मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

तमिझ्(तमिळ)शिकण्यासाठी

उपयोजक ·

Nitin Palkar 22/02/2017 - 20:53
नक्की आवडेल! मराठी शिवाय कोणतीही भाषा (मुंबईत बोलली जाणारी सोडून) येत नसल्याची खंत आहेच. कार्यालयीन गरजेमुळे हिंदी, इंग्लीश थोडी तरी समजते, बोलता येते, गुजराथी सहकार्यांमुळे जराशी गुजराथी कळते; पण इतर भारतीय भाषा शिकायला (whats app वर देखील) नक्की आवडेल.

सूड 24/02/2017 - 18:22
व्हाट्सऍप मध्ये रस नाही, इथे धागा आला तर थोडी मदत होईल शिकायला,
+१ किंवा फेसबूक पेज तयार करा.

पिलीयन रायडर 22/02/2017 - 21:02
मागे एकदा लोकंनी वेड्यासारखे स्वतःचे नंबर इथे दिले होते. तसं करु नका फक्त. व्हॉट्सअ‍ॅप ग्रुप तयार केला की त्याची लिंक देता येते लोकांना. ती लिंक इथे द्या. ज्याला व्हायचंय जॉइन तो त्या लिंकचा वापर करुन येऊ शक्तो ग्रुपमध्ये. ग्रुप इन्फो मध्ये ही लिंक मिळेल.

उपयोजक 22/02/2017 - 21:19
मग ही लिंक गावभर फिरते! जे या बाबतीत सिरियस असतील ते ठिकच! पण इथे लिंक दिली की हस्ते परहस्ते कुठे,कोणा टाईमपास करणा्र्‍याकडे जाईल याचा नेम नाही. मग मूळ विषय सोडून सुरु गुडमॉर्निंग,गुडनाईट,हा मेसेज आठ ग्रुपमधे पाठवा आणि मिळवा फुकट डेटा!,एक दिवा माझ्या दारी एक. . . . काही विचारु नका! सदस्य कमी असले तरी चालतील पण अवांतर पोस्टींग करणारे नसावेत.

पिलीयन रायडर 22/02/2017 - 21:25
पण मग त्यांना काढुन टाका ना. तुम्ही घेतलेले सदस्यही हे करु शकतातच. असो हा तुमचा प्रश्न आहे. मी आपली जस्ट माहिती दिली.

उपयोजक 23/02/2017 - 06:14
तमिळ ही मूळ द्रविड भाषा आहे.त्यामुळे तेलुगु,मल्याळम् यांमध्ये तमिळ शब्दांची संख्या भरपूर आहे.याचा तेलुगू शिकण्यासाठी उपयोग होईल.

समर्पक 22/02/2017 - 23:42
तेलुगू तशी संस्कृतच्या अधिक जवळ वाटते... क्रियापदे अगदीच वेगळी पण. ती तशी तामीळीच्याही जवळ नाहीत. फार अवांतर वाटत नसेल तर थोडे तेलगू चर्चेत आणू शकतो तामिळ बरोबर, थोडा तौलनिक अभ्यास... थोडी अवगत आहे मला, 'चकल्या-कडबोळी-जिलब्या' असलेली लिपी लिहायला फार मजेशीर वाटते :-) జిలబ్యా లిహాయలా ఫార్ మజెషిర్ వాటతె!

समर्पक 22/02/2017 - 23:42
तेलुगू तशी संस्कृतच्या अधिक जवळ वाटते... क्रियापदे अगदीच वेगळी पण. ती तशी तामीळीच्याही जवळ नाहीत. फार अवांतर वाटत नसेल तर थोडे तेलगू चर्चेत आणू शकतो तामिळ बरोबर, थोडा तौलनिक अभ्यास... थोडी अवगत आहे मला, 'चकल्या-कडबोळी-जिलब्या' असलेली लिपी लिहायला फार मजेशीर वाटते :-) జిలబ్యా లిహాయలా ఫార్ మజెషిర్ వాటతె!

समर्पक 23/02/2017 - 00:01
देवनागरीत लिहून शिकायचे का तमिऴ लिहा वाचायलाही शिकायचे आधी? काही अक्षरे आपल्याला नव्याने प्रचलित करावी लागतील मग. उदाहरणार्थ, ल ळ पेक्षा वेगळा ऴ

उपयोजक 23/02/2017 - 06:04
सुरुवात देवनागरीपासूनच करावी.तमिळ लिपी सर्वांनाच वाचता येईल असं नाही.नंतर हळूहळू अक्षर अोळख,छोटी छोटी वाक्ये असं करु.

स्वामी संकेतानंद 23/02/2017 - 19:59
उत्तम! इथेच सुरू करा. मी फार वर्षांपूर्वी काही खास तमिळ वर्णांना देवनागरी पर्याय म्हणून नुक्ता वापरणे सुरू केले होते, अजूनही तसेच करतो. ऴ, ऩ, ऱ असे zh -- ऴ

अनिंद्य 24/02/2017 - 12:45
तमिळनाडुशी प्रेमाचे ऋणानुबंध आहेत, काही तमिळ मित्रांशी घरोबा आहे पण भाषा मात्र शिकता आली नाही. इथेच शिकवणी सुरु करा, सामील व्हायला आवडेल. तेलगू येतं कोंचम कोंचम, पण लिपी नाही येत.

वरुण मोहिते 24/02/2017 - 18:46
पण बाकीच्या राज्यात मराठी येत नाही शिकूया.. धडपड करत असा कोणता ग्रुप आहे का ?मराठी साहित्य छान आहे ते वाचायला शिकूया किंवा मराठी बोलता आलं पाहिजे असं कोणी आहे का?

उपयोजक 24/02/2017 - 20:41
समुह सुरु झाला आहे. तमिळ जराही येत नाही असं समजूनच शिकवायला सुरुवात केली आहे. रच्याकने,तमिळ शिकतानाची काही उपयुक्त माहिती इथे नक्की सामायिक करेन!

बॅटमॅन 25/02/2017 - 02:10
तमिळ शिकण्यासाठीचे दोन महत्त्वाचे दुवे. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने तमिळ शिकण्यासाठीचे पुस्तक काढलेले आहे "तमिळ भाषा प्रवेश" या नावाने. https://msblc.maharashtra.gov.in/pdf/pdf/Tamil%20Bhasha%20Pravesh_marathi%20madhyam.pdf यूट्यूबवर तमिळ व्हर्च्युअल अ‍ॅकॅडमी नामक चॅनल असून त्यांनी ८१ व्हिडिओज़ बनवलेले आहेत. शिकवण्याचे माध्यम आहे इंग्रजी आणि अगदी बाराखडीपासून सुरुवात आहे. https://www.youtube.com/playlist?list=PL41DA461A06758121 तेव्हा हे दोन रिसोर्सेस वापरा, आणि त्यापुढे मग तमिळ पिच्चर इ. पहा, तमिळ भाषकांशी तमिळमध्ये बोला की काम झालेच म्हणून समजा. साधारणपणे वर्ष दीड वर्ष लागेल बर्‍यापैकी फ्लुएंट व्हायला. व्यक्तिपरत्वे अर्थातच हा कालखंड कमीजास्त होईल.

उपयोजक 26/02/2017 - 09:24
हे पुस्तक शिवाय अजुनही या विषयावरची पुस्तके आहेत.फक्त ज्यांना अजिबातच तमिळ येत नाही त्यांना एकदम एवढा अभ्यास कदाचित सोयीचा पडणार नाही.त्यामुळे सध्या हळुहळू प्रगती चालू आहे. आपण सामील झालात तर आणखी मार्गदर्शन मिळेल. बाकी तमिळ चित्रपटांच्या वेडाने तमिळ शिकणारे खुप जण आहेत. व्हिडिओ लिंकबद्दल खरंच धन्यवाद!

संदीप डांगे 26/02/2017 - 23:55
ज्यांना अजिबातच तमिळ येत नाही त्यांच्यासाठीच बॅटमॅनने दुवे दिधलेत हो! अगदी बाराखडीपासून शिकवतात.. आता बाराखडीच्याही आधीचं काही शिकायचं असेल तर व्हॉट्सप गृपशिवाय पर्याय नाही हे मात्र खरं हां!

संदीप डांगे 27/02/2017 - 18:52
आम्हास शिकायास कोण्या गृपची गरज नै बॉ... युनिफॉर्म पहनो और जो क्लास अच्छा लगे उसमें बैठ जाओ! बॅट्याभाऊने दिलेल्या लिन्का उत्तम आहेत. दोन एपिसोड झाले... अ, आ, इ, मस्त शिकवतेत ते काका... बॅट्यास अल्लग धन्यवाद!

उपयोजक 28/02/2017 - 19:02
मागे मी विद्युत उपकरणांसंबंधीच्या WhatsApp ग्रुपबद्दल लिहिलं होतं त्यालाही भरपुर विरोध झाला. जे काही लिहायचं ते इथं लिहा,WhatsApp कशाला असा सूर निघाला.याच विषयावर दोन धागेही निघाले.खरंतर ते चांगले माहितीपुर्ण धागे होते.पण धागे सुरु झाल्यानंतर जेमतेम आठवडाभरंच त्या धाग्यांवर आदानप्रदान झालं.अजूनपर्यंत कोणी तिकडे त्यानंतर परत फिरकलंच नाही. अशा प्रकारे चांगले उपक्रम बंद पडू नयेत म्हणूनच WhatsApp ची मदत घ्यावी लागतेय. इतरही तांत्रिक कारणं आहेत.बाकी WhatsApp वाल्यांना मिपाचे शत्रु समजणारेही काहीजण आहेत.असु द्यात.

संदीप डांगे 28/02/2017 - 21:09
कसंय दादा! तुम्ही जे लिहिलंय ना वर त्यात एक पैशाचे लॉजिक सापडले नाही मला. व्हॉट्सप असो की मिपा, सदस्य जर काहीच अ‍ॅक्टीविटी करणार नसतील तर चर्चा थंडावतेच. तुम्ही जे वर म्हणताय तेच व्हॉट्सप गृपलाही लागू होतं.. २५० मेम्बरापैकी महिनाभर एकही मेम्बर बोलला नाही तर झुक्या येऊन तमिळ शिकवनार नाही तुम्हाला... किंवा ग्रुप आपोआप पॉप-अप नाही होत... अ‍ॅक्टीविटी लागतेच. त्यामुळे तुम्ही मिपावर तुमच्या धाग्याला प्रतिसाद न मिळण्याचे कारण देत आहात ते तकलादू आहे. इथेच सुरु असलेला व्यायामाचा धागा बघा... अजून काही जास्त बोलायची गरज नाहीये, तेवढे उदाहरण पुरेसे आहे. व्हॉट्सपवाल्यांना शत्रु नाही समजत मी.. पण मिसळपावच्या आयत्या युझरबेसचा फुकाफुकी फायदा घेणे (किंवा झुक्याला होणे) नैतिकतेला धरुन नाही. बाकी काही म्हणणं नाही.. चालुद्या!

उपयोजक 28/02/2017 - 22:05
मिपाच्या तांत्रिक मर्यादाही याला कारणीभुत आहेत.पण त्याबद्दल मिपाचे दोष काढणं योग्य होणार नाही.मोफत उपक्रम एवढा चालवणं सोपं नाही. आयता युझरबेस म्हणता पण हा उपक्रम आहे.व्यवसाय नाही.नाहीतर यापुढे कुणीच इथे सल्ला हवा आहे,मार्गदर्शन हवं आहे,मदत हवी आहे असा धागा बनवून इथे येणार नाही.नाहितर परत त्यात कौन्सिलर,डॉक्टरकडे जाण्याचे पैसे वाचवायला बघतायत असं तुम्हाला वाटायचं!

संदीप डांगे 28/02/2017 - 23:16
कॄपया भलतीकडे नेऊ नका. मिसळपाववर येऊन सल्ला, मदत, मार्गदर्शन मागणारे वेगळा व्हॉट्सप गृप चालवत नाहीत. त्यांच्या समस्यांवर मिळणारे उपाय मिसळपाव ह्या संस्थळावर कायमस्वरुपी सर्वांसाठी खुले असतात. त्याच पद्धतीचे प्रश्न असणार्‍यांठी ते पुढे मागे कामात येते. खुला व सर्वकाळ उपलब्ध मंच असण्याचा तो एक फायदा आणि उद्देशही आहे. जो इथे प्रश्न मांडतो, तो एका अर्थाने संस्थळावर आपले योगदान देत असतो, त्याच्या प्रश्नाच्या अनुषंगाने इथल्या जाणकारांचे प्रतिसाद येऊन मिसळपाव वाचणार्‍या असंख्य वाचकांच्या ज्ञानात भर पडते, जीव समृद्ध होण्यात, उपाय सापडण्यात मदत मिळते. व्हॉट्सप वर क्लोज गृप चालवून हे सर्व होत नाही. मोफत उपक्रम आहे म्हणून मिसळपावला गॄहित धरण्याची आवश्यकता नाही. तसेच मिपाच्या तांत्रिक समस्या अधोरेखित करुन मिपाला कमीपणा दाखवण्याचीही गरज नाही. व्हॉट्सप वर मेंब्रं मिळवायला शेवटी तुम्हाला इथेच धागा काढावा लागलाय हे लक्षात असू द्या. व्हॉट्सअपवरुन इथे लोक येत नाहीत. वेब अ‍ॅनॅलिटिक्स माहिती असेल तर ह्याचे महत्त्व किती ते कळेल. हे सर्व तुम्हाला सांगतोय म्हणजे मी मालक समजत नाही स्वतःला मिपाचा, एक सामान्य सदस्यच आहे, पण मिपावर प्रेम करतो, मिपाचा फुकाफुकी लॉन्चपॅड म्हणुन वापर करणे मला पटत नाही. तुमचं शेवटचं वाक्य पार वाईड बॉल आहे... धन्यवाद!

उपयोजक 28/02/2017 - 23:30
WhatsApp वरुन मिपावर लोक येत नाहीत हे कोणी सांगितलं?कितीतरी जणांना मिपाची माहिती मिपाकर असणा्र्‍या WhatsApp मेंबर्सकडून दिली जाते.मिपाचा सदस्य होण्याबद्दल सुचवलं जातं.त्यावेळी तो सुचवणारा मी का माझ्या ग्रुपवरुन मिपाची माहिती देऊ असा विचार करत नाही. ग्रुपची मेबरं मिळवायला जसं मला इथं यायला लागलं तसंच आपल्या मिपावरच्या धाग्याची माहिती WhatsApp ग्रुपवरुन एखादा धागाकर्ता देतो तेव्हा ती जाहिरात होत नाही का?

संदीप डांगे 01/03/2017 - 00:02
आपल्या मिपावरच्या धाग्याची माहिती WhatsApp ग्रुपवरुन एखादा धागाकर्ता देतो तेव्हा ती जाहिरात होत नाही का? >> ती त्या व्यक्तीच्या स्वतःच्या लिखाणाची जाहिरात होय...त्यात मिसळपावचा काय संबंध? बाकी तुम्ही इरेला पेटलाच असाल, तर तुमचे योग्य आहे असे म्हणतो. तुमच्या व माझ्या दृष्टिकोनात मूलभूत फरक आहे. तेव्हा इथेच थांबतो. धन्यवाद! तुमच्या वॉट्सपगृपला माझ्याकडून शुभेच्छा. तमिळ शिकून तमिळभाषेत एखादे संस्थळ चालवण्याइतके बळ आई जगदंबा तुम्हाला देवो! तुमचे अनेकोनेक व्हॉट्सगृप भरभरुन चालो... शुभम् भवतु!!

कंजूस 27/02/2017 - 19:52
पहिले >>महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने तमिळ शिकण्यासाठीचे पुस्तक काढलेले आहे "तमिळ भाषा प्रवेश" या नावाने.>> डाउनलोड केलेय. भारी आहे.

साधा मुलगा 26/02/2017 - 12:21
जे व्हात्साप्प ग्रौप मध्ये नाहीत अथवा येऊ इच्छित नाहीत त्यांच्यासाठी हा धागा जागृत ठेवा , तुमचे रोजचे updates इथेही टाका. उपक्रमास शुभेच्छा!

उपयोजक 27/02/2017 - 09:09
आज मराठी राजभाषा दिन,मराठी आणि तमिळचा संबंध कसा आहे? मराठी आणि तमिळ भाषेत काही शब्द हे उच्चार व अर्थाच्या संबंधाने बर्‍यापैकी समान आहे. अक्का - मोठी बहीण अंडा - हंडा अतै - आत्या अप्पप्प - अबब आत्ताडी - हात्तीच्या इंगितम् - इंगित इंदोलम् - हिंदोळा इट्टीकै - वीट इडर - इडा(पीडा) इरावुत्तन् - राऊत इरुत्तु - रुतणे इवरदल् -वर्दळ उश्शी - डोके ऊरुळी - वर्तुळ(उरळीकांचन?) ओडै - ओढा कंकाळम् - घंगाळ कस्सु - कसा,कंबर कंजम् - गंज(भांडे) कत्तरी - कात्री कप्परै - खापर करप्पु - काळा (करपणे) कवळम् - घास कवाडम् - दरवाजा काय - कच्चे फळ(कायरस) कालवाय - कालवा कावाडी - कावड किलुकिली - किलबिल कुंची - डोके कुडारी - कुर्‍हाड केळवन् - मैत्री(केळवण) कै- हात(कैवार) कोट्टकै - गोठा शाणम् - शेण सीळकै - शीळ शुंभन् - शुंभ सुयमपाकी - स्वयंपाकी सुरुळ - सुरळी करणे सुवडु - चव(स्वाद) तट्टी - दरवाजा(ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा) तट्टु - ताट तुतुंबु - तुडुंब तलै - डोके दारै - धार(पाण्याची) नाणल - गवत(नाणेघाट) नविदन् - न्हावी(नाभिक) अजुनही बरेच साम्यदर्शक शब्द आहेत. आणखी काही शब्द सुचताहेत का?

