क्यु. ए. लोकांच डीझाईन ट्रेनिंग आठवडा भरात पूर्ण झालं. त्यानंतर एक p1 बग फाईल झाला. मॅनेजरन टेक लीडला तो फिक्स करयाला सांगितला. त्यान मॅनेजरला सांगितला एक dirty fix आहे पण त्यामुळे सगळे प्रॉब्लेम्स सुटनार नाही आहेत. डीझाईन बदलाव लागनार आहे थोड. मॅनेजर त्याला म्हणाला तेव्हढा वेळ नाही आहे. दोन आठवड्यानी रीलीज आहे. पट्कन जे होईल ते संपवून टाक. टेक लीडन त्यान सांगितल्या प्रमाण फिक्स मारला. त्यात तीन चार दिवस निघून गेले. टेस्टींगला अजून दोन दिवस. प्रोडक्ट परत एकदा ब्रेक झालं. मॅनेजरन टेक लीडला परत धारेवर धरल. टेक लीडन सांगितल " Design problem can not be solved by coding patches. Rangraav has the solution almost ready. Integration and testing can be done in two to three weeks. It will attack the bugs at the root-cause!" मॅनेजर -" मला आश्चर्य वाटतय की तुम्ही लोक हा बग क्लोज नाही करू शकत. This is not the time to tinker with the design. मी बघतो काय करयाच ते. एक आठवडा उरला आहे फक्त." हे सगळ ठरल्याप्रमाण चालल होत. मॅनेजरने इंटरनेट्वरून कुठून तरी एक तोडगा शोधून काढला. त्याने टेक लीडला मेल केली -" हे वाचून एकदा तुम्ही सगळे लोक चर्चा करा आणि उद्या मला काय ते सांगा! " आता फक्त चार दिवस उरले होते. टेक लीड आम्हाला म्हणाला -" बघा मॅनेजरन काय तोडगा काढला आहे. He has sent a link which discusses the problem in earlier versions of windows. Its not going to work here!" त्यान मॅनेजरला तस कळवल. मॅनेजर त्याला म्हणाला -"there must be way to extend this to current version. Think about it." टेक लीड -" security is not my domain! But I will try to think about it today". तो दिवसही गेला. आता फक्त तीन दिवस उरले होते. सकाळी मॅनेजरनं टेक लीड बरोबर चर्चा केली. टेक लीडने त्या पद्ध्तीत काय काय चुका आहेत ते त्याला समजावायचा प्रयत्न केला. त्यान ते ऐकल नाही. दुपारी मॅनेजरन मला बोलावल- " तुझ्याकड आलेल्या प्रोब्लेमवर काही तरी उपाय आहे म्हणे. सांग काय आहे तो. " मी त्याला समजावून सांगितल. तो -"किती वेळ लागेल?" मी- " Code for the problem is ready. But integration will take time. Roughly two weeks. Then one week for testing and buffer of a week in case of eventualities as we might touch the code which will affect other modules. All put together not less than a month!" तो -"इतका वेळ नाही आहे. तुला मी मेल केलेला उपाय वापरूनच काम कराव लागेल. You understand security pretty well, you must be able to use that solution in current framework." मी -" ते शक्य नाही!" तो -" मी तुला करणार का अस विचारल नाही. तुला करायला सांगतो आहे. आणि हे बघ पंधरा मिनीटानी डायरेक्टर इथ येनार आहे स्टेट्स चेक साठी. आणि तू त्यांना सांगणार आहेस सगळ दोन दिवसात कस संपणार ते!" मी त्याच्या रूममधून बाहेर आलो. एक मस्त कॉफी मारून आलो. एक मिनीट विचार केला - " आता काय!" मग मेल कॉम्पोज केली. दोन ओळी टाईप केल्या. मेल पाठवून दिली. आणि टेरेसवर जायाला निघालो. वाटेत डारेक्टरबरोबर मॅनेजर भेटला- " कुठ निघाला आहेस? मिटींगला यायच नाहीए का?" मी-" I'm not interested" अस म्हणून निघून गेलो. टेरेसवर गेलो. पश्चिमेला सूर्य मावळ्तीला आला होता. एक मोकळा श्वास घेतला. गेल्या आठ महिन्यात ह्या शहराची प्रदूषित हवा इतकी फ्रेश कधी वाट्ली नव्हती. दहा एक मिनिट होवून