जोवरी हे जग, जोवरी भाषण - २ : पार्श्वभूमी
गीतरामायणाची मूळ संकल्पना सीताकांत लाड यांची. १९५५ साली पुणे आकाशवाणीमध्ये सहनिर्देषक म्हणून काम करत असलेल्या लाड यांनी ही कल्पना गदिमांना बोलून दाखवली. गीतकार म्हणून ग. दि. माडगुळकर आणी संगीतकार म्हणून सुधीर फडके या द्वयीची निवड करण्यात आली. तिघांच्या चर्चेतून 'गीतरामायण' हे शीर्षक ठरले. गुढीपाडव्याला सुरुवात करून आठवड्याला १ याप्रमाणे ५२ गीते पुणे आकाशवाणी वरून सादर करण्याचे ठरले. पुढे प्रसंगांची व पात्रांची निवड करताना या गाण्यांची संख्या वाढवून ५६ करण्यात आली.
गीतारामायाणासारखी कलाकृती निर्माण करताना पात्र निवड, प्रसंग निवड या गोष्टींचा फार काळजीपूर्वक विचार केलेला आपल्याला सहज दिसून येतो. एखाद्या महाकाव्य आणी इतिहास म्हणून गणल्या गेलेल्या कलाकृतीवर नवनिर्मिती करताना गदिमा किंवा बाबुजी यांच्या डोक्यात काय प्रश्न असतील? मूळ कलाकृतीला धक्का न लावता, कुणाच्याही भावना न दुखावता त्यावर नवनिर्मिती करायची आहे. त्यातून कुठलाही गैरसमज, चुकीचा संदेश जनमानसात जाता कामा नये (ज्याची काही ठिकाणी शक्यता होती) या सर्व गोष्टी यथोचित मांडताना ते काव्यबंबाळ होऊ नये याकडे लक्ष दिले गेले पाहिजे...
बरं, हे सगळं उभं करण्यासाठी हातात वेळ किती आहे? वरवर मोजुया, गदिमांना गाणं लिहायला १ दिवस, ते बाबुजींकडे पोहोचून त्यांना ते स्वरबद्ध करायला १-२ दिवस, त्यानंतर वाद्यांची निवड, गायक - वादक यांची निवड. त्यांची उपलब्धता यासाठी १-२ दिवस. त्यावेळेस रेकोर्डिगसाठी गायाक-वादक हे एकत्र हजर रहावे लागायचे. आपापलं काम आपल्या वेळेला करून जाण्याची सुविधा त्यावेळेस उपलब्ध नव्हती. बरं, हे सगळं एका आठवड्यात करायचं आहे, या सगळ्याचा विचार करता प्रत्यक्ष गाण्याच्या रेकोर्डिगसाठी बाबुजींकडे एखादाच दिवस उरत असणार हे तर उघडच आहे....
झालं, रेकोर्डिगसाठीचा पहीला दिवस आला. बाबुजी, गदिमा, सीताकांत लाड, सगळे वादक जमले.
बाबुजी म्हणाले, "गाण्याचे शब्द बघू..." सगळ्यांच्या नजरा गदीमांकडे....
"दिलं की परवाच...!!"
"कधी?"
काय चाललाय, कुणालाच कळेना...
गदिमांकडुन गाणं मिळालं नाही असं बाबुजींचं म्हणणं, तर मी गाणं दिलंय यावर गदिमा ठाम....
सीताकांत लाड म्हणले, "आण्णा, हरकत नसेल तर आत्ता एखादं गाणं लिहाल का?"
जरा रागातच, पण गदिमा तयार झाले आणी काही वेळातच, गीतरामायणातलं पाहिलं गाणं सर्वांसमोर आलं,
स्वयें श्रीरामप्रभू ऐकती,
कुश लव रामायण गाती...
वाचने
4035
वाचनखूण
प्रतिक्रिया
14
पहील्या भगाचा दूवा...http:/
मस्त आठवण!
In reply to मस्त आठवण! by पैसा
देवबाप्पा
मस्तं.
असं आहे खरं
______/\______
खूपच छान आठवण.. आज
छान आठवण..
गीतरामायणाबद्दलची ही घटना
ह्म्म.
In reply to ह्म्म. by अर्धवटराव
.
In reply to . by आशु जोग
हो.
In reply to ह्म्म. by अर्धवटराव
ग दि मा ना खोलीत बंद करून
और आनेदो! पुभाप्र!