नोंद घेण्याजोगे !

This keeps happening in India. संदर्भः- झेंडा चित्रपटाचा शेवट. ते तसेच डरकाळ्या अन् शिवराळ सॉरी ठाकरीपणा करणार. तुम्ही तसेच समर्थन वगैरे करणार. आम्ही पब्लिक तसेच बघत बसणार.

पण अजूनही फ़क्त बाळासाहेब म्हणजेच सेना असंच चित्र आहे. त्यांचं भाषण संपत येतं आहे हे लक्षात येताच लोक मागच्यामागे उठून जाऊ लागले. मनोरंजन म्हणून लोक येतात झालं. इतर गुळमुळीत लोकांच्यामधे केवळ लोकांच्या मनातलं बोलणारा वक्ता म्हणून उठून दिसणारे बाळासाहेब लोकप्रिय आहेत. त्यांच्याशिवाय जगात शिवसेनेला एक विचारप्रवाह / फिलॉसॉफी म्हणून काय जागा आहे?

(शिवसेना) उणे (बाळासाहेब ठाकरे) बाकी शुन्य.

वास्तविक अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. त्यांनी अण्णांच्या आंदोलनाबद्दल काढलेले उद्गर खचीतच प्रशंसनीय नव्हते

अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. बाळासाहेबांचे शब्द..'काय तर म्हणे गणपतीला 'मी अण्णा हजारे' अशी टोपी घातली. .....मी 'उंदराला' 'मी अण्णा हजारे' अशी टोपी घातली.' कमीत॑ कमी वेळात राष्ट्रीयस्तरावर एवढी प्रसिद्धी आणि त्यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्यांना समाजाकडून मिळालेली स्विकृती पाहता श्री. अण्णा हजारेंना एक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अशा नेत्याचे कौतुक करण्याऐवजी त्याला 'उंदराची' उपमा देणे हा त्यांचा उपमर्द आहे. 'पाकव्याप्त काश्मीरात चीनी सैन्य घुसलंय. त्यांच्यातला एकही सैनिक जीवंत परत जाता नये' हे समोरच्या मराठी गर्दीला ठासून सांगणारा हे सांगण्यात कुठली मर्दुमकी गाजवली. कोणीही सांगू शकेल्.(अगदी मी सुद्धा). 'बाबांनो, तुमची कामं नीट करा. आम्ही चुकलो तर आम्हांलाही सोडू नका. पण भ्रष्ट होउ नका रे' 'पोलीसखात्यातील भ्रष्टाचार खपवून घेतला जाणार नाही.' हे वाक्य अनेकदा मुख्यमंत्री, गृहमंत्री, पोलीस कमिश्नर ह्यांच्या तोंडून ऐकलेले आहे. 'भ्रष्ट होऊ नका रे' हे सांगण्याचा नैतिक अधिकार शिवसेना नेत्यांसहित कुठल्या राजकिय पक्षाच्या नेत्यांना आहे का? अभिनिवेश नाही, आक्रस्ताळे हावभाव - हातवारे नाहीत ... फक्त चेष्टा, आवाजांच्या नकला आणि हिणकस शेरेबाजी. समलिंगी संबंधही अलाउड. हे अलाउ करणारे तुम्ही कोण? तुम्ही याला अलाउ केलंत तर तुम्हाला कसं माहिती हे चालतं? तुम्हाला कसं कळलं?" तुम्हाला कसं माहिती हे चालत???? म्हणजे जे तुम्हा आम्हा सर्वसामान्यांना माहिती आहे ते बाळासाहेबांना माहित नव्हत? ज्यांना ज्यांना समलींगी संबंधाबद्दल माहिती आहे ते ते सर्वजणं असे संबंध ठेवणारे असतात? कुठलाही विचार नाही, मुद्दा नाही, संदेश नाही ... नुसता टाईमपास. हेच संपूर्ण सभेचे सार आहे. उद्धव ठाकऱ्यांनी स्वतःचा नेतृत्वगुण एव्हाना सिद्ध केलेला आहे म्हणूनच दसरा मेळावा ते एकहाती घेऊ शकत नाहीत. अजून बाळासाहेबांच्या 'शिवराळ भाषणांची' कुबडी घेऊन चालावे लागते आहे. विनाकारण बाळासाहेबांची सहीसही नक्कल करण्याचा 'राजरोस' मोह असलाच तर टाळायला हवा. अवतरण चिन्हातील शब्दच राज ठाकरे ह्यांचे वाढते महत्व आणि शिवसेनेची होणारी कोंडी अधोरेखित करतो आहे. सभेची शिस्त मुद्दाम नोंद करावी अशी........... सगळं कसं शिस्तीत!................ ..... त्यांचं भाषण संपत येतं आहे हे लक्षात येताच लोक मागच्यामागे उठून जाऊ लागले. भाषण संपण्याची वाट पाहणं नाही की राष्ट्रगीतासाठी थांबणं. उतार्‍याती सुरुवातीच्या वाक्यांना उतार्‍याच्या शेवटास लेखकाने स्वतःच हरताळ फासला आहे. त्यामुळे नक्की काय म्हणायचे आहे हे कळत नाही. सर्व सैनिकांना फ़क्त सेनेशीच जोडण्याचं काम उद्धवना करायचं आहे. भारताचा आजवरचा इतिहास पाहता ते किती कठीण आहे लेखकाने उद्धव ठाकरे ह्यांनी त्यांचे नेतृत्वगुण आधीच सिद्ध केल्याचे म्हंटले आहे त्या पार्श्वभूमीवर वरील विधान विपरीत वाटते. शिवसेनेबद्दल मलाही भरपूर प्रेम आहे ते त्यांच्या, एकेकाळी असणर्‍या, मराठीप्रेमामुळे. पण काळाच्या ओघात त्यातील फोलपणा उघड झाला आहे. सार्वजनिक व्यासपिठावरून मुसलमानांना 'मुसलमान' असेच संबोधून सर्वात प्रथम टिका करणारे, राज्य सरकारला खडे बोल सुनविणारे बाळासाहेब पहिले राजकिय नेता होते/आहेत. 'अल्प संख्यांक', 'विशिष्ठ धर्माचे लोकं' अशी गुळमट भाषा वापरली नाही कधी. मर्यादीत प्रमाणात शिवसैनिकांनी केलेली दादागिरीही समर्थनिय म्हणावी लागेल. ह्या सगळ्याला भुलून आम जनता शिवसेनेच्या पंखाखाली जमा झाली. पण भविष्यात बहुतेकांचा भ्रमनिरास झाला. गर्दी वरून लोकप्रियता ठरवायची तर राजकिय नेते गर्दी कशी जमवतात हे मी वेगळे सांगायला हवे असे नाही. बाळासाहेबांकडून अपेक्षा होती शिवसेनेला 'मार्ग'दर्शन करण्याची, राज्यातील विविध प्रश्नांना हात घालून त्या त्या समस्यांवर उपाय सुचविण्याची, भ्रष्टाचाराला आळा घालण्यासाठी लोकप्रबोधन करण्याची, (जमल्यास) मराठी भाषेच्या संवर्धनाच्या उपाययोजना सुचविण्याची. पण, बाळासाहेबांना फक्त जहाल आदेश देण्याची सवय आहे. काय तर म्हणे, 'सागरीसेतूला राजीव गांधींचे नांव दिले आहे तो फलक तोडा.', हिणकस शेरेबाजी करण्याची. आर.आर. पाटलांना 'चार्ली चॅप्लीन' संबोधण्याची, सोनिया गांधी, मनमोहन सींग ह्याच्या आवाजाची नक्कल करण्याची. श्री. शंकरशेठ ह्यांच्या महानते विषयी एकदम पुळका येऊन बाळासाहेब म्हणाले, 'शंकरशेठांनी एवढे कार्य केले आहे त्याला काँग्रेस विसरली. त्यांचे नांव का नाही देत एखाद्या स्थळाला.' शिवसेना-भाजपाची राज्यात सत्ता असताना शिवसेनेने किती स्थळांना श्री. शंकरशेठांचे नांव दिले? त्यांनी नाट्यगृहाला 'प्रबोधनकारांचे' नांव दिले. अनेक स्थळांना 'मीनाताई ठाकरे' ह्यांचे नांव दिले. भ्रष्टाचारा विरुद्ध जनजागृती करण्या ऐवजी हा जबाबदार नेता म्हणतो, 'भ्रष्टाचार कधीच जाणार नाही तो असाच राहणार'. मुंबईतील रस्त्यांच्या खड्ड्यांवर भाष्य करण्याऐवजी बाळासाहेब विचारतात, 'फक्त मुंबईतच खड्डे आहेत का? इतर राज्यात नाहीत का?' म्हणजे इतर राज्यातही आहेत म्हणून मुंबईतल्या खड्ड्यांकडे दुर्लक्ष करा?. भ्रष्टाचार कधीच जाणार नाही मग काय त्याला स्विकारायला शिका? दसरा मेळाव्याने आणि माननिय बाळासाहेबांच्या भाषणाने व्यक्तिशः माझी तरी निराशाच झाली.

वास्तविक अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. अण्णा आता पुढचे राष्ट्रपति आहेत...

