(१५-२० साल पुरानी बात है ... म्हणजे अगदी परवा परवा ) विश्वाच्या मध्यवर्ती शहरातील, मध्यवर्ती पेठेत माझे निवासस्थान होते. तेथील बॅरिस्टर विठ्ठलराव गाडगीळ, यांच्या जुन्या वाड्यापुढे, एक लांब दाढी वाले सद्गृस्थ, संध्याकाळी अंडा भुरजीची हातगाडी लावून व्यवसाय करायचे. मार्केट मधे हातगाडीवरची अंडाभुरजी समजा १५ ला आहे, यांच्याकडे ती २० ला असायची. परंतु संध्याकाळी यांच्या हातगाडीवर तुफान गर्दी असायची.... कारण काय ? सिम्पल मेनू अंडा व पाव संबंधित सर्व प्रकार भुर्जी , ऑम्लेट इ इ रोजच्या रोज गाडी अत्यंत स्वच्छ , घासून पुसून लखलखीत ... सर्व बाजुने काचेची पारदर्शक तावदाने .. स्वच्छ . सुवाच्य अक्षरातील बोर्ड. (मेन्यू ) कुकिंगचे तेल सुद्धा पारदर्शक बेल्जीयम काचेच्या चंबूत ... तेल सुद्धा नितळ... निवांत स्थिर ... एक सुई एवढा सुद्धा कण (any foreign object ) त्यात दिसायचा नाही. गाडीच्या वर कुठेही पडलेला कांदा टमाटा यांचा एक कण , तेलाचा शिंतोडा नाही. कांदे टमाटे मोगर्यासारखे बारीक कापून एका भांड्यात व्ययस्थित, त्या भांडयांना बाहेरून कुठेही बरबटलेले हात उमटलेले नाही ... अभिप्रायासाठी एक A५ साईज ची वही , रेनॉल्ड्स चे पांढरे निळे एक पेन. मानेत व कमरेत हलणारी भरतनाट्यम नर्तिकेची मातीची मूर्ती , भुर्जी करताना हातगाडीला मंद धक्का लागल्यामुळे होणारी, मूर्तीची हालचाल ... वेगळाच अँबियन्स ... भुर्जी खायला जाताना असंच म्हणून जाताना मनात गिल्टी वाटायचं .. वाटायचं की छान शुभ्र ड्रायक्लिन बंडी पायजमा असा वेष करून आलं पाहिजे होत इथे ...

परफेक्ट, नावात काही नसतं. अ‍ॅक्चुअली काही नसतं. आमच्या इथं गुंडाची भेळ नामक हॉटेल(त्याचे नाव दुसरेच आहे कैतरी जे मालकाला तरी माहिते का कुणास ठाऊक) धोधो चालत असते. शेजारचे हायफाय सेलिब्रेशन कॅफे कायम ओस पडलेले असते, त्याचे आत्तापर्यंत चार मालक बदलले. धंद्यात सेलिब्रेशन नाहीच. सोलापुरातील भैय्याची भेळ सेम तसेच. ठेंगील, हाक्के, नसले अशा इतर गावातील लोकांना ऑड वाटतील अशा आडनावानी, नावानी ब्रॅन्ड बनवला. आज त्यांचे नुसते नाव असले तरी हॉटेल धोधो चालते. सोलापुरातील डब्ल्युआयटी समोरचा बनकचोरी, बनसमोसासाठी फेमस अरविंद ह्याचे नाव तर शेजारील अरविंद स्टेशनरीवरुन ओळखले जाई. ब्रॅन्ड हा आपण बनवायचा असतो. आपण वाढवायचा असतो. त्यासाठी आवश्यक गोष्टी म्हणजे युनिक चव, कन्सिस्टन्सी, दरफलकाचे संशोधन(इतर ठिकाणचा रेट, सुटे द्यायला सोपे, कॉम्बो करायला सोपे म्हणजे वीस रुपयात मोठावडापाव आणि एक कटींग, पन्नास रुपयात मिसळ आणि ताक अशा ट्रिक्स) महाराज किंवा वस्ताद ला जपणे, चांगले वेटर नोकरीला ठेवणे, त्यांच्यावर सतत लक्ष राहु देणे. कुठे रेंगाळू देणे नाही, पैशाचा हिशोब एकवेळ अगदी चोख नसु दे पण असु देणे. जी सिस्टिम तुमच्या गावात रुळलीय आणि व्यवहाराला, मनुष्यबळाला सोपीय ती वापरणे (उगीच हायफाय करायचे म्हणून बिलिंग कम्प्युटराइज्डच कर, प्लेटा उचलायला पोरे ठेवायची पण सेल्फ सर्व्हिस असले काहीतरी करु नका, ज्याटाईपचे कस्टमर येतात किंवा अपेक्षित आहेत त्यानुसार करा.) सुरुवातीलाच मोठमोठे फ्लेक्स किंवा बॅक्लिट बॉक्स, डिस्प्ले, लायटिंग अशा गोष्टींवर खर्च करु नकात. त्यात थोडासा जरी चेंज करायचा असला तरी महागात जाते. आधी फक्त आणि फक्त इन्फ्रास्ट्रक्चरच बघा. स्पॉट, टेस्ट, रेट आणि सर्व्हिस हेच चार खांब