कंजूस 27/02/2017 - 19:15
हिंदी-तमिळ (रॅपिडेक्स) उत्तम पुस्तक आहे. त्यातून तमिळ शिकल्यावर ओफिसमधल्या तमिळ अण्णांनी माझ्यासमोर आपसापात तमिळमध्ये ओफिस राजकारण बोलणे बंद केले. मुख्य म्हणजे तमिळ लोकांना इतरांना त्यांची भाषा समजू लागलेलं आवडत नाही. तसा प्रकार गुजराती, कन्नड,बंगालीचा नाही. तुम्ही शिकताय म्हटलात तर ते आवर्जून त्या भाषेत बोलतील॥ हे सत्य आहे.

Nitin Palkar 22/02/2017 - 20:53
नक्की आवडेल! मराठी शिवाय कोणतीही भाषा (मुंबईत बोलली जाणारी सोडून) येत नसल्याची खंत आहेच. कार्यालयीन गरजेमुळे हिंदी, इंग्लीश थोडी तरी समजते, बोलता येते, गुजराथी सहकार्यांमुळे जराशी गुजराथी कळते; पण इतर भारतीय भाषा शिकायला (whats app वर देखील) नक्की आवडेल.

सूड 24/02/2017 - 18:22
व्हाट्सऍप मध्ये रस नाही, इथे धागा आला तर थोडी मदत होईल शिकायला,
+१ किंवा फेसबूक पेज तयार करा.

पिलीयन रायडर 22/02/2017 - 21:02
मागे एकदा लोकंनी वेड्यासारखे स्वतःचे नंबर इथे दिले होते. तसं करु नका फक्त. व्हॉट्सअ‍ॅप ग्रुप तयार केला की त्याची लिंक देता येते लोकांना. ती लिंक इथे द्या. ज्याला व्हायचंय जॉइन तो त्या लिंकचा वापर करुन येऊ शक्तो ग्रुपमध्ये. ग्रुप इन्फो मध्ये ही लिंक मिळेल.

उपयोजक 22/02/2017 - 21:19
मग ही लिंक गावभर फिरते! जे या बाबतीत सिरियस असतील ते ठिकच! पण इथे लिंक दिली की हस्ते परहस्ते कुठे,कोणा टाईमपास करणा्र्‍याकडे जाईल याचा नेम नाही. मग मूळ विषय सोडून सुरु गुडमॉर्निंग,गुडनाईट,हा मेसेज आठ ग्रुपमधे पाठवा आणि मिळवा फुकट डेटा!,एक दिवा माझ्या दारी एक. . . . काही विचारु नका! सदस्य कमी असले तरी चालतील पण अवांतर पोस्टींग करणारे नसावेत.

पिलीयन रायडर 22/02/2017 - 21:25
पण मग त्यांना काढुन टाका ना. तुम्ही घेतलेले सदस्यही हे करु शकतातच. असो हा तुमचा प्रश्न आहे. मी आपली जस्ट माहिती दिली.

उपयोजक 23/02/2017 - 06:14
तमिळ ही मूळ द्रविड भाषा आहे.त्यामुळे तेलुगु,मल्याळम् यांमध्ये तमिळ शब्दांची संख्या भरपूर आहे.याचा तेलुगू शिकण्यासाठी उपयोग होईल.

समर्पक 22/02/2017 - 23:42
तेलुगू तशी संस्कृतच्या अधिक जवळ वाटते... क्रियापदे अगदीच वेगळी पण. ती तशी तामीळीच्याही जवळ नाहीत. फार अवांतर वाटत नसेल तर थोडे तेलगू चर्चेत आणू शकतो तामिळ बरोबर, थोडा तौलनिक अभ्यास... थोडी अवगत आहे मला, 'चकल्या-कडबोळी-जिलब्या' असलेली लिपी लिहायला फार मजेशीर वाटते :-) జిలబ్యా లిహాయలా ఫార్ మజెషిర్ వాటతె!

समर्पक 22/02/2017 - 23:42
तेलुगू तशी संस्कृतच्या अधिक जवळ वाटते... क्रियापदे अगदीच वेगळी पण. ती तशी तामीळीच्याही जवळ नाहीत. फार अवांतर वाटत नसेल तर थोडे तेलगू चर्चेत आणू शकतो तामिळ बरोबर, थोडा तौलनिक अभ्यास... थोडी अवगत आहे मला, 'चकल्या-कडबोळी-जिलब्या' असलेली लिपी लिहायला फार मजेशीर वाटते :-) జిలబ్యా లిహాయలా ఫార్ మజెషిర్ వాటతె!

समर्पक 23/02/2017 - 00:01
देवनागरीत लिहून शिकायचे का तमिऴ लिहा वाचायलाही शिकायचे आधी? काही अक्षरे आपल्याला नव्याने प्रचलित करावी लागतील मग. उदाहरणार्थ, ल ळ पेक्षा वेगळा ऴ

उपयोजक 23/02/2017 - 06:04
सुरुवात देवनागरीपासूनच करावी.तमिळ लिपी सर्वांनाच वाचता येईल असं नाही.नंतर हळूहळू अक्षर अोळख,छोटी छोटी वाक्ये असं करु.

स्वामी संकेतानंद 23/02/2017 - 19:59
उत्तम! इथेच सुरू करा. मी फार वर्षांपूर्वी काही खास तमिळ वर्णांना देवनागरी पर्याय म्हणून नुक्ता वापरणे सुरू केले होते, अजूनही तसेच करतो. ऴ, ऩ, ऱ असे zh -- ऴ

अनिंद्य 24/02/2017 - 12:45
तमिळनाडुशी प्रेमाचे ऋणानुबंध आहेत, काही तमिळ मित्रांशी घरोबा आहे पण भाषा मात्र शिकता आली नाही. इथेच शिकवणी सुरु करा, सामील व्हायला आवडेल. तेलगू येतं कोंचम कोंचम, पण लिपी नाही येत.

वरुण मोहिते 24/02/2017 - 18:46
पण बाकीच्या राज्यात मराठी येत नाही शिकूया.. धडपड करत असा कोणता ग्रुप आहे का ?मराठी साहित्य छान आहे ते वाचायला शिकूया किंवा मराठी बोलता आलं पाहिजे असं कोणी आहे का?

उपयोजक 24/02/2017 - 20:41
समुह सुरु झाला आहे. तमिळ जराही येत नाही असं समजूनच शिकवायला सुरुवात केली आहे. रच्याकने,तमिळ शिकतानाची काही उपयुक्त माहिती इथे नक्की सामायिक करेन!

बॅटमॅन 25/02/2017 - 02:10
तमिळ शिकण्यासाठीचे दोन महत्त्वाचे दुवे. महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने तमिळ शिकण्यासाठीचे पुस्तक काढलेले आहे "तमिळ भाषा प्रवेश" या नावाने. https://msblc.maharashtra.gov.in/pdf/pdf/Tamil%20Bhasha%20Pravesh_marathi%20madhyam.pdf यूट्यूबवर तमिळ व्हर्च्युअल अ‍ॅकॅडमी नामक चॅनल असून त्यांनी ८१ व्हिडिओज़ बनवलेले आहेत. शिकवण्याचे माध्यम आहे इंग्रजी आणि अगदी बाराखडीपासून सुरुवात आहे. https://www.youtube.com/playlist?list=PL41DA461A06758121 तेव्हा हे दोन रिसोर्सेस वापरा, आणि त्यापुढे मग तमिळ पिच्चर इ. पहा, तमिळ भाषकांशी तमिळमध्ये बोला की काम झालेच म्हणून समजा. साधारणपणे वर्ष दीड वर्ष लागेल बर्‍यापैकी फ्लुएंट व्हायला. व्यक्तिपरत्वे अर्थातच हा कालखंड कमीजास्त होईल.

उपयोजक 26/02/2017 - 09:24
हे पुस्तक शिवाय अजुनही या विषयावरची पुस्तके आहेत.फक्त ज्यांना अजिबातच तमिळ येत नाही त्यांना एकदम एवढा अभ्यास कदाचित सोयीचा पडणार नाही.त्यामुळे सध्या हळुहळू प्रगती चालू आहे. आपण सामील झालात तर आणखी मार्गदर्शन मिळेल. बाकी तमिळ चित्रपटांच्या वेडाने तमिळ शिकणारे खुप जण आहेत. व्हिडिओ लिंकबद्दल खरंच धन्यवाद!

संदीप डांगे 26/02/2017 - 23:55
ज्यांना अजिबातच तमिळ येत नाही त्यांच्यासाठीच बॅटमॅनने दुवे दिधलेत हो! अगदी बाराखडीपासून शिकवतात.. आता बाराखडीच्याही आधीचं काही शिकायचं असेल तर व्हॉट्सप गृपशिवाय पर्याय नाही हे मात्र खरं हां!

संदीप डांगे 27/02/2017 - 18:52
आम्हास शिकायास कोण्या गृपची गरज नै बॉ... युनिफॉर्म पहनो और जो क्लास अच्छा लगे उसमें बैठ जाओ! बॅट्याभाऊने दिलेल्या लिन्का उत्तम आहेत. दोन एपिसोड झाले... अ, आ, इ, मस्त शिकवतेत ते काका... बॅट्यास अल्लग धन्यवाद!

उपयोजक 28/02/2017 - 19:02
मागे मी विद्युत उपकरणांसंबंधीच्या WhatsApp ग्रुपबद्दल लिहिलं होतं त्यालाही भरपुर विरोध झाला. जे काही लिहायचं ते इथं लिहा,WhatsApp कशाला असा सूर निघाला.याच विषयावर दोन धागेही निघाले.खरंतर ते चांगले माहितीपुर्ण धागे होते.पण धागे सुरु झाल्यानंतर जेमतेम आठवडाभरंच त्या धाग्यांवर आदानप्रदान झालं.अजूनपर्यंत कोणी तिकडे त्यानंतर परत फिरकलंच नाही. अशा प्रकारे चांगले उपक्रम बंद पडू नयेत म्हणूनच WhatsApp ची मदत घ्यावी लागतेय. इतरही तांत्रिक कारणं आहेत.बाकी WhatsApp वाल्यांना मिपाचे शत्रु समजणारेही काहीजण आहेत.असु द्यात.

संदीप डांगे 28/02/2017 - 21:09
कसंय दादा! तुम्ही जे लिहिलंय ना वर त्यात एक पैशाचे लॉजिक सापडले नाही मला. व्हॉट्सप असो की मिपा, सदस्य जर काहीच अ‍ॅक्टीविटी करणार नसतील तर चर्चा थंडावतेच. तुम्ही जे वर म्हणताय तेच व्हॉट्सप गृपलाही लागू होतं.. २५० मेम्बरापैकी महिनाभर एकही मेम्बर बोलला नाही तर झुक्या येऊन तमिळ शिकवनार नाही तुम्हाला... किंवा ग्रुप आपोआप पॉप-अप नाही होत... अ‍ॅक्टीविटी लागतेच. त्यामुळे तुम्ही मिपावर तुमच्या धाग्याला प्रतिसाद न मिळण्याचे कारण देत आहात ते तकलादू आहे. इथेच सुरु असलेला व्यायामाचा धागा बघा... अजून काही जास्त बोलायची गरज नाहीये, तेवढे उदाहरण पुरेसे आहे. व्हॉट्सपवाल्यांना शत्रु नाही समजत मी.. पण मिसळपावच्या आयत्या युझरबेसचा फुकाफुकी फायदा घेणे (किंवा झुक्याला होणे) नैतिकतेला धरुन नाही. बाकी काही म्हणणं नाही.. चालुद्या!

उपयोजक 28/02/2017 - 22:05
मिपाच्या तांत्रिक मर्यादाही याला कारणीभुत आहेत.पण त्याबद्दल मिपाचे दोष काढणं योग्य होणार नाही.मोफत उपक्रम एवढा चालवणं सोपं नाही. आयता युझरबेस म्हणता पण हा उपक्रम आहे.व्यवसाय नाही.नाहीतर यापुढे कुणीच इथे सल्ला हवा आहे,मार्गदर्शन हवं आहे,मदत हवी आहे असा धागा बनवून इथे येणार नाही.नाहितर परत त्यात कौन्सिलर,डॉक्टरकडे जाण्याचे पैसे वाचवायला बघतायत असं तुम्हाला वाटायचं!

संदीप डांगे 28/02/2017 - 23:16
कॄपया भलतीकडे नेऊ नका. मिसळपाववर येऊन सल्ला, मदत, मार्गदर्शन मागणारे वेगळा व्हॉट्सप गृप चालवत नाहीत. त्यांच्या समस्यांवर मिळणारे उपाय मिसळपाव ह्या संस्थळावर कायमस्वरुपी सर्वांसाठी खुले असतात. त्याच पद्धतीचे प्रश्न असणार्‍यांठी ते पुढे मागे कामात येते. खुला व सर्वकाळ उपलब्ध मंच असण्याचा तो एक फायदा आणि उद्देशही आहे. जो इथे प्रश्न मांडतो, तो एका अर्थाने संस्थळावर आपले योगदान देत असतो, त्याच्या प्रश्नाच्या अनुषंगाने इथल्या जाणकारांचे प्रतिसाद येऊन मिसळपाव वाचणार्‍या असंख्य वाचकांच्या ज्ञानात भर पडते, जीव समृद्ध होण्यात, उपाय सापडण्यात मदत मिळते. व्हॉट्सप वर क्लोज गृप चालवून हे सर्व होत नाही. मोफत उपक्रम आहे म्हणून मिसळपावला गॄहित धरण्याची आवश्यकता नाही. तसेच मिपाच्या तांत्रिक समस्या अधोरेखित करुन मिपाला कमीपणा दाखवण्याचीही गरज नाही. व्हॉट्सप वर मेंब्रं मिळवायला शेवटी तुम्हाला इथेच धागा काढावा लागलाय हे लक्षात असू द्या. व्हॉट्सअपवरुन इथे लोक येत नाहीत. वेब अ‍ॅनॅलिटिक्स माहिती असेल तर ह्याचे महत्त्व किती ते कळेल. हे सर्व तुम्हाला सांगतोय म्हणजे मी मालक समजत नाही स्वतःला मिपाचा, एक सामान्य सदस्यच आहे, पण मिपावर प्रेम करतो, मिपाचा फुकाफुकी लॉन्चपॅड म्हणुन वापर करणे मला पटत नाही. तुमचं शेवटचं वाक्य पार वाईड बॉल आहे... धन्यवाद!

उपयोजक 28/02/2017 - 23:30
WhatsApp वरुन मिपावर लोक येत नाहीत हे कोणी सांगितलं?कितीतरी जणांना मिपाची माहिती मिपाकर असणा्र्‍या WhatsApp मेंबर्सकडून दिली जाते.मिपाचा सदस्य होण्याबद्दल सुचवलं जातं.त्यावेळी तो सुचवणारा मी का माझ्या ग्रुपवरुन मिपाची माहिती देऊ असा विचार करत नाही. ग्रुपची मेबरं मिळवायला जसं मला इथं यायला लागलं तसंच आपल्या मिपावरच्या धाग्याची माहिती WhatsApp ग्रुपवरुन एखादा धागाकर्ता देतो तेव्हा ती जाहिरात होत नाही का?

संदीप डांगे 01/03/2017 - 00:02
आपल्या मिपावरच्या धाग्याची माहिती WhatsApp ग्रुपवरुन एखादा धागाकर्ता देतो तेव्हा ती जाहिरात होत नाही का? >> ती त्या व्यक्तीच्या स्वतःच्या लिखाणाची जाहिरात होय...त्यात मिसळपावचा काय संबंध? बाकी तुम्ही इरेला पेटलाच असाल, तर तुमचे योग्य आहे असे म्हणतो. तुमच्या व माझ्या दृष्टिकोनात मूलभूत फरक आहे. तेव्हा इथेच थांबतो. धन्यवाद! तुमच्या वॉट्सपगृपला माझ्याकडून शुभेच्छा. तमिळ शिकून तमिळभाषेत एखादे संस्थळ चालवण्याइतके बळ आई जगदंबा तुम्हाला देवो! तुमचे अनेकोनेक व्हॉट्सगृप भरभरुन चालो... शुभम् भवतु!!

कंजूस 27/02/2017 - 19:52
पहिले >>महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती मंडळाने तमिळ शिकण्यासाठीचे पुस्तक काढलेले आहे "तमिळ भाषा प्रवेश" या नावाने.>> डाउनलोड केलेय. भारी आहे.

साधा मुलगा 26/02/2017 - 12:21
जे व्हात्साप्प ग्रौप मध्ये नाहीत अथवा येऊ इच्छित नाहीत त्यांच्यासाठी हा धागा जागृत ठेवा , तुमचे रोजचे updates इथेही टाका. उपक्रमास शुभेच्छा!

