राज्यपालांचे संपूर्ण ११ मिनिटांचे भाषण पाहिले तर मला नाही वाटत त्यांनी महाराष्ट्राचा अपमान, महाराष्ट्राच्या अस्मितेला ठेच वगैरे केलंय. मागचा पुढचा संदर्भ न पाहता मधलेच एखादे वाक्य अधोरेखित करून त्यावर झोडपत राहणे मला चुकीचे वाटते. अर्थात असे वारंवार होत आहे उदाहरणार्थ - मोदींनी १५ लाख देण्याचे आश्वासन दिले अशी थाप फक्त कॉंग्रेसी मारत नाहीत, पण कुमार केतकर, चोरमारे, कुबेर असे संपादक सुद्धा मारतात. असो.

टाॅमने, फाॅरेस्ट गम सारखीच भुमिका, "सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन" मध्ये केली होती... संरक्षण दलातील ... आणि दोन्ही भुमिका अतिशय उत्तम रित्या साकारल्या .... आणि लाल सिंग चढ्ढाचे ट्रेलरच सांगते की, अमिर खानला ती भुमिका जमलेली नाही .... बाय द वे, ज्यांना, अमिर खान, सलमान खान, शाहरुख खान, यांचा अभिनय आवडतो, त्यांचे आणि माझे पटणे शक्य नाही....

मतदानयंत्रातूध आपल्याला हवा तसा निकाल आणण्यासाठी (१) त्यात अगदी पहिल्यांदा सॉफ्टवेअर भरतानाच ते गडबड केलेले असावे जेणेकरून आपल्याला हवे तसे निकाल लागतील किंवा तसे सॉफ्टवेअर भरले नसेल तर ते बदलून (१) त्यातील सॉफ्टवेअर पूर्णपणे माहिती हवे (२) ते बदलण्यासाठी त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञ व्यक्ती हवी (३) मतदानयंत्राला हात न लावता त्यातील सॉफ्टवेअरमध्ये बदल करण्यासाठी ते यंत्र आंतरजाल किंवा अन्य प्रकारे आपल्या संगणकाशी किंवा चतुर भ्रमणध्वनीशी जोडता यायला हवे. ही मतदानयंत्रे मागील २० वर्षांहून अधिक काळ वापरात आहेत. या काळात अनेकदा अनेक राज्यात व देशात सर्वत्र अनेकदा निवडणूक झाली आहे व त्यात कोणत्याही फक्त एका विशिष्ट पक्षाला अनुकूल निकाल लागलेले नाहीत. त्यामुळे अगदी पहिल्यांदा सॉफ्टवेअर भरतानाच ते गडबड केलेले दिसत नाही. म्हणजे गडबड करण्यासाठी मतदानयंत्रातील सॉफ्टवेअर बदलावे लागणार व त्यासाठी वर दिलेल्या ३ गोष्टी लागणार. एकूण मतदानयंत्रांची संख्या १ लाखांहून अधिक आहे. इतक्या मोठ्या संख्येने असलेल्या मतदानयंत्रातील सॉफ्टवेअर बदलण्यासाठी प्रचंड वेळ व मोठ्या संख्येने तंत्रज्ञ लागतील. पण ही यंत्रे कोणत्याही प्रकारे आंतरजालाशी जोडलेली नसतात. त्यामुळे त्यातील सॉफ्टवेअर लांब अंतरावरून बदलणे कोणत्याही तंत्रज्ञाला अशक्य आहे. या यंत्रात गडबड करून दाखविण्याचे आव्हान काही वर्षांपूर्वी निवडणूक आयोगाने सर्व पक्षांना दिले होते. तेव्हा या यंत्रातील गडबडीविषयी सातत्याने आरोप करणाऱ्या आआप, कॉंग्रेस, राष्ट्रवादी, सेना, सप किंवा अन्य कोणत्याही पक्षाने हे आव्हान स्वीकारले नव्हते कारण मुळातच ते खोटे आरोप करीत होते. समजा असे गृहीत धरले की भाजपने निवडणूक आयोगाच्या मदतीने सर्व १,००,०००+ यंत्रामध्ये गडबड केली आहे, तर मग काही राज्यात भाजपविरूद्ध निकाल कसे लागतात? त्याहीपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे हीच यंत्रे सर्वत्र वापरली जात असल्याने कोणत्याही राज्याच्या, लोकसभेच्या किंवा महापालिका वगैरे निवडणुकीपूर्वी ही यंत्रे पुनर्प्रारंभित केली जातात. त्यात मतदारसंघ, उमेदवारांची नावे व त्यांची सर्व माहिती, मतदारांची संख्या वगैरे त्या त्या मतदारसंघानुसार नव्याने भरली जाते. एकावेळी अनेक राज्यात निवडणूक होते. त्यामुळे निवडणूक आयोगाला व भाजपला पूर्ण ५ वर्षे २४ तास हीच गडबड सर्व यंत्रात करावी लागणार जे अशक्यप्राय आहे.

हा उपाय आहे. त्या यंत्रात यादीतला क्रम बदलता आला पाहिजे. मुख्य यंत्रात तिसऱ्या क्रमांकाचे मत समांतर यंत्रात त्याच पक्षाला जाईल पण समांतर यंत्रात ते यादीत तिसरे नसणार.