface, L'Étranger gives the appearance of being an extremely simple though carefully planned and written book. In reality, it is a dense and rich creation, full of undiscovered meanings and formal qualities. It would take a book at least the length of the novel to make a complete analysis of meaning and form and the correspondences of meaning and form, in L'Étranger.[5] Victor Brombert has analysed L'Étranger and Sartre's "Explication de L'Étranger" in the philosophical context of the Absurd.[6] Louis Hudon dismissed the characterisation of L'Étranger as an existentialist novel in his 1960 analysis.[7] The 1963 study by Ignace Feuerlicht begins with an examination of the themes of alienation, in the sense of Meursault being a 'stranger' in his society.[8] In his 1970 analysis, Leo Bersani commented that L'Étranger is "mediocre" in its attempt to be a "'profound' novel", but describes the novel as an "impressive if flawed exercise in a kind of writing promoted by the New Novelists of the 1950s".[9] Paul P. Somers Jr. has compared Camus's L'Étranger and Sartre's Nausea, in light of Sartre's essay on Camus's novel.[10] Sergei Hackel has explored parallels between L'Étranger and Dostoyevsky's Crime and Punishment.[11] आपण वेळ काढून वाचलात त्याबद्दल धन्यवाद.

स्वधर्म 24/08/2023 - 20:54
खून दिवसांपूर्वी वाचलं होता असं वाटतं. नायकाला एक प्रेयसी असते, आईचा दूरच्या गावात मृत्यू होतो, एका शेजार्याचे कुत्रे हरवलेले इ. अशी कथा असेल तर वाचले होते, पण त्याला ग्रेट का म्हणतात ते समजले नव्हते.

कंजूस 25/08/2023 - 01:13
हेच ते पुस्तक. आपण,वाचक, किंवा मी पुस्तकाची रूपरेषा (gist) दहा ओळीत सांगतो पण ( १)त्यातील घटना, पात्रं ,त्यांचे संवाद "मनुष्याच्या जगण्याच्या आणि एकमेकांशी संपर्क/संबंध ठेवण्याच्या 'प्रवृत्ती' व्यक्त करतात. (२) मनुष्य हा रूढार्थाने समाजप्रिय आहे,समाजात राहतो तरीही तो एकटाच असतो. एकटेपणा टाळण्यासाठी खटपट करतो. (३) काही लाभासाठी तो इतरांशी संपर्क ठेवतो पण तेच लोकही याच नियमाने बांधलेले असतात व गुप्त संघर्ष सुरू असतो. मित्रप्रेमाला जागणारे ही कुणाला तरी शत्रू मानतात. (४)प्रत्येकजण आपल्या स्वार्थापुरता घटनेपुरता विचार करत असतो. (५)आईचं शेवटचं दर्शन घेणं टाळणे,सिगारेट पिणे,न रडणे या सर्व गोष्टींकडे पुढे हत्येच्या खटल्यात 'एक निर्ढावलेला थंड रक्ताचा गुन्हेगार' म्हणून पाहिलं जातं. तर अशा आरोपीस 'In the name of French people....' must be hanged. ( Why not German or British?) ही आणि अशी बरीच तत्वं किंवा existansialism नावाचं लेबल जोडलेला विषय रूक्षपणे चर्चा न करता कथानकात लेखक मांडतो ते कथा वाचताना जाणवत राहातं. हेच लेखनाचं सामर्थ्य. दुसरं एक वेगळं उदाहरण द्यायचं तर बालकवींची 'औदुंबर' नावाची छोटीशी वर वर निसर्ग कविता वाटणारी शेवटच्या दोन ओळींत,एका शब्दात ('असला') खूप मोठं तत्वज्ञान सांगून जाते. जे हजारो पानांचं विवेचन सांगू शकणार नाही. किंवा इतर लेखक,कवींना मांडता येत नाही आणि 'दुर्बोध' नावाचा शिक्का बसतो.

कंजूस 28/08/2023 - 06:29
महाभारत जालावर कुठे मिळेल. कोणते चांगलं? मराठी http://www.esahity.com (या साईटवर >> धार्मिक पाहा. साईट बरीच जुनी आहे पण त्यांनी https secure केलेली नाही अजून. तरी सेफ आहे.) इथे मराठीतले खंड आहेत.फ्री डाऊनलोड. ......... Google search "महाभारत book pdf" खूप साईट्स येतात. फ्री डाऊनलोड. archive dot org वर कॉपी आहे ती ,गोरखपूर गीता प्रेस प्रकाशित आहे तीच इतर साईटवाले देतात. हिंदीत आहे. बरीच पुस्तके आहेत पण चांगले कोणते किंवा काय हे अभ्यासूंनी सांगावे. सामान्य वाचकांस एवढा वेळ नसतो.

कंजूस 28/08/2023 - 06:33
Sanjeev sabhlockcity यांचं डिजिटल पीडीएफ २८० पानी इंग्रजी घेतलंय. ते मोबाईल Kindle appवर वाचणं सोपं पडेल. त्या appवर डिक्शनरी असते. प्रवासात उपयोगी. ((लहानपणी मी सी. राजगोपालाचारी यांचं छोटंसं पुस्तक (महाभारत ५००पाने आणि रामायण,इंग्रजी) वाचलं होतं. तेवढं पुरेसं झालं. ))

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 13/08/2023 - 21:45
छान ओळख. कादंबरी मिळाली तर वाचेनच. पण सध्या नुसते पुस्तक घेतो आणि इंटरनेट, वॉट्सॅप, मुळं काही पानं वाचतो आणि ठेवतो. प्रवीण बांदेकरांचं 'उजव्या सोंडेच्या बाहुल्या' सुरु केलं ठेवलं. मग मसापच्या कार्यक्रमात राजू बाविस्करांचं 'काळ्यानिळ्या रेषा' आत्मकथन घेतलं काही पानं वाचली ठेवलं. समीक्षेबद्दल गणेश वामन कनाटेचं 'दीर्घ' असंच राहील. अवघड झालं सगळं. -दिलीप बिरुटे

चित्रगुप्त 15/08/2023 - 19:12
पण सध्या नुसते पुस्तक घेतो आणि इंटरनेट, वॉट्सॅप, मुळं काही पानं वाचतो आणि ठेवतो.
--- अगदी असेच माझेही झालेले आहे. आपल्यासारखेच इतरांचेही झालेले असल्याचे वाचून जरा हुश्श्य... वाटले. पण याबद्दल खंतही वाटतेच. मी दोन-तीन पुस्तके वर काढून ठेवलेली आहेत, त्यापैकी एकादे अधून मधून थोडेसे वाचतो. हा धागा खूप महत्वाचा आहे. पुढे कधी पुन्हा वाचू लागलो तर यात रिकमंडिलेली पुस्तके वाचायची असा निश्चय सध्या करत आहे (तेवढेच जरा समाधान)

कंजूस 16/08/2023 - 06:29
वाटसपचा दुरुपयोग वाढला आहे. आपल्या मित्रमंडळीतील लोकांनी फक्त त्यांनी केलेल्या,लिहिलेल्या कृती, कुटुंबातील फोटो वगैरे टाकले तर नव्वद टक्के फारवर्डेड कचरा दूर होईल. जालावरच्या रेडिमेड गुडमॉर्निंग मेसेजपेक्षा त्यांच्याच बागेतील फुलांचे फोटो टाकले पाहिजेत. डॉक्टर,इतर व्यावसायिक त्यांचेच घट्ट वाटसप ग्रूप करतात ते चर्चेसाठी. ते ठीक आहे. पुस्तके वाचायला वेळ मिळेल.

गवि 13/08/2023 - 21:56
जुन्या काळातली पण मराठीत अनुवादित पुस्तके मुद्दाम पुन्हा वर काढून वाचायला घेतली. खास उद्देश असा काही नाही. सहजच एक वेगळा प्रयोग. रॉबिन कुकचे कोमा, जेफ्री आर्चरची काही (उदा. ट्विस्ट इन द टेल), बेटी महमूदी (नॉट विदौट माय डॉटर) वगैरे. काही आगोदर वाचली आहेत. काही पहिल्यांदाच वाचली. बाकी या हाकामारीचे अल्प परीक्षण चांगले लिहिले आहे. फार म्हणजे फार पूर्वी तडकडताई नावाचे प्रकरण सांगली साईडला असायचे. रस्त्याने ती (तो) निघाल्यावर पोरे बाळे चिडीचूप असत. लपून छपून तिला बघत. आता बातम्या पाहिल्या त्यानुसार ही प्रथा पुन्हा फॉर्मात आली आहे असे वाटते. पण आता पोरे बाळे तितकीशी निरागस राहिली नसतील. सेल्फी काढत असतील तडकडताई सोबत असा अंदाज. चुभूद्याघ्या..

प्रचेतस 14/08/2023 - 08:49
तडकडताई बद्द्ल ऐकले नहते आधी पण हे हाकामारी प्रकरण ८०/९० च्या दशकात भलतेच फेमस होते. घरोघरी दरवाजांवर खडूने तीन फुल्या काढलेल्या असत. आमच्या आजेमावशीच्या घरी हाकामारी आली अणि तिच्या मुलाला तीन हाका देऊन ती बोलवत होती ह्याची कहाणी आजी अगदी रंगवून रंगवून सांगत असे.