उपयोजक 27/02/2017 - 09:09
आज मराठी राजभाषा दिन,मराठी आणि तमिळचा संबंध कसा आहे? मराठी आणि तमिळ भाषेत काही शब्द हे उच्चार व अर्थाच्या संबंधाने बर्‍यापैकी समान आहे. अक्का - मोठी बहीण अंडा - हंडा अतै - आत्या अप्पप्प - अबब आत्ताडी - हात्तीच्या इंगितम् - इंगित इंदोलम् - हिंदोळा इट्टीकै - वीट इडर - इडा(पीडा) इरावुत्तन् - राऊत इरुत्तु - रुतणे इवरदल् -वर्दळ उश्शी - डोके ऊरुळी - वर्तुळ(उरळीकांचन?) ओडै - ओढा कंकाळम् - घंगाळ कस्सु - कसा,कंबर कंजम् - गंज(भांडे) कत्तरी - कात्री कप्परै - खापर करप्पु - काळा (करपणे) कवळम् - घास कवाडम् - दरवाजा काय - कच्चे फळ(कायरस) कालवाय - कालवा कावाडी - कावड किलुकिली - किलबिल कुंची - डोके कुडारी - कुर्‍हाड केळवन् - मैत्री(केळवण) कै- हात(कैवार) कोट्टकै - गोठा शाणम् - शेण सीळकै - शीळ शुंभन् - शुंभ सुयमपाकी - स्वयंपाकी सुरुळ - सुरळी करणे सुवडु - चव(स्वाद) तट्टी - दरवाजा(ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा) तट्टु - ताट तुतुंबु - तुडुंब तलै - डोके दारै - धार(पाण्याची) नाणल - गवत(नाणेघाट) नविदन् - न्हावी(नाभिक) अजुनही बरेच साम्यदर्शक शब्द आहेत. आणखी काही शब्द सुचताहेत का?

कंजूस 27/02/2017 - 19:15
हिंदी-तमिळ (रॅपिडेक्स) उत्तम पुस्तक आहे. त्यातून तमिळ शिकल्यावर ओफिसमधल्या तमिळ अण्णांनी माझ्यासमोर आपसापात तमिळमध्ये ओफिस राजकारण बोलणे बंद केले. मुख्य म्हणजे तमिळ लोकांना इतरांना त्यांची भाषा समजू लागलेलं आवडत नाही. तसा प्रकार गुजराती, कन्नड,बंगालीचा नाही. तुम्ही शिकताय म्हटलात तर ते आवर्जून त्या भाषेत बोलतील॥ हे सत्य आहे.
लेखनविषय:
संस्कृती
कला
इतिहास
भाषा
व्युत्पत्ती
समाज
जीवनमान
प्रवास
भूगोल
राहती जागा
नोकरी
शिक्षण
लेखनप्रकार
प्रकटन
विचार
अनुभव
शिफारस
सल्ला
माहिती
संदर्भ
मदत
तमिझ्(तमिळ)ही जगातल्या सर्वात प्रसिध्द अशा भाषांपैकी एक! सर्वात शुध्द द्रविड भाषा! म्हणूनच अन्य भारतीय भाषांच्या तुलनेत थोडीशी अवघड! कामानिमित्य,प्रवासानिमित्य किंवा एक वेगळी भाषा म्हणून म्हणा,किंवा तमिळ चित्रपट,तमिळ संस्कृती यांची आवड,कुतुहल म्हणून म्हणा 'तमिळ' शिकावीशी वाटते. अशा तमिळ शिकणार्‍यांसाठी एक WhatsApp समुह सुरु करत आहोत. पुस्तके,टिव्ही,इंटरनेट याद्वारे तमिळ शिकणारे काहीजण इथे एकत्र येत आहेत.प्रत्येकाची याबाबत प्रगती निरनिराळी!

प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष पाणी - अर्थात Virtual Water & Water Footprints

डिस्कोपोन्या ·

अत्रन्गि पाउस 14/12/2016 - 15:04
विचार केलाच पाहिजे ... मागे अनिल अवचटांनी ह्यावर लिहिले होते ....जसे कि १ लिटर दूध संकलन->शीत प्रक्रिया -> 'थंड' दूध लगेच गॅस वर उकळणे ह्यामध्ये अमुक एक वीज खर्च आणि त्यासाठी तमुक लिटर पाणी खर्च (जलविद्युत प्रकल्प गृहीत धरून) ...

धर्मराजमुटके 14/12/2016 - 15:08
अजून एक महत्वाची गोष्ट अशी कि शाकाहारी भोजनासाठी लागणारा सरासरी पाणीवापर आहे १५०० लिटर्स प्रती दिन आणि मांसाहारी भोजनासाठी ३४०० लिटर्स प्रती दिन.
सगळा लेख चांगला पण वरील वाक्य टाकल्यामुळे लेखाचा मारुती ऐवजी गणपती होण्याची दाट शक्यता.

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 15:23
सगळा लेख चांगला पण वरील वाक्य टाकल्यामुळे लेखाचा मारुती ऐवजी गणपती होण्याची दाट शक्यता.
हे फक्त उदाहरणा दाखल दिलेलं तथ्य असून तेवढा एकाच मार्ग आहे अस मुळीच म्हणलेलं नाही. मी स्वतः मिश्राहारी आहे (वेज+नॉनवेज).. लेख आवडल्याबद्दल व प्रतिसादाबद्दल खूप खूप धन्यवाद धर्मराजजी

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 15:24
हे फक्त उदाहरणा दाखल दिलेलं तथ्य असून तेवढा एकच मार्ग आहे अस मुळीच म्हणलेलं नाही. मी स्वतः मिश्राहारी आहे (वेज+नॉनवेज)..नक्कीच पाण्याचा गैरवापर टाळायला हवाच..

गंम्बा 14/12/2016 - 15:51
एक वेगळाच पुणेरी प्रश्न आहे. सर्वांनीच असे खुप खुप पाणी वापरले तर पावसा चे जमिनीवर येणारे पाणी न वापर झाल्यामुळे समुद्राला नाही का जाउन वाया जाणार ? जर कोणी देश, प्रदेश वॉटर टेबल ची पातळी छान मेन्टेन करु शकत असेल तर वॉटर फुटप्रिंट्ची काळजी करायची गरज नाही. युरोप भारतातुन कापुस आयात करतात ते मजबुरी म्हणुन, कारण तिथे कापुस पीकु शकणार नाही.

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 17:24
जर कोणी देश, प्रदेश वॉटर टेबल ची पातळी छान मेन्टेन करु शकत असेल तर वॉटर फुटप्रिंट्ची काळजी करायची गरज नाही.
तेच तर, आपल्याकडे वॉटर टेबल ची पातळी 'छान' मेन्टेन करता येत नाही ...(सध्या जवळपास सगळ्या रिजन चा water table अलार्मिंग स्टेज ला आहे)

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 16:56
सर्वांनीच असे खुप खुप पाणी वापरले तर पावसा चे जमिनीवर येणारे पाणी न वापर झाल्यामुळे समुद्राला नाही का जाउन वाया जाणार ?
थोड अजून इस्कटुन सांगा म्हणजे समजंल ...नक्की काय म्हणायचंय !

विवेकपटाईत 14/12/2016 - 19:16
लेख आवडला. पाण्यासाठी भविष्यात लोकांना शाकाहारी व्हावे लागेल किंवा सक्तीने शाकाहारी होतील. माझ्या बाबतीत म्हणाल तर मला अंघोळीसाठी ५ लिटर पेक्षा जास्त पाणी कधीच लागत नाही.(एकदा भटकंती करताना अर्थात तरुणपाणी पाण्याअभावी जीव भयंकर कासावीस झाला होता. त्या दिवसपासून पाण्याचे महत्व कळले. जेवढे शक्य होईल पाणी वाचविण्याचा प्रयत्न करतो.

अत्रन्गि पाउस 14/12/2016 - 15:04
विचार केलाच पाहिजे ... मागे अनिल अवचटांनी ह्यावर लिहिले होते ....जसे कि १ लिटर दूध संकलन->शीत प्रक्रिया -> 'थंड' दूध लगेच गॅस वर उकळणे ह्यामध्ये अमुक एक वीज खर्च आणि त्यासाठी तमुक लिटर पाणी खर्च (जलविद्युत प्रकल्प गृहीत धरून) ...

धर्मराजमुटके 14/12/2016 - 15:08
अजून एक महत्वाची गोष्ट अशी कि शाकाहारी भोजनासाठी लागणारा सरासरी पाणीवापर आहे १५०० लिटर्स प्रती दिन आणि मांसाहारी भोजनासाठी ३४०० लिटर्स प्रती दिन.
सगळा लेख चांगला पण वरील वाक्य टाकल्यामुळे लेखाचा मारुती ऐवजी गणपती होण्याची दाट शक्यता.

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 15:23
सगळा लेख चांगला पण वरील वाक्य टाकल्यामुळे लेखाचा मारुती ऐवजी गणपती होण्याची दाट शक्यता.
हे फक्त उदाहरणा दाखल दिलेलं तथ्य असून तेवढा एकाच मार्ग आहे अस मुळीच म्हणलेलं नाही. मी स्वतः मिश्राहारी आहे (वेज+नॉनवेज).. लेख आवडल्याबद्दल व प्रतिसादाबद्दल खूप खूप धन्यवाद धर्मराजजी

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 15:24
हे फक्त उदाहरणा दाखल दिलेलं तथ्य असून तेवढा एकच मार्ग आहे अस मुळीच म्हणलेलं नाही. मी स्वतः मिश्राहारी आहे (वेज+नॉनवेज)..नक्कीच पाण्याचा गैरवापर टाळायला हवाच..

गंम्बा 14/12/2016 - 15:51
एक वेगळाच पुणेरी प्रश्न आहे. सर्वांनीच असे खुप खुप पाणी वापरले तर पावसा चे जमिनीवर येणारे पाणी न वापर झाल्यामुळे समुद्राला नाही का जाउन वाया जाणार ? जर कोणी देश, प्रदेश वॉटर टेबल ची पातळी छान मेन्टेन करु शकत असेल तर वॉटर फुटप्रिंट्ची काळजी करायची गरज नाही. युरोप भारतातुन कापुस आयात करतात ते मजबुरी म्हणुन, कारण तिथे कापुस पीकु शकणार नाही.

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 17:24
जर कोणी देश, प्रदेश वॉटर टेबल ची पातळी छान मेन्टेन करु शकत असेल तर वॉटर फुटप्रिंट्ची काळजी करायची गरज नाही.
तेच तर, आपल्याकडे वॉटर टेबल ची पातळी 'छान' मेन्टेन करता येत नाही ...(सध्या जवळपास सगळ्या रिजन चा water table अलार्मिंग स्टेज ला आहे)

डिस्कोपोन्या 14/12/2016 - 16:56
सर्वांनीच असे खुप खुप पाणी वापरले तर पावसा चे जमिनीवर येणारे पाणी न वापर झाल्यामुळे समुद्राला नाही का जाउन वाया जाणार ?
थोड अजून इस्कटुन सांगा म्हणजे समजंल ...नक्की काय म्हणायचंय !

विवेकपटाईत 14/12/2016 - 19:16
लेख आवडला. पाण्यासाठी भविष्यात लोकांना शाकाहारी व्हावे लागेल किंवा सक्तीने शाकाहारी होतील. माझ्या बाबतीत म्हणाल तर मला अंघोळीसाठी ५ लिटर पेक्षा जास्त पाणी कधीच लागत नाही.(एकदा भटकंती करताना अर्थात तरुणपाणी पाण्याअभावी जीव भयंकर कासावीस झाला होता. त्या दिवसपासून पाण्याचे महत्व कळले. जेवढे शक्य होईल पाणी वाचविण्याचा प्रयत्न करतो.
लेखनविषय:
धोरण
मांडणी
तंत्र
राहणी
भूगोल
अर्थकारण
अर्थव्यवहार
लेखनप्रकार
लेख
मत
शिफारस
प्रश्नोत्तरे
वाद
मित्रांनो , या वर्षी (किंवा सलग गेले 3 वर्ष) १९७२ च्या दुष्काळा पेक्षाही भयानक असा दुष्काळ उभ्या महाराष्ट्राने अनुभवलेला आहे. उपलब्ध असलेल्या पाण्यासाठी प्रादेशिक पातळीवर राजकारण चालू आहे. दुष्काळ निवारणासाठी वेगवेगेळे packages जाहीर केले गेले.. काही ठिकाणी अक्षरशः अशी परिस्थिती होती कि घरी आलेल्या पाहुण्यांना खायला जे पाहिजे ते देतो मात्र पाणी मागू नका अशी विनंती करावी लागल्याच्या बातम्या वृत्तपत्रात येऊन गेल्या. महाराष्ट्रातल्या मराठवाड्यात तर महिन्याकाठी रु.३०००/- पेक्षा जास्त फक्त पाण्यासाठी खर्च करावे लागत होते.

नेत्रसुखद - मनोरंजक - उत्कंठावर्धक.... (भाग १) - नांदी

चित्रगुप्त ·

डॉ सुहास म्हात्रे 11/12/2016 - 10:16
सुंदर धागा कल्पना ! तुमच्या रसिक दृष्टीतून चित्रे पहायला नेहमीच मजा येते. प्रत्येक चित्राबरोबर तुमची टिप्पणी जरूर टाका, म्हणजे आम्हाला कलाकाराच्या दृष्टीतून दिसलेले चित्रही बघायला मिळेल.

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 18:43
@ संजय सर आणि डॉ. म्हात्रे: सूचनांबद्दल आभार. खरेतर चित्रांविषयी शब्दात काही लिहीणे माझ्यासाठी खूपच अवघड आहे, तरी यथानुशक्त्या प्रयत्न करेन. कदाचित 'मला या चित्रात काय आवडले' असे काहीतरी लिहू शकेन.

संजय क्षीरसागर 12/12/2016 - 00:24
म्हणजे चित्राचा आस्वाद कसा घ्यावा, त्यामागे चित्रकाराची भूमिका काय आहे , रंगांचा मनावर होणारा परिणाम, बॅकग्राऊंडचं वैशिष्ठय...... वगैरे कळतील. नुसती कलाकृती पाहून तितकासा उलगडा होणार नाही.

मारवा 11/12/2016 - 10:45
अत्यंत सुंदर !!!!!!!! क्रमांक १ उजवी बाजु (भावशुन्य) क्रमांक ९ उजवी बाजु (भडक) च्या दोन सुंदरी वगळता बाकी सर्व अत्यंत सुंदर नेत्रसुखद. चित्रगुप्त सर तुम्ही चांगल्या मुड मध्ये दिसताय याचा फायदा उचलुन काही खुप आवडलेल्या ( पण शुन्य कळलेल्या ) पेंटींग टाकतो प्लीज भाष्य करावे आम्हालाही थोडा आनंद मिळेल. थोडीफार चित्र कसे पाहावे समजेल.

कैलासवासी सोन्याबापु 14/12/2016 - 16:16
निंफ्स अँड द सेटीर आहे बहुदा हे, मला नक्की नाही सांगता येत आहे पण 'वासना कसे एका जीवाला ग्रासतात' हे दाखवायचा एक यशस्वी प्रयत्न चित्रकाराने ह्यात केला आहे, त्या नग्न स्त्रिया म्हणजे सेलेस्टिअल निंफ्स (स्वर्गलोकातल्या अप्सरा) असून त्यांना जलक्रीडा करताना आशाळभूत कामातुर नजरेने पाहणाऱ्या एका सेटीरला (अर्धमानव अर्धअज म्हणजेच अर्ध शरीर मानवी अन अर्ध बकऱ्याचे असणारा एक ग्रीक पुराणातला जीव) पाण्याच्या तळ्यात ओढत आहेत, जे काही त्या सेटीरला तितकेसे रुचले नाहीये अन तो अप्सरांच्या त्या प्रयत्नांना विरोध करतोय, काही निंफ्स तळ्याच्या पलीकडल्या किनाऱ्यावर असून त्या कदाचित घाबरलेल्या असाव्यात.

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 19:01
@ मारवाश्री आणि कंजूसपंत, चित्रे आवडत आहेत, हे वाचून छान वाटले. मारवाश्री तुम्ही दिलेल्या बुगेरो (William Bouguereau १८२५-१९०५) च्या चित्राबद्दल लवकरच लिहीतो. बुगेरोवर नुक्तेच एक मोठे पुस्तक प्रकाशित झालेले आहे, ते घेण्याचा विचार करतो आहे. बुगेरो हा चित्रकार फ्रेंच अ‍ॅकॅडेमिक कलेचा कळस म्हणता येईल, परंतु पुढे आधुनिक कलेच्या पाठीराख्यांनी त्याची हेटाळणी करून कलाइतिहासातून त्याला बाद केले, ते एक शतक. आता पुन्हा त्याचे पुनर्मुल्यांकन होऊन प्रतिष्ठा मिळत आहे. .

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 21:35
बुगेरो विषयी विकिपिडिया पेक्षाही जास्त चांगली माहिती, विविध लेख आणि चित्रे खालील दुव्यावर आहेतः http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=7

पैसा 12/12/2016 - 22:24
मलाही तुमच्याकडून निव्वळ चित्रांपेक्षा त्यावरचे भाष्य जास्त वाचायला आवडेल.

प्रचेतस 14/12/2016 - 18:31
धागा नाही पटला. जालीय साध्या चित्रांपेक्षा डेव्हिड, पिएता , द बर्थ ऑफ द व्हीनस, क्रियेशन ऑफ ऍडम, स्टारी नाईट, चार्ट ऑफ हेल अशा जगविख्यात कलाकृतींवर तुमचं भाष्य अपेक्षित होतं.