गेली. पूर्ण टीम वर आली होती. गीता " वा रंगराव. इतका चालू असशील अस वाटलं नव्हत. अभिनंदन! तरी आदी एक महिन्या पूर्वी मला म्हणाला होता- हा जास्ती दिवस इथ रहाणार नाही. बर कुठ्ली कंपनी जॉईन करतो आहे सांग बघू?" मी काही बोलायच्या आत टेक लीड-" आम्हाला फसवून व्यवस्थित कलटी मारलीस. डारेक्टर समोर मॅनेजरन आमची वाट लावली. मला म्हणाला -" You have failed to motivate people" आणि क्यु ए. लीड्ला - You could not create a comprehensive test plan. These bugs should have been discovered early. " तोपर्यंत आदीचा फोन आला होता. गीतान त्याला वर बोलावून घेतल. गीता- " बास झाल तुमच रडगाण. तो कुठ जाणार आहे सांगू दे त्याला!" मी -" माहित नाही". गीता -" माहित नाही म्हणजे काय? आदी तू सांग. तुमच्या दोघांच नक्कीच काही तरी बोलण झाला आहे. त्याशिवाय तु इतक्या आधी अंदाज बांधू शकनार नाहीस" मी- " माझ्याकड दुसरी कुठलीही ऑफर नाही! " टेक लीड -" मग काय करायचा ठरवल आहेस पुढ!" मी -" अजून काहीही ठरवल नाही." बनिया -"पागल हो गया है क्या? बिना सोचे समझे रीझाईन कर दिया! कमसे कम सोच तो लेता एक दीन ढंग से. बाकी लोगोकी सलाह लेता फिर कुछ करता. " मी -" हा निर्णय मी जर एका झटक्यात घेतला नसता तर कधीच घेवू शकलो नसतो. आणि राहिली गोष्ट दुसर्यांचा सल्ला घ्यायची. मला माझ्या निर्णयासाठी फक्त मी जबाबदार रहायच आहे." गीता -" अरे पण तुला काय करायच हे माहित नाही तर कशाच्या आधारावर हा निर्णय घेतलास. मी -" मला काय करायच हे माहीत नाही. पण काय नाही करायचं हे नक्की माहित आहे" टेक लीड -" जास्ती शिकल की हे अस होतं. ईन्स्टीट्यूट्च्या डीग्रीचा माज आहे हा बाकी काही नाही. म्हणून असली हिरोगिरी सुचते. किती दिवस करशील बघू." मी -" हाच मुद्दा दुसर्या पद्धतीनही मांडता येईल. चांगल्या ईन्स्टीट्यूट्ची डिग्री असूनही प्रत्येक वेळी लाचार होवून मान खाली घालायला लागत असेल तर, तो ईन्स्टीट्यूट्च्या डीग्रीचा अपमान आहे. आणि राहिली गोष्ट तडजोड्ची. कधी ना कधी करावी लागतेच. पण आज गरज नव्हती तर का करायची! आज हिरोगिरी करायला परवड्ते तर का नाही करयायची? उद्या अशी संधी मिळेल ह्याची काय खात्री आहे!" बनिया - " वो सब ठिक है. जॉब का क्या?" मी -" अभी एक महिने का नोटीस पिरीयड है. सोच लूंगा कुछ तो." गीता -" पण मिळनार ह्याची खात्री हा का तुला?" इतका वेळ शांत राहीलेला आदी -" रंगराव, आता थोडी स्ट्रगल करायला लागेल. तयारी आहे ना?" मी -" कल्पाना आहे त्याची." तो बाकिच्याना म्हणाला- " Leave him alone. He is looking pretty relaxed today. Let him have his moment! उद्या ठरवूयात काय करायच ते". सगळे लोक निघून गेले. सूर्य पूर्ण मावळला होता- पण उद्या पून्हा उगवनार ह्याची ग्वाही देवून! अवांतर: १. एक पर्व इथ संपल आहे. अजून एक शिल्लक आहे. वेळ आणि मूड असेल तेंव्हा पून्हा लिहीन. २. काही लोकांना इथ लिहिलेल अतिरंजक वाटल. आजच्या भागावर तशा प्रतिक्रिया येन्याची शक्यता जास्त आहे. पण तुम्ही एखादी गोष्ट अजून अनुभवली नाही ह्याचा अर्थ ते काल्पनीक आहे अस ठरवन तर्क संगत नाही. आणि विरोध करताना तो वैयक्तिक पातळीवर होणार नाही ह्याची काळ्जी घ्या. इथं तर नोकरीपण पनाला लागली नाही. तितकच परखड उत्तर मिळेल.पण असा तमाशा करून मिपाचं नाव बदनाम करन्यात काही अर्थ नाही. ३. आणि सर्वात महत्वाच म्हणजे बर्याच लोकांनी फक्त चांगला प्रतिसादच दिला नाही तर चांगले मुद्देही मांडले. काही विरोधी तर्क आणि टोमणे कौतुकास्पद होते. :)