शरद पवार .. बाळासाहेब ठाकरे आणि आता राज ठाकरे .. हे माझे महराष्ट्रातील तीन आवडते राजकारणी नेते आहेत. बाळासाहेब यांच्या एकहाती लीडरशिप बद्दल नेहमीच आदर होता. परंतु कौंतेय जी, जर तुम्ही त्यांच्या समर्थनार्थ राज ठाकरें बद्दल विनाकारण नक्कल करणारा ' राजरोस' मोह जे लिहिले आहे ते योग्य नाहिच. कुठल्याही नेत्याच्या उद्दात्तकरणासाठी इतर नेत्यांना टारगेट करत असाल तर ते त्या नेत्याच्या कार्याविषयी शंका असल्यासारखेच वाटते. बाकी शिस्त म्हणजे अरेरावी करुन सभेत भांडण न करणे असेल तर सभा सिस्थीत झाली म्हणण्यास हरकत नाहिच. आणि एक 'समान नागरी कायदा' या एकाच मुद्द्यावरुन भाजपा सहित शिवसेना केंद्रात आणि राज्यात निवडुन आल्या होत्या.. पण मग तेंव्हा काय प्रॉब्लेम झाले ?.. या प्रश्नाला का बगल मिळाली .. ? का हा कायदा आला नाही. असे सभेत अश्वासन देणारे सत्यात ते का उतरवु शकले नाहित ? आणि हे जर सभेत जमनारा माणुस नेत्यांना विचारु शकत नाहित तर अश्या प्रश्नांचा अभिमान बाळगण्याचा तरी काय उपयोग आहे ... काँग्रेस, या वेळेस सपशेल अपयशी ठरले आहे, अनेक भ्रष्टाचार उघडकीस आले आहेत, त्यामुळॅ भाजपा-शिवसेना आणि इतर मित्र पक्षांना यावेळेस संधी आहे. आणि त्याचा ही आनंद आहे.. मी स्वता ही काँग्रेस ला मत देणार नाहिये.. पण याचा अर्थ दूसर्‍यांवर डोळे झाकुन विश्वास ठेवावा असे नाही ... आणि एक पत्रकारांना जे बोलले त्यावर तुम्ही २-३ ओळी लिहिल्या आहेत अधिकारवानीच्या .. मला सांगा निखिल वागळे यांच्यावर झालेला हल्ला .. त्या नंतरची मगृरी .. आणि काय हो कोणाअला अटक शिक्षा पण झाली नाही वाटते त्या प्रकरणात मग आपण ठरवायचे बोलण्याकडे भुलायचे का कार्याकडे पहायचे .. असो .. लिहिणार नव्हतोच ,पण बाळासाहेबांबद्दल आदर होता.. पण राजरोस ह्या शब्दामुळे लिहायला लागले.. आणि एक जाता जाता .. बाळासाहेबांनी त्याम्च्या लेवलच्या माणसांबद्दल.. कार्याबद्दल बोलावे असे मला वाटते, त्यांनी शरद पवार, देशमुख, चव्हाण यांच्या बद्दल बोलावे ते शोभुन दिसेल.. राज ठाकरे, अजित पवार या दूसर्या पिढीसाठी तुम्ही म्हणता तसे सक्षम नेतृत्व शिवसेने कडे आहे तर त्यांनीच फक्त ही जबाबदारी संभाळावी असे वाटते.. शिवसेने च्या बर्याच (सर्व नाही) गोष्टींसाठी आदर आहेच, पण स्व विचार आणि आचार यात तफावत मात्र व्होवु नये असे मनापासुन वाटते.

दसरा मेळावा कितीही गर्दीने ओसंडून वाहो.. पण त्या मेळाव्यात फक्त आणि फक्त शेरेबाजी होते. बाकी मुंबईची बकाल अवस्था होण्यामागे शिवसेना आणि इतर पक्ष तितकेच जबाबदार आहेत. - (मुंबईकर) पिंगू

मी बाळासाहेब ठाकर्‍यांचे भाषण पाच मिनिटे एकदाच टिव्हीवर पाहिले होते. सडेतोड बोलणे की कायसे करताना भाषा इकडे तिकडे होते. पण तसे न बोलून तरी चालेल का? भ्रष्टाचारावर कोणत्याही पक्षाने बोलू नये. लोक मात्र त्यांच्या भाषणासाठी जिवाचा कान करून बसलेले असतात. पूर्वी म्हणे ट्रक भरून अन्नपदार्थ लोकांना वाटायला आणत आणि त्यामुळे गरीब जनतेचा भरणा अधिक असे. माझी एक मुंबईकर मैत्रिण टाईमपास म्हणून तूनळीवर बाळासाहेबांची भाषणे ऐकत/बघत बसलेली असते हे समजल्यावर विचित्र वाटले.

अजुनही काही लोकांना त्यांच्या भाषणाचे आकर्षण वाटते याचे आश्चर्य वाटले. मला पुढील गोष्टी पटल्या नाहीत. मुंबईतल्या खड्ड्यांचे लटके समर्थन. पूर्वी इंदिरा गांघीही म्हणायच्या की जगात भ्रष्टाचार सगळीकडे आहे तर भारताबद्दल का ओरडता ? तसेच हे म्हणाले की खड्डे काय फक्त मुंबईत पडले आहेत का ? सत्ता तुमच्या हातात आहे ना इतकी वर्षं, मग चांगले रस्ते करता येत नाहीत ? मुंबईला महाराष्ट्रापासून तोडणे हा मुद्दा. नवीन मुद्दे, कर्तृत्व हे काहीच नसल्यामुळे काल्पनिक गोष्टींची लोकांना भीति का दाखवायची ? कोळी, भंडारी यांचा अचानक पुळका आला तर मग आग्री का आठवले नाहीत ? तेही मुंबईचे मुळचे रहिवासी आहेत. संपूर्ण भाषणावर एकच कॉमेंट : कडकलक्ष्मीची भीति फक्त लहान मुलांनाच वाटते.

मुंबई महापालिकेत सेनेची सत्ता असतानाही इतके भय्ये अनधिकृत फेरीवाले म्हणुन धंदा करतातच ना. बाकी र्‍हाउ द्या , आधी मुंबई सांभाळा.

उद्धव हा एक बालिश माणूस आहे हे त्याच्या भाषणावरून कुणालाही कळेल आणि बाळासाहेब हे भंपक व्यक्ती. बोलताना कितीही सिंहगर्जना करीत असले तरी, अति भित्रा माणूस पूर्वी काँग्रेस आणि आता राष्ट्रवादीच्या कडेवर बसून राजकारण करतो. म्हणूनच पंतप्रधानपदासाठी शरद पवार यांना पाठिंबा दिला होता आणि राष्ट्रपतिपदासाठी प्रतिभा पाटील यांना राष्ट्रवादी वा काँग्रेस कोणीच वर्ज्य नाही

बादवे.. अरे तुम्ही मर्दासारखे मर्द त्या परक्या बाईच्या नादी लागता? आँ??????? मर्दांनी बाईच्या नादी लागू नये.. बाईच्या नादी लागणे मर्दांना शोभत नाही..? की मर्दांनी "परक्या" बाईच्या नादी लागू नये.. (स्वकीय चालेल) की मुळात मर्दांनीच राज्य करावे "बाईने" नव्हेच ? की या सगळ्यापेक्षा: नेता म्हणून बुवा असो वा बाई कोणीच कोणाच्या "नादी" लागून (आहारी जाऊन) राजकारण करु नये.. ? काय म्हणायला हवं होतं आणि काय म्हटलंय? काय सुचवलं जातंय ? "अरे तुम्ही मर्दासारखे मर्द त्या परक्या बाईच्या नादी लागता"" - ही शब्दरचना आपल्या मासेसना (मॉबला म्हणावं का?) अपील होते म्हटल्यावर काय बोलणार..

देशातील अन्य प्रादेशिक पक्षांशी शिवसेनेची तुलना केली तर काय चित्र दिसते? अन्य प्रादेशिक पक्ष (तेलगु देशम, द्रमुक इ.) स्थापनेनंतर थोड्याच काळात आपापल्या राज्यात सर्वदूर पसरले आणि स्वबळावर सत्तादेखिल मिळवू शकले. याउलट शिवसेना वयाची चाळीशी ओलांडूनही राज्यात सर्वत्र पोचली नाही. स्वबळावर सत्ता तर दूरच! हे शिवसेनेचे अपयशच नाही काय?

बाकी, वृत्तांत आणि त्यासोबत आपापली मतं व्यक्त करणारे प्रतिसादही मस्तच. -दिलीप बिरुटे

माझा हा ‘मी पाहिलेला दसरा मेळावा’ असा निबंध होता. त्यावर कडाडून चर्चा मला अभिप्रेतच नव्हती (तात्विक / वैचारिक ?!?!). त्यामुळेच काथ्याकूट सदरात न घालता जनातलं-मनातलंमधे तो ठेवला. मी शिवसेनेचा मतदार / पूर्ण पाठीराखा कधीच नव्हतो. कुणा एका पक्षाचं सगळंच मला आवडू शकेल असं मला वाटत नाही. बाळासाहेब हयात असताना एकदा दसरा मेळावा बघून यावा म्हणून हजेरी लावली नि त्यातलं जे नोंद घेण्यासारखं वाटलं ते सर्वांसमोर ठेवलं. पण ज्यांनी ज्यांनी प्रतिक्रीया / टिप्पण्या दिल्या त्यांचा आभारी आहे.