कर्नलतपस्वी 13/08/2023 - 22:24
जी ए कुलकर्णी यांची रक्तचंदन, रमलखुणा,हिरवे रावे अमेझोन ने घरपोच केले आहे. पिंगळावेळ,काजळमाया नुकतीच संपवली आहेत. 'पर्व' किंडलवर आणी जी ए डोईजड झाले तर 'पडघवली' बेड साईड टेबलावर ठेवले आहे. कवीता वाचन चालूच आहे. नुकतीच ग्रेस यांची आई या पारंपरिक प्रतीमेला सुरुंग लावणारी एक कवीता वाचली. ग्रेसांनी असे का लिहीले असावे याचा शोध घेत आहे. सध्या एव्हढेच. आई माझी रांगोळीतील टिंब हरवली टिकली कशास पाडू दार, कराया भिंत घराची मधली... माझी आई मत्त वासना संभोगाची भूल क्रूर पशूच्या डोळ्यांमधल्या करुणेचेही फूल..... माझी आई भिरभिर संध्या सूर्य दिलासा नश्वर शब्दांच्याही ओठी काव्यकुळातील भाषा.... आई माझी अरण्यसरिता चंद्र झुलविते पाणी रामासाठी त्यावर लिहिते शिळा अहिल्या गाणी... आई माझी गाव निरंतर पारावरती भरवी संध्याकाळी भगवी होते तिच्या तनूतील ओवी.... आई माझी काजळभरला रे! मायेचा नखरा वेणीमधली नागीण खुडते जसा हिऱ्यांचा गजरा... आई माझी कंचुकीतल्या तरल स्तनांचे दूध गोरजवेळी वाटत फिरतो जोगी कुठला वेध ? संध्येसाठी माझी आई जपून उजळे वात अश्वत्थाम्यापरी हिंडतो जिथे भयंकर घात... त्याहीनंतर आई निघते कळशी घेऊन दूर तेव्हा कळतो खुळ्या नदीला या मादीचा सूर..... आई माझी झुळझुळतांना किणकिणतीही तारा तिच्याच पदराखाली होतो.. शालीन, शिंदाळ वारा... माझी आई सडलेल्या त्या मोहफुलांची मदिरा अपरंपाराच्या पुरुषाच्या ती सोन्याच्या मोहरा ~ग्रेस @प्रचेतस, थोडक्यात केलेले पुस्तक परिचय आवडला. बकेट लिस्ट मधे टाकून ठेवतो.

चौकस२१२ 14/08/2023 - 05:44
माझी आई सडलेल्या त्या मोहफुलांची मदिरा अपरंपाराच्या पुरुषाच्या ती सोन्याच्या मोहरा आई माझी गाव निरंतर पारावरती भरवी संध्याकाळी भगवी होते तिच्या तनूतील ओवी.... हि कविता वाचल्यावर मनात आलं कि गारंबीचा बापू ( श्री ना पेंडसे ) मधील बापूला जेव्हा आपल्या जन्माचे रहस्य कळते तेव्हा त्याने तर लिहिली नसेल !

कर्नलतपस्वी 14/08/2023 - 10:42
घणो चोख्खा प्रतिसाद. मातृदेवो भव:, स्वामी तिन्ही जगाचा आई विना भिकारी.... असे आपले संस्कार पण या माणसांने त्याला सुरुंग लावलाय. हा कुणी साधासुधा माणुस नाही. ग्रेस,जेव्हढा वाचतोय तेव्हढे दुर्बोधतेचे वलय आणखीनच गडद होत चाललंय. स्वताच कवीने दिलेले स्पष्टीकरण, https://youtu.be/okJ_QTG73DU

अमरेंद्र बाहुबली 13/08/2023 - 23:46
ऊत्तम कांबळे ह्यांचे “अनिष्ट प्रथा” हे पुस्तक नेटवर मिळाले नी वाचले. त्या नंतर त्यांचेच “देवदासी व नग्नपूजा” हे पुस्तकही आप्पा बळवंत चौकातून विकत घेऊन वाचले. त्यानंतर मध्ये लाॅंग ड्राईव करण्याचा योग आला तेव्हा काहीतरी एकावं म्हणून तूनळी वर कादंबरी शोधली असता “ऊचल्या” ही लक्ष्मण गायकवाडांची कादंबरी आली. तीचा फक्त पहीला भाग वाचला नी ऊर्वरीत भाग ऐकायची गरजच पडली नाही. एकामागे एक असे सर्व वीस भाग संपवले. ऊचल्या/पारधी जातीत जन्मलेल्या लक्ष्मण गायकवाडांची ही आत्मकथा आहे. “मी गरीब होतो नी मला सहानूभूती द्या” असं काहीही कादंबरीत नाही तर फक्त काय घडलं हे ते सांगतात. चोरी करनारे कुटूंब असल्यामूळे त्या कुटूंबातील कुणाला नोकरी मिळायची नाही त्यामूळे चोरी करूनच पोट भरावे लागायचे, चोरी करन्यासाठी वापरल्या जानर्या युक्त्या तसेच भरमसाठ पैसा कमावूनही समाजातील पांढरपेशा जातीतील लोक तसेच पोलीस तेच पैसे त्यांच्याकडून कसे काढायचे ना चोरनारे गरीब झोपडीतच राहीले पण इतरांनी तीन मजली इमारती बांधल्या हे त्यांच्या लिखानातून दिसते. अतिशय भीषण परिस्थीती दाखवनारी ही कादंबरी आहे प्रत्येकाने वाचावीच/ऐकावीच. लिंक https://youtu.be/Ag6DElAgDb8?si=SY_H0Z0wSxpdeac5 देवदासी व नग्नपूजा ह्यावर लेख लिहायचे मनात होते पण शब्द जास्त बसले नाहीत म्हणून ऐवढेच लिहीले. ते देतो. काही दिवसांआधी जोगवा सिनेमा पाहीला होता. तेव्हा जोगत्या जोगतीनी, देवदासी ह्या प्रथेबद्दल माहीती पडले. कर्नाटकातील सौंदत्ती, जिल्हा बेळगाव इथे यल्ल्म्मा देवीला मूले मूली अर्पन केले जाण्याची प्रथा होती. त्यांचं लग्न देवीशी लावून देण्यात यायचं. हे मूलं मूली जोगवा मागून आपले पोट भरायचे. बर्याच मूली वंतर वेश्याव्यवसायाला लागायच्या. कर्नाटकातील सौंदत्ती, कोकटनूर, नी महाराष्ट्रात जत ला यल्लमाची मोठी मंदीरे आहेत. चंद्रगुत्ती ह्या शिमोग्गा जिल्ह्यातील ठिकाणी तर नग्नपूजा चालायची. वरदा नदीत आंघोळ करून चार किलोमीटर असलेल्या मंदीरापर्यंत स्त्री पुरूष नग्न होऊन जायचे,१९८६ साली कर्नाटक सराकरने ना दलीत संघर्ष सनीतीने ही प्रथा बंदं पाडली. ह्या विषयात ऊत्तम कांबळे ह्यांनी संशोधन करून “देवदासी व नग्नपूजा” हे पुस्तक लिहीले. ते मागच्या आठवड्यात एबीसी चौकातून विकत घेऊन वाचले. त्यात ह्या देवदासी प्रथेबरोबरच बरीच माहीती होती. गुजरात मधील मेहसाना जिल्ह्यात बहूचर माता मंदीर आहे. ही देवी किन्नरांची कूळदेवी म्हणून प्रसिध्द आहे. पुर्वी पुरूषांना ह्या देवाला अर्पून किन्नर बनवले जायचे. त्याची एक प्रोसेस होती जी इथे सांगत नाही. १८९० साली बडोद्याच्या गायकवाडांनी कायदा करून हा प्रकार बंदं केला. आज गूजरातला आलो होतो. ह्या देवीच्या मंदीरात गेलो. परिसर न्याहाळला. एका झाडाखाली बरेच किन्नर बसले होते. तिथले काही क्षणचित्रे.

कॉमी 17/08/2023 - 18:16
अंताजी मध्ये शाक्त संप्रदायाच्या काही अघोरी पूजांचे वर्णन आहे. वर बाहुबली लिहितात आणि ती पूजा एकसारखी असते का ?