चित्रगुप्त 14/12/2016 - 22:50
डेव्हिड, पिएता , द बर्थ ऑफ द व्हीनस, क्रियेशन ऑफ ऍडम, स्टारी नाईट, चार्ट ऑफ हेल अशा जगविख्यात कलाकृतींवर तुमचं भाष्य अपेक्षित होतं.
एका अर्थी खरं आहे, परंतु अश्या विख्यात कलाकृतींवर टनावारी साहित्य उपलब्ध आहे, त्यासमोर मी आणखी काय पणती लावणार ? परंतु सर्वसामान्य नेटकराच्या नजरेतून निसटणार्‍या अनेक सुंदर प्रतिमा असतात. त्यांचा शोध घेण्याचा एक प्रयत्न आहे.

डॉ सुहास म्हात्रे 11/12/2016 - 10:16
सुंदर धागा कल्पना ! तुमच्या रसिक दृष्टीतून चित्रे पहायला नेहमीच मजा येते. प्रत्येक चित्राबरोबर तुमची टिप्पणी जरूर टाका, म्हणजे आम्हाला कलाकाराच्या दृष्टीतून दिसलेले चित्रही बघायला मिळेल.

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 18:43
@ संजय सर आणि डॉ. म्हात्रे: सूचनांबद्दल आभार. खरेतर चित्रांविषयी शब्दात काही लिहीणे माझ्यासाठी खूपच अवघड आहे, तरी यथानुशक्त्या प्रयत्न करेन. कदाचित 'मला या चित्रात काय आवडले' असे काहीतरी लिहू शकेन.

संजय क्षीरसागर 12/12/2016 - 00:24
म्हणजे चित्राचा आस्वाद कसा घ्यावा, त्यामागे चित्रकाराची भूमिका काय आहे , रंगांचा मनावर होणारा परिणाम, बॅकग्राऊंडचं वैशिष्ठय...... वगैरे कळतील. नुसती कलाकृती पाहून तितकासा उलगडा होणार नाही.

मारवा 11/12/2016 - 10:45
अत्यंत सुंदर !!!!!!!! क्रमांक १ उजवी बाजु (भावशुन्य) क्रमांक ९ उजवी बाजु (भडक) च्या दोन सुंदरी वगळता बाकी सर्व अत्यंत सुंदर नेत्रसुखद. चित्रगुप्त सर तुम्ही चांगल्या मुड मध्ये दिसताय याचा फायदा उचलुन काही खुप आवडलेल्या ( पण शुन्य कळलेल्या ) पेंटींग टाकतो प्लीज भाष्य करावे आम्हालाही थोडा आनंद मिळेल. थोडीफार चित्र कसे पाहावे समजेल.

कैलासवासी सोन्याबापु 14/12/2016 - 16:16
निंफ्स अँड द सेटीर आहे बहुदा हे, मला नक्की नाही सांगता येत आहे पण 'वासना कसे एका जीवाला ग्रासतात' हे दाखवायचा एक यशस्वी प्रयत्न चित्रकाराने ह्यात केला आहे, त्या नग्न स्त्रिया म्हणजे सेलेस्टिअल निंफ्स (स्वर्गलोकातल्या अप्सरा) असून त्यांना जलक्रीडा करताना आशाळभूत कामातुर नजरेने पाहणाऱ्या एका सेटीरला (अर्धमानव अर्धअज म्हणजेच अर्ध शरीर मानवी अन अर्ध बकऱ्याचे असणारा एक ग्रीक पुराणातला जीव) पाण्याच्या तळ्यात ओढत आहेत, जे काही त्या सेटीरला तितकेसे रुचले नाहीये अन तो अप्सरांच्या त्या प्रयत्नांना विरोध करतोय, काही निंफ्स तळ्याच्या पलीकडल्या किनाऱ्यावर असून त्या कदाचित घाबरलेल्या असाव्यात.

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 19:01
@ मारवाश्री आणि कंजूसपंत, चित्रे आवडत आहेत, हे वाचून छान वाटले. मारवाश्री तुम्ही दिलेल्या बुगेरो (William Bouguereau १८२५-१९०५) च्या चित्राबद्दल लवकरच लिहीतो. बुगेरोवर नुक्तेच एक मोठे पुस्तक प्रकाशित झालेले आहे, ते घेण्याचा विचार करतो आहे. बुगेरो हा चित्रकार फ्रेंच अ‍ॅकॅडेमिक कलेचा कळस म्हणता येईल, परंतु पुढे आधुनिक कलेच्या पाठीराख्यांनी त्याची हेटाळणी करून कलाइतिहासातून त्याला बाद केले, ते एक शतक. आता पुन्हा त्याचे पुनर्मुल्यांकन होऊन प्रतिष्ठा मिळत आहे. .

चित्रगुप्त 11/12/2016 - 21:35
बुगेरो विषयी विकिपिडिया पेक्षाही जास्त चांगली माहिती, विविध लेख आणि चित्रे खालील दुव्यावर आहेतः http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=7

पैसा 12/12/2016 - 22:24
मलाही तुमच्याकडून निव्वळ चित्रांपेक्षा त्यावरचे भाष्य जास्त वाचायला आवडेल.

प्रचेतस 14/12/2016 - 18:31
धागा नाही पटला. जालीय साध्या चित्रांपेक्षा डेव्हिड, पिएता , द बर्थ ऑफ द व्हीनस, क्रियेशन ऑफ ऍडम, स्टारी नाईट, चार्ट ऑफ हेल अशा जगविख्यात कलाकृतींवर तुमचं भाष्य अपेक्षित होतं.

चित्रगुप्त 14/12/2016 - 22:50
डेव्हिड, पिएता , द बर्थ ऑफ द व्हीनस, क्रियेशन ऑफ ऍडम, स्टारी नाईट, चार्ट ऑफ हेल अशा जगविख्यात कलाकृतींवर तुमचं भाष्य अपेक्षित होतं.
एका अर्थी खरं आहे, परंतु अश्या विख्यात कलाकृतींवर टनावारी साहित्य उपलब्ध आहे, त्यासमोर मी आणखी काय पणती लावणार ? परंतु सर्वसामान्य नेटकराच्या नजरेतून निसटणार्‍या अनेक सुंदर प्रतिमा असतात. त्यांचा शोध घेण्याचा एक प्रयत्न आहे.
लेखनविषय:
वावर
संस्कृती
कला
समाज
जीवनमान
राहणी
प्रवास
भूगोल
देशांतर
मौजमजा
चित्रपट
छायाचित्रण
रेखाटन
स्थिरचित्र
लेखनप्रकार
प्रकटन
आस्वाद
माहिती
विरंगुळा
मित्रहो, कधी सुंदर, मनमोहक -- "मृदु मंजुळ कोमळ" तर कधी " भव्य अद्भुत विशाळ" अश्या, विविध रसांचा अविष्कार करणाऱ्या प्रतिमा बघण्यासाठी हा धागा आहे. . यात वाचण्यासारखे फारसे काही असेल- नसेल, पण बघण्यातून आनंद मिळेल, मनोरंजन होईल, थोडीशी माहितीत भर पडेल अशी आशा आहे. वाचकांनीही विषयानुरूप आपापली भर इथे टाकली, तर सोन्याहून पिवळे. तर आगामी भागांतून इथे काय काय बघायला मिळेल, याची एक झलक या 'नांदी' मधून देतो आहे. १.

मनाचा एकांत - सरोवरातील नाव

शिव कन्या ·
लेखनविषय:
वावर
संस्कृती
वाङ्मय
कविता
साहित्यिक
जीवनमान
प्रवास
भूगोल
काव्यरस
कविता माझी
काणकोण
कालगंगा
भावकविता
मुक्त कविता
सांत्वना
शांतरस
['मनाचा एकांत' ही शृंखला इथे संपत आहे. सगळ्या कवितांना मनापासून दाद देणाऱ्या, त्यातल्या काहींचे विडंबन पाडणाऱ्या सर्व रसिकजनांचे दिल से आभार! :)] पहाडातला जख्ख दद्दू सरोवरात नाव सोडून पलीकडे निघून गेला तेव्हापासून, नाव हलत नाही, डुलत नाही, पण जराशीही कुजत नाही! सरोवरात कुणाला येऊ देत नाही, सरोवरातून कुणाला जाऊ देत नाही! सरोवरभर तिचीच प्रतिबिंबे खोलवर.... भरल्या सरोवरातल्या रित्या नावेसाठी, . . . दुसरं काय असतो एकांत म्हणजे तरी! शिवकन्या

कणकवली येथे होणारे श्री सुभाष पाळेकर ह्यांची नैसर्गिक शेती विषयी व्याख्यानमाला....

मुक्त विहारि ·

संदीप डांगे 14/11/2016 - 01:16
पालेकरांचे कोंढाव्याला निवासी शिबिर आहे 9 दिवसीय, 1200 फी आहे जेवणखाण राहण्यासह, 10- 18 डिसेंबर, बुकिंग साठी फोन उद्या देतो, इथे image देता येत नाहीये फोनवरून...

संदीप डांगे 14/11/2016 - 01:16
पालेकरांचे कोंढाव्याला निवासी शिबिर आहे 9 दिवसीय, 1200 फी आहे जेवणखाण राहण्यासह, 10- 18 डिसेंबर, बुकिंग साठी फोन उद्या देतो, इथे image देता येत नाहीये फोनवरून...
लेखनविषय:
कला
समाज
जीवनमान
तंत्र
राहणी
भूगोल
विज्ञान
शिक्षण
लेखनप्रकार
बातमी
प्रिय मिपाकरांनो, दिनांक २६ नोव्हेंबर ते ३० नोव्हेंबर ह्या दरम्यान श्री.सुभाष पाळेकर ह्यांची "नैसर्गिक शेती विषयी व्याख्यानमाला" कणकवली येथे होणार आहे. अधिक माहिती साठी श्री.सुनिल सावंत (९९६९५३४४३९) किंवा श्री. अमोल पाळेकर (९८८१६४६९३०) ह्यांच्याशी संपर्क साधावा. मी जाणार आहेच. आपलाच, (शेतकरी) मुवि ता.क. ====> सध्या माझ्याकडे आंतरजालाची जोडणी नसल्याने, वेळ मिळेल तसा मिपावर येत जाईन.

मनाचा एकांत - स्मरणाचा काटा

शिव कन्या ·

अभ्या.. 14/10/2016 - 12:01
छान. दोन काट्यातले अंतर जाणवले. . मनाचा एकांत, उत्तम एकांत अशी टुकार लाईन डोक्यात आलेली पण आवरली. ;)

सिरुसेरि 17/10/2016 - 16:51
छान कविता . आपल्या कुटुंबियांना सोडुन परदेशात कामाला आलेल्याची घालमेल जाणवली . मनाचा एकांत - स्मरणाचा काटा ओळ वाचुन "जळणाला लाकुड - गुरांना चारा" हि चाल आठवली .

अभ्या.. 14/10/2016 - 12:01
छान. दोन काट्यातले अंतर जाणवले. . मनाचा एकांत, उत्तम एकांत अशी टुकार लाईन डोक्यात आलेली पण आवरली. ;)

सिरुसेरि 17/10/2016 - 16:51
छान कविता . आपल्या कुटुंबियांना सोडुन परदेशात कामाला आलेल्याची घालमेल जाणवली . मनाचा एकांत - स्मरणाचा काटा ओळ वाचुन "जळणाला लाकुड - गुरांना चारा" हि चाल आठवली .
लेखनविषय:
मांडणी
वावर
संस्कृती
कविता
साहित्यिक
समाज
जीवनमान
प्रवास
भूगोल
देशांतर
राहती जागा
काव्यरस
अनर्थशास्त्र
अविश्वसनीय
कविता माझी
कालगंगा
मुक्त कविता
सांत्वना
आत्ता इथे इतके वाजलेत, म्हणजे आपल्या घरी आता तितके वाजले असतील..... तिथे आता हे हे असे असे घडत असेल आणि इथे हे हे असे असे ..............! स्मरणाचा एक तास काटा तिथे तर एक इथे! बाकी मन, सेकंद काटा होऊन सांधणाऱ्या प्रिय समुद्रासारखे टिकटिकत राहते दोन किनाऱ्यांमध्ये अष्टौप्रहर.............. . . . दुसरं काय असतो एकांत म्हणजे तरी! -शिवकन्या

मनाचा एकांत - चिमण्या

शिव कन्या ·

शिव कन्या 23/09/2016 - 09:08
तुम्ही प्रतिसादात पण सहज फोटो चिकटवता! या मिपावर आमची तीच एक अडचण! केवळ फोटो [लै प्रयत्न करून पन[] चिकटवता येत नाहीत, म्हणून बरेच लेखन होत नाही! आता 'मिपावर फोटो कसा लावायचा' याची लिंक नका देऊ.... झाल्या सगळ्या लिंका लिंकून ! कै नै होत ! :(

नाखु 28/09/2016 - 10:19
कवीता (अर्थ) भरारी मोठ्ठी! चिच्चिवाटीतला नाखु

मदनबाण 29/09/2016 - 06:04
वा... कालच कावळ्याची देखील बातमी वाचली होती... पितृपक्षात जखिणवाडीत कावळ्यांचा 'दुष्काळ'... गेल्या 25 वर्षांपासून!

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- दिल ले डूबा मुझको अराबिक आँखों में आज लूटा लूटा मुझको फ़रेबी बातों ने... :- AIRLIFT

शिव कन्या 23/09/2016 - 09:08
तुम्ही प्रतिसादात पण सहज फोटो चिकटवता! या मिपावर आमची तीच एक अडचण! केवळ फोटो [लै प्रयत्न करून पन[] चिकटवता येत नाहीत, म्हणून बरेच लेखन होत नाही! आता 'मिपावर फोटो कसा लावायचा' याची लिंक नका देऊ.... झाल्या सगळ्या लिंका लिंकून ! कै नै होत ! :(

नाखु 28/09/2016 - 10:19
कवीता (अर्थ) भरारी मोठ्ठी! चिच्चिवाटीतला नाखु

मदनबाण 29/09/2016 - 06:04
वा... कालच कावळ्याची देखील बातमी वाचली होती... पितृपक्षात जखिणवाडीत कावळ्यांचा 'दुष्काळ'... गेल्या 25 वर्षांपासून!

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- दिल ले डूबा मुझको अराबिक आँखों में आज लूटा लूटा मुझको फ़रेबी बातों ने... :- AIRLIFT
लेखनविषय:
धोरण
वावर
संस्कृती
वाङ्मय
कविता
साहित्यिक
समाज
जीवनमान
भूगोल
काव्यरस
अदभूत
अनर्थशास्त्र
अविश्वसनीय
कविता माझी
काणकोण
कालगंगा
डाव्या हाताच्या मुठी एवढ्या चिमण्या हा हा करतात या जीवघेण्या ओसाडीत.... कुठे दाणे टिपत असतील? कुठे पाणी शोधत असतील? घरटे कुठल्या आडोशाला असेल? यांच्यात यांचे दफन कसे करत असतील? कोण करत असेल? चिमण्या निमित्त असतात............ आपल्याच छाटलेल्या मनाचे हे तासनतास भिरभिरणे असते..... . . . दुसरं काय असतो एकांत म्हणजे तरी! ---- शिवकन्या

नाकासमोर म्हणजेच वळत वळत? हा काय चावटपणा?

स्वीट टॉकर ·

स्वीट टॉकर 21/09/2016 - 22:29
सर्वजण, धन्यवाद. प ग -अंश काय, वेग काय, आणि वेळ काय. अहो सगळंच सापेक्ष आहे! एस च्या घड्याळ्यात प्रॉब्लेम आहे. खरे पहिले तुम्हीच!

खेडूत 21/09/2016 - 22:45
फारच छान माहिती. (आता चिरंजीवास समजावून सांगावे म्हणजे अजून पक्कं होईल!) असले विचार आम्हांस पडत नसल्याने आत्ताच पहिल्यांदा वाचले. नाही म्हणायला युरोपात जाताना आणि येताना वेगवेगळा वेळ का लागतो असा विचार करून एकदा गुगलले होते. 'डे-लाईट सेव्हिंग' आणि प्रवासाचे तास यात जाम घोळ करून प्रयत्न सोडला होता, आता परत पहातो. अवांतरः मिपावर अनेक दिवसांनी वाचनीय लेख आल्याने फार आनंद जाहला...

अकिलिज 21/09/2016 - 23:42
काय हा योगायोग. विकिपीडीयावर आजचं विशेष चित्र म्हणून हेच वाचलं. खरंतर माझी पुर्वी समजूत होती की डेंजर देश चुकवायला असं काहीतरी करत असावेत.

संदीप डांगे 22/09/2016 - 11:53
सोप्पंच आहे हो, फक्त तुम्ही वर्गात पहिल्या बाकावर बसला आहात आणि समोर सर लेक्चर देत आहेत असं इमॅजिन करा, सरांनी अगदी सहज बोलता बोलता जसं सांगतात तसं सांगितलं आहे, थोडी चित्रांची मदत घेतली असती तर अजून सोपं झालं असतं म्हणा. 1

तुषार काळभोर 23/09/2016 - 12:02
एक बॉल घेतला (आमच्याकडे रबरी हलका फुटबॉल साईजचा मिळतो, दहा रुपयांना.) एक दोरा घेतला. अन् अंदाजे भारत अमेरिका मार्किंग केलं. मग नकाशाप्रमाणे सरळ रेषेत एक मार्ग आखला. आणि दोरा भारत-अमेरिके दरम्यान ताणून धरला. फरक पडता है भाई!

jo_s 22/09/2016 - 19:53
मस्त दोन्ही प्रकार छान समजावलेत धन्यवाद

जयन्त बा शिम्पि 22/09/2016 - 21:26
मी दुसऱ्यांदा अमेरिकेत पोहोचलो, तरीही माझ्या मनातील शंका दूर होत नव्हती. विमानात बसल्यानंतर,आपल्या समोर स्क्रीनवर जो नकाशा येत होता,त्यावर मुंबईहून निघालेले, आमचे विमान मुंबई ते न्यूयॉर्क अशा सरळ रेषेत जाण्याच्या ऐवजी,थेट उत्तर दिशेने वळत वळत,अगदी रशियाच्या भूमीवरून,मग अटलांटिक समुद्रावरून, न्यूयॉर्क ला पोहोचले.कदाचित एकाच वेळी जवळपास पाच हजार विमाने आकाशात उडत असतात, म्हणून हा लांबचा मार्ग स्वीकारलेला असावा असेही वाटून गेले, पण पुन्हा प्रश्न निर्माण झाला की कोणतीही विमान कंपनी,उगाच महागडे इंधन का वाया घालवेल?लेख पूर्णपणे वाचल्यावर उत्तर मिळाले.धन्यवाद .पुलेशु .