प्रभाकर गुरू, सगळ्यात कळकळून तुम्हीच लिहिलं होतंत. त्यामुळे तुमचा राग समजण्यासारखा आहे (अन बाकीच्यांचाही हो). तस्मात् आमाला क्षमस्वाची कृपया करावी -

कौन्तेय साहेब वाईट वाटून घेऊ नका . . आपल्याला अपेक्षित असे जगात प्रत्येक वेळी घडतेच असे नाही . काही दिवसापूर्वी सामन्यातील एका अग्रलेखाचा मथळा असा होता . '' संघ ,गडकरी .मोदी ह्यांनी नागपुरात चूर्ण .... नी मग फुसकुली . जरा काहीकाळ पाठी गेलो तर महाजन ,मुंडे ,ठाकरे व मातोश्री मध्ये चूर्ण तयार झाले. त्यावर हिंदुत्वाचा वर्ख चढवण्यात आला . ......... पुढचा इतिहास सगळ्यांना ठाऊक आहे . मंदीर प्रकरण मग दंगल व त्यातून मग १३ स्फोट अशी साखळी निर्माण झाली .

हे २०१४ ला लोकांना पटवुन द्यावे लागणार बहुधा.

श्री. कौन्तेय, त्यामुळे तुमचा राग समजण्यासारखा आहे. राग अजिबात नाही. उद्विग्नता जरूर आहे. राग आला असता तर, 'तुम्ही असे का केले?' असा जाब मी विचारला असता. तसे न करता मिपा सदस्यांचे श्रम वाचविण्यासाठी जेंव्हा जेंव्हा तुम्हाला चर्चा अपेक्षित नसते तेंव्हा तेंव्हा तशी सूचना लेखाच्या तळाशी द्यावी असा सल्ला मी दिला आहे. जे झाले ते झाले. निदान पुढच्या वेळी काळजी घ्यावी असेही मी सुचविले आहे. ह्यात तुम्हाला राग कुठे दिसला? त्यावर कडाडून चर्चा मला अभिप्रेतच नव्हती (तात्विक / वैचारिक ?!?!). ह्या तुमच्या, इतक्या उशीराने आलेल्या, विधानाने विरस झाला. 'खोदा पहाड निकला चुहा' अशी भावना झाली. हे समजून घेऊन स्वतःची चुक स्विकारण्याऐवजी मला 'राग आल्याचा' अपप्रचार आपण करता आहात. कृपया असे करू नका.

नोंद घेण्याजोगे !

This keeps happening in India. संदर्भः- झेंडा चित्रपटाचा शेवट. ते तसेच डरकाळ्या अन् शिवराळ सॉरी ठाकरीपणा करणार. तुम्ही तसेच समर्थन वगैरे करणार. आम्ही पब्लिक तसेच बघत बसणार.

पण अजूनही फ़क्त बाळासाहेब म्हणजेच सेना असंच चित्र आहे. त्यांचं भाषण संपत येतं आहे हे लक्षात येताच लोक मागच्यामागे उठून जाऊ लागले. मनोरंजन म्हणून लोक येतात झालं. इतर गुळमुळीत लोकांच्यामधे केवळ लोकांच्या मनातलं बोलणारा वक्ता म्हणून उठून दिसणारे बाळासाहेब लोकप्रिय आहेत. त्यांच्याशिवाय जगात शिवसेनेला एक विचारप्रवाह / फिलॉसॉफी म्हणून काय जागा आहे?

(शिवसेना) उणे (बाळासाहेब ठाकरे) बाकी शुन्य.

वास्तविक अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. त्यांनी अण्णांच्या आंदोलनाबद्दल काढलेले उद्गर खचीतच प्रशंसनीय नव्हते

अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. बाळासाहेबांचे शब्द..'काय तर म्हणे गणपतीला 'मी अण्णा हजारे' अशी टोपी घातली. .....मी 'उंदराला' 'मी अण्णा हजारे' अशी टोपी घातली.' कमीत॑ कमी वेळात राष्ट्रीयस्तरावर एवढी प्रसिद्धी आणि त्यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्यांना समाजाकडून मिळालेली स्विकृती पाहता श्री. अण्णा हजारेंना एक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अशा नेत्याचे कौतुक करण्याऐवजी त्याला 'उंदराची' उपमा देणे हा त्यांचा उपमर्द आहे. 'पाकव्याप्त काश्मीरात चीनी सैन्य घुसलंय. त्यांच्यातला एकही सैनिक जीवंत परत जाता नये' हे समोरच्या मराठी गर्दीला ठासून सांगणारा हे सांगण्यात कुठली मर्दुमकी गाजवली. कोणीही सांगू शकेल्.(अगदी मी सुद्धा). 'बाबांनो, तुमची कामं नीट करा. आम्ही चुकलो तर आम्हांलाही सोडू नका. पण भ्रष्ट होउ नका रे' 'पोलीसखात्यातील भ्रष्टाचार खपवून घेतला जाणार नाही.' हे वाक्य अनेकदा मुख्यमंत्री, गृहमंत्री, पोलीस कमिश्नर ह्यांच्या तोंडून ऐकलेले आहे. 'भ्रष्ट होऊ नका रे' हे सांगण्याचा नैतिक अधिकार शिवसेना नेत्यांसहित कुठल्या राजकिय पक्षाच्या नेत्यांना आहे का? अभिनिवेश नाही, आक्रस्ताळे हावभाव - हातवारे नाहीत ... फक्त चेष्टा, आवाजांच्या नकला आणि हिणकस शेरेबाजी. समलिंगी संबंधही अलाउड. हे अलाउ करणारे तुम्ही कोण? तुम्ही याला अलाउ केलंत तर तुम्हाला कसं माहिती हे चालतं? तुम्हाला कसं कळलं?" तुम्हाला कसं माहिती हे चालत???? म्हणजे जे तुम्हा आम्हा सर्वसामान्यांना माहिती आहे ते बाळासाहेबांना माहित नव्हत? ज्यांना ज्यांना समलींगी संबंधाबद्दल माहिती आहे ते ते सर्वजणं असे संबंध ठेवणारे असतात? कुठलाही विचार नाही, मुद्दा नाही, संदेश नाही ... नुसता टाईमपास. हेच संपूर्ण सभेचे सार आहे. उद्धव ठाकऱ्यांनी स्वतःचा नेतृत्वगुण एव्हाना सिद्ध केलेला आहे म्हणूनच दसरा मेळावा ते एकहाती घेऊ शकत नाहीत. अजून बाळासाहेबांच्या 'शिवराळ भाषणांची' कुबडी घेऊन चालावे लागते आहे. विनाकारण बाळासाहेबांची सहीसही नक्कल करण्याचा 'राजरोस' मोह असलाच तर टाळायला हवा. अवतरण चिन्हातील शब्दच राज ठाकरे ह्यांचे वाढते महत्व आणि शिवसेनेची होणारी कोंडी अधोरेखित करतो आहे. सभेची शिस्त मुद्दाम नोंद करावी अशी........... सगळं कसं शिस्तीत!................ ..... त्यांचं भाषण संपत येतं आहे हे लक्षात येताच लोक मागच्यामागे उठून जाऊ लागले. भाषण संपण्याची वाट पाहणं नाही की राष्ट्रगीतासाठी थांबणं. उतार्‍याती सुरुवातीच्या वाक्यांना उतार्‍याच्या शेवटास लेखकाने स्वतःच हरताळ फासला आहे. त्यामुळे नक्की काय म्हणायचे आहे हे कळत नाही. सर्व सैनिकांना फ़क्त सेनेशीच जोडण्याचं काम उद्धवना करायचं आहे. भारताचा आजवरचा इतिहास पाहता ते किती कठीण आहे लेखकाने उद्धव ठाकरे ह्यांनी त्यांचे नेतृत्वगुण आधीच सिद्ध केल्याचे म्हंटले आहे त्या पार्श्वभूमीवर वरील विधान विपरीत वाटते. शिवसेनेबद्दल मलाही भरपूर प्रेम आहे ते त्यांच्या, एकेकाळी असणर्‍या, मराठीप्रेमामुळे. पण काळाच्या ओघात त्यातील फोलपणा उघड झाला आहे. सार्वजनिक व्यासपिठावरून मुसलमानांना 'मुसलमान' असेच संबोधून सर्वात प्रथम टिका करणारे, राज्य सरकारला खडे बोल सुनविणारे बाळासाहेब पहिले राजकिय नेता होते/आहेत. 'अल्प संख्यांक', 'विशिष्ठ धर्माचे लोकं' अशी गुळमट भाषा वापरली नाही कधी. मर्यादीत प्रमाणात शिवसैनिकांनी केलेली दादागिरीही समर्थनिय म्हणावी लागेल. ह्या सगळ्याला भुलून आम जनता शिवसेनेच्या पंखाखाली जमा झाली. पण भविष्यात बहुतेकांचा भ्रमनिरास झाला. गर्दी वरून लोकप्रियता ठरवायची तर राजकिय नेते गर्दी कशी जमवतात हे मी वेगळे सांगायला हवे असे नाही. बाळासाहेबांकडून अपेक्षा होती शिवसेनेला 'मार्ग'दर्शन करण्याची, राज्यातील विविध प्रश्नांना हात घालून त्या त्या समस्यांवर उपाय सुचविण्याची, भ्रष्टाचाराला आळा घालण्यासाठी लोकप्रबोधन करण्याची, (जमल्यास) मराठी भाषेच्या संवर्धनाच्या उपाययोजना सुचविण्याची. पण, बाळासाहेबांना फक्त जहाल आदेश देण्याची सवय आहे. काय तर म्हणे, 'सागरीसेतूला राजीव गांधींचे नांव दिले आहे तो फलक तोडा.', हिणकस शेरेबाजी करण्याची. आर.आर. पाटलांना 'चार्ली चॅप्लीन' संबोधण्याची, सोनिया गांधी, मनमोहन सींग ह्याच्या आवाजाची नक्कल करण्याची. श्री. शंकरशेठ ह्यांच्या महानते विषयी एकदम पुळका येऊन बाळासाहेब म्हणाले, 'शंकरशेठांनी एवढे कार्य केले आहे त्याला काँग्रेस विसरली. त्यांचे नांव का नाही देत एखाद्या स्थळाला.' शिवसेना-भाजपाची राज्यात सत्ता असताना शिवसेनेने किती स्थळांना श्री. शंकरशेठांचे नांव दिले? त्यांनी नाट्यगृहाला 'प्रबोधनकारांचे' नांव दिले. अनेक स्थळांना 'मीनाताई ठाकरे' ह्यांचे नांव दिले. भ्रष्टाचारा विरुद्ध जनजागृती करण्या ऐवजी हा जबाबदार नेता म्हणतो, 'भ्रष्टाचार कधीच जाणार नाही तो असाच राहणार'. मुंबईतील रस्त्यांच्या खड्ड्यांवर भाष्य करण्याऐवजी बाळासाहेब विचारतात, 'फक्त मुंबईतच खड्डे आहेत का? इतर राज्यात नाहीत का?' म्हणजे इतर राज्यातही आहेत म्हणून मुंबईतल्या खड्ड्यांकडे दुर्लक्ष करा?. भ्रष्टाचार कधीच जाणार नाही मग काय त्याला स्विकारायला शिका? दसरा मेळाव्याने आणि माननिय बाळासाहेबांच्या भाषणाने व्यक्तिशः माझी तरी निराशाच झाली.