कंजूस 14/08/2023 - 05:36
ह्रु. गुप्ते - गोठण्यातल्या गोष्टी वाचलं आहे. व्यक्तिचित्रं फारच लांबवली आहेत आणि आवर्तनं वाटतात. त्यांच्याकडे नावीन्य दिवाळींनंतरच्या फुटणाऱ्या फटाक्यासारखं झालंय. कोकण - जयवंत दळवी, पेंडसे यांच्या वर्णनातला आता राहिला नाही असं वाटतं. सामाजिक बदलला तसा तो दिसण्यातही . कवी नायगावकर मुलाखतीत म्हणतात की मला बऱ्याच जणांनी सांगितलं की "निसर्गरम्य कोकण पाहा म्हणून गेलो तर झाडं आड येत होती." आता मॉल आड येतात आणि माडांच्या झावळ्यांनी डिश सिग्नल बरोबर येत नाहीत. घरांवरची कौलं फुटतात म्हणून (आणि चाकरमान्यांना परवडतो म्हणून) लोखंडी निळे पत्रे घातले (कोकणी घरपण जरा दिसावं म्हणून) पण मोबाईल रेंज घरात येत नाही. हल्लीचं कोकण विरार वसई होत आहे. असो. खरात,पाटील,माडगुळकर यांचाही घाटावरचा सामाजिक देश बदलला आहेच. रामायण,महाभारतातल्या पात्र आणि घटनांवर नवीन बाजूने पाहताना वगैरे कोणत्याच लेखकांचं आवडत नाही. भैरप्पा असो वा दुर्गा भागवत. त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर नंतर त्यात भर घालणे कंटाळवाणे वाटते. किन्नरांचे जीवन एकदम हाईफाई झालं आहे. निवडणुकीत निवडून येत आहेत,आखाडे चालवत आहेत,कुंभमेळ्यात स्नानासाठी वरचा नंबर आहे,सिनेमा तसेच मालिकांत एक तरी किन्नर पात्र असला पाहिजे. त्यांचं क्रिकेट आणि कबड्डी स्पर्धाही येतील. अशोक शहाणे लिखित नपेक्षा पुस्तकात बऱ्याच लेखकांची लेखनाची चिरफाड केली आहे. तर काहींनी आपणहून लेखन थांबवलं आहे याचं कौतुक केलं आहे. सिलेक्टिव मेमरी - शोभा डे (इंग्रजी आणि मराठी अनुवादही आहे.)-आत्मकथन . वाचलं. भारी. लॉर्ड्स ओफ डेक्कन - अनिरुद्ध कनिसेट्टींचं वाचलं. कामाचं. इथे आणखी लिहीन. आता एवढंच.

कर्नलतपस्वी 14/08/2023 - 06:51
त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर .... निरीक्षण आवडले. सहमत आहे. मी बरेच वर्ष मराठी पासून दूर असल्याने जुनी पुस्तके काढून वाचतोय. काही भावतात काही कंटाळवाणी. लेख लिहा,समयोचित ठरेल.

प्रचेतस 14/08/2023 - 11:06
त्यांच्याकडे नावीन्य दिवाळींनंतरच्या फुटणाऱ्या फटाक्यासारखं झालंय.
गुप्तेंनी मतकरींचा वारसा यथार्थपणे चालवलाय असं वाटतं. गुप्तेंच्या कादंबर्‍यांत भय गूढाबरोबरच वासनेची एक छटा कायम असते. गोठण्याच्या गोष्टी वाचायचंय पण ते केवळ व्यक्तिचित्रात्मक पुस्तक आहे त्यामुळे अजून घेतलं नाहीये.
कोकण - जयवंत दळवी, पेंडसे यांच्या वर्णनातला आता राहिला नाही असं वाटतं.
हे तर साहजिकच आहे. बदल हा जीवनातला स्थायीभावच आहे. कोकणचे अजून सुरेख वर्णन करणारे लेखक म्हणजे मधु मंगेश कर्णिक. दळवी, पेंडश्यांचा कोकण हा रत्नागिरीतला, दापोली मुरुड परिसरातला तर कर्णिक आपल्याला सिंधुदुर्गात घेऊन जातात. तळकोकण मात्र अजूनही आहे तसेच आहे. विशेषतः मोठी गावे सोडून. पर्यटनामुळे खूप बदल झालेले दिसतात.
रामायण,महाभारतातल्या पात्र आणि घटनांवर नवीन बाजूने पाहताना वगैरे कोणत्याच लेखकांचं आवडत नाही. भैरप्पा असो वा दुर्गा भागवत. त्या गोष्टी एकदा लहानपणी वाचल्यावर नंतर त्यात भर घालणे कंटाळवाणे वाटते.
अगदी खरं. हे दोन्ही महाग्रंथ मूळातूनच वाचलेले उत्तम. त्यांच्यावरच्या कादंबर्‍या तर वाचू नयेत असेच मत आहे. मात्र टीकात्मक ग्रंथ दुर्गाबाई, इरावतीबाई, कुरुंदकर यांचे उत्तम आहेत.
लॉर्ड्स ओफ डेक्कन - अनिरुद्ध कनिसेट्टींचं वाचलं. कामाचं.
हे तर अगदी जबरदस्त आहे. ज्यांना मध्ययुगीन दख्खनचा इतिहास समजावून घ्यायचा आहे त्यांच्यासाठी उत्तम, ज्यांनी बदामी, हंपी, वेरुळ, महाबलिपुरम, राजराजेश्वरम मंदिरे बघितली आहेत त्यांना तर अगदी थेट भिडेल.

राजाभाउ 17/08/2023 - 11:54
अशोक शहाणे लिखित नपेक्षा पुस्तकात बऱ्याच लेखकांची लेखनाची चिरफाड केली आहे. आत्ताच याच मलप्रुष्ठ आणि अनुक्रमाणिक पाहीली amazon वर, जबरा दिसतय लगेच मागवतो. धन्यवाद. अशोक शहाणे यांचे "धाकटे आकाश" नावाच पुस्तक फार पुर्वी वाचल होत, फार भारी पुस्तक होत ते.

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 12:51
मी नुकतीच जीएंची दोन पुस्तके (रक्तचंदन आणि रमलखुणा) वाचून संपवली आहेत. ती अजून डोक्यात ठाण मांडून बसलीयेत त्यामुळे लवकर दुसरी पुस्तके हातात येतील असं वाटत नाही. पण, काहीतरी नवीन वाचायला पाहिजेच. काय घ्याव सुचत नाहीये. :( भयकथा/कादंबरी आवडीचा विषय नसल्याने हाकामारी कदाचित नाही आवडणार. हलकं फुलकं काही असेल तर सुचवा. सं - दी - प

प्रचेतस 14/08/2023 - 13:56
हलकं फुलकं काही असेल तर सुचवा.
हलकं फुलकं म्हणजे सुशिंची 'बरसात चांदण्यांची' एकदम मस्त. आमचा एक मिपाकर मित्र त्यातल्या गंधालीच्या प्रेमात पडला होता. गंभीर तरीही उत्तम वाचावयाचे असेल तर महाबळेश्वर सैल यांची 'तांडव' अवश्य वाचलीच पाहिजे.

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 18:40
सुशी म्हणजे विषयच संपला. आता हे पुस्तक शोधणे आले. उद्याचा मुहूर्त चांगला आहे. बघूया कसं होतंय. :) सं - दी - प

आंद्रे वडापाव 14/08/2023 - 13:32
'एकाला बोलो रे' - शिरीष काणेकर (वाचून होईल शेवटचा चॅप्टर चालू आहे ) 'लॉर्ड्स ऑफ द डेक्कन' - अनिरुद्ध कणिसेत्तिं - अनुवाद मीना संभूस - सुरु करणार या विकेंडला ..

राजेंद्र मेहेंदळे 14/08/2023 - 13:41
प्रचेतस यांनी सुचवल्याने आणले आहे, पण वाचनाचा वेग फारच मंदावलाय, त्यामुळे लिंक लागत नाही. आता हायलायटर घेउन खुणा करत वाचतोय :) हाकामारी--परीचय आवडला. मिळवुन वाचेन. टार्गेट असद शहा-वसंत लिमये--मागवले आहे, सावकाशीने वाचीन म्हणतो वॉकिंग ऑन द एज- प्रसाद निक्ते--मागवले आहे, सावकाशीने वाचीन म्हणतो-लेखकाने सह्याद्रीच्या माथ्यावरुन सलग ७५ दिवस उत्तर ते दक्षिण भटकंती केली त्याचा वृत्तांत

कंजूस 14/08/2023 - 13:43
पेंडश्यांनी नंतर बापूच्या आईवर 'यशोदा' ही छोटेखानी कादंबरी लिहिली. बापूंची आई? नाही पाहिलं. पण गारंबिची राधा वाचलंय. एकूण कोकण चांगला उभा केला आहे. असंच पुढे न्यायचं तर किरण नगरकर (good story teller) (आवडता लेखक)यांचं जशोदा हे (इंग्रजी) पुस्तकं भारी. तसंच त्यांची इतरही पुस्तकं चांगली आहेत. त्याबद्दल @कॉमी यांनी मागे एका लेखात लिहलं आहेच. राजस्थान चांगला मांडतात. ------ गेली पंचवीस तीस वर्ष कोकणात जातोय, बदल तर आहेच पण आकर्षण कमी झाले नाही. पर्यटन म्हणून आणि ग्रूपमध्ये किंवा आयोजित सहलीत जाऊन कुठेही पाहू नये. आणि कोकण तर नाहीच. इतर राज्यांत भाषेचा ,प्रांताचा प्रश्न असतो. पण कोकणात मराठीच्या बहिणी. आपलीच लोकं. शांतपणे कौंटुबिक (एकच) फिरल्यास कोकण वेगळाच उमगतो. हा अनुभव मला आला आहे. त्यांच्या घरांत नेतात, गप्पा मारतात,आपलंसं करतात. --------- ज्यांना मध्ययुगीन दख्खनचा इतिहास समजावून घ्यायचा आहे त्यांच्यासाठी उत्तम, आमचं थोडं उलट झालं. देवळं अगोदर पाहिली गेली, पुस्तक आता वाचलं. पण फोटो सर्वच काढले होते त्यामुळे बारीकसारीक शिल्पं अशी का ते समजलं. --------------- काहीतरी नवीन वाचायला पाहिजेच. काय घ्यावं सुचत नाहीये. -चांदणे संदीप. झुंपा लाहिरीची पुस्तके पाहा. (इंग्रजी) . ---------- मनो यांचं अज्ञात पानिपत वाचून झालंय. त्यावर लिहायचं आहेच. ----------- सुट्ट्या आहेत तर काही चांगलं वाचावं म्हणून पुस्तकं चाळली वाचनालयात आणि मंगेश राजाध्यक्ष संकलित पाच कवि सापडलं. पन्नास साठ कविता आहेतच पण माहितीही दिली आहे. कवी -केशवसूत,ना.वा.टिळक, विनायक, गोविंदाग्रज आणि बालकवी. ---------

