'संस्कृतबाह्य मराठी शब्दांची उत्पत्ती'

या शब्दांची उत्पत्ती या संस्कृत शब्दामधून असावी
जेवण = जीवन
ससा=शशांक
आंबट =आम्ल

एखाद्या शब्दाचा शोध घ्याचा असेल तर खानदेशी, विदर्भिय, कोंकणी आणि पश्चिम महाराष्ट्र भाषेत त्याला समकक्ष काही शब्द आहेत का, ते पहावे, जेणे करुन शब्द उत्पत्तीचा अचुक अंदाज घेता येईलं.

गोड (गुड, गुडः हे गोड चवीच्या गुळाच्या समानार्थी संस्कृत शब्द आहेत.)

हे शब्द पण अपभ्रंश असतील तर?

संस्कृत तसेच उत्तर भारतीय भाषा आणि भारताच्या पश्चिमेकडील देशांत आई साठी असलेले शब्द बहुतेक म ने सुरू होणारे आहेत.
तर मराठीत आ ने सुरू होतो. ही व्युत्पत्ती मला दक्षिणेकडून आल्यासारखी वाटते. अम्मा, अव्वा इत्यादी.

मराठीमध्ये भरपूर फारसी शब्द आहेत, उदाहरणार्थ ही द पासून सुरू होणारी यादी पहा.

दरोगा
दाणा
दाखल
दार
दरबान
दर्द
दरवाजा
दर्या
दस्त (आणि दस्तऐवज)
दस्तुर
दुश्मन
दुआ
दप्तर
दिल
दम
दुनिया
दवा
दुपार (दु-पेहेर)
दूर
दोस्त
दुकान
दौलत
दहा
दिवाण

(उदाहरण म्हणून थोडक्यात यादी दिली आहे, असे अनेक शब्द सापडतील)

माझा हा एक जुना लेख - यात बरीच आडनावे सापडतील
https://www.misalpav.com/node/42140

तहान : तहान ह्याला फारसीत तशन म्हणतात. संस्कृतमधे तृष्णा म्हणतात. ह्या दोन्हीपैकी एकापासून तहान हा शब्द बनला असावा. संस्कृत आणि फारसी ह्या भाषा बहिणी आहेत त्यामुळे त्यात अनेक शब्द सारखे आहेत.

झोप/झोपणे हा स्वपिती ह्या संस्कृत धातूपासून अपभ्रष्ट होऊन निर्माण झालेला शब्द असावा.

कुलुप हा शब्द फारसीमधे नाही. वर म्हटल्याप्रमाणे तो संस्कृतमधून आला असणे शक्य आहे.

आंबट हा आम्लपासून बनला असणार. ट हा प्रत्यय अनेक मराठी शब्दात आढळतो.

ऐक : ऐकणे हे क्रियापद कदाचित आकर्णयति ह्या संस्कृत धातूपासून बनला असेल. संस्कृतमधील श्रुणोति हा धातू सुनना ह्या हिंदी क्रियापदाचे मूळ आहे. मराठीचे मूळ हे वेगळ्या धातूतून आले आहे.

सांगणे: कदाचित संकथयति ह्या संस्कृत धातूपासून सांगणे हे क्रियापद बनले असेल. फारसी वा अन्य भाषात अन्य साम्य आढळले नाही.

उत्तम विषयावरचा धागा.

मला काही मराठी शब्दांचे मूळ काय कुठे असावे याबद्दल कुतूहल आहे.

डोळा (हा शब्द वर आला आहे)
जवळ / जवळीक
हळू / हळुवार
कोवळा
हळवा