श्रीगुरुजी 22/09/2016 - 21:30
खूपच मस्त माहिती! मनातील गैरसमज दूर झाले. पूर्वी एकदा टोकयोहून लॉस एंजल्सला जाताना विमान उत्तरेला जाऊन, अलास्का व तिथून नंतर सॅन फ्रानसिस्कोवरून शेवटी दक्षिणेला येऊन लॉस एंजल्सला आले होते. त्यावेळी प्रश्न पडला होता ही हे विमान सरळ रेषेत ४००० हजार मैलांचा प्रशांत महासागर ओलांडून आले असते तर प्रवासाचा किमान ३ तास वेळ कमी झाला असता. हे विमान सरळ रेषेत न जाता असा प्रवास का करते हे एकाला विचारल्यावर त्याने सांगितले होते की विमानाला जर काही समस्या निर्माण झाली तर इमर्जन्सी लँडिंगसाठी जमीन जवळ असावी लागते. जर विमान सरळ रेषेत प्रशांत महासागरावरून गेले तर जवळची जमीन किमान २००० मैल दूर असू शकेल. म्हणूनच विमान शक्यतो खाली जमीन असेल अशाच भागातून जाते. तुमचे वरील वर्णन वाचल्यानंतर हा गैरसमज दूर झाला.

अनिरुद्ध.वैद्य 22/09/2016 - 22:18
पृथ्वीच्या गोलाकारामुळे त्या रेषा रिलेटिव्ह फ्रेम नुसार गोल होतात हे इतकं सुंदर आधी कोणीच समजावलं नव्हत :)

बॅटमॅन 23/09/2016 - 01:11
मस्त लेख! मर्केटर प्रोजेक्शन आणि अ‍ॅक्चुअल क्षेत्रफळ यांचा परस्परसंबंध आणि स्फेरिकल जॉमेट्री हे सांगितलेत हे उत्तम. या विषयावर मराठीत अगोदर कधी लेखन झाल्याचे ठाऊक नाही.

मराठमोळा 23/09/2016 - 04:24
लेख छानच.. बरीच मेहनत घेतली आहे सोपे करुन सांगायला. आजकाल कोणतीही किचकट गोष्ट सोपी करुन सांगायला Infographic पद्धत प्रभावी पडते असे निरिक्षण आहे. कॉर्पोरेट जगतात त्याला Visual story telling म्हणतात. वरील लेख ज्यांना समजायला अवघड वाटतोय त्यांनी हा तुनळीवरचा व्हिडीओ पहा. थोडे गणिताचे बेसिक्स माहिती असतील तर चटकन लक्षात येईल.. नाही आले, तर एखाद्या शाळकरी मुलाकडून पुन्हा उजळणी करुन घ्या. ;) दुवा: https://www.youtube.com/watch?v=634GucAdzzA

लीना कनाटा 23/09/2016 - 07:27
स्वीटॉकाका अतिशय सुरेख माहिती. छान समजावून सांगितले आहे. वरचा तुनळीचा व्हिडीओ देखील छान आहे खरतर पृथ्वी गोल (spherical ) असल्याने कोणतीही दोन ठिकाणे खऱ्या अर्थाने सरळ रेषेत नसतात. एक प्रश्न - Great circle distance हे नेहमी पृथ्वीची समुद्र सपाटीवरची त्रिज्या वापरून काढतात का? कारण एका सरळ रेषेत (?) जाणाऱ्या जहाज पेक्षा १० किमी उंचीवरून उडणाऱ्या त्याच मार्गावरील विमानाला जास्त अंतर कापावे लागेल. अर्थात पृथ्वीच्या त्रिज्येच्या मानाने १० किमी खूप कमी असल्याने पडणारा फरक नगण्य असेल.

स्वीट टॉकर 23/09/2016 - 12:10
ज्यांना कळलेलं नाही, त्यांनी अजिबात वाईट वाटून घेऊ नका. या माहितीचा दैनंदिन जीवनात किती उपयोग आहे? तर रूबिक्स क्यूब सॉल्व्ह करता येण्याचा किती उपयोग होता? तितकाच. नगण्य! डांगेंनी टाकलेल्या अ‍ॅनिमेशनमुळे समजायला सोपं जात आहे. संदीपभाऊ, स्पेशल धन्यवाद! ज बा शि - आज विमानाच्या फ्लाईटच्या खर्चातला सगळ्यात मोठा वाटा इंधनाचा असतो. त्यामुळे मुद्दामून लांबून जाण्याचा प्रशनच उद्भवत नाही. श्रीगुरुजी - जे कारण तुम्हाला सांगितलं गेलं ते प्रथमदर्शनी अगदी लॉजिकल असल्यामुळे पटण्यासारखंच आहे हे मात्र खरं! जेव्हां पहिल्यांदा आपण फॅक्स बघितला तेव्हां कोणीतरी मला सांगितलं होतं की FAX हा शब्द Fully Automatic Xerox याचा शॉर्ट फॉर्म आहे. मला ते पटलं होतं. एक तर तेव्हां झेरॉक्स हा शब्द चुकीचा आहे हे मला माहीत नव्हतं आणि त्यात हा तर ऑटोमेशनचा बापच होता! तो कॉपी तर काढत होताच, पण इथे नव्हे, हजारो मैल दूर! मराठमोळा - तूनळी इथे फायरवॉलच्या मागे लपलेली आहे. नंतर बघीन. लीनाताई - बरोबर आहे. विमानाला नगण्य प्रमाणात जास्तं अंतर कापावं लागेल.

ट्रेड मार्क 24/09/2016 - 01:39
लीनाताईंना जो प्रश्न आहे तोच मलाही आहे. भारत अमेरिका प्रवासात विमान साधारणतः ३०००० फुटांपेक्षा जास्त उंचीवरून उडतं. मुंबई न्यू यॉर्क अंतर ७८०० मैल आहे असं सांगतात हे अंतर जमिनीवरूनचे (किंवा जमीन + समुद्र) आहे का विमान ज्या उंचीवरून उडते त्याचे? या दोन्ही अंतरातील फरक नगण्य म्हणजे किती असेल?

चिनार 23/09/2016 - 12:41
उत्तम लेख..समजण्यासाठी 2-3 वेळा वाचावा लागला..शक्य तितक्या सोप्या शब्दात मांडला आहे.. स्वगत : तेच्याआयला हे असं बी असते व्हय..आमची जिंदगी गेली यष्टीनं घुमन्यात..येकडाव झोप लागल्यावर थो डायव्हर मसनात नेते की अजून कुठं कोनाच्या बापाले मायती..!!

गामा पैलवान 23/09/2016 - 17:21
मराठी_माणूस, तुमचं बरोबर आहे. पण पृथ्वीच्या पाठीवर न्यूयॉर्क मुंबईच्या जवळजवळ विरुद्ध दिशेला मागे आहे. त्यामुळे पश्चिमेकडून केलं काय वा पूर्वेकडून गेलं काय, साधारणत: सारखंच अंतर पडतं. फक्त दिशा वायव्येच्या (म्हणजे उत्तर-पश्चिम) ऐवजी ईशान्य म्हणजे (उत्तर-पूर्व) होते. आ.न., -गा.पै.

पक्षी 23/09/2016 - 18:13
पृथ्वीच्या पाठीवर न्यूयॉर्क मुंबईच्या जवळजवळ विरुद्ध दिशेला मागे आहे.
म्हणजे, जर का मुंबईत खड्डा केला तर तो सरळ न्यूयॉर्क मध्ये निघू शकतो?

गामा पैलवान 23/09/2016 - 19:04
पक्षी, खरंतर मुंबई आणि न्यूयॉर्क यांची रेखावृत्तं असं म्हणायचं होतं. मुंबई आणि न्यूयॉर्क यांची रेखावृत्तं १५० अंशांच्या कोनात आहेत. १८० अंशाचा कोण असता तर एकमेकांच्या बरोब्बर विरुद्ध बाजू साधली असती. तेव्हढा ३० अंशांचा फरक पडतोच. खड्डा कुठूनही कुठेही पाडता येतो. तो पृथ्वीच्या केंद्रातून जाईल का ते बघायचं असतं. मुंबईत नेमकं खाली खणंत पृथ्वीकेंद्रातून पुढे गेल्यास कुठे बाहेर निघेल ते गूगलच्या सहाय्याने पाहता येईल. मुंबईचे अक्षांश-रेखांश आहेत 19.0760° N, 72.8777° E. तर खड्ड्याचे असतील 19.0760° S, 107.1223° W. गूगलवर शोधल्यास हे स्थान सापडतं. ही जागा भर प्यासिफिकात दक्षिण अमेरिकेच्या बऱ्याच पश्चिमेला आहे. आ.न., -गा.पै.

मार्मिक गोडसे 21/10/2016 - 17:30
ठाणे जिल्ह्यातील गुंदवली गावापासून भांडूपपर्यंत (अंतर १०० किमी.) मुंबईला पाणीपुरवठा करण्यासाठी जमीनीखालुन अंदाजे १०० मीटर खोल बोगद्याचे काम चालू आहे. एवढ्या लांब अंतराच्या बोगद्याची पातळी कशी कायम केली जाते हे मी ओळखीतल्या एका BMC civil engineer ला विचारले असता त्याने ती 'लेझर' किरणाच्या सहायाने कायम केली जाते असे सांगितले. बोगद्याच्या एका टोकापासून दुसर्‍या टोकापर्यंत एका सरळ रेषेत बोगदा खणल्यास बोगद्याला मधे घळ पडून पुढे चढाव होउन पाण्याला रोध होणार नाही का? जसे मोठ्या पुलाचे बांधकाम करताना पृथ्वीची वक्रता लक्षात घेउन पुलाच्या खांबांचा कोन ठरवला जातो ज्यामुळे पुलाचे जमिनीपासूनचे अंतर समान रहाते. बोगद्याच्या बाबतीत तसे वाटत नाही. तसे होत नाही असे त्या civil engineer ने सांगितले. माझी शंका चुकीची आहे का?

स्वीट टॉकर 23/09/2016 - 15:55
मराठी_माणूस - धन्यवाद! तुमचं अगदी बरोबर आहे. माझी वाईट टायपो झाली! तुम्ही ती दर्शवल्यानंतर मला असा प्रश्न पडला आहे की दुसर्या कोणाच्या लक्षात कशी आली नाही? संपादित करतो.

ओम शतानन्द 23/09/2016 - 20:20
दुबई ते सान फ्रन्सिस्को विमान मार्ग प्रथम उत्तर ध्रुवाच्या दिशेने जाउन नन्तर दक्शिणेकडे कनडावरुन खाली यअसेल, असा द्राविडि प्राणायाम करन्याचे कारण असलेच काही असावे

स्वीट टॉकर 24/09/2016 - 00:31
ओ श - बरोबर. तोच मार्ग सगळ्यात जवळचा. मात्र आपल्या नकाशावर तो द्राविडी प्रायाणाम असल्यासारखा वाटतो फक्त. सं ता - नाही होत. उत्तर दक्षिण प्रवास म्हणजे एकाच रेखांशावरून प्रवास. सपाट नकाशावर देखील रेखांश उभेच दाखवंत असल्यामुळे ती एक सरळ उभी रेष दिसतो.

स्वीट टॉकर 24/09/2016 - 09:01
पृथ्वीचं परिवलन तर गृहित धरावंच लागतं. नाहीतर विमान तिथे पोहोचेपर्यंत न्यूयॉर्क थोडंसं पूर्वेकडे निघून गेलेलं असेल. मात्र मी या लेखात त्याला पूर्णपणे नजरेआड केलेलं आहे. पृथ्वीच्या परिवलनामुळे एक खोटा (fictitious) फोर्स निर्माण होतो. याला 'कोरियॉलिस फोर्स' असं नाव आहे. नॉर्मल माणसाच्या शिक्षणात त्याचा ह्या फोर्सशी संबंध येत नाही. याच कोरियॉलिस मुळे उत्तर गोलार्धातील प्रत्येक चक्री वादळ अ‍ॅन्टीक्लॉकवाइज घोंघावतं आणि दक्षिण गोलार्धातलं क्लॉकवाइज. मी ह्या लेखात जर कोरियॉलिस सुद्धा जर घेतला असता तर आधीच किचकट असलेला हा मुद्दा पूर्णपणे अगम्य झाला असता. म्हणूनच चालण्याचं उदाहरण घेतलं आहे. उडण्याचं उदाहरण घेतलं की कोरियॉलिसबरोबरच 'हवेचा वेग आणि दिशा' नावाची आणखी दोन व्हेरिएबल त्यात शिरली असती. हा एक लेख न होता प्रचंड रटाळ पीएच. डी. चा थीसिस झाला असता.

लीना कनाटा 25/09/2016 - 07:40
सिंक आणि टब मधले पाणी ड्रेन होताना कोरियॉलिस मुळे तयार होणाऱ्या भवऱ्या बद्दल बरीच भवती-नभवती आहे. दक्षिण गोलार्धात राहणारे मिपाकर सिंक आणि टब मधले भोवरे क्लॉकवाईज फिरतात कि नाही हे चेक करू शकतील काय? स्वीटॉकाका जर अगदी बरोब्बर उत्तर किंवा दक्षिण ध्रुवावर चक्री वादळ झाले तर ते कोणत्या दिशेने फिरेल? आणि आता नाकासमोर म्हणजेच वळत वळत हे समजले असल्याने कोरियॉलिस मुळे पडणारा फरक कसा करेक्ट करतात या बद्दल देखील लिहा.

पिलीयन रायडर 25/09/2016 - 07:47
हो ते लक्षात आलं. की तुम्ही विषय सोप्पा ठेवायला परिवलन बाजुला ठेवलं असणार. मला ह्यात फोर्सेसचा काही खेळ असेल असं वाटलंच नव्हतं. मी पहाते गुगलुन. धन्यवाद!

मार्मिक गोडसे 24/09/2016 - 18:20
फारच सोप्या भाषेत समजावून सांगितले, खासकरून फोटो फिल्म वापरून नकाशा तयार करण्याची कल्पना आवडली. मुंबई-जळगाव ह्या उदाहरणात 'North-West कडे चालंत' असे म्हटले आहे, नकाशात तर जळगांव हे मुंबईच्या North- East ला दिसते आहे.

स्वीट टॉकर 25/09/2016 - 14:37
लीनाताई, एक प्रश्न. 'भवती-नभवती' म्हणजे वादविवाद असा मी अंदाज लावला तो बरोबर आहे का? उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवावर वादळं भरपूर होतात. उत्तर ध्रुवावरची anti-clockwise अन् दक्षिणेकडची उलटी! कोरियॉलिस हा weak फोर्स आहे. वॉश बेसिनमधल्या पाण्याचा mass भरपूर, उपलब्ध वेळ मात्र काही सेकंदच. तेव्हड्या वेळात तेवढ्या पाण्याला ठराविक दिशा देण्याची क्षमता कोरियॉलिसमध्ये आहे असं मला वाटंत नाही. त्या ऐवजी वॉश बेसिन चा आकार, आउटलेटमध्ये एक ट्रॅप असतो त्याची दिशा, आपण वॉशबेसिमनमध्ये पाणी भरतो त्यानंतर आपल्याला जरी डोळ्यानी दिसले नाही तरी त्यात पाणी ओतताना निर्माण झालेले करंट्स जे बराच वेळ त्यात फिरत राहातात,(विजेचे नव्हे, पाण्याचे) यांचा जास्त प्रभाव भोवर्याच्या दिशेवर पडतो असं मला वाटतं. (मात्र याला गणिती सिद्धांत माझ्याकडे नाही.) शिवाय हा इफेक्ट आपण जसजसे विषुववृत्तापासून दूर जातो तसा वाढत जातो. विषुववृत्ताच्या जवळ अगदी नगण्य असतो. मी असं ऐकलं आहे की केनियामध्ये खालील प्रयोग पर्यटकांना दाखवतात. श्री. दामले यांच्या आफ्रिकन सफारीच्या पुस्तकात याचा उल्लेख आहे. तिथे 'EQUATOR' असा बोर्ड आहे. त्याच्या काही मीटर उत्तरेकडे जाऊन वॉश बेसिनचं पाणी anti-clockwise फिरतात दाखवतात आणि काही मीटर दक्षिणेकडे जाऊन उलटं फिरताना. मला स्वतःला यात हातचलाखी असल्याची शंका आहे. संदीपभाऊ - जी आर एफ म्हणजे काय?