चांदणे संदीप 14/08/2023 - 18:45
झुंपा लाहिरीची पुस्तके पाहा. (इंग्रजी)
धन्यवाद कंकाका! थोडीशी माहिती घेतली नेटावर नेटाने. :) त्यातल्या त्यात एखाद्या अवार्ड विनींग पुस्तकाने सुरूवात करतो. सं - दी - प

कंजूस 14/08/2023 - 19:12
विकत घेण्याअगोदर ओनस्क्रीन इथे वाचता येतील.- Zumpa on archive 1) The Namesake https://archive.org/details/namesake0000lahi/mode/1up 2)The Interpreter of Maladies https://archive.org/details/interpreterofmal00lahi/mode/1up दोन्ही नावाजलेली. _________________ वैचारिक हवे असल्यास शशि थरूरची पुस्तके Shashi tharoor books Archive org Shashi tharoor books https://archive.org/details/texts?query=Shashi+tharoor+ ________________ ईमेल टाकून अकाउंट करा . मग पुस्तक पूर्ण दिसेल. कॉपीराइटेड असली तरी वाचकांसाठी खास उपलब्ध केली आहेत archive dot org वर फ्री. डाउनलोड कॉपी नाही.

सौंदाळा 14/08/2023 - 19:27
व्यंकटेश माडगूळकरांचे 'वावटळ' नावाचे गांधीहत्येनंतरेचे छोटेखानी पुस्तक आज सकाळीच वाचून संपवले. गांधीहत्येनंतर पुण्यात दंगे, खानावळी, डबे बंद झाल्यामुळे सडेफटींग असलेले दोन ब्राह्मण मित्र सातार्‍याजवळच्या त्यांच्या गावात जातात. आगीतून फुफाट्यात पडल्यासारखे होते. त्यांचा छोट्या खेड्यांमधून घरी पोचेपर्यंतचा प्रवास, अधेमधे येणारे अनुभव आणि शेवटी घरी पोचल्यावर झालेली बातचीत वगैरेचे परिणामकारक चित्रण आहे.

चौथा कोनाडा 24/08/2023 - 17:33
वावटळ वाचायला हवे, गांधी हत्येनंतरचे वातावरण डॉ आनंद यादवांच्या "नांगरणी" आत्मकथन कादंबरीत नुकतंच वाचलंय !

हणमंतअण्णा शंकराप्पा रावळगुंडवाडीकर 15/08/2023 - 03:47
मला रीडर्स ब्लॉक आलाय. मराठीतलं काहीच वाचवत नाही. एकदोन पानं वाचली की बोअर होतं. नवीन काहीच हातात घेऊ वाटत नाही. सगळीकडे तेच ते रटाळ आहे. ओरिजिनल काहीच नाही. इंग्रजी वाचनाची सवय नाही त्यामुळे तिकडेही बोंबाबोंब! कसा मिळवायचा परत वाचनाचा आनंद? रोजच्या कम्यूटमध्ये जवळ जवळ २० टक्के लोक चक्क हातात पुस्तकं घेऊन वाचताना रोज पाहतो. क्वचित काही मंडळी चक्क कविता बिविता लिहिताना दिसतात पेन घेऊन. विशेषतः तरुण, टीनेजर मंडळी मुद्दामहून जाडजूड पुस्तकं हातात घेऊन वाचत बसली असतात. गावची लायब्ररी नेहमी बिझी असते. लाखभर पुस्तकं आहेत. नुसतं आत गेलं तरी प्रसन्न वाटतं. हे सगळं पाहिलं की किंडल उघडून मराठी पुस्तकं शोधत बसतो. काहीच हाताला लागत नाही. खूप बंडल वाटतं. कालच्या प्रवासात एक सत्तरीतली म्हातारी 'ए आय' असं लिहिलेलं पुस्तक वाचत बसली होती. थोडक्यात म सोशल मिडिया, ए आय यावरची माहिती देणारी पुस्तकं अस्तात तस्लं कोणतंतरी प्रायमर होतं. आयला उत्सुकतेला देखील कसली शिस्त म्हणायची ही!! काहीतरी सुचवा राजेहो. काहीतरी चांगलं, नवं, ताजं, आणि महत्वाचं म्हणजे ओरिजिनल.

गवि 15/08/2023 - 06:46
वेगवेगळ्या कोर्ट केसेसचे निकाल वाचा. अनेकदा दोनशे तीनशे पानांचे असतात. अतिशय रोचक असतात. गाजलेले एकेक खटले शोधा. लिस्ट करा. नानावटी केस(पब्लिकमध्ये अत्यंत गाजलेली), डॉ लागू (रेल्वे खून केस, ज्यात कोणताही थेट पुरावा किंवा साक्षीदार नसताना केवळ परिस्थितीजन्य पुरावे ध्यानात घेऊन कोर्टाने फाशीची शिक्षा दिली) ज्या मुद्देसूदपणे घटनांची मांडणी, दस्तावेजीकरण आणि वॉटरटाईट युक्तिवाद करत करत शेवटी निर्णयापर्यंत आणणे ही रचना अत्यंत वाचनीय ठरू शकते. अर्थात प्रत्येकाची आवड वेगळी हे आहेच. केवळ फौजदारी खटले वाचावेत असे नाही. अत्यंत महत्वाचे दिवाणी खटले देखील रोचक असू शकतात. ऑनलाईन सर्व उपलब्ध असते. याच जॉनरमध्ये काही घटनांवरील कमिटी रिपोर्ट्स पण वाचायला आवडू शकतात. उदा नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. सहाशे पाने अंदाजे. हेच सर्व NTSB च्या विमान अपघात इंवेस्टिगेशन रिपोर्टमध्ये देखील असते.

टर्मीनेटर 15/08/2023 - 11:59
नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व.
+१००० हा रिपोर्ट वाचलाय, छान तपशिलवार माहिती आहे त्यात 👍 अवांतर: अमेरिकेनेच निर्माण केलेला ओसामा बिन लादेन नावचा राक्षस त्यांच्यावरच उलटल्याने त्या ओसामा बद्दलही जशी कुठली सहानुभुती नाही तशीच त्या घटनेबाबत एक देश म्हणुन अमेरिकेविषयीही काडीची सहनुभुती नाही, पण हकनाक जिव गमावलेल्या आणि अपंगत्व आलेल्या हजारो निरपराध नागरिकांबद्दल मात्र विलक्षण सहानुभुती आहे! पण काय ते नाईन इलेव्हनच्या घटनेचे प्लॅनिंग आणि काय ते प्रोफेशनली केलेले त्याचे एक्झिक्युशन, थक्क व्हायला झाले होते हा रिपोर्ट वाचुन. इतकेच नाही तर 'मोहम्मद अट्टा' ह्या त्या घटनेतली प्रमुख पात्राला केंद्रस्थानी ठेवत, त्याच्या मनोभुमिकेतुन ह्या घटनेवर एखादी पटकथा टाइप दिर्घकथा लिहावी अशा विचारानेही काहीकाळ मला पछाडले होते!

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 12:56
नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. +१००० हा रिपोर्ट वाचलाय, छान तपशिलवार माहिती आहे त्यात >>>> हा रिपोर्ट इंग्रजीत आहे की मराठीत? कूठे मिळेल वाचायला? पुस्तक आहे का? की नेटवर ऊपलब्ध आहे?

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 12:57
उदा नाईन इलेव्हन घटनेवरील प्रदीर्घ रिपोर्ट. अतिशय तपशीलवार गोषवारा. नेमके काय घडले, कोण कोण , कुठे कुठे, कसे कसे, रिस्पॉन्स काय होता, किती वेळात उपाय केला गेला, काय चुकले, कुठे दिरंगाई झाली, वीक पॉईंटस्.. निष्कर्ष, सुधारणेचे उपाय असे सर्व. सहाशे पाने अंदाजे.
>>> हा रिपोर्ट इंग्रजीत आहे की मराठीत? कूठे मिळेल वाचायला? पुस्तक आहे का? की नेटवर ऊपलब्ध आहे?

स्वधर्म 15/08/2023 - 15:05
काही दिवसांपूर्वी अभिराम भड़कमकर यांच्या दोन कादंबर्या एकामागून एक वाचल्या.अॅट एनी कॉस्ट आणि ईन्शाअल्लाह. दोन्ही वाचत रहाव्या अशा वाटल्या आणि मराठीतील काही सघन, अस्सल वाचल्याचा अनुभव आला. मी सांगलीचा असल्यामुळे ईन्शाअल्लाह मधली कोल्हापूरी भाषेचा खास आस्वाद घेऊ शकलो. तसेच आसाराम लोमटे यांचा आलोक हा कथासंग्रहही अलिकडेच वाचला. वरीय शिफारशी जरूर वाचा असे सांगेन.