मजबूत करा. ते एकदा दणकट झाले की मग डिस्प्ले, डिझाईन(जे काही ब्रॅन्ड तयार होईल त्याचे) थीम, स्टाईल, कॅम्पेनिंग अशा गोष्टी बघा. वस्ताद किंवा महाराज हा लै महत्त्वाचा फॅक्टर आहे, हॉटेल लाईन मध्ये कर्मचार्‍यांना उचल किंवा अ‍ॅडव्हान्स मोठ्या अमाउंटची पध्दत आहे. चाम्गला हुन्नरी वस्ताद मिळाला कि हळूच एक घरचा उत्साही मेंबर किचनमध्ये वावरु द्या. कुणीच नसले तरीही एकदोन आयटेम तरी आपल्याला बनवता आले पाहिजेत. किचनमध्ये लक्षही राहते. उधळमाधळ जपुन केली जाते. एक छोटा बर्नर काउंटर सकाळी पोहे, थोड्या वेळाने वडापाव आणि भजी आणि संध्याकाळी तोच बर्नर दाबेली किंवा पावभाजीसाठी युटिलाईज करा. मिसळ (किंवा औरंगाबादेत जे दिवसभर चालु शकेल ते आयटम) अशांना सेपरेट ठेवा. खूप सारे भरगच्च मेनुकार्ड करण्याएवजी हळूहळू वाढवत न्या. भरगच्च मेनु साठी प्रिपरेशनही तेवढीच दांडगी असावी लागते. आणि दररोज ते उरणं परवडणारे नसते. वेटर लोकांवर कम्पलसरी लक्ष ठेवा. किचनपाशी किंवा एकाच जागी रेंगाळू द्यायचे नाही. एका कोपर्‍यात मोबाईल घेऊन बसु द्यायचे नाही. एकदा सवय लागली की सोडविणे फार अवघड. मग मालकाला चोरुन कोपरे हुडकले जातात. उधारीत वेटरला डायरेक्ट साक्ष ठेवायचे पण कस्टमर पोरासोबत जास्त खिदळू द्यायचे नाही, अशा मैत्रीतून हॉटेलमालकाला गंडवले जाते. बिहारी नेपाळी मुले ठेवणार असताल तर त्यांचे कार्ड, पुरावा घेउन ठेवा. त्यांची वये कन्फर्म करुन घ्या. नेपाळी लोक त्यांच्या कार्डवर शक साल वेगळे लावतात. तिकडचे वर्षगणना वेगळी असते. बालकामगार इश्शु येऊ शकतो. त्यांच्या नातेवाईक वेटराचा जामीन घेऊन ठेवा. मालकालाच स्वच्छतेची आवड आणि सवड आहे हे कळले कि साफसफाई राहते हॉटेलात. दररोज रात्री फिनाईलने फरशी पुसुन घ्यायचा राबता ठेवायचा. अशा जबाबदार्या वेटराना कशा वाटून देता येतात ते बघा. ह्या बाबतीत प्रभाकर पेठकर काकांचे अनुभव रेफर करा. त्यांचा प्रचंड अभ्यास आहे. पार्सल सिस्टिम चांगली ठेवा, प्लास्टिक किंवा पॅकिंग मटेरिअल साधेच वापरा पण सरकारी नियमात बसणारे आणि स्वच्छ वापरा. पेपरनॅपकीन च्या वापरावर लक्ष ठेवा. कॉलेजपरिसरात तो प्रचंड वाया घालवायचे प्रमाण असते आणि ते पर्यावरण आणि आर्थिक डृश्ट्याही परवडत नाही. डिशेस आणि बोल्स सर्विंगला असतात ते सुरुवातीलाच चांगल्या दर्जाचे, वापरण्यास सुलभ आणि रोटेशनला पुरेसे इतके घ्या. रिपिट येणार्‍या, त्या एरीयातील यंग कस्टमरांचे मोबाईल नंबर घेऊन ठेवा, त्यांना व्हाटसप वरुन मेसेज किंवा इमेजेसमधुन संपर्कात राव्हा, तेवढीच जाहिरात होत राहते. त्यासाठी काही स्कीम्स आणि क्रियेटिव्ह्ज बनवुन घ्या, मुलांमध्ये अशी पब्लिसिटी झाली कि अपोआप रिमाईंडस मिळत जातात. हॉटेल धंद्यात शेवटचा पॉइट म्हणजे पेशन्स. आज हॉटेल किंवा स्नॅक्स सेंटर टाकले की फुल्ल पब्लिक सुरु झाले असेही नसते. त्यासाठी पैशाचा बॅ़कअप ठेवा. कन्सिस्टंटली काम केले, प्रयोग केले आणि पूर्ण श्रध्देने धंद्यात उतरलात तरच या धंद्यात यश आहे. लैच टायपेगिरी केली पण धंद्यात अपयश आणि नुकसानीचा इतका अनुभव पाठीशी आहे की कुणी धंदा करतोय म्हणले की आवर्जुन बोलावेसे वाटते, त्याला यश मिळावेसे वाटते. त्याच्यातरी उदाहरणाने अजुन दोघे तिघे धंद्यात उतरावेसे वाटले तरी ती मोठी अचिव्हमेंट आहे. सो. जास्त काही झाले असेल तर क्षमस्व आणि आपल्या नवीन व्हेंचरासाठी लाखो करोडो अब्जो शुभेच्छा.