वास्तविक अण्णांना अवमानकारक असं काहीही बाळासाहेब बोललेलेच नव्हते. अण्णा आता पुढचे राष्ट्रपति आहेत...

शरद पवार .. बाळासाहेब ठाकरे आणि आता राज ठाकरे .. हे माझे महराष्ट्रातील तीन आवडते राजकारणी नेते आहेत. बाळासाहेब यांच्या एकहाती लीडरशिप बद्दल नेहमीच आदर होता. परंतु कौंतेय जी, जर तुम्ही त्यांच्या समर्थनार्थ राज ठाकरें बद्दल विनाकारण नक्कल करणारा ' राजरोस' मोह जे लिहिले आहे ते योग्य नाहिच. कुठल्याही नेत्याच्या उद्दात्तकरणासाठी इतर नेत्यांना टारगेट करत असाल तर ते त्या नेत्याच्या कार्याविषयी शंका असल्यासारखेच वाटते. बाकी शिस्त म्हणजे अरेरावी करुन सभेत भांडण न करणे असेल तर सभा सिस्थीत झाली म्हणण्यास हरकत नाहिच. आणि एक 'समान नागरी कायदा' या एकाच मुद्द्यावरुन भाजपा सहित शिवसेना केंद्रात आणि राज्यात निवडुन आल्या होत्या.. पण मग तेंव्हा काय प्रॉब्लेम झाले ?.. या प्रश्नाला का बगल मिळाली .. ? का हा कायदा आला नाही. असे सभेत अश्वासन देणारे सत्यात ते का उतरवु शकले नाहित ? आणि हे जर सभेत जमनारा माणुस नेत्यांना विचारु शकत नाहित तर अश्या प्रश्नांचा अभिमान बाळगण्याचा तरी काय उपयोग आहे ... काँग्रेस, या वेळेस सपशेल अपयशी ठरले आहे, अनेक भ्रष्टाचार उघडकीस आले आहेत, त्यामुळॅ भाजपा-शिवसेना आणि इतर मित्र पक्षांना यावेळेस संधी आहे. आणि त्याचा ही आनंद आहे.. मी स्वता ही काँग्रेस ला मत देणार नाहिये.. पण याचा अर्थ दूसर्‍यांवर डोळे झाकुन विश्वास ठेवावा असे नाही ... आणि एक पत्रकारांना जे बोलले त्यावर तुम्ही २-३ ओळी लिहिल्या आहेत अधिकारवानीच्या .. मला सांगा निखिल वागळे यांच्यावर झालेला हल्ला .. त्या नंतरची मगृरी .. आणि काय हो कोणाअला अटक शिक्षा पण झाली नाही वाटते त्या प्रकरणात मग आपण ठरवायचे बोलण्याकडे भुलायचे का कार्याकडे पहायचे .. असो .. लिहिणार नव्हतोच ,पण बाळासाहेबांबद्दल आदर होता.. पण राजरोस ह्या शब्दामुळे लिहायला लागले.. आणि एक जाता जाता .. बाळासाहेबांनी त्याम्च्या लेवलच्या माणसांबद्दल.. कार्याबद्दल बोलावे असे मला वाटते, त्यांनी शरद पवार, देशमुख, चव्हाण यांच्या बद्दल बोलावे ते शोभुन दिसेल.. राज ठाकरे, अजित पवार या दूसर्या पिढीसाठी तुम्ही म्हणता तसे सक्षम नेतृत्व शिवसेने कडे आहे तर त्यांनीच फक्त ही जबाबदारी संभाळावी असे वाटते.. शिवसेने च्या बर्याच (सर्व नाही) गोष्टींसाठी आदर आहेच, पण स्व विचार आणि आचार यात तफावत मात्र व्होवु नये असे मनापासुन वाटते.

दसरा मेळावा कितीही गर्दीने ओसंडून वाहो.. पण त्या मेळाव्यात फक्त आणि फक्त शेरेबाजी होते. बाकी मुंबईची बकाल अवस्था होण्यामागे शिवसेना आणि इतर पक्ष तितकेच जबाबदार आहेत. - (मुंबईकर) पिंगू

मी बाळासाहेब ठाकर्‍यांचे भाषण पाच मिनिटे एकदाच टिव्हीवर पाहिले होते. सडेतोड बोलणे की कायसे करताना भाषा इकडे तिकडे होते. पण तसे न बोलून तरी चालेल का? भ्रष्टाचारावर कोणत्याही पक्षाने बोलू नये. लोक मात्र त्यांच्या भाषणासाठी जिवाचा कान करून बसलेले असतात. पूर्वी म्हणे ट्रक भरून अन्नपदार्थ लोकांना वाटायला आणत आणि त्यामुळे गरीब जनतेचा भरणा अधिक असे. माझी एक मुंबईकर मैत्रिण टाईमपास म्हणून तूनळीवर बाळासाहेबांची भाषणे ऐकत/बघत बसलेली असते हे समजल्यावर विचित्र वाटले.

अजुनही काही लोकांना त्यांच्या भाषणाचे आकर्षण वाटते याचे आश्चर्य वाटले. मला पुढील गोष्टी पटल्या नाहीत. मुंबईतल्या खड्ड्यांचे लटके समर्थन. पूर्वी इंदिरा गांघीही म्हणायच्या की जगात भ्रष्टाचार सगळीकडे आहे तर भारताबद्दल का ओरडता ? तसेच हे म्हणाले की खड्डे काय फक्त मुंबईत पडले आहेत का ? सत्ता तुमच्या हातात आहे ना इतकी वर्षं, मग चांगले रस्ते करता येत नाहीत ? मुंबईला महाराष्ट्रापासून तोडणे हा मुद्दा. नवीन मुद्दे, कर्तृत्व हे काहीच नसल्यामुळे काल्पनिक गोष्टींची लोकांना भीति का दाखवायची ? कोळी, भंडारी यांचा अचानक पुळका आला तर मग आग्री का आठवले नाहीत ? तेही मुंबईचे मुळचे रहिवासी आहेत. संपूर्ण भाषणावर एकच कॉमेंट : कडकलक्ष्मीची भीति फक्त लहान मुलांनाच वाटते.

मुंबई महापालिकेत सेनेची सत्ता असतानाही इतके भय्ये अनधिकृत फेरीवाले म्हणुन धंदा करतातच ना. बाकी र्‍हाउ द्या , आधी मुंबई सांभाळा.

उद्धव हा एक बालिश माणूस आहे हे त्याच्या भाषणावरून कुणालाही कळेल आणि बाळासाहेब हे भंपक व्यक्ती. बोलताना कितीही सिंहगर्जना करीत असले तरी, अति भित्रा माणूस पूर्वी काँग्रेस आणि आता राष्ट्रवादीच्या कडेवर बसून राजकारण करतो. म्हणूनच पंतप्रधानपदासाठी शरद पवार यांना पाठिंबा दिला होता आणि राष्ट्रपतिपदासाठी प्रतिभा पाटील यांना राष्ट्रवादी वा काँग्रेस कोणीच वर्ज्य नाही

बादवे.. अरे तुम्ही मर्दासारखे मर्द त्या परक्या बाईच्या नादी लागता? आँ??????? मर्दांनी बाईच्या नादी लागू नये.. बाईच्या नादी लागणे मर्दांना शोभत नाही..? की मर्दांनी "परक्या" बाईच्या नादी लागू नये.. (स्वकीय चालेल) की मुळात मर्दांनीच राज्य करावे "बाईने" नव्हेच ? की या सगळ्यापेक्षा: नेता म्हणून बुवा असो वा बाई कोणीच कोणाच्या "नादी" लागून (आहारी जाऊन) राजकारण करु नये.. ? काय म्हणायला हवं होतं आणि काय म्हटलंय? काय सुचवलं जातंय ? "अरे तुम्ही मर्दासारखे मर्द त्या परक्या बाईच्या नादी लागता"" - ही शब्दरचना आपल्या मासेसना (मॉबला म्हणावं का?) अपील होते म्हटल्यावर काय बोलणार..