कंजूस 15/08/2023 - 05:25
नवीन? काहीतरी चांगलं, नवं, ताजं, आणि महत्वाचं म्हणजे ओरिजिनल. Readwhere app यावर काही हिंदी,मराठी,इंग्रजी,कोकणी पेपर्स मिळतील. Jionews app -यावर काही मासिके, साप्ताहिके आहेत. विविध विषय.प्रवासात चाळायला उत्तम.

मनो 15/08/2023 - 09:15
How Prime Ministers Decide हे पुष्कळ जाहिरात झालेलं पुस्तक गेल्या आठवड्यात वाचून संपवलं. चांगलं आहे, पण गाजावाजा झालाय, तितके नाही. त्याआधी मराठीत दादा कोंडके - एकटा जीव वाचलं. शक्यतो kindle वरती घेऊन वाचतो. पुस्तकं लगेच मिळतात, कुठेही वाचता येतात आणि घरातील जागा व्यापत नाहीत.

टर्मीनेटर 15/08/2023 - 11:18
थोडक्यात करुन दिलेला पुस्तक परिचय आवडला 👍 गेल्या काही वर्षांत कमी कमी होत आता माझे पुस्तक वाचन पुर्णपणे बंद झाले आहे, सध्या जे काही वाचन होते ते फक्त डिजिटल माध्यमापुरतेच मर्यादीत राहीले आहे. २०२० मध्ये वाचनाचा चष्मा लागल्या पासुन तर छापिल पुस्तक वाचावेसेच वाटत नाही, पण त्यामुळे काही गमावल्यासारखे देखिल वाटत नाही हे विशेष! पुस्तक वाचन थांबल्याने चित्रपट पहाण्यासाठी चांगला वेळ मिळु लागला आणि आता त्यासाठी भरपुर पर्यायही उपलब्ध असल्याने त्यातच जास्ती मजा वाटते.

अमरेंद्र बाहुबली 15/08/2023 - 11:22
“घे भरारी” हे ऊद्योगपती/कंत्राटदार श्री बापू कदम ह्यांचं पुस्तक विकत घेऊन वाचलं, एक मराठवाड्याच्या खेड्यातील मूलगा डिप्लोमा मॅकेनीकल करून किर्लोस्कर वगैरे कंपनीत काम करून स्वतची कंपनी काढतो नी मोठा ऊद्योग ऊभा करतो. ऊद्योग ऊभा करताना आलेल्या अडचणी, कंपनी/फर्म ऊभ्या करताना आलेल्या अडचणी, त्यावर काढलेले तोडगे नक्कीच वाचनीय आहेत. ही बापू कदम ह्यांची आत्मकथा आहे. त्यांनी फेसबूक वर मित्रांच्या आग्रहाखातर लिहायला घेतलं होतं. पण २५-३० भाग झाल्यावर त्याला चांगलीच प्रसिध्दी मिळाली व नंतर त्यांनी चेपूवरील लेख ऊडवून पुस्तक छापलं. पुस्तक अतिशय छान आहे. पुस्तकाच्या शेवटी आर्थीक व्यवहार कसे करावेत ह्यावर ऊत्तम मार्गदर्शन आहे. नेमकं आर्थीक व्यवहारात आपण कूठे फसतो हे त्यांच्या पुस्तकातून कळते. नक्की वाचावे असे आहे. हे ऐकमेव पुस्तक आहे जे मी दोन वेळा वाचलेय.

अदित्य सिंग 15/08/2023 - 14:21
"द विट ऑफ क्रिकेट" - बॅरी जॉन्स्टन... क्रिकेट आवडत असेल तर वाचायला मजा येईल... अर्थात ईंग्लिश काउंटी क्रिकेटचे जास्ती संदर्भ आहेत.. तसेच ४० ते ८० दशकातील असल्याने भारताबद्दल पुर्वीचे समज वगैरे वाचायला विचित्र वाटतात... पुस्तकात खास करुन फ्रेड ट्रुमन यांचे अन डिकी बर्ड यांचे किस्से वाचायला जास्ती मजा येते.... https://www.amazon.in/WIT-CRICKET-Barry-Johnston/dp/0340978899/ref=sr_1_1?crid=1C8UJOEJG3KVJ&keywords=the+wit+with+cricket&qid=1692089130&sprefix=the+wit+with+%2Caps%2C1157&sr=8-1 आता "कारगिल - अनटॉल्ड स्टोरीज फ्रोम द वॉर" वाचायला सुरुवात केली आहे.. पहिलच प्रकरण वाचुन (कॅ. सौरभ कालिया यांचा पाकिस्तानी जवानांनी केलेला छळ) खूप अस्वस्थ व्ह्यायला झाले... https://www.amazon.in/Kargil-Stories-Rachna-Bisht-Rawat/dp/0143445847/ref=sr_1_2?crid=1XJ05O2KDU435&keywords=kargil+rachana+bisht&qid=1692089303&sprefix=kargin+rachana+bisht%2Caps%2C263&sr=8-2

प्रचेतस 15/08/2023 - 15:13
प्रख्यात कन्नड लेखक एस एल भैरप्पा यांची 'वंशवृक्ष' वाचायला सुरुवात केलीय. ह्या आधीही वंशवृक्ष वाचली होती पण त्याला सुमारे वीस पंचवीस वर्षांचा काळ उलटून गेल्याने ती जवळपास विस्मृतीत गेली होती. आता पुन:र्वाचनाने ती नव्याने गवसत आहे. भैरप्पा यांचे 'मंद्र' सोडता जवळपास सर्वच पुस्तके मजकडे आहेत. मंद्र ग्रंथालयातून आणून वाचलेले होते पण फारसे आवडले नव्हते.

कंजूस 16/08/2023 - 12:02
William Dalrymple books White mughals https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.242607/page/n9/mode/1up -------------------- William Dalrymple books https://archive.org/search?query=Dalrymple+William+ इथे मिळतील. त्यापैकी The Last Mughal https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr https://archive.org/details/lastmughalfallof0000dalr city of Djiinns: A Year of Delhi https://archive.org/details/cityofdjinnsyear0000dalr_f7j0 Koh-i-noor the history of the world's infamous diamond https://archive.org/details/kohinoorhistoryo0000dalr ((अहमदशह अब्दाली कोण होता हे कोह-इ-नूर पुस्तकात वाचता येईल. Koh-i-noor the history of the world's infamous diamond https://archive.org/details/kohinoorhistoryo0000dalr ))

टर्मीनेटर 16/08/2023 - 14:23
(काही दिवसांनी) हि पुस्तके वाचायला आवडतील 👍 काल गवि साहेबांनी नाईन इलेव्हनचा विषय काढुन त्यावर काहीतरी दिर्घलेखन करण्याचा माझा बासनात गुंडळला गेलेला विचार पुन्हा वर काढला आहे. ते लेखन कधी पुर्ण होइल ह्याची कुठलीही हमी नसताना निदान त्याला सुरुवात तरी करावी असा विचार आता पक्का झाला आहे आणि त्यासाठी आता प्राधान्यक्रमानुसार पुन्हा एकदा तो प्रदिर्घ रिपोर्ट वाचणे आले 😀

कंजूस 16/08/2023 - 16:11
अमेरिकन सिनेमे रशियाचे पुतीन (किंवा आणखी कुणी असेल) म्हणाले होते की हॉलिवूडचे निर्माते सिनेमे काढतात,रशियन करामतींवर कसा हल्ला करून निकाल लावला हा त्यांचा आवडता विषय. आम्ही त्याकडे दुर्लक्ष करतो. पण नाइन इलेवनसाठी अतिरेकी मंडळींनी जो काही प्लान राबवला तो हॉलिवूड सिनेमांना दणका देणारी सत्य घटना होती. पुढे २०११ मध्ये ओबामांच्या काळात पाकिस्तानमध्ये जाऊन अमेरिकी कमांडोंनी लादेनची जी मोहीम राबवली ती ही आंतरराष्ट्रीय राजकारणात आश्चर्यकारक होती. त्याबद्दल ओबामानेच त्यांच्या अ प्रॉमिस्ड लँड(२०२० नोव्हेंबर) (१/२)पुस्तकात लिहिलं आहे ते सविस्तर वाचता आलं. इतर पुस्तकांबद्दल बोलायचं तर टीका https://observer.com/2020/11/president-obama-memoir-a-promised-land-review/ इथे. दुसरा भाग यावर्षी येईल म्हणतात. पण त्यात सगळ्या आरोपांना कठोर उत्तरं असतील. ओबामा संसदीय वकीली शिकला आहे आणि तसेच त्यांची भाषाही ओघवती आहे. विशेष म्हणजे निरनिराळ्या देशांतील मुख्य नेत्यांच्या कुंडल्याही दिल्या आहेत. त्यात आपले राहूल गांधीही आहेत. त्या समिक्षा प्रेसिडेंट खात्याच्या आहेत का ओबामांच्या स्वतःच्या सांगता येत नाही. Dreams from My Father and The Audacity of Hope, ही वाचली. छान आहेत.