धर्मराजमुटके 25/09/2016 - 22:16
उत्तम लेख ! आवडला !!
पृथ्वीच्या आकाराची (shape, not size. मराठीत दोन्हीला आकारच म्हणतात)
साईज ला मराठीत 'माप' म्हणता येते. तुमच्या वाक्यात हा अर्थ बसतो का बघा बरे ! अवांतर : हाच प्रश्न मला घाटरस्त्यांच्या बाबतीत पडतो. सरळ सरळ डोंगर कापून सरळसोट रस्ता न बनविता तो नागमोडीच असतो. त्यामागे देखील हेच शास्त्र आहे की दुसरे काही ?

संदीप डांगे 25/09/2016 - 22:24
डोंगर कापणे हे नागमोडी रस्ते बनवण्यापेक्षा कैकपटीने कठिण काम आहे म्हणून. डोंगर चढण्यासाठी डोंगराचाच आधार घेऊन घाट बनवला जातो, बाकी सिविल इंजिनियर्स जास्त नीट सांगू शकतील.

अगम्य 26/09/2016 - 22:13
डोंगराच्या पायथ्याशीच बोगदा करून आरपार सरळ रास्ता करणे कठिण आणि खर्चिक असते. म्हणून आपण डोंगर चढून उतरतो. आता डोंगरावर चढायचे तर खालून वरपर्यंत सरळसोट रास्ता का करत नाही? तर असे केल्यास चढ फारच तीव्र (steep ) होईल. तो चढ चढण्यासाठी गाडीला खूपच शक्ती (power ) लागेल. उदाहरणार्थ ८०० cc च्या गाडीची शक्ती २२०० cc च्या गाडीपेक्षा कमी असते. तर असा तीव्र चढ कमी शक्तीच्या गाड्यांना चढताच येणार नाही. म्हणून सर्व गाड्यांना रस्त्यावरून जात यावे ह्यासाठी नागमोडी रस्ता बनवतात ज्याचा चढ कमी असतो. ह्याचा तोटा असा आहे की गाड्यांना एकंदर अंतर जास्त कापावे लागते. म्हणजे उभे (vertical ) अंतर तितकेच कापले जाते (डोंगराच्या उंची इतके) पण आडवे (हॉरीझॉन्टल) अंतर नागमोडी रस्त्याने जास्त कापावे लागते. पण सर्वांना जाण्यासारखा मार्ग हवा असेल तर ही तडजोड करावी लागते. सुरक्षितता हे कारण आहेच.

प्रसाद भागवत 26/09/2016 - 09:24
उत्तम, माहितीप्रद लेख.. 'जो वक्राकार मार्ग असतो तो प्रत्यक्षात...' ही संकल्पना आवडली, थोडीशी हळहळ ही, की थोडी आधी कळली असती तर माझ्या दिवळी अंकालरिता लिहिलेलेया लेखांत संद्रभ देवु शकलो असतो. असो पुन्हा केंव्हातरी उल्लेख करीन. धन्यवाद.

शिद 26/09/2016 - 22:34
माहीतीपुर्ण लेख. विमानात सिनेमे पाहून कंटाळा आला की माझा फेवरेट टाईमपास म्हणजे रूट पहात बसणे. जर खिडकीजवळ जागा मिळाली असेल तर नकाशात विमानाचा रुट पहात खाली पाहताना कळत जाते की आपण नक्की कुठून उडत चाललो आहोत ते.

मदनबाण 27/09/2016 - 15:52
ज्यांना कळलेलं नाही, त्यांनी अजिबात वाईट वाटून घेऊ नका. या माहितीचा दैनंदिन जीवनात किती उपयोग आहे? तर रूबिक्स क्यूब सॉल्व्ह करता येण्याचा किती उपयोग होता? तितकाच. नगण्य! हुश्श्श्य...मला वाटलं माझ्याच टकुर्‍यात गुळाचा खडा ठेवलेला आहे आणि त्यामुळेच मुंग्या आल्या आहेत ! ;) मदनबाण..... आजची स्वाक्षरी :- KALI (electron accelerator)

स्वीट टॉकर 27/09/2016 - 19:45
संदीपभाऊ - तुम्ही टाकलेली सगळीच अ‍ॅनिमेशन संकल्पना कळण्यासाठी उपयोगी असतात. धन्यवाद! ध मु - तुमचं म्हणणं बरोबर आहे. मात्र बोली भाषेत आपण 'छोट्या मापाचा चेंडू' म्हणण्या ऐवजी 'छोट्या आकाराचा चेंडू' असं म्हणतो. प्रसाद भागवत - तो दिवाळी अंकाचा लेख तुम्ही इथे टाकलेला दिसत नाही. मदनबाण - :)

सुमेरिअन 28/09/2016 - 14:44
खूप उपयुक्त माहिती दिलीत स्वीटो काका! आणि व्यवस्थित कळली पण. सोप्पी करून सांगितलीत तुम्ही. इतकी महत्वाची गोष्ट आम्हाला अजून माहिती नव्हती याचंच आश्चर्य वाटतंय मला. अभ्यासक्रमात असायला पाहिजे हे. पुन्हा एकदा धन्यवाद! या लिंकमूळे प्रमाण/रेशो समजण्यात अजून मदत झाली - http://thetruesize.com/#?borders=1~!MTc4NDY3NDU.NTk1OTIyNQ*MzYwMDAwMDA(MA~!CONTIGUOUS_US*NDM4MjIzOA.MTk3NTkwMjQ(MTc1)MQ~!IN*NTI2NDA1MQ.Nzg2MzQyMQ)MA~!CN*MTI0ODcwNDA.MTY0MzAwNjU(MjI1)Mg .

गतीशील 17/10/2016 - 11:05
वाचून खरंच मजा आली. पु लं चे वाक्य आठवले. मुलगी सरळ वळणाची आहे म्हणजे नेमकं काय हे आत्ता कळलं..!!

आनंद 19/10/2016 - 22:53
१००० किमी जास्त अंतर असुन टेल विंडचा फायदा घेत २ १/२ तास विमान लवकर पोचले. दिल्ली ते स.फ. पोलर रुट घेतला नाही. https://blog.flightradar24.com/blog/air-india-taking-advantage-of-tailwinds/

स्वधर्म 21/10/2016 - 18:31
बरेच दिवस पडलेले कोडे सुटले. धन्यवाद. समजा, पृथ्वीच्या गोलावर ‘सो कॉल्ड’ सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला, जो बहुश: महासागरावरून जाईल. दुसरा एक दोरा, जो या विमानांच्या ‘सो कॉल्ड’ वक्रमार्गाने (‘ग्रेट सर्कल रूट’) जाईल, म्हणजेच जमिनीच्या लगत व बराचसा उत्तर दिशेकडून. तर या दुसर्या दोर्याची लांबी कमी भरेल का? मी करून पाहिले नाही, पण जर उत्तर होय, असे असेल, तर इतके conceptual न वाचता, हीच गोष्ट आधिक सोप्या पध्दतीने व लगेच कळेल का? ** जर दुसर्या दोर्याची प्रत्यक्षात लांबी कमी भरली नाही, तर वरचे स्पष्टीकरण समजूनही पटायला अवघड आहे.

मार्मिक गोडसे 21/10/2016 - 19:39
पृथ्वीच्या गोलावर ‘सो कॉल्ड’ सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला, जो बहुश: महासागरावरून जाईल. दुसरा एक दोरा, जो या विमानांच्या ‘सो कॉल्ड’ वक्रमार्गाने (‘ग्रेट सर्कल रूट’) जाईल,
पृथ्वीच्या गोलावर सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला तर तो फ्रान्सवरून जातो. ‘ग्रेट सर्कल रूट’ म्हणजे ग्रीनलँड वरून गेल्यास अंतरात फारसा फरक पडत नाही,परंतू सपाट नकाशावर सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क हा मार्ग सौदी अरेबिया ,इजिप्त, मोरोक्को मार्गे जातो. हे अंतर ‘ग्रेट सर्कल रूट’ पेक्षा अधिक आहे.

स्वीट टॉकर 23/10/2016 - 14:29
प्रवासात असल्यामुळे दखल घेऊ शकलो नाही. क्षमस्व! आनंद - असे जे साधारण ताशी साठ ते ऐंशी मैल वेगवेगानी २५००० ते ४०००० फूट उंचीवरून वाहाणार्या वार्याच्या करंट्सना 'जेट स्ट्रीम्स' म्हणतात. ऋतूंप्रमाणे त्यांची जागा, उंची आणि वेग बदलंत असतात. उपग्रहांकडून मिळणारी माहिती आणि historical data मधून त्यांची जनरल जागा माहित असते पण दहा तासांनंतर त्यानी त्याची उंची अथवा रस्ता थोडासा बदललेला नसेल अशी ग्वाही कोणीही देऊ शकत नाही. प्रत्येक इन्टरनॅशनल एअरलाईनचं 'डिस्पॅच डिपार्टमेंट' प्रत्येक फ्लाइटच्या आधी याची माहिती काढूनच आपापल्या विमानांचा मार्ग ठरवतात. प्रत्येक विमानाला एअर ट्रॅफिक कंट्रोलरने दिलेल्या उंचीवर आणि मार्गावरच विमान उडवावं लागतं. नाहीतर अपघात होतील. त्यामुळे जेट स्ट्रीम शोधायला 'थोडं खाली उडून बघतो, उजवीकडे वळून बघतो!' असं वैमानिकाला स्वातंत्र्य नसतं. एअर इंडियाच्या बातमीत उल्लेख केल्याप्रमाणे पूर्णपणे मार्ग बदलणं क्वचितच केलं जातं. याचं कारण असं की मार्ग इतका बदलून जर का त्या विमानाला तो जेट स्ट्रीम बरोब्बर मिळाला नसता तर ते एक तास उशीरा पोहोचलं असतं. मग आपल्याला ही न्यूज वाचायला मिळाली नसती मात्र त्या employee च्या प्रमोशनची काशी होऊ शकली असती. स्वधर्म आणि मार्मिक - दुसर्या दोर्याची लांबी कमी भरायलाच पाहिजे. आपण हा प्रयोग छोट्या पृथ्वीगोलावर करून बघंत असल्यामुळे आपली छोटीशी experimental error हा प्रयोग फसवू शकते. मात्र मुंबई न्यूयॉर्क ऐवजी दिल्ली व्हॅन्कूव्हर अशा फ्लाइटचा मार्ग पृथ्वीगोलावर दोर्याने तपासला तर ग्रेट सर्कल आणि र्हम्ब लाईनच्या अंतरात जास्त फरक पडेल आणि प्रयोग जास्त यशस्वी होईल असं वाटतं.

स्वीट टॉकर 21/09/2016 - 22:29
सर्वजण, धन्यवाद. प ग -अंश काय, वेग काय, आणि वेळ काय. अहो सगळंच सापेक्ष आहे! एस च्या घड्याळ्यात प्रॉब्लेम आहे. खरे पहिले तुम्हीच!

खेडूत 21/09/2016 - 22:45
फारच छान माहिती. (आता चिरंजीवास समजावून सांगावे म्हणजे अजून पक्कं होईल!) असले विचार आम्हांस पडत नसल्याने आत्ताच पहिल्यांदा वाचले. नाही म्हणायला युरोपात जाताना आणि येताना वेगवेगळा वेळ का लागतो असा विचार करून एकदा गुगलले होते. 'डे-लाईट सेव्हिंग' आणि प्रवासाचे तास यात जाम घोळ करून प्रयत्न सोडला होता, आता परत पहातो. अवांतरः मिपावर अनेक दिवसांनी वाचनीय लेख आल्याने फार आनंद जाहला...

अकिलिज 21/09/2016 - 23:42
काय हा योगायोग. विकिपीडीयावर आजचं विशेष चित्र म्हणून हेच वाचलं. खरंतर माझी पुर्वी समजूत होती की डेंजर देश चुकवायला असं काहीतरी करत असावेत.

संदीप डांगे 22/09/2016 - 11:53
सोप्पंच आहे हो, फक्त तुम्ही वर्गात पहिल्या बाकावर बसला आहात आणि समोर सर लेक्चर देत आहेत असं इमॅजिन करा, सरांनी अगदी सहज बोलता बोलता जसं सांगतात तसं सांगितलं आहे, थोडी चित्रांची मदत घेतली असती तर अजून सोपं झालं असतं म्हणा. 1

तुषार काळभोर 23/09/2016 - 12:02
एक बॉल घेतला (आमच्याकडे रबरी हलका फुटबॉल साईजचा मिळतो, दहा रुपयांना.) एक दोरा घेतला. अन् अंदाजे भारत अमेरिका मार्किंग केलं. मग नकाशाप्रमाणे सरळ रेषेत एक मार्ग आखला. आणि दोरा भारत-अमेरिके दरम्यान ताणून धरला. फरक पडता है भाई!

jo_s 22/09/2016 - 19:53
मस्त दोन्ही प्रकार छान समजावलेत धन्यवाद

जयन्त बा शिम्पि 22/09/2016 - 21:26
मी दुसऱ्यांदा अमेरिकेत पोहोचलो, तरीही माझ्या मनातील शंका दूर होत नव्हती. विमानात बसल्यानंतर,आपल्या समोर स्क्रीनवर जो नकाशा येत होता,त्यावर मुंबईहून निघालेले, आमचे विमान मुंबई ते न्यूयॉर्क अशा सरळ रेषेत जाण्याच्या ऐवजी,थेट उत्तर दिशेने वळत वळत,अगदी रशियाच्या भूमीवरून,मग अटलांटिक समुद्रावरून, न्यूयॉर्क ला पोहोचले.कदाचित एकाच वेळी जवळपास पाच हजार विमाने आकाशात उडत असतात, म्हणून हा लांबचा मार्ग स्वीकारलेला असावा असेही वाटून गेले, पण पुन्हा प्रश्न निर्माण झाला की कोणतीही विमान कंपनी,उगाच महागडे इंधन का वाया घालवेल?लेख पूर्णपणे वाचल्यावर उत्तर मिळाले.धन्यवाद .पुलेशु .

श्रीगुरुजी 22/09/2016 - 21:30
खूपच मस्त माहिती! मनातील गैरसमज दूर झाले. पूर्वी एकदा टोकयोहून लॉस एंजल्सला जाताना विमान उत्तरेला जाऊन, अलास्का व तिथून नंतर सॅन फ्रानसिस्कोवरून शेवटी दक्षिणेला येऊन लॉस एंजल्सला आले होते. त्यावेळी प्रश्न पडला होता ही हे विमान सरळ रेषेत ४००० हजार मैलांचा प्रशांत महासागर ओलांडून आले असते तर प्रवासाचा किमान ३ तास वेळ कमी झाला असता. हे विमान सरळ रेषेत न जाता असा प्रवास का करते हे एकाला विचारल्यावर त्याने सांगितले होते की विमानाला जर काही समस्या निर्माण झाली तर इमर्जन्सी लँडिंगसाठी जमीन जवळ असावी लागते. जर विमान सरळ रेषेत प्रशांत महासागरावरून गेले तर जवळची जमीन किमान २००० मैल दूर असू शकेल. म्हणूनच विमान शक्यतो खाली जमीन असेल अशाच भागातून जाते. तुमचे वरील वर्णन वाचल्यानंतर हा गैरसमज दूर झाला.

अनिरुद्ध.वैद्य 22/09/2016 - 22:18
पृथ्वीच्या गोलाकारामुळे त्या रेषा रिलेटिव्ह फ्रेम नुसार गोल होतात हे इतकं सुंदर आधी कोणीच समजावलं नव्हत :)

बॅटमॅन 23/09/2016 - 01:11
मस्त लेख! मर्केटर प्रोजेक्शन आणि अ‍ॅक्चुअल क्षेत्रफळ यांचा परस्परसंबंध आणि स्फेरिकल जॉमेट्री हे सांगितलेत हे उत्तम. या विषयावर मराठीत अगोदर कधी लेखन झाल्याचे ठाऊक नाही.

मराठमोळा 23/09/2016 - 04:24
लेख छानच.. बरीच मेहनत घेतली आहे सोपे करुन सांगायला. आजकाल कोणतीही किचकट गोष्ट सोपी करुन सांगायला Infographic पद्धत प्रभावी पडते असे निरिक्षण आहे. कॉर्पोरेट जगतात त्याला Visual story telling म्हणतात. वरील लेख ज्यांना समजायला अवघड वाटतोय त्यांनी हा तुनळीवरचा व्हिडीओ पहा. थोडे गणिताचे बेसिक्स माहिती असतील तर चटकन लक्षात येईल.. नाही आले, तर एखाद्या शाळकरी मुलाकडून पुन्हा उजळणी करुन घ्या. ;) दुवा: https://www.youtube.com/watch?v=634GucAdzzA

लीना कनाटा 23/09/2016 - 07:27
स्वीटॉकाका अतिशय सुरेख माहिती. छान समजावून सांगितले आहे. वरचा तुनळीचा व्हिडीओ देखील छान आहे खरतर पृथ्वी गोल (spherical ) असल्याने कोणतीही दोन ठिकाणे खऱ्या अर्थाने सरळ रेषेत नसतात. एक प्रश्न - Great circle distance हे नेहमी पृथ्वीची समुद्र सपाटीवरची त्रिज्या वापरून काढतात का? कारण एका सरळ रेषेत (?) जाणाऱ्या जहाज पेक्षा १० किमी उंचीवरून उडणाऱ्या त्याच मार्गावरील विमानाला जास्त अंतर कापावे लागेल. अर्थात पृथ्वीच्या त्रिज्येच्या मानाने १० किमी खूप कमी असल्याने पडणारा फरक नगण्य असेल.