देशातील अन्य प्रादेशिक पक्षांशी शिवसेनेची तुलना केली तर काय चित्र दिसते? अन्य प्रादेशिक पक्ष (तेलगु देशम, द्रमुक इ.) स्थापनेनंतर थोड्याच काळात आपापल्या राज्यात सर्वदूर पसरले आणि स्वबळावर सत्तादेखिल मिळवू शकले. याउलट शिवसेना वयाची चाळीशी ओलांडूनही राज्यात सर्वत्र पोचली नाही. स्वबळावर सत्ता तर दूरच! हे शिवसेनेचे अपयशच नाही काय?

बाकी, वृत्तांत आणि त्यासोबत आपापली मतं व्यक्त करणारे प्रतिसादही मस्तच. -दिलीप बिरुटे

माझा हा ‘मी पाहिलेला दसरा मेळावा’ असा निबंध होता. त्यावर कडाडून चर्चा मला अभिप्रेतच नव्हती (तात्विक / वैचारिक ?!?!). त्यामुळेच काथ्याकूट सदरात न घालता जनातलं-मनातलंमधे तो ठेवला. मी शिवसेनेचा मतदार / पूर्ण पाठीराखा कधीच नव्हतो. कुणा एका पक्षाचं सगळंच मला आवडू शकेल असं मला वाटत नाही. बाळासाहेब हयात असताना एकदा दसरा मेळावा बघून यावा म्हणून हजेरी लावली नि त्यातलं जे नोंद घेण्यासारखं वाटलं ते सर्वांसमोर ठेवलं. पण ज्यांनी ज्यांनी प्रतिक्रीया / टिप्पण्या दिल्या त्यांचा आभारी आहे.

प्रभाकर गुरू, सगळ्यात कळकळून तुम्हीच लिहिलं होतंत. त्यामुळे तुमचा राग समजण्यासारखा आहे (अन बाकीच्यांचाही हो). तस्मात् आमाला क्षमस्वाची कृपया करावी -

कौन्तेय साहेब वाईट वाटून घेऊ नका . . आपल्याला अपेक्षित असे जगात प्रत्येक वेळी घडतेच असे नाही . काही दिवसापूर्वी सामन्यातील एका अग्रलेखाचा मथळा असा होता . '' संघ ,गडकरी .मोदी ह्यांनी नागपुरात चूर्ण .... नी मग फुसकुली . जरा काहीकाळ पाठी गेलो तर महाजन ,मुंडे ,ठाकरे व मातोश्री मध्ये चूर्ण तयार झाले. त्यावर हिंदुत्वाचा वर्ख चढवण्यात आला . ......... पुढचा इतिहास सगळ्यांना ठाऊक आहे . मंदीर प्रकरण मग दंगल व त्यातून मग १३ स्फोट अशी साखळी निर्माण झाली .

हे २०१४ ला लोकांना पटवुन द्यावे लागणार बहुधा.

श्री. कौन्तेय, त्यामुळे तुमचा राग समजण्यासारखा आहे. राग अजिबात नाही. उद्विग्नता जरूर आहे. राग आला असता तर, 'तुम्ही असे का केले?' असा जाब मी विचारला असता. तसे न करता मिपा सदस्यांचे श्रम वाचविण्यासाठी जेंव्हा जेंव्हा तुम्हाला चर्चा अपेक्षित नसते तेंव्हा तेंव्हा तशी सूचना लेखाच्या तळाशी द्यावी असा सल्ला मी दिला आहे. जे झाले ते झाले. निदान पुढच्या वेळी काळजी घ्यावी असेही मी सुचविले आहे. ह्यात तुम्हाला राग कुठे दिसला? त्यावर कडाडून चर्चा मला अभिप्रेतच नव्हती (तात्विक / वैचारिक ?!?!). ह्या तुमच्या, इतक्या उशीराने आलेल्या, विधानाने विरस झाला. 'खोदा पहाड निकला चुहा' अशी भावना झाली. हे समजून घेऊन स्वतःची चुक स्विकारण्याऐवजी मला 'राग आल्याचा' अपप्रचार आपण करता आहात. कृपया असे करू नका.

लेख खूप आवडला. आजचा माझा दिवस वाईट गेला. राहून राहून हेच वाटत राहीलं की - ॐ भद्रं कर्णेभि: शृणुयाम देवा: | भद्रं पश्येमाक्षिभिर्यजत्रा: | स्थिरैरंगैस्तुष्टुवांसस्तनुभि: | व्यशेम देवहितं यदायु: || ओम् शांति: शान्ति: शान्ति: ||. म्हणूनच तो धागा ......

सुंदर स्फुट. ओघवतं झालं आहे लेखन.

आपल्या आत्तापर्यंतच्या आयुष्याच्या मर्यादेत वावरणं सुखाचं असतं. कंफर्ट झोन असतो एक. त्या आखीव चौकटीतून बाहेर पडणं कष्टाचं असेलच असं नाही. पण बऱ्याच वेळा ती कल्पनाच अधिक भीतीदायक असते. मर्ढेकरांच्या भाषेत, नदीवर चांदण्यात डुंबण्यापेक्षा घरातच पाऱ्याच्या पारव्या प्रकाशात तोतऱ्या नळाची धार डोक्यावर घेणं सोपं वाटतं.

कंफर्ट झोनमधून बाहेर पडायचं केवळ या एव्हढया एकच कारणासाठी आम्ही सहा महिन्यांपूर्वी आमची जुनी नोकरी सोडली. कंपनीने आम्हाला साडेचार वर्षांत भरभरुन दिलेलं. आम्हीही कंपनीवर एकनिष्ट पत्नी पतीवर जितकं प्रेम करेल त्यापेक्षा जास्त प्रेम केलेलं. कितीही वाईट दिवस आले तरी आपल्याला गुलाबी प्रेमपत्र मिळणार नाही याची खात्री झालेली. मॅनेजर, त्यांचे मॅनेजर हे बॉस न राहता नऊ - सहाच्या पलिकडे हाक मारता येतील असे मित्र झालेले. पण तरीही कहीतरी खटकायला लागलं. आता जूनी झालेली कात टाकायला हवी याची जाणिव झाली आणि एका नाजूक दिवशी आम्ही सीमोल्लंघन केलं... जाता जाता, तुम्ही प्रियालीतैंच्या सार्‍या लेखांचे दुवे दिले आहेत. पण तिथे तर सार्‍या लक्ष्मणरेखा दिसत आहेत. तैंनी या लक्ष्मणरेखा ओलांडून सीमोल्लंघन केलं असं समजायचं का? ;)

लेख अतिशय आवडला. प्रवासाची मेटाफर जशी एकंदर सर्व गोष्टींना चपखल बसते त्यामधे स्थित्यंतर आलंच. मग त्याला सीमोल्लंघन म्हणा , स्थित्यंतर म्हणा. इंग्रजीतला चपखल वाक्प्रचार आहे "Overstaying one's welcome". तेही लागू आहेच. असो. प्रत्येक सीमोल्लंघनात नव्या वाटा, नवी ठिकाणे आणि नवी क्षितिजे यांची हाक ऐकू येते. जोवर ही वृत्ती आपल्या आत आहे तोवर नव्या गोष्टींना मरण नाही.

नव्याच्या आशेने केलेले सीमोल्लंघन बळ देते. जुन्याला कंटाळून केलेले सीमोल्लंघन दुबळे करते. समस्त मानवजातीला विजयादशमीच्या शुभेच्छा.

संपूर्ण लेखातला आशावाद आणि पॉझिटीव्हीटी आवडली. अल्पकाळासाठी वाईट दिसणारी कृतीही दीर्घकालीन फायद्याची ठरू शकते आणि तसे निर्णय घेण्याची दृष्टी आणि क्षमता असावी. व्यक्तीशः मला कंफर्ट झोनमधून बाहेर येण्याची गरज आहे हे पुन्हा एकदा या स्फुटामधून लक्षात आलं. त्याबद्दल औपचारिक आभार मानत नाही. प्रियालीचेही काही चांगले प्लॅन्स असतील त्यासाठी मनापासून शुभेच्छा.

आवडलं विशेषतः आरामक्षेत्रातुन बाहेर पडण्याचा मार्ग दाखवल्याबद्दल अतिशय धन्यवाद.

अशी नवीन सुरूवात करणं हे सोपं नसतं. आपल्या आत्तापर्यंतच्या आयुष्याच्या मर्यादेत वावरणं सुखाचं असतं. कंफर्ट झोन असतो एक. त्या आखीव चौकटीतून बाहेर पडणं कष्टाचं असेलच असं नाही. पण बऱ्याच वेळा ती कल्पनाच अधिक भीतीदायक असते. हे तर भारीच.