आंद्रे वडापाव 16/08/2023 - 17:38
The Report (styled as The Torture Report) is a 2019 American historical political drama film written and directed by Scott Z. Burns that stars Adam Driver, Annette Bening, Ted Levine, Michael C. Hall, Tim Blake Nelson, Corey Stoll, Maura Tierney, and Jon Hamm. The plot follows staffer Daniel Jones and the Senate Intelligence Committee as they investigate the Central Intelligence Agency's use of torture following the September 11th attacks. It covers more than a decade's worth of real-life political intrigue, exploring and compacting Jones's 6,700-page report.

कंजूस 16/08/2023 - 20:14
लादेन मोहिमेचं वर्णन विकिपेजवर आहेच. पण ओबामांचे पुस्तक आल्यावर त्याचे कथानक पाहून विकिपेज अद्ययावत केले किंवा ही माहिती अगोदरच बाहेर फुटली होती ते आता कळायला मार्ग नाही. सैन्याच्या (झालेल्या )योजना प्रकाशित कोण करू शकतो आणि किती वर्षांनी यांचे नियम काय. सैनिकांनी गुप्ततेची शप्पत घेतलेली असते.

राजाभाउ 17/08/2023 - 12:10
स्टीफन किंग च Shawshank Redemption ही दिर्घकथा वाचली नुकतीच, (कथेचे पुर्ण नाव Rita Hayworth and Shawshank Redemption), सिनेमा हा कथेचा जवळ जवळ जस ते तस adoption आहे. त्यानंतर नरहर कुरुंदकरांचा "जागर" मधील एक लेख वाचला (सेक्युलिरिझम आणि इस्लाम) आणि आता "शिवरात्र" मधील "गोळवळकर गुरुजी आणि गांधिजी" हा लेख वाचत आहे. ही पुस्तकं साधारण ७० च्या आसपसची आहेत पण संदर्भ जवळ जवळ आज ही लागू आहेत.

कंजूस 17/08/2023 - 12:27
नामवंतांनी चिरफाड करणारा लेखक म्हणून खुशवंत सिंग प्रसिद्ध होते. पंचवीस एक पुस्तकं आहेत. ट्रेन टु पाकिस्तान गाजलेलं. एखादं वाचून लेखक आवडल्यास इतर पाहता येतील. एक आत्मचरीत्रही आहे. परंतू ज्या पुस्तकांमुळे खुशवंत उदयास आले ते 'हिस्ट्री ओफ सिखिझम' दोन मोठे खंड आहेत. ते माझे वाचायचे बाकी आहेत.

अमरेंद्र बाहुबली 17/08/2023 - 18:31
माझ्या पाविपत जिंकतो तर (http://misalpav.com/node/46116) धाग्या वेळी मी पानिपत युध्दाबद्दल इतर राज्यातील लोकांची मते काय हे वाचत होतो तेव्हा खुशवंत सिंग ह्यांचं पानिपताबद्दलचं नत सापडलं. त्यांनी लिहीलं होतं की पानिपत युध्द तीन दिवसा आधीच होनार होतं पण भाऊ साहेबांना त्यांच्या ज्योतीषाने मूहूर्त चांगला नाही तीन दिवसांनी हल्ला करा असा सल्ला दिला. आधीच ऊपासमार होनार्या सैन्याची आणखी ऊपासमार झाली नी…..

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे 23/08/2023 - 10:19
>>>पानिपत युध्द तीन दिवसा आधीच होनार होतं पण भाऊ साहेबांना त्यांच्या ज्योतीषाने मूहूर्त चांगला नाही तीन दिवसांनी हल्ला करा असा सल्ला दिला. आधीच ऊपासमार होनार्या सैन्याची आणखी ऊपासमार झाली नी….. अरे देवा...! ज्योतीषशास्त्राचा अभ्यास अजूनही परफेक्ट नै असे वाटते. ज्योतिषाकडे मुहूर्त पाहून टाकला दरोडा पण पकडल्या गेले. -दिलीप बिरुटे

स्वधर्म 17/08/2023 - 15:38
नुकतेच जेम्स सुझमन यांचे ‘Work The History of How We Spend Our Time’ हे पुस्तक वाचले. ज्यांनी युवाल हरारी यांचे सेपियन्स वाचले असेल त्यांना अधिक रस वाटेल असे पुस्तक आहे. लेखक हे सोशल आंथ्रापोलॉजिस्ट असल्याने त्यांनी अगदी उत्क्रांतीपासून माणसाच्या ‘कामा’चा उगम कसकसा होत गेला हे भरपूर पु्रावे देऊन सांगितले आहे. एवढा विस्तिर्ण कालपट जेंव्हा समोर येतो, तेव्हा आजची मानवी आव्हाने खूप तात्कालिक आणि बिनमहत्त्वाची वाटू लागतात. आपण हे जे करतो त्याला फार सिरियसली घेऊ नये असे लेखकाला सुचवायचे आहे. पुस्तकात इतके रोचक संदर्भ येतात, की तेच वाचत एक वर्ष निघून जाईल असे वाटते. लिहिण्यासारखे पुष्कळ आहे पुस्तकाबाबत, पण आवरतो.

जेपी 21/08/2023 - 20:51
धागा पाहून आठवलं अश्यात काही वाचलं नाही मिपा सोडून. मग आसपास शोध घेतला तर एस एल भैरप्पा यांची गृहभंग सापडली. कादंबरी जुनीच आहे 80-81 सालची. पण आता पुनर्मुद्रण केलं आहे. नेहमप्रमाणेच अनुवाद उमा कुलकर्णी यांनी केला आहे. वाचाण्या सारखी आहे बाकी परिचय करून देता येणार नाही.

कंजूस 22/08/2023 - 04:40
गृहभंग वाचली आहे. मोठ्या होत जाणाऱ्या कुटुंबातील भांडणं याशिवाय काही नाही. कुटुंब कर्नाटकातील आहे, त्यांचे प्रश्न आणि समाज इतर ठिकाणी नसतात.

कंजूस 23/08/2023 - 16:56
छान . पुस्तके वाचण्यासाठी एक मोठ्या स्क्रीनचा टॅब शोधत होतो. Archive org वर काही चांगली कॉपीराइट फ्री पुस्तके pdf scan copy मिळतात ती मोबाईलवर वाचता येत नाहीत. आताच वर दिलेलं Albert Camus (उच्चार अल्बेह कम् यू)चं मूळ 'The stranger ' घेतलं. टॅबवर छान वाचता येत आहे. --------------- रीअलमी pad 2 - tab हल्लीच Flipkart वरून घेतला. Made in china. Color UI 4 based on ANDROID 13 आहे. ( १ ऑगस्ट २०२३ ला आला). 6*+128(20k), 8*+256(23k) दोन मॉडेल्स आहेत. इन्स्पिरेशन ग्रीन कलर छान आहे. दहा गुणीले सहा इंच दृष्य मोठी खिडकी मिळते. 450nits brightness. इतर प्लस पॉइंटस - Mtk g99 processor - 3'60k Antutu score. Medium gaming ok. Android 13 ready. Play store वरची सगळी apps मिळतात. No bloatware, no ads. 256 gb पैकी फक्त 17 gb used for OS and imp Google apps. --------------- Tab साठीचे यूट्यूबवर रिव्ह्यू मागच्या वर्षीपासून पाहिल्यावर लक्षात आले की प्युअर Android देणाऱ्या मोटोरोलामध्ये वाईफाई प्लस कॉलिंग आहे पण फोनचीच स्क्रीन मोठी केली आहे. Customized नाही. Tab साठीची गूगल ने काढलेली Android 12 L अजून फक्त नेक्सस फोल्डेबल फोनलाच दिली आहे. कधी येईल माहीत नाही. इतर काही Tab मध्ये कॉलिंग सिम सोय नाही. ______________________ या रीअलमी tab 2 मध्ये दोन विंडो, तीन tabs एकाचवेळी चालतात. फास्ट आहे. Customisation भारी आहे. जियो न्यूज appमध्ये इंडिया टुडे साप्ताहिक मोबाईलवर वाचण्यासाठी जड जाते. शिवाय हल्लीच त्यांनी डाऊनलोड ओप्शन मोबाईल appमधून काढला आहे. म्हणजे वारंवार नेट वापरायला हवे. डाऊनलोड करून प्रवासात वाचता येणार नाही. स्क्रीनशॉटही घेता येत नव्हता. पण रिअलमी pad 2 मध्ये डाऊनलोड ओप्शन आहे, स्क्रीनशॉटही घेता येतो. मोठं पान वाचता येतं. माईनस पॉईंटस - १) 3.5 mm audio socket/jack नाही. पण ४ Dolby Atmos speaker चांगले आहेत. २) OTG USB कनेक्ट होत नाही. पण nearby share किंवा InShare वापरून फाईल्स ट्रान्स्फर करता येत आहेत. ३) ओएस अपडेट्स Android 14? याचा वादा केलेला नाही पण सिक्युरिटी अपडेट्स येत आहेत.एक आली. __________________ त्यातला त्यात बरा आहे. यापुढे आणखीही चांगले (5G) येतील. Tab (Android) आणि कंपूटर (Microsoft) या दोन स्वतंत्र वेगळ्या वस्तू आहेत. एकमेकांना बाद करून शकत नाहीत. (Acer extensa, I3 12th gen N305,8+512ssd PCIe ,३५ह कंपूटर ठीक वाटतोय.) माहिती नेट वरची आहे, सूचना आणि दुरुस्तीचे स्वागत.