स्वीट टॉकर 23/09/2016 - 12:10
ज्यांना कळलेलं नाही, त्यांनी अजिबात वाईट वाटून घेऊ नका. या माहितीचा दैनंदिन जीवनात किती उपयोग आहे? तर रूबिक्स क्यूब सॉल्व्ह करता येण्याचा किती उपयोग होता? तितकाच. नगण्य! डांगेंनी टाकलेल्या अ‍ॅनिमेशनमुळे समजायला सोपं जात आहे. संदीपभाऊ, स्पेशल धन्यवाद! ज बा शि - आज विमानाच्या फ्लाईटच्या खर्चातला सगळ्यात मोठा वाटा इंधनाचा असतो. त्यामुळे मुद्दामून लांबून जाण्याचा प्रशनच उद्भवत नाही. श्रीगुरुजी - जे कारण तुम्हाला सांगितलं गेलं ते प्रथमदर्शनी अगदी लॉजिकल असल्यामुळे पटण्यासारखंच आहे हे मात्र खरं! जेव्हां पहिल्यांदा आपण फॅक्स बघितला तेव्हां कोणीतरी मला सांगितलं होतं की FAX हा शब्द Fully Automatic Xerox याचा शॉर्ट फॉर्म आहे. मला ते पटलं होतं. एक तर तेव्हां झेरॉक्स हा शब्द चुकीचा आहे हे मला माहीत नव्हतं आणि त्यात हा तर ऑटोमेशनचा बापच होता! तो कॉपी तर काढत होताच, पण इथे नव्हे, हजारो मैल दूर! मराठमोळा - तूनळी इथे फायरवॉलच्या मागे लपलेली आहे. नंतर बघीन. लीनाताई - बरोबर आहे. विमानाला नगण्य प्रमाणात जास्तं अंतर कापावं लागेल.

ट्रेड मार्क 24/09/2016 - 01:39
लीनाताईंना जो प्रश्न आहे तोच मलाही आहे. भारत अमेरिका प्रवासात विमान साधारणतः ३०००० फुटांपेक्षा जास्त उंचीवरून उडतं. मुंबई न्यू यॉर्क अंतर ७८०० मैल आहे असं सांगतात हे अंतर जमिनीवरूनचे (किंवा जमीन + समुद्र) आहे का विमान ज्या उंचीवरून उडते त्याचे? या दोन्ही अंतरातील फरक नगण्य म्हणजे किती असेल?

चिनार 23/09/2016 - 12:41
उत्तम लेख..समजण्यासाठी 2-3 वेळा वाचावा लागला..शक्य तितक्या सोप्या शब्दात मांडला आहे.. स्वगत : तेच्याआयला हे असं बी असते व्हय..आमची जिंदगी गेली यष्टीनं घुमन्यात..येकडाव झोप लागल्यावर थो डायव्हर मसनात नेते की अजून कुठं कोनाच्या बापाले मायती..!!

गामा पैलवान 23/09/2016 - 17:21
मराठी_माणूस, तुमचं बरोबर आहे. पण पृथ्वीच्या पाठीवर न्यूयॉर्क मुंबईच्या जवळजवळ विरुद्ध दिशेला मागे आहे. त्यामुळे पश्चिमेकडून केलं काय वा पूर्वेकडून गेलं काय, साधारणत: सारखंच अंतर पडतं. फक्त दिशा वायव्येच्या (म्हणजे उत्तर-पश्चिम) ऐवजी ईशान्य म्हणजे (उत्तर-पूर्व) होते. आ.न., -गा.पै.

पक्षी 23/09/2016 - 18:13
पृथ्वीच्या पाठीवर न्यूयॉर्क मुंबईच्या जवळजवळ विरुद्ध दिशेला मागे आहे.
म्हणजे, जर का मुंबईत खड्डा केला तर तो सरळ न्यूयॉर्क मध्ये निघू शकतो?

गामा पैलवान 23/09/2016 - 19:04
पक्षी, खरंतर मुंबई आणि न्यूयॉर्क यांची रेखावृत्तं असं म्हणायचं होतं. मुंबई आणि न्यूयॉर्क यांची रेखावृत्तं १५० अंशांच्या कोनात आहेत. १८० अंशाचा कोण असता तर एकमेकांच्या बरोब्बर विरुद्ध बाजू साधली असती. तेव्हढा ३० अंशांचा फरक पडतोच. खड्डा कुठूनही कुठेही पाडता येतो. तो पृथ्वीच्या केंद्रातून जाईल का ते बघायचं असतं. मुंबईत नेमकं खाली खणंत पृथ्वीकेंद्रातून पुढे गेल्यास कुठे बाहेर निघेल ते गूगलच्या सहाय्याने पाहता येईल. मुंबईचे अक्षांश-रेखांश आहेत 19.0760° N, 72.8777° E. तर खड्ड्याचे असतील 19.0760° S, 107.1223° W. गूगलवर शोधल्यास हे स्थान सापडतं. ही जागा भर प्यासिफिकात दक्षिण अमेरिकेच्या बऱ्याच पश्चिमेला आहे. आ.न., -गा.पै.

मार्मिक गोडसे 21/10/2016 - 17:30
ठाणे जिल्ह्यातील गुंदवली गावापासून भांडूपपर्यंत (अंतर १०० किमी.) मुंबईला पाणीपुरवठा करण्यासाठी जमीनीखालुन अंदाजे १०० मीटर खोल बोगद्याचे काम चालू आहे. एवढ्या लांब अंतराच्या बोगद्याची पातळी कशी कायम केली जाते हे मी ओळखीतल्या एका BMC civil engineer ला विचारले असता त्याने ती 'लेझर' किरणाच्या सहायाने कायम केली जाते असे सांगितले. बोगद्याच्या एका टोकापासून दुसर्‍या टोकापर्यंत एका सरळ रेषेत बोगदा खणल्यास बोगद्याला मधे घळ पडून पुढे चढाव होउन पाण्याला रोध होणार नाही का? जसे मोठ्या पुलाचे बांधकाम करताना पृथ्वीची वक्रता लक्षात घेउन पुलाच्या खांबांचा कोन ठरवला जातो ज्यामुळे पुलाचे जमिनीपासूनचे अंतर समान रहाते. बोगद्याच्या बाबतीत तसे वाटत नाही. तसे होत नाही असे त्या civil engineer ने सांगितले. माझी शंका चुकीची आहे का?

स्वीट टॉकर 23/09/2016 - 15:55
मराठी_माणूस - धन्यवाद! तुमचं अगदी बरोबर आहे. माझी वाईट टायपो झाली! तुम्ही ती दर्शवल्यानंतर मला असा प्रश्न पडला आहे की दुसर्या कोणाच्या लक्षात कशी आली नाही? संपादित करतो.

ओम शतानन्द 23/09/2016 - 20:20
दुबई ते सान फ्रन्सिस्को विमान मार्ग प्रथम उत्तर ध्रुवाच्या दिशेने जाउन नन्तर दक्शिणेकडे कनडावरुन खाली यअसेल, असा द्राविडि प्राणायाम करन्याचे कारण असलेच काही असावे

स्वीट टॉकर 24/09/2016 - 00:31
ओ श - बरोबर. तोच मार्ग सगळ्यात जवळचा. मात्र आपल्या नकाशावर तो द्राविडी प्रायाणाम असल्यासारखा वाटतो फक्त. सं ता - नाही होत. उत्तर दक्षिण प्रवास म्हणजे एकाच रेखांशावरून प्रवास. सपाट नकाशावर देखील रेखांश उभेच दाखवंत असल्यामुळे ती एक सरळ उभी रेष दिसतो.

स्वीट टॉकर 24/09/2016 - 09:01
पृथ्वीचं परिवलन तर गृहित धरावंच लागतं. नाहीतर विमान तिथे पोहोचेपर्यंत न्यूयॉर्क थोडंसं पूर्वेकडे निघून गेलेलं असेल. मात्र मी या लेखात त्याला पूर्णपणे नजरेआड केलेलं आहे. पृथ्वीच्या परिवलनामुळे एक खोटा (fictitious) फोर्स निर्माण होतो. याला 'कोरियॉलिस फोर्स' असं नाव आहे. नॉर्मल माणसाच्या शिक्षणात त्याचा ह्या फोर्सशी संबंध येत नाही. याच कोरियॉलिस मुळे उत्तर गोलार्धातील प्रत्येक चक्री वादळ अ‍ॅन्टीक्लॉकवाइज घोंघावतं आणि दक्षिण गोलार्धातलं क्लॉकवाइज. मी ह्या लेखात जर कोरियॉलिस सुद्धा जर घेतला असता तर आधीच किचकट असलेला हा मुद्दा पूर्णपणे अगम्य झाला असता. म्हणूनच चालण्याचं उदाहरण घेतलं आहे. उडण्याचं उदाहरण घेतलं की कोरियॉलिसबरोबरच 'हवेचा वेग आणि दिशा' नावाची आणखी दोन व्हेरिएबल त्यात शिरली असती. हा एक लेख न होता प्रचंड रटाळ पीएच. डी. चा थीसिस झाला असता.

लीना कनाटा 25/09/2016 - 07:40
सिंक आणि टब मधले पाणी ड्रेन होताना कोरियॉलिस मुळे तयार होणाऱ्या भवऱ्या बद्दल बरीच भवती-नभवती आहे. दक्षिण गोलार्धात राहणारे मिपाकर सिंक आणि टब मधले भोवरे क्लॉकवाईज फिरतात कि नाही हे चेक करू शकतील काय? स्वीटॉकाका जर अगदी बरोब्बर उत्तर किंवा दक्षिण ध्रुवावर चक्री वादळ झाले तर ते कोणत्या दिशेने फिरेल? आणि आता नाकासमोर म्हणजेच वळत वळत हे समजले असल्याने कोरियॉलिस मुळे पडणारा फरक कसा करेक्ट करतात या बद्दल देखील लिहा.

पिलीयन रायडर 25/09/2016 - 07:47
हो ते लक्षात आलं. की तुम्ही विषय सोप्पा ठेवायला परिवलन बाजुला ठेवलं असणार. मला ह्यात फोर्सेसचा काही खेळ असेल असं वाटलंच नव्हतं. मी पहाते गुगलुन. धन्यवाद!

मार्मिक गोडसे 24/09/2016 - 18:20
फारच सोप्या भाषेत समजावून सांगितले, खासकरून फोटो फिल्म वापरून नकाशा तयार करण्याची कल्पना आवडली. मुंबई-जळगाव ह्या उदाहरणात 'North-West कडे चालंत' असे म्हटले आहे, नकाशात तर जळगांव हे मुंबईच्या North- East ला दिसते आहे.

स्वीट टॉकर 25/09/2016 - 14:37
लीनाताई, एक प्रश्न. 'भवती-नभवती' म्हणजे वादविवाद असा मी अंदाज लावला तो बरोबर आहे का? उत्तर आणि दक्षिण ध्रुवावर वादळं भरपूर होतात. उत्तर ध्रुवावरची anti-clockwise अन् दक्षिणेकडची उलटी! कोरियॉलिस हा weak फोर्स आहे. वॉश बेसिनमधल्या पाण्याचा mass भरपूर, उपलब्ध वेळ मात्र काही सेकंदच. तेव्हड्या वेळात तेवढ्या पाण्याला ठराविक दिशा देण्याची क्षमता कोरियॉलिसमध्ये आहे असं मला वाटंत नाही. त्या ऐवजी वॉश बेसिन चा आकार, आउटलेटमध्ये एक ट्रॅप असतो त्याची दिशा, आपण वॉशबेसिमनमध्ये पाणी भरतो त्यानंतर आपल्याला जरी डोळ्यानी दिसले नाही तरी त्यात पाणी ओतताना निर्माण झालेले करंट्स जे बराच वेळ त्यात फिरत राहातात,(विजेचे नव्हे, पाण्याचे) यांचा जास्त प्रभाव भोवर्याच्या दिशेवर पडतो असं मला वाटतं. (मात्र याला गणिती सिद्धांत माझ्याकडे नाही.) शिवाय हा इफेक्ट आपण जसजसे विषुववृत्तापासून दूर जातो तसा वाढत जातो. विषुववृत्ताच्या जवळ अगदी नगण्य असतो. मी असं ऐकलं आहे की केनियामध्ये खालील प्रयोग पर्यटकांना दाखवतात. श्री. दामले यांच्या आफ्रिकन सफारीच्या पुस्तकात याचा उल्लेख आहे. तिथे 'EQUATOR' असा बोर्ड आहे. त्याच्या काही मीटर उत्तरेकडे जाऊन वॉश बेसिनचं पाणी anti-clockwise फिरतात दाखवतात आणि काही मीटर दक्षिणेकडे जाऊन उलटं फिरताना. मला स्वतःला यात हातचलाखी असल्याची शंका आहे. संदीपभाऊ - जी आर एफ म्हणजे काय?

धर्मराजमुटके 25/09/2016 - 22:16
उत्तम लेख ! आवडला !!
पृथ्वीच्या आकाराची (shape, not size. मराठीत दोन्हीला आकारच म्हणतात)
साईज ला मराठीत 'माप' म्हणता येते. तुमच्या वाक्यात हा अर्थ बसतो का बघा बरे ! अवांतर : हाच प्रश्न मला घाटरस्त्यांच्या बाबतीत पडतो. सरळ सरळ डोंगर कापून सरळसोट रस्ता न बनविता तो नागमोडीच असतो. त्यामागे देखील हेच शास्त्र आहे की दुसरे काही ?

संदीप डांगे 25/09/2016 - 22:24
डोंगर कापणे हे नागमोडी रस्ते बनवण्यापेक्षा कैकपटीने कठिण काम आहे म्हणून. डोंगर चढण्यासाठी डोंगराचाच आधार घेऊन घाट बनवला जातो, बाकी सिविल इंजिनियर्स जास्त नीट सांगू शकतील.

अगम्य 26/09/2016 - 22:13
डोंगराच्या पायथ्याशीच बोगदा करून आरपार सरळ रास्ता करणे कठिण आणि खर्चिक असते. म्हणून आपण डोंगर चढून उतरतो. आता डोंगरावर चढायचे तर खालून वरपर्यंत सरळसोट रास्ता का करत नाही? तर असे केल्यास चढ फारच तीव्र (steep ) होईल. तो चढ चढण्यासाठी गाडीला खूपच शक्ती (power ) लागेल. उदाहरणार्थ ८०० cc च्या गाडीची शक्ती २२०० cc च्या गाडीपेक्षा कमी असते. तर असा तीव्र चढ कमी शक्तीच्या गाड्यांना चढताच येणार नाही. म्हणून सर्व गाड्यांना रस्त्यावरून जात यावे ह्यासाठी नागमोडी रस्ता बनवतात ज्याचा चढ कमी असतो. ह्याचा तोटा असा आहे की गाड्यांना एकंदर अंतर जास्त कापावे लागते. म्हणजे उभे (vertical ) अंतर तितकेच कापले जाते (डोंगराच्या उंची इतके) पण आडवे (हॉरीझॉन्टल) अंतर नागमोडी रस्त्याने जास्त कापावे लागते. पण सर्वांना जाण्यासारखा मार्ग हवा असेल तर ही तडजोड करावी लागते. सुरक्षितता हे कारण आहेच.

प्रसाद भागवत 26/09/2016 - 09:24
उत्तम, माहितीप्रद लेख.. 'जो वक्राकार मार्ग असतो तो प्रत्यक्षात...' ही संकल्पना आवडली, थोडीशी हळहळ ही, की थोडी आधी कळली असती तर माझ्या दिवळी अंकालरिता लिहिलेलेया लेखांत संद्रभ देवु शकलो असतो. असो पुन्हा केंव्हातरी उल्लेख करीन. धन्यवाद.

शिद 26/09/2016 - 22:34
माहीतीपुर्ण लेख. विमानात सिनेमे पाहून कंटाळा आला की माझा फेवरेट टाईमपास म्हणजे रूट पहात बसणे. जर खिडकीजवळ जागा मिळाली असेल तर नकाशात विमानाचा रुट पहात खाली पाहताना कळत जाते की आपण नक्की कुठून उडत चाललो आहोत ते.

मदनबाण 27/09/2016 - 15:52
ज्यांना कळलेलं नाही, त्यांनी अजिबात वाईट वाटून घेऊ नका. या माहितीचा दैनंदिन जीवनात किती उपयोग आहे? तर रूबिक्स क्यूब सॉल्व्ह करता येण्याचा किती उपयोग होता? तितकाच. नगण्य! हुश्श्श्य...मला वाटलं माझ्याच टकुर्‍यात गुळाचा खडा ठेवलेला आहे आणि त्यामुळेच मुंग्या आल्या आहेत ! ;) मदनबाण..... आजची स्वाक्षरी :- KALI (electron accelerator)

स्वीट टॉकर 27/09/2016 - 19:45
संदीपभाऊ - तुम्ही टाकलेली सगळीच अ‍ॅनिमेशन संकल्पना कळण्यासाठी उपयोगी असतात. धन्यवाद! ध मु - तुमचं म्हणणं बरोबर आहे. मात्र बोली भाषेत आपण 'छोट्या मापाचा चेंडू' म्हणण्या ऐवजी 'छोट्या आकाराचा चेंडू' असं म्हणतो. प्रसाद भागवत - तो दिवाळी अंकाचा लेख तुम्ही इथे टाकलेला दिसत नाही. मदनबाण - :)

सुमेरिअन 28/09/2016 - 14:44
खूप उपयुक्त माहिती दिलीत स्वीटो काका! आणि व्यवस्थित कळली पण. सोप्पी करून सांगितलीत तुम्ही. इतकी महत्वाची गोष्ट आम्हाला अजून माहिती नव्हती याचंच आश्चर्य वाटतंय मला. अभ्यासक्रमात असायला पाहिजे हे. पुन्हा एकदा धन्यवाद! या लिंकमूळे प्रमाण/रेशो समजण्यात अजून मदत झाली - http://thetruesize.com/#?borders=1~!MTc4NDY3NDU.NTk1OTIyNQ*MzYwMDAwMDA(MA~!CONTIGUOUS_US*NDM4MjIzOA.MTk3NTkwMjQ(MTc1)MQ~!IN*NTI2NDA1MQ.Nzg2MzQyMQ)MA~!CN*MTI0ODcwNDA.MTY0MzAwNjU(MjI1)Mg .