छान लिहीलंय.... आखीव चौकटीतून बाहेर येणं हे आवश्यकच. पण एक चौकट मोडली किंवा सोडली या आनंदात नवीन चौकटीत रमण्याची शक्यताही आहेच. तेव्हा.. थोडक्यात एका चौकटीची जागा दुसर्या चौकटीने घेतली एवढाच फरक होणार असेल तर तो फारसा मौल्यवान म्हणता येणार नाही.... खर्‍या अर्थाने कोणत्याही चौकटीच्या बंधनाचीच गरज भासणार नाही तो दिवस सोन्याचा!!

शुभेच्छा आवडल्या. कंम्फर्ट झोन शत्रू खरा... --समीर

दसर्‍याच्या निमित्ताने लेखात मांडलेले विचार आवडले. नदीवर चांदण्यात डुंबण्यापेक्षा घरातच पाऱ्याच्या पारव्या प्रकाशात तोतऱ्या नळाची धार डोक्यावर घेणं सोपं वाटतं. बहुतेक वेळा हे असंच होत असतं आणि आपण सहज शक्य असलेले बदल नाकारत जातो. आपल्या सुरक्षीत चौकटीबाहेर पाऊल टाकणे म्हणजेच खरे सीमोल्लंघन हे पटले. जाता जाता प्रियालीताईंच्या लेखांचा दुवा का दिला ते कळलं नाही.

विचार प्रकटन खरोखरीच चिंतनीय . कंफर्ट झोन सोडून बाहेर येणं याची नेहमीच गरज असतेच का? मला सीमोल्लंघन जमेल का याचा विचार करते आहे ......

बर्‍याच लोकांचा असा सुध्दा अनुभव असतो कि , त्यांनी कंफर्ट झोन सोडुन बर्‍याच गोष्टी मिळवल्या पण पुर्वीचे समाधान मात्र हरवले

मस्त प्रकटन, राजेश. कंफर्ट झोन बद्दल लिहिलेले पटले. गेले बरेच दिवस याचाच विचार करत होतो. काल सीमोल्लंघन करायचा निर्णय घेतला आहे. दान मनासारखे पडले तर .... विमे

छान लेख. आवडला.

फारच उत्क्रुष्ठ .... आपला गुर्जींना सलाम........... :-)

बर्‍याच लोकांचा असा सुध्दा अनुभव असतो कि , त्यांनी कंफर्ट झोन सोडुन बर्‍याच गोष्टी मिळवल्या पण पुर्वीचे समाधान मात्र हरवले +१ फार किंमत मोजावि लागते.. काहि वेळा घाट्यात येतो माणुस

लेख रुढार्थाने आवडला. त्यातून क्रिप्टिक अर्थ अभिप्रेत असेल तर त्यात रस नाही. क्षमस्व. सुरक्षिततेचे वलय भेदून बाहेर पाऊल टाकणे, सतत नवनवे धोके पत्करत राहाणे यात एक नशा, झिंग असली तरी ते प्रत्येकालाच जमते किंवा जमावे असे नाही. ती एक मानसिकता असते. कानकाप्या गॉफ, जुगारी दायस्तोवस्की, लिंगपिसाट मोपासां हे एका बाजूला आणि मचूळ, कोमट आयुष्ये रेटत राहाणारी जनता दुसर्‍या बाजूला यांत खरे-खोटे, चूक-बरोबर असे ठरवता येणार नाही. सीमोल्लघंनाची गरज असलेल्यांनी ते जरुर करावे. ( दिल्लीत दूरदर्शनवर पुलं फारच रमताहेत असे ध्यानात आल्यावर त्यांना तसा सावधानतेचा इशारा देणार्‍या सुनीताबाई आणि ताबडतोब जेवणाच्या टेबलावर राजिनामा खरडणारे पुलं - हे अस्सल मराठी उदाहरण आहे.) एरवी काहीतरी फक्त जुने झाले आहे म्हणून ते मोडण्याचा अट्टाहास करण्यात अर्थ नाही. पण परत वर म्हटले तसे. काही लोकांना हे जमते, नव्हे आवश्यकच वाटते; काही सरळ रेषेसारखी आयुष्ये जगत असतात. यांतील दोहोंना दुसरा विचित्र आहे असे वाटते.

कित्येकदा इतरेजन जसे उंदीरशर्यतीत उरस्फोड करुन धावत असतात तसे न धावणे आणि आपल्या मनाला जे १००% पटते आहे तीच गोष्ट करणे हे सुद्धा एकप्रकारचे सीमोल्लंघनच म्हणायला हवे. कंफर्ट झोन कधी सुरु होतो? तो सुरु झाला आहे की नाही? हे प्रश्न स्वतःकडे त्रयस्थ नजरेने पाहू शकणार्‍या प्रत्येकाला पडतात किमान पडायला हवेत. नेहेमीच्या दिनक्रमातला उत्साह, न समजणार्‍या कारणाने, भिजलेल्या कागदासारखा लुळा पडत असला तर तुम्ही कंफर्टझोन मधे आहात असे समजायला हरकत नाही. बदलाची भीती ही प्रत्येकाला असते. प्रत्येक बदलात काही मिळवणे आणि काही गमावणे हे सुद्धा असतेच. काहीवेळा परिस्थितीने तुमच्यावर सीमोल्लंघन करण्याची वेळ येते आणि ते खरोखरंच अवघड असते. यात एकतर आगीतून तावून सुलाखून निघालेल्या सोन्यासारखा माणूस झळाळून उठतो किंवा साफ कोलमडून पडतो. करायचे म्हणून सीमोल्लंघन करणे यालाही फारसा अर्थ नाही. जोपर्यंत ती जाणीव तुम्हाला आतूनच अस्वस्थ करत नाही तोपर्यंत असे लादलेले बदल फारसे उपयोगी ठरत नाहीत. -चतुरंग

सीमोल्लंघनाच्या शुभेच्छा

कधी कधी नवीन सुरूवात म्हणजे केवळ कात टाकणं असतं. कधी ते अनोळखी प्रदेशात जाणं असतं. तर कधी ओळखीचा प्रदेश सोडून देणं असतं. कधी नवीन राज्याची घडी बसवणं असतं तर कधी हरवलेलं, जुनं राज्य ताब्यात घेण्यासाठी शस्त्र हातात घेणं असतं. कधी नवीन अक्षरं गिरवणं असतं, तर कधी पूर्वीची पुसून टाकणं असतं. कधी आहे त्याचा विस्तार करणं असतं तर कधी शून्यापासून सुरूवात करावी लागते.

हे वाचुन एक जुना लेख आठवला !

यंग ऍण्ड एनर्जेटिक.. रहायला तर हवं...पण कसं? भारंभार क्रीम चोपडलं,हजारदा केल्या पार्लर्च्या वार्‍या तरी वयाच्या सुरकुत्या कधी ना कधी चेहर्‍यावर चढणारच ना? कितीही घातले ट्रेण्डी कपडे आणि वापरल्या कार्गो पॅण्टस तरी लागतेच ना धाप चार जिने चढल्यावर? ट्रेकिंगसाठी तुडवलेल्या वाटा आता दमचाक करवतातच... प्रश्न करायचं काय?..........करता येईल खरं तर............ तुमच्या मोबाईल मध्ये वर्षानुवर्षे सेव्ह केलेले काही नंबर्स आहेत? काही मेसेजेस? ताबडतोब डिलीट करुन टाका. जे मोबाईलचं तेच डोक्याचं. जुन्या तारखा , जुनी भांडणं , कधी काळी कमी असलेल्या वजनाचे आकडे, कुणाला कोणत्या तारखेला भेटलो ते तपशील काढुन टाका डोक्यातुन हे सारं कोंबलेलं. बघा ..... हलकं वाटेल. नवं काही सेव्ह करायचं तुमच्या मेमरी मध्ये तर स्पेस नको तयार करायला? अपडेट करा तुमची सिस्टिम!!!!! कोणाशी मैत्री आहे तुमची? जे सारखे किरकिर करतात? त्यांना जगण्यात रस वाटत नाही ? सतत उदासवाणी रडगाणी गातात? आपलं काहीच कसं खरं नाही , सगळं जगच कसं वाईट आहे. लोक कसे वाईट्ट आहेत , आपल्या वाईटावर टपले आहेत अशी सतत भुणभुण करतात तुमच्या डोक्याशी? ताबडतोब मैत्री तोडुन टाका त्यांच्याशी. असे उदास जंतु तुमचं आयुष्य कुजवुन टाकतात. त्यापेक्षा भरभरुन आनंदी जगणार्‍याम्च्या सहवासात रहा. आनंदी रहा... आणि हो तुम्ही कोणत्या गटात येता? ते पण एकदा तपासुन पहा. शिकत रहा. मजा येते शिकताना. काय वाट्टेल ते शिका. तुम्हाला येत नसलेली अगदी लहानात लहान गोष्ट शिका, मेंदुवर गंज चढु देउ नका. मेंदुला सतत उद्योग असलेला बरा. तो खुष, आपण खुष. रिकामं डोकं भुताचं घर असतं माहितेय ना? मेंदुला काम दिल की तो रंग भरायला लागतो. तुम्हाला पाणी पुरी खायला आवडते? भेळ? लालचुटुक बरआहा गोळा? बुढ्ढी के बाल खाताना अजुनही मजा येते? मग करा ना ते !!!!! अगदी लहान छोट्यात छोटी गोष्ट करायला आवडत असेल ते मनापासुन करा. मजा येईल. आपण मोठ्ठे झालो , आता अमुक तमुक करणं बरं दिसेल का असा फ़ालतु विछा आजिबात करायचा नाही. मनापासुन हसा. हसत रहा. ज्यांच्याबरोबर राहुन तुम्हाला हसावसं वाटतं त्यांच्याबरोबर रहा. इतरांना हसवा,दिलखुलास हसा. दिवसातुन एकदा तरी.......!!!!!!!! त्रास होतोच ना..! माणसांचा होतो घटनांचा होतो,शब्दांचाही होतो. पण त्रास झाला की सोडुन द्यायचं. उगीच मन कुरतडत बसायचं नाही. ज्याने त्रास दिला तो एकदाच दिलेला असतो; पण ते सतत आठवुन स्वताचा त्रास वाढवायचा,वागवायचा. त्या त्रासाच्या आणि चिडचिडीच्या ओझ्याने आपलं जगणं गुदमरतं. "गेला उडत" असा बेदरकारपणा इथे वापरायला हरकत नाही. काय मनापासून आवडते तुम्हाला? यादी करा आणि जीव लावून ते करा. आवडतो का तुम्हाला हिमेश रेशमिया ? मग लोक काही का म्हणेनात ऐका न त्याची गाणी ! आवडतात का तुम्हाला चित्र काढायला ? मग चित्र काढा. तुम्ही महान चित्रकार नाही होणार. पण चित्र तर काढा ! मनात काही सलतयं का ? डोळ्यात येतय उगाच पाणी ? कसली तरी लागलीय बोचणी? मग बोलून टाका. काढून टाका तो गिल्ट मनातून . मागायची का कोणाची माफ़ी ? आज मागा. छान हलके वाटेल मनात. कसलीही गिल्ट घेउन जगु नका..... कशाला छाळायचं उगीच स्वत:ला ? प्रेमांच्या माणसांशी बोलून किती दिवस झाले? " तुला ती साडी छान दिसते ! ही नको तीच साडी नेस" आसा आग्रह आईला कधी केला होता? बाबांच्या मित्राच्या तब्बेतीची चौकशी कधी केली, आठवतयं? करा. ज्यांच्यावर तुमचे प्रेम आहे त्याना ते जाणवू द्या. "आय लव्ह यु" म्हणणे सोपे असते म्हणून तर पहा. आणि नसेलच म्हणायचे तर द्या हातात हात..... तो ही पुरेसा बोलका आसतो..... तुमचे घर वाट पाहत तुमची, तिथल्या भिंती, पडदे, खिडक्याच नाही तर भांडीकुंडीही तुमच्या साठी आतुर आसतात. घरी परता. घरात रहा. घराचे होटेल झाले माणसांची मुळं तुटतात .... घरट्यातल्या उबेला विसरु नका.... जगण्यातली उर्जा तिथूनच येते......