कंजूस 24/08/2023 - 16:56
The stranger Albert Camus. वाचलं. लेखकाच्याकडून एक हत्या होते. खटला चालतो. वकिलांची तपासणी,उलट तपासणी. मग कोर्ट दोषी ठरवते. फाशी. इथपर्यंतचे घटना, विचार लेखक स्वतः सांगतो. साधी सोपी भाषा आणि एकूण तुरंगातले विचार. बरंय.

अहिरावण 24/08/2023 - 20:00
अधिक माहिती : https://en.wikipedia.org/wiki/The_Stranger_(Camus_novel) त्यातुन उद्धृत : Considered a classic of 20th-century literature, The Stranger has received critical acclaim for Camus' philosophical outlook, absurdism, syntactic structure, and existentialism (despite Camus' rejection of the label), particularly within its final chapter.[3] Le Monde ranked The Stranger as number one on its 100 Books of the 20th Century.[4] The novella has twice been adapted for film: Lo Straniero (1967) and Yazgı (2001), has seen numerous references and homages in television and music (notably "Killing an Arab" by The Cure) and was retold from the perspective of the unnamed Arab man in Kamel Daoud's 2013 novel The Meursault Investigation. तसेच In his 1956 analysis of the novel, Carl Viggiani wrote: On the surface, L'Étranger gives the appearance of being an extremely simple though carefully planned and written book. In reality, it is a dense and rich creation, full of undiscovered meanings and formal qualities. It would take a book at least the length of the novel to make a complete analysis of meaning and form and the correspondences of meaning and form, in L'Étranger.[5] Victor Brombert has analysed L'Étranger and Sartre's "Explication de L'Étranger" in the philosophical context of the Absurd.[6] Louis Hudon dismissed the characterisation of L'Étranger as an existentialist novel in his 1960 analysis.[7] The 1963 study by Ignace Feuerlicht begins with an examination of the themes of alienation, in the sense of Meursault being a 'stranger' in his society.[8] In his 1970 analysis, Leo Bersani commented that L'Étranger is "mediocre" in its attempt to be a "'profound' novel", but describes the novel as an "impressive if flawed exercise in a kind of writing promoted by the New Novelists of the 1950s".[9] Paul P. Somers Jr. has compared Camus's L'Étranger and Sartre's Nausea, in light of Sartre's essay on Camus's novel.[10] Sergei Hackel has explored parallels between L'Étranger and Dostoyevsky's Crime and Punishment.[11] आपण वेळ काढून वाचलात त्याबद्दल धन्यवाद.

स्वधर्म 24/08/2023 - 20:54
खून दिवसांपूर्वी वाचलं होता असं वाटतं. नायकाला एक प्रेयसी असते, आईचा दूरच्या गावात मृत्यू होतो, एका शेजार्याचे कुत्रे हरवलेले इ. अशी कथा असेल तर वाचले होते, पण त्याला ग्रेट का म्हणतात ते समजले नव्हते.

कंजूस 25/08/2023 - 01:13
हेच ते पुस्तक. आपण,वाचक, किंवा मी पुस्तकाची रूपरेषा (gist) दहा ओळीत सांगतो पण ( १)त्यातील घटना, पात्रं ,त्यांचे संवाद "मनुष्याच्या जगण्याच्या आणि एकमेकांशी संपर्क/संबंध ठेवण्याच्या 'प्रवृत्ती' व्यक्त करतात. (२) मनुष्य हा रूढार्थाने समाजप्रिय आहे,समाजात राहतो तरीही तो एकटाच असतो. एकटेपणा टाळण्यासाठी खटपट करतो. (३) काही लाभासाठी तो इतरांशी संपर्क ठेवतो पण तेच लोकही याच नियमाने बांधलेले असतात व गुप्त संघर्ष सुरू असतो. मित्रप्रेमाला जागणारे ही कुणाला तरी शत्रू मानतात. (४)प्रत्येकजण आपल्या स्वार्थापुरता घटनेपुरता विचार करत असतो. (५)आईचं शेवटचं दर्शन घेणं टाळणे,सिगारेट पिणे,न रडणे या सर्व गोष्टींकडे पुढे हत्येच्या खटल्यात 'एक निर्ढावलेला थंड रक्ताचा गुन्हेगार' म्हणून पाहिलं जातं. तर अशा आरोपीस 'In the name of French people....' must be hanged. ( Why not German or British?) ही आणि अशी बरीच तत्वं किंवा existansialism नावाचं लेबल जोडलेला विषय रूक्षपणे चर्चा न करता कथानकात लेखक मांडतो ते कथा वाचताना जाणवत राहातं. हेच लेखनाचं सामर्थ्य. दुसरं एक वेगळं उदाहरण द्यायचं तर बालकवींची 'औदुंबर' नावाची छोटीशी वर वर निसर्ग कविता वाटणारी शेवटच्या दोन ओळींत,एका शब्दात ('असला') खूप मोठं तत्वज्ञान सांगून जाते. जे हजारो पानांचं विवेचन सांगू शकणार नाही. किंवा इतर लेखक,कवींना मांडता येत नाही आणि 'दुर्बोध' नावाचा शिक्का बसतो.

कंजूस 28/08/2023 - 06:29
महाभारत जालावर कुठे मिळेल. कोणते चांगलं? मराठी http://www.esahity.com (या साईटवर >> धार्मिक पाहा. साईट बरीच जुनी आहे पण त्यांनी https secure केलेली नाही अजून. तरी सेफ आहे.) इथे मराठीतले खंड आहेत.फ्री डाऊनलोड. ......... Google search "महाभारत book pdf" खूप साईट्स येतात. फ्री डाऊनलोड. archive dot org वर कॉपी आहे ती ,गोरखपूर गीता प्रेस प्रकाशित आहे तीच इतर साईटवाले देतात. हिंदीत आहे. बरीच पुस्तके आहेत पण चांगले कोणते किंवा काय हे अभ्यासूंनी सांगावे. सामान्य वाचकांस एवढा वेळ नसतो.

कंजूस 28/08/2023 - 06:33
Sanjeev sabhlockcity यांचं डिजिटल पीडीएफ २८० पानी इंग्रजी घेतलंय. ते मोबाईल Kindle appवर वाचणं सोपं पडेल. त्या appवर डिक्शनरी असते. प्रवासात उपयोगी. ((लहानपणी मी सी. राजगोपालाचारी यांचं छोटंसं पुस्तक (महाभारत ५००पाने आणि रामायण,इंग्रजी) वाचलं होतं. तेवढं पुरेसं झालं. ))
लेखनविषय:
वाङ्मय
लेखनप्रकार
आस्वाद
बऱ्याच वर्षानी एक कादंबरी एकाच बैठकीत वाचून संपवली- हाकामारी -हृषीकेश गुप्ते. ही तशी जेमतेम १०० पानांची लघुकादंबरी, हल्ली इंटरनेट, व्हाट्सप, टीव्ही मुळे माझे वाचन प्रचंड मंदावले आहे, अगदी मध्यंतरी घेतलेले लॉर्ड्स ऑफ द डेक्कन हे पुस्तक आवडीचे असूनही निवांतपणेच वाचन सुरू होते, ते आज संपवले, आणि परवाच विकत घेतलेले 'हाकामारी' वाचण्यासाठी बाहेर काढून ठेवले, संध्याकाळी खरे तर बाहेर भटकायला जायचे होते पण कंटाळा केला आणि पुस्तक वाचायला घेतले आणि सुरुवातीपासूनच झपाटून गेलो, गुप्ते यांची दंशकाल ही कादंबरी, तसेच गानू आजीची गोष्ट वाचली होती.

हे‌ वाचा: शीतयुद्ध सदानंद

अनुस्वार ·
लेखनविषय:
साहित्यिक
लेखनप्रकार
प्रकटन
आस्वाद
समीक्षा
शिफारस
कटाक्ष: लेखक - श्याम मनोहर प्रकाशक - पॉप्युलर प्रकाशन प्रथम आवृत्ती - १९८७, सध्या दुसरी आवृत्ती (२००७) (पुनर्मुद्रण २०२३) पृष्ठ संख्या - १२२ किंमत - ₹१७५ ओळख: या लघु-कादंबरीला अर्पणपत्रिका नाही तसेच प्रस्तावनाही नाही.

वार्तालाप: दुर्जनांचा ही सन्मान करा.

विवेकपटाईत ·

सुरिया 11/08/2023 - 18:27
दाखवायचा असतो पॉर्नच. आंबटशौकीनांची डीमांड असतेच मग पोस्टर लावायचे डाकू हसीना चे, प्रेक्शक अर्धा एक तास कसल्याही बी सी ग्रेडला सहन करतात अपेक्षित गरमाईसाठी. तसला हा प्रकार आहे लेखाचा. आणि तो आवर्जून प्रत्येक लेखात केला जातो. संस्थळावर एकतर्फी प्रचारातून उडणारी राळ टाळावी म्हणून प्रशासकांनी राजकारण टाळलेच मग काय करायचे. कुठूनतरी कसातरी संबध जोडायचा आणि आणि लावायची रीळ. अवघडे खरेच.