गतीशील 17/10/2016 - 11:05
वाचून खरंच मजा आली. पु लं चे वाक्य आठवले. मुलगी सरळ वळणाची आहे म्हणजे नेमकं काय हे आत्ता कळलं..!!

आनंद 19/10/2016 - 22:53
१००० किमी जास्त अंतर असुन टेल विंडचा फायदा घेत २ १/२ तास विमान लवकर पोचले. दिल्ली ते स.फ. पोलर रुट घेतला नाही. https://blog.flightradar24.com/blog/air-india-taking-advantage-of-tailwinds/

स्वधर्म 21/10/2016 - 18:31
बरेच दिवस पडलेले कोडे सुटले. धन्यवाद. समजा, पृथ्वीच्या गोलावर ‘सो कॉल्ड’ सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला, जो बहुश: महासागरावरून जाईल. दुसरा एक दोरा, जो या विमानांच्या ‘सो कॉल्ड’ वक्रमार्गाने (‘ग्रेट सर्कल रूट’) जाईल, म्हणजेच जमिनीच्या लगत व बराचसा उत्तर दिशेकडून. तर या दुसर्या दोर्याची लांबी कमी भरेल का? मी करून पाहिले नाही, पण जर उत्तर होय, असे असेल, तर इतके conceptual न वाचता, हीच गोष्ट आधिक सोप्या पध्दतीने व लगेच कळेल का? ** जर दुसर्या दोर्याची प्रत्यक्षात लांबी कमी भरली नाही, तर वरचे स्पष्टीकरण समजूनही पटायला अवघड आहे.

मार्मिक गोडसे 21/10/2016 - 19:39
पृथ्वीच्या गोलावर ‘सो कॉल्ड’ सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला, जो बहुश: महासागरावरून जाईल. दुसरा एक दोरा, जो या विमानांच्या ‘सो कॉल्ड’ वक्रमार्गाने (‘ग्रेट सर्कल रूट’) जाईल,
पृथ्वीच्या गोलावर सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क असा दोरा चिकटवला तर तो फ्रान्सवरून जातो. ‘ग्रेट सर्कल रूट’ म्हणजे ग्रीनलँड वरून गेल्यास अंतरात फारसा फरक पडत नाही,परंतू सपाट नकाशावर सरळ रेषेत मुंबई ते न्यूयॉर्क हा मार्ग सौदी अरेबिया ,इजिप्त, मोरोक्को मार्गे जातो. हे अंतर ‘ग्रेट सर्कल रूट’ पेक्षा अधिक आहे.

स्वीट टॉकर 23/10/2016 - 14:29
प्रवासात असल्यामुळे दखल घेऊ शकलो नाही. क्षमस्व! आनंद - असे जे साधारण ताशी साठ ते ऐंशी मैल वेगवेगानी २५००० ते ४०००० फूट उंचीवरून वाहाणार्या वार्याच्या करंट्सना 'जेट स्ट्रीम्स' म्हणतात. ऋतूंप्रमाणे त्यांची जागा, उंची आणि वेग बदलंत असतात. उपग्रहांकडून मिळणारी माहिती आणि historical data मधून त्यांची जनरल जागा माहित असते पण दहा तासांनंतर त्यानी त्याची उंची अथवा रस्ता थोडासा बदललेला नसेल अशी ग्वाही कोणीही देऊ शकत नाही. प्रत्येक इन्टरनॅशनल एअरलाईनचं 'डिस्पॅच डिपार्टमेंट' प्रत्येक फ्लाइटच्या आधी याची माहिती काढूनच आपापल्या विमानांचा मार्ग ठरवतात. प्रत्येक विमानाला एअर ट्रॅफिक कंट्रोलरने दिलेल्या उंचीवर आणि मार्गावरच विमान उडवावं लागतं. नाहीतर अपघात होतील. त्यामुळे जेट स्ट्रीम शोधायला 'थोडं खाली उडून बघतो, उजवीकडे वळून बघतो!' असं वैमानिकाला स्वातंत्र्य नसतं. एअर इंडियाच्या बातमीत उल्लेख केल्याप्रमाणे पूर्णपणे मार्ग बदलणं क्वचितच केलं जातं. याचं कारण असं की मार्ग इतका बदलून जर का त्या विमानाला तो जेट स्ट्रीम बरोब्बर मिळाला नसता तर ते एक तास उशीरा पोहोचलं असतं. मग आपल्याला ही न्यूज वाचायला मिळाली नसती मात्र त्या employee च्या प्रमोशनची काशी होऊ शकली असती. स्वधर्म आणि मार्मिक - दुसर्या दोर्याची लांबी कमी भरायलाच पाहिजे. आपण हा प्रयोग छोट्या पृथ्वीगोलावर करून बघंत असल्यामुळे आपली छोटीशी experimental error हा प्रयोग फसवू शकते. मात्र मुंबई न्यूयॉर्क ऐवजी दिल्ली व्हॅन्कूव्हर अशा फ्लाइटचा मार्ग पृथ्वीगोलावर दोर्याने तपासला तर ग्रेट सर्कल आणि र्हम्ब लाईनच्या अंतरात जास्त फरक पडेल आणि प्रयोग जास्त यशस्वी होईल असं वाटतं.
लेखनविषय:
कथा
प्रवास
भूगोल
देशांतर
लेखनप्रकार
लेख
मत
माहिती
प्रश्नोत्तरे
आपण नकाशावर जेव्हां भारताहून अमेरिकेकडे जाणार्या विमानांचे मार्ग बघतो तेव्हां आपल्याला एक गोष्ट खटकते. सारे मार्ग वक्राकार दिसतात. यूरोप (ऍटलांटिक) वरून जाणारा मार्ग सारखा डावीकडे वळत वळत गेल्यासारखा दिसतो आणि जपान (पॅसिफिक) वरून गेलेला उजवीकडे. तीच गत बोटींच्या मार्गांची. आकाशात आणि पाण्यात ट्रॅफिक नसतो, तर हे शहाणे सरळसोट का जात नाहीत? हा मुद्दा वेगवेगळ्या वेळेस मिपावर उपस्थित झाला आहे. शिवाय माझ्या व्यनिमध्ये देखील ही विचारणा झाली आहे. विचारलंत ना? घ्या आता!

Please, Look After Mom!

शिव कन्या ·
लेखनविषय:
वाङ्मय
साहित्यिक
समाज
जीवनमान
भूगोल
लेखनप्रकार
प्रकटन
विचार
प्रतिसाद
प्रतिक्रिया
आस्वाद
समीक्षा
माध्यमवेध
लेख
प्रतिभा
Please, Look After Mom ही Kyung-sook Shin या कोरियन लेखिकेची कादंबरी नुकतीच वाचनात आली. कादंबरीच्या नावातच तिचा कथा विषय, आई, ठळकपणे सूचित होतो. खरंतर आई या विषयावर विपुल लेखन झालेले आहे.

माहिती हवी आहे.

उपयोजक ·

अभ्या.. 04/09/2016 - 19:06
५) मराठी शादीच्या अ‍ॅडमधील मराठी अभिनेत्री बहुधा इरावती हर्षे आहे. त्यांनी अलिकडच्या डॉ. मोहन आगाशे अभिनीत 'अस्तु' मध्ये काम केलेलं आहे. (असं वाटते ;) )

उपयोजक 04/09/2016 - 19:38
नाना पाटेकर दीप्ती नवल यांचा सुर्योदय नावाचा मराठी चित्रपट आहे(1991)यात "समदी दुनिया आमची" अशा नावाचं एक सुंदर गाणं अाहे.संगीतकार बहुधा देवदत्त साबळे.ते गाणं अांजावर कुठे मिळेल? विशेष म्हणजे या सिनेमाचा उल्लेख नानांच्या विकिपेजवर नाही.

कंजूस 04/09/2016 - 20:02
४)राहूल कुलकर्णीने स्टारमाझावर(एबीपी)असाच एक माहितीपट दि लेला होता. ६)केपी चा जनक दुसराच एक सामान्य माणूस होता.केपीने फक्त इंटरनेटातून पोहोचवले.शोधून सांगेन तो लेख.

उपयोजक 04/09/2016 - 23:56
गजानन तेंडुलकर यांच्या 'कृष्णमुर्ती पध्दती एक चिकित्सा' या पुस्तकात यावर विस्तारपूर्वक दिले आहे.केपीतील महत्वाच्या अश्या 'सब' (नक्षत्रांचे भाग)चे मूळ जुन्या नाडी ग्रंथात असल्याचा लेखकाचा अंदाज आहे.शिवाय ज्यांनी ही पध्दत कृष्णमुर्तींची नसून ज्यो.आर गोपालकृष्ण उर्फ मीन यांची आहे;असा आरोप करणारे बी.व्ही रामन यांचा के एस के यांच्याबद्दलचा दृष्टीकोन मुळातच पूर्वग्रहदुषित असावा (भले दोघांची मैत्री होती तरीही). एडीसन आणि ग्राहम बेल दोघांनाही टेलिफोनची संकल्पना एकाच वेळी सुचली.बेलचा पेटंटचा अर्ज दोन तास आधी पोहचल्याने त्याला पेटंट मिळाले.एडीसनचं डिझाईन बेलपेक्षा जरा अधिक दर्जेदार असुनही!तसाच काहीसा हा प्रकार आहे. तरीही यामुळे कृष्णमुर्तींच्या मेहनतीचे महत्त्व कमी होत नाही.अन्यथा यावर बर्याच केपी जाणकारांनी यापूर्वीच आक्षेप घेतला असता. कंजुसराव या लिंकबद्दल धन्यवाद. ABP Majha ची त्या report ची कृपया लिंक द्याल का?

कंजूस 05/09/2016 - 09:05
श्रेय नक्की कुणास द्यायचे असं म्हटलंय यातच सर्व आलं.बाकी केपी म्हणजे सुत गुंडाळून पर्वताला समुद्रमंथनाचा प्रयत्न असावा असं माझं मत झालं आहे.असो. आपली आमटी तंजावुरमध्ये कशी पोहोचली त्याबद्दल एबिपीचा भाग होता तो टिव्हीवरच पाहिलेला.

भाते 05/09/2016 - 21:56
१ मे २०१५ ला महाराष्ट्र दिनाच्या दिवशी एबीपी माझावर हा कायर्क्रम दाखवला होता. मुळ कार्यक्रमाचा दुवा मिळाला नाही. पण हा दुवा मिळाला. मिपाकर शशिकांत ओक यांनी मागे तंजावर मराठीच्या एका ऑडियो ब्लॉगवर धागा काढला होता.

असंका 04/09/2016 - 22:00
खुप पूर्वी ईटीव्ही मराठीवर सुनिल बर्वे,रविंद्र मंकणी,रसिका जोशी,सुलभा देशपांडे यांची "भुमिका" नावाची मालिका लागायची.याचं शीर्षक संगीत नरेंद्र भिडे यांनी केलं होतं ते Mp3 स्वरुपात आंजावर कुठे मिळेल?
या गीताबद्दल मीही एकदा विचारलं होतं. मला तर शब्दही आठवत नवते. त्याचं उत्तर आपणच दिलेलंत ना? फार जबरदस्त गीत होतं... मीही उत्तराची वाट बघतोय...

अभ्या.. 04/09/2016 - 19:06
५) मराठी शादीच्या अ‍ॅडमधील मराठी अभिनेत्री बहुधा इरावती हर्षे आहे. त्यांनी अलिकडच्या डॉ. मोहन आगाशे अभिनीत 'अस्तु' मध्ये काम केलेलं आहे. (असं वाटते ;) )

उपयोजक 04/09/2016 - 19:38
नाना पाटेकर दीप्ती नवल यांचा सुर्योदय नावाचा मराठी चित्रपट आहे(1991)यात "समदी दुनिया आमची" अशा नावाचं एक सुंदर गाणं अाहे.संगीतकार बहुधा देवदत्त साबळे.ते गाणं अांजावर कुठे मिळेल? विशेष म्हणजे या सिनेमाचा उल्लेख नानांच्या विकिपेजवर नाही.

कंजूस 04/09/2016 - 20:02
४)राहूल कुलकर्णीने स्टारमाझावर(एबीपी)असाच एक माहितीपट दि लेला होता. ६)केपी चा जनक दुसराच एक सामान्य माणूस होता.केपीने फक्त इंटरनेटातून पोहोचवले.शोधून सांगेन तो लेख.

उपयोजक 04/09/2016 - 23:56
गजानन तेंडुलकर यांच्या 'कृष्णमुर्ती पध्दती एक चिकित्सा' या पुस्तकात यावर विस्तारपूर्वक दिले आहे.केपीतील महत्वाच्या अश्या 'सब' (नक्षत्रांचे भाग)चे मूळ जुन्या नाडी ग्रंथात असल्याचा लेखकाचा अंदाज आहे.शिवाय ज्यांनी ही पध्दत कृष्णमुर्तींची नसून ज्यो.आर गोपालकृष्ण उर्फ मीन यांची आहे;असा आरोप करणारे बी.व्ही रामन यांचा के एस के यांच्याबद्दलचा दृष्टीकोन मुळातच पूर्वग्रहदुषित असावा (भले दोघांची मैत्री होती तरीही). एडीसन आणि ग्राहम बेल दोघांनाही टेलिफोनची संकल्पना एकाच वेळी सुचली.बेलचा पेटंटचा अर्ज दोन तास आधी पोहचल्याने त्याला पेटंट मिळाले.एडीसनचं डिझाईन बेलपेक्षा जरा अधिक दर्जेदार असुनही!तसाच काहीसा हा प्रकार आहे. तरीही यामुळे कृष्णमुर्तींच्या मेहनतीचे महत्त्व कमी होत नाही.अन्यथा यावर बर्याच केपी जाणकारांनी यापूर्वीच आक्षेप घेतला असता. कंजुसराव या लिंकबद्दल धन्यवाद. ABP Majha ची त्या report ची कृपया लिंक द्याल का?

कंजूस 05/09/2016 - 09:05
श्रेय नक्की कुणास द्यायचे असं म्हटलंय यातच सर्व आलं.बाकी केपी म्हणजे सुत गुंडाळून पर्वताला समुद्रमंथनाचा प्रयत्न असावा असं माझं मत झालं आहे.असो. आपली आमटी तंजावुरमध्ये कशी पोहोचली त्याबद्दल एबिपीचा भाग होता तो टिव्हीवरच पाहिलेला.

भाते 05/09/2016 - 21:56
१ मे २०१५ ला महाराष्ट्र दिनाच्या दिवशी एबीपी माझावर हा कायर्क्रम दाखवला होता. मुळ कार्यक्रमाचा दुवा मिळाला नाही. पण हा दुवा मिळाला. मिपाकर शशिकांत ओक यांनी मागे तंजावर मराठीच्या एका ऑडियो ब्लॉगवर धागा काढला होता.

असंका 04/09/2016 - 22:00
खुप पूर्वी ईटीव्ही मराठीवर सुनिल बर्वे,रविंद्र मंकणी,रसिका जोशी,सुलभा देशपांडे यांची "भुमिका" नावाची मालिका लागायची.याचं शीर्षक संगीत नरेंद्र भिडे यांनी केलं होतं ते Mp3 स्वरुपात आंजावर कुठे मिळेल?
या गीताबद्दल मीही एकदा विचारलं होतं. मला तर शब्दही आठवत नवते. त्याचं उत्तर आपणच दिलेलंत ना? फार जबरदस्त गीत होतं... मीही उत्तराची वाट बघतोय...
लेखनविषय:
संस्कृती
संगीत
इतिहास
कविता
साहित्यिक
समाज
प्रवास
भूगोल
ज्योतिष
फलज्योतिष
कृष्णमुर्ती
मौजमजा
खालील माहिती हवी आहे.बरीचशी शोधाशोध करुनही न मिळाल्याने मिपाकरांकडे आलो आहे.अाता सर्वजण गणेश आगमनाच्या तयारीत असतील.त्यामुळे नमनाला घडाभर तेल न घालता थेट प्रश्न विचारतो. 1)पूर्वी CNBC या वाहिनीवर GE (General Electric)corporation ची एक जाहिरात लागत असे.बरीच मोठी अशी ही जाहिरात होती.या जाहिरातीत tion वरुन शेवट होणार्या बर्याचश्या शब्दांचा,विशेषणांचा वापर केलेलं हे गाणं होतं याचा व्हिडिओ किंवा Mp3 आंजावर कुठे मिळेल? 2)संगीतकार यशवंत देव यांनी मल्याळी गायक के जे येसुदास यांच्याकडून गाऊन घेतलेलं "शब्दमाळा पुरेशा न होती स्पर्श सारेच सांगून जातो" हे सुप्रसिध्द गीत Mp 3 किंवा व्हिडिओ स्वरुपात आंजावर
Subscribe to भूगोल
© 2026 मिसळपाव