नेहमीप्रमाणेच सुरेख लिहिलंय. कम्फर्ट झोनमधून बाहेर येणं हीच फार कठीण गोष्ट आहे. जे हे सहज करू शकतात, तेच असामान्यत्वाच्या एक पाऊल आणखी जवळ जातात. प्रियालीला आणि सीमोल्लंघन करू इच्छिणार्‍या सार्‍यानाच माझ्या मनापासून शुभेच्छा! फक्त हे सीमोल्लंघन खरोखरच सीमा ओलांडणारं ठरू दे.

आवडले. जे मनापस्सोन करावेसे वाटते, ते नक्कीच करावे; ह्या अर्थाने "सीमोल्लंघन " असेल तर नक्कीच करावे. पण "आता काहितरी नवीन करून दाखवतो" असा अभिनिवेश किंवा उसने अवसान आणणे हे चौकटित राहून जगण्यापेक्षाही अधिक घातक असते हे जवळच्या व्यक्तिच्या अनुभवातून शिकलोय.

सीमा म्हणजे मर्यादा हा अर्थ लावला तर आपल्या मर्यादांचा आदर करायला सांगणारा हा संदेशही निश्चितच दखल घेण्याजोगा आहे.

लेख खूप आवडला. आजचा माझा दिवस वाईट गेला. राहून राहून हेच वाटत राहीलं की - ॐ भद्रं कर्णेभि: शृणुयाम देवा: | भद्रं पश्येमाक्षिभिर्यजत्रा: | स्थिरैरंगैस्तुष्टुवांसस्तनुभि: | व्यशेम देवहितं यदायु: || ओम् शांति: शान्ति: शान्ति: ||. म्हणूनच तो धागा ......

सुंदर स्फुट. ओघवतं झालं आहे लेखन.

आपल्या आत्तापर्यंतच्या आयुष्याच्या मर्यादेत वावरणं सुखाचं असतं. कंफर्ट झोन असतो एक. त्या आखीव चौकटीतून बाहेर पडणं कष्टाचं असेलच असं नाही. पण बऱ्याच वेळा ती कल्पनाच अधिक भीतीदायक असते. मर्ढेकरांच्या भाषेत, नदीवर चांदण्यात डुंबण्यापेक्षा घरातच पाऱ्याच्या पारव्या प्रकाशात तोतऱ्या नळाची धार डोक्यावर घेणं सोपं वाटतं.

कंफर्ट झोनमधून बाहेर पडायचं केवळ या एव्हढया एकच कारणासाठी आम्ही सहा महिन्यांपूर्वी आमची जुनी नोकरी सोडली. कंपनीने आम्हाला साडेचार वर्षांत भरभरुन दिलेलं. आम्हीही कंपनीवर एकनिष्ट पत्नी पतीवर जितकं प्रेम करेल त्यापेक्षा जास्त प्रेम केलेलं. कितीही वाईट दिवस आले तरी आपल्याला गुलाबी प्रेमपत्र मिळणार नाही याची खात्री झालेली. मॅनेजर, त्यांचे मॅनेजर हे बॉस न राहता नऊ - सहाच्या पलिकडे हाक मारता येतील असे मित्र झालेले. पण तरीही कहीतरी खटकायला लागलं. आता जूनी झालेली कात टाकायला हवी याची जाणिव झाली आणि एका नाजूक दिवशी आम्ही सीमोल्लंघन केलं... जाता जाता, तुम्ही प्रियालीतैंच्या सार्‍या लेखांचे दुवे दिले आहेत. पण तिथे तर सार्‍या लक्ष्मणरेखा दिसत आहेत. तैंनी या लक्ष्मणरेखा ओलांडून सीमोल्लंघन केलं असं समजायचं का? ;)

लेख अतिशय आवडला. प्रवासाची मेटाफर जशी एकंदर सर्व गोष्टींना चपखल बसते त्यामधे स्थित्यंतर आलंच. मग त्याला सीमोल्लंघन म्हणा , स्थित्यंतर म्हणा. इंग्रजीतला चपखल वाक्प्रचार आहे "Overstaying one's welcome". तेही लागू आहेच. असो. प्रत्येक सीमोल्लंघनात नव्या वाटा, नवी ठिकाणे आणि नवी क्षितिजे यांची हाक ऐकू येते. जोवर ही वृत्ती आपल्या आत आहे तोवर नव्या गोष्टींना मरण नाही.

नव्याच्या आशेने केलेले सीमोल्लंघन बळ देते. जुन्याला कंटाळून केलेले सीमोल्लंघन दुबळे करते. समस्त मानवजातीला विजयादशमीच्या शुभेच्छा.

संपूर्ण लेखातला आशावाद आणि पॉझिटीव्हीटी आवडली. अल्पकाळासाठी वाईट दिसणारी कृतीही दीर्घकालीन फायद्याची ठरू शकते आणि तसे निर्णय घेण्याची दृष्टी आणि क्षमता असावी. व्यक्तीशः मला कंफर्ट झोनमधून बाहेर येण्याची गरज आहे हे पुन्हा एकदा या स्फुटामधून लक्षात आलं. त्याबद्दल औपचारिक आभार मानत नाही. प्रियालीचेही काही चांगले प्लॅन्स असतील त्यासाठी मनापासून शुभेच्छा.

आवडलं विशेषतः आरामक्षेत्रातुन बाहेर पडण्याचा मार्ग दाखवल्याबद्दल अतिशय धन्यवाद.

अशी नवीन सुरूवात करणं हे सोपं नसतं. आपल्या आत्तापर्यंतच्या आयुष्याच्या मर्यादेत वावरणं सुखाचं असतं. कंफर्ट झोन असतो एक. त्या आखीव चौकटीतून बाहेर पडणं कष्टाचं असेलच असं नाही. पण बऱ्याच वेळा ती कल्पनाच अधिक भीतीदायक असते. हे तर भारीच.

छान लिहीलंय.... आखीव चौकटीतून बाहेर येणं हे आवश्यकच. पण एक चौकट मोडली किंवा सोडली या आनंदात नवीन चौकटीत रमण्याची शक्यताही आहेच. तेव्हा.. थोडक्यात एका चौकटीची जागा दुसर्या चौकटीने घेतली एवढाच फरक होणार असेल तर तो फारसा मौल्यवान म्हणता येणार नाही.... खर्‍या अर्थाने कोणत्याही चौकटीच्या बंधनाचीच गरज भासणार नाही तो दिवस सोन्याचा!!

शुभेच्छा आवडल्या. कंम्फर्ट झोन शत्रू खरा... --समीर

दसर्‍याच्या निमित्ताने लेखात मांडलेले विचार आवडले. नदीवर चांदण्यात डुंबण्यापेक्षा घरातच पाऱ्याच्या पारव्या प्रकाशात तोतऱ्या नळाची धार डोक्यावर घेणं सोपं वाटतं. बहुतेक वेळा हे असंच होत असतं आणि आपण सहज शक्य असलेले बदल नाकारत जातो. आपल्या सुरक्षीत चौकटीबाहेर पाऊल टाकणे म्हणजेच खरे सीमोल्लंघन हे पटले. जाता जाता प्रियालीताईंच्या लेखांचा दुवा का दिला ते कळलं नाही.