चौथा कोनाडा 11/08/2023 - 20:24
आता समर्थ म्हणताहेत म्हणजे बरोबरच असणार ! आणि तुम्ही पटाईत म्हणजे विवेक ठेऊनच लेख लिहिला असणार ! राजकारण भलता अवघड प्रकार असतो .. चकणाऱ्या चाली खेळाव्या लागतात .. लॉन्ग टर्म विजयासाठी शॉर्ट टर्म तडजोडी कराव्या लागतात ! स्वगत : कुणी तरी पोर्ण चा उल्लेख केलाय .. आता धाग्यावर लक्ष ठेऊन राहावे लागणार :-)

सुरिया 11/08/2023 - 18:27
दाखवायचा असतो पॉर्नच. आंबटशौकीनांची डीमांड असतेच मग पोस्टर लावायचे डाकू हसीना चे, प्रेक्शक अर्धा एक तास कसल्याही बी सी ग्रेडला सहन करतात अपेक्षित गरमाईसाठी. तसला हा प्रकार आहे लेखाचा. आणि तो आवर्जून प्रत्येक लेखात केला जातो. संस्थळावर एकतर्फी प्रचारातून उडणारी राळ टाळावी म्हणून प्रशासकांनी राजकारण टाळलेच मग काय करायचे. कुठूनतरी कसातरी संबध जोडायचा आणि आणि लावायची रीळ. अवघडे खरेच.

चौथा कोनाडा 11/08/2023 - 20:24
आता समर्थ म्हणताहेत म्हणजे बरोबरच असणार ! आणि तुम्ही पटाईत म्हणजे विवेक ठेऊनच लेख लिहिला असणार ! राजकारण भलता अवघड प्रकार असतो .. चकणाऱ्या चाली खेळाव्या लागतात .. लॉन्ग टर्म विजयासाठी शॉर्ट टर्म तडजोडी कराव्या लागतात ! स्वगत : कुणी तरी पोर्ण चा उल्लेख केलाय .. आता धाग्यावर लक्ष ठेऊन राहावे लागणार :-)
लेखनविषय:
संस्कृती
इतिहास
वाङ्मय
लेखनप्रकार
विचार
आस्वाद
लेख
दुर्जन प्राणी समजावे. परी ते प्रगट न करावे. सज्जना परीस आळवावे. महत्त्व देऊनी. समर्थ म्हणतात राजकारण करताना, दुर्जन लोक असतील ते ओळखून ठेवावे पण त्यांचा दुर्जनपणा प्रगट करू नये. इतकेच नव्हे, तर त्यांना सज्जनापेक्षाही अधिक मोठेपण देऊन प्रसन्न ठेवावे. राजकारणात दुर्जन लोक तुम्हाला त्रास देऊ शकता तर त्यांना महत्त्व देऊन संतुष्ट करावे. त्यांच्या उपयोग करून त्यांना आपल्या शत्रू वर सोडावे. योग्य वेळी त्यांना नष्ट ही करून टाकावे.

कथा स्मशानातील लग्नाची

विवेकपटाईत ·

टर्मीनेटर 05/08/2023 - 11:30
कथानायकाची झालेली केविलवाणी अवस्था बघून एक हिंदी शेर आठवला...
"मूर्ख था शहाजहान, जो खर्च किया 'ताज' पे... रोज 'नयी दुल्हन' आती थी, उस खर्चे के ब्याज पे..." 😀
 असो, कल्पनाविलास मात्र आवडला 👍

कर्नलतपस्वी 05/08/2023 - 15:20
बरेली की होगी जो उल्टे बांस बरेली ले गयी. कधी कधी द्राविडी प्राणायाम करावा लागतो. आवडली.

चित्रगुप्त 05/08/2023 - 16:24
मस्त आहे कवि... म्हणजे कल्पनाविलास हो. हे 'अघोरी' असे उपलब्ध असतात का ? कुठे ? जुन्या साहित्यात 'चांडाळ' असायचे, ते हल्ली असतात का ? की फक्त 'चांडाळ -चौकडी' या शब्दातच राहिलेले आहेत ?

चौथा कोनाडा 07/08/2023 - 18:07
समाजात लग्न संबंधी पसरलेल्या परंपरेंना तडा देण्यासाठी त्याने गुरुजी ऐवजी एका अघोरीला लग्न लावून देण्याचे कार्य सोपविले. अघोरीने त्याचा लग्नाचा मुहूर्त रात्री दोन वाजताचा ठरविला. आघोरीच्या मते त्यावेळी स्मशानातील सर्व भूत-प्रेत जागृत होऊन या लग्नात उपस्थित राहतील. ब्रेकिंग न्यूज देणारे मराठी पत्रकार ही तिथे पोहचले. आघोर लक्षण मुहूर्तावर लग्न पार पडले. लग्नात अग्नी ऐवजी जळत्या चितेच्या भोवती सात प्रदक्षिणा घातल्या गेल्या. लग्नात उपस्थित सर्व अंधश्रद्धा विरोधकांनी चितेवर भाजलेल्या चिकन आणि मटनच्या सोबत देशी दारूवर ताव मारला. त्यांच्या लग्नाची बातमी मिडियात प्रसिद्ध झाली. काही ब्रेकिंग पत्रकारांचे म्हणणे होते त्या लग्नात हडळीनीं हडळाष्टक म्हंटले होते. काहींच्या दावा होता, कवट्या वेताळ आणि तात्त्या विंचू ने प्रत्यक्ष येऊन नवविवाहित जोडप्याला आशीर्वाद ही दिला होता. असो.
हा .. हा .. हा .. लई भारी कव्हरेज !

टर्मीनेटर 05/08/2023 - 11:30
कथानायकाची झालेली केविलवाणी अवस्था बघून एक हिंदी शेर आठवला...
"मूर्ख था शहाजहान, जो खर्च किया 'ताज' पे... रोज 'नयी दुल्हन' आती थी, उस खर्चे के ब्याज पे..." 😀
 असो, कल्पनाविलास मात्र आवडला 👍

कर्नलतपस्वी 05/08/2023 - 15:20
बरेली की होगी जो उल्टे बांस बरेली ले गयी. कधी कधी द्राविडी प्राणायाम करावा लागतो. आवडली.

चित्रगुप्त 05/08/2023 - 16:24
मस्त आहे कवि... म्हणजे कल्पनाविलास हो. हे 'अघोरी' असे उपलब्ध असतात का ? कुठे ? जुन्या साहित्यात 'चांडाळ' असायचे, ते हल्ली असतात का ? की फक्त 'चांडाळ -चौकडी' या शब्दातच राहिलेले आहेत ?

चौथा कोनाडा 07/08/2023 - 18:07
समाजात लग्न संबंधी पसरलेल्या परंपरेंना तडा देण्यासाठी त्याने गुरुजी ऐवजी एका अघोरीला लग्न लावून देण्याचे कार्य सोपविले. अघोरीने त्याचा लग्नाचा मुहूर्त रात्री दोन वाजताचा ठरविला. आघोरीच्या मते त्यावेळी स्मशानातील सर्व भूत-प्रेत जागृत होऊन या लग्नात उपस्थित राहतील. ब्रेकिंग न्यूज देणारे मराठी पत्रकार ही तिथे पोहचले. आघोर लक्षण मुहूर्तावर लग्न पार पडले. लग्नात अग्नी ऐवजी जळत्या चितेच्या भोवती सात प्रदक्षिणा घातल्या गेल्या. लग्नात उपस्थित सर्व अंधश्रद्धा विरोधकांनी चितेवर भाजलेल्या चिकन आणि मटनच्या सोबत देशी दारूवर ताव मारला. त्यांच्या लग्नाची बातमी मिडियात प्रसिद्ध झाली. काही ब्रेकिंग पत्रकारांचे म्हणणे होते त्या लग्नात हडळीनीं हडळाष्टक म्हंटले होते. काहींच्या दावा होता, कवट्या वेताळ आणि तात्त्या विंचू ने प्रत्यक्ष येऊन नवविवाहित जोडप्याला आशीर्वाद ही दिला होता. असो.
हा .. हा .. हा .. लई भारी कव्हरेज !
लेखनविषय:
संस्कृती
विडंबन
समाज
लेखनप्रकार
आस्वाद
अनुभव
तो जहाल नास्तिक होता चुकूनही त्याने कधी देवाला नमस्कार केला नव्हता. अंधश्रद्धेच्या विरुद्ध चालणाऱ्या मोहिमेत तो नेहमीच पुढे राहायचा. देवी देवतांची आणि संत महात्म्याची निंदा केल्यामुळे त्याला कधी-कधी मारही खावा लागायचा. पण समाजाच्या हितासाठी एवढे कष्ट तर सहन करावेच लागतात, असे त्याचे मत होते. त्याने स्वतःचे लग्न स्मशानात करण्याचे ठरविले. परिणाम वयाची पस्तीशी उलटली तरी त्याचे लग्न जमले नाही. शेवटी एक हुशार मुलगी त्याच्याशी, त्याच्या अटींवर लग्न करायला तयार झाली. पण त्यासाठी त्याला तिच्या बापाला लग्नापूर्वी हुंडा म्हणून रोख दहा लाख द्यावे लागले. त्याने लग्नाची जय्यत तयारी सुरू केली.
Subscribe to आस्वाद
© 2026 मिसळपाव