विचार प्रकटन खरोखरीच चिंतनीय . कंफर्ट झोन सोडून बाहेर येणं याची नेहमीच गरज असतेच का? मला सीमोल्लंघन जमेल का याचा विचार करते आहे ......

बर्‍याच लोकांचा असा सुध्दा अनुभव असतो कि , त्यांनी कंफर्ट झोन सोडुन बर्‍याच गोष्टी मिळवल्या पण पुर्वीचे समाधान मात्र हरवले

मस्त प्रकटन, राजेश. कंफर्ट झोन बद्दल लिहिलेले पटले. गेले बरेच दिवस याचाच विचार करत होतो. काल सीमोल्लंघन करायचा निर्णय घेतला आहे. दान मनासारखे पडले तर .... विमे

छान लेख. आवडला.

फारच उत्क्रुष्ठ .... आपला गुर्जींना सलाम........... :-)

बर्‍याच लोकांचा असा सुध्दा अनुभव असतो कि , त्यांनी कंफर्ट झोन सोडुन बर्‍याच गोष्टी मिळवल्या पण पुर्वीचे समाधान मात्र हरवले +१ फार किंमत मोजावि लागते.. काहि वेळा घाट्यात येतो माणुस

लेख रुढार्थाने आवडला. त्यातून क्रिप्टिक अर्थ अभिप्रेत असेल तर त्यात रस नाही. क्षमस्व. सुरक्षिततेचे वलय भेदून बाहेर पाऊल टाकणे, सतत नवनवे धोके पत्करत राहाणे यात एक नशा, झिंग असली तरी ते प्रत्येकालाच जमते किंवा जमावे असे नाही. ती एक मानसिकता असते. कानकाप्या गॉफ, जुगारी दायस्तोवस्की, लिंगपिसाट मोपासां हे एका बाजूला आणि मचूळ, कोमट आयुष्ये रेटत राहाणारी जनता दुसर्‍या बाजूला यांत खरे-खोटे, चूक-बरोबर असे ठरवता येणार नाही. सीमोल्लघंनाची गरज असलेल्यांनी ते जरुर करावे. ( दिल्लीत दूरदर्शनवर पुलं फारच रमताहेत असे ध्यानात आल्यावर त्यांना तसा सावधानतेचा इशारा देणार्‍या सुनीताबाई आणि ताबडतोब जेवणाच्या टेबलावर राजिनामा खरडणारे पुलं - हे अस्सल मराठी उदाहरण आहे.) एरवी काहीतरी फक्त जुने झाले आहे म्हणून ते मोडण्याचा अट्टाहास करण्यात अर्थ नाही. पण परत वर म्हटले तसे. काही लोकांना हे जमते, नव्हे आवश्यकच वाटते; काही सरळ रेषेसारखी आयुष्ये जगत असतात. यांतील दोहोंना दुसरा विचित्र आहे असे वाटते.

कित्येकदा इतरेजन जसे उंदीरशर्यतीत उरस्फोड करुन धावत असतात तसे न धावणे आणि आपल्या मनाला जे १००% पटते आहे तीच गोष्ट करणे हे सुद्धा एकप्रकारचे सीमोल्लंघनच म्हणायला हवे. कंफर्ट झोन कधी सुरु होतो? तो सुरु झाला आहे की नाही? हे प्रश्न स्वतःकडे त्रयस्थ नजरेने पाहू शकणार्‍या प्रत्येकाला पडतात किमान पडायला हवेत. नेहेमीच्या दिनक्रमातला उत्साह, न समजणार्‍या कारणाने, भिजलेल्या कागदासारखा लुळा पडत असला तर तुम्ही कंफर्टझोन मधे आहात असे समजायला हरकत नाही. बदलाची भीती ही प्रत्येकाला असते. प्रत्येक बदलात काही मिळवणे आणि काही गमावणे हे सुद्धा असतेच. काहीवेळा परिस्थितीने तुमच्यावर सीमोल्लंघन करण्याची वेळ येते आणि ते खरोखरंच अवघड असते. यात एकतर आगीतून तावून सुलाखून निघालेल्या सोन्यासारखा माणूस झळाळून उठतो किंवा साफ कोलमडून पडतो. करायचे म्हणून सीमोल्लंघन करणे यालाही फारसा अर्थ नाही. जोपर्यंत ती जाणीव तुम्हाला आतूनच अस्वस्थ करत नाही तोपर्यंत असे लादलेले बदल फारसे उपयोगी ठरत नाहीत. -चतुरंग

सीमोल्लंघनाच्या शुभेच्छा

कधी कधी नवीन सुरूवात म्हणजे केवळ कात टाकणं असतं. कधी ते अनोळखी प्रदेशात जाणं असतं. तर कधी ओळखीचा प्रदेश सोडून देणं असतं. कधी नवीन राज्याची घडी बसवणं असतं तर कधी हरवलेलं, जुनं राज्य ताब्यात घेण्यासाठी शस्त्र हातात घेणं असतं. कधी नवीन अक्षरं गिरवणं असतं, तर कधी पूर्वीची पुसून टाकणं असतं. कधी आहे त्याचा विस्तार करणं असतं तर कधी शून्यापासून सुरूवात करावी लागते.

हे वाचुन एक जुना लेख आठवला !

यंग ऍण्ड एनर्जेटिक.. रहायला तर हवं...पण कसं? भारंभार क्रीम चोपडलं,हजारदा केल्या पार्लर्च्या वार्‍या तरी वयाच्या सुरकुत्या कधी ना कधी चेहर्‍यावर चढणारच ना? कितीही घातले ट्रेण्डी कपडे आणि वापरल्या कार्गो पॅण्टस तरी लागतेच ना धाप चार जिने चढल्यावर? ट्रेकिंगसाठी तुडवलेल्या वाटा आता दमचाक करवतातच... प्रश्न करायचं काय?..........करता येईल खरं तर............ तुमच्या मोबाईल मध्ये वर्षानुवर्षे सेव्ह केलेले काही नंबर्स आहेत? काही मेसेजेस? ताबडतोब डिलीट करुन टाका. जे मोबाईलचं तेच डोक्याचं. जुन्या तारखा , जुनी भांडणं , कधी काळी कमी असलेल्या वजनाचे आकडे, कुणाला कोणत्या तारखेला भेटलो ते तपशील काढुन टाका डोक्यातुन हे सारं कोंबलेलं. बघा ..... हलकं वाटेल. नवं काही सेव्ह करायचं तुमच्या मेमरी मध्ये तर स्पेस नको तयार करायला? अपडेट करा तुमची सिस्टिम!!!!! कोणाशी मैत्री आहे तुमची? जे सारखे किरकिर करतात? त्यांना जगण्यात रस वाटत नाही ? सतत उदासवाणी रडगाणी गातात? आपलं काहीच कसं खरं नाही , सगळं जगच कसं वाईट आहे. लोक कसे वाईट्ट आहेत , आपल्या वाईटावर टपले आहेत अशी सतत भुणभुण करतात तुमच्या डोक्याशी? ताबडतोब मैत्री तोडुन टाका त्यांच्याशी. असे उदास जंतु तुमचं आयुष्य कुजवुन टाकतात. त्यापेक्षा भरभरुन आनंदी जगणार्‍याम्च्या सहवासात रहा. आनंदी रहा... आणि हो तुम्ही कोणत्या गटात येता? ते पण एकदा तपासुन पहा. शिकत रहा. मजा येते शिकताना. काय वाट्टेल ते शिका. तुम्हाला येत नसलेली अगदी लहानात लहान गोष्ट शिका, मेंदुवर गंज चढु देउ नका. मेंदुला सतत उद्योग असलेला बरा. तो खुष, आपण खुष. रिकामं डोकं भुताचं घर असतं माहितेय ना? मेंदुला काम दिल की तो रंग भरायला लागतो. तुम्हाला पाणी पुरी खायला आवडते? भेळ? लालचुटुक बरआहा गोळा? बुढ्ढी के बाल खाताना अजुनही मजा येते? मग करा ना ते !!!!! अगदी लहान छोट्यात छोटी गोष्ट करायला आवडत असेल ते मनापासुन करा. मजा येईल. आपण मोठ्ठे झालो , आता अमुक तमुक करणं बरं दिसेल का असा फ़ालतु विछा आजिबात करायचा नाही. मनापासुन हसा. हसत रहा. ज्यांच्याबरोबर राहुन तुम्हाला हसावसं वाटतं त्यांच्याबरोबर रहा. इतरांना हसवा,दिलखुलास हसा. दिवसातुन एकदा तरी.......!!!!!!!! त्रास होतोच ना..! माणसांचा होतो घटनांचा होतो,शब्दांचाही होतो. पण त्रास झाला की सोडुन द्यायचं. उगीच मन कुरतडत बसायचं नाही. ज्याने त्रास दिला तो एकदाच दिलेला असतो; पण ते सतत आठवुन स्वताचा त्रास वाढवायचा,वागवायचा. त्या त्रासाच्या आणि चिडचिडीच्या ओझ्याने आपलं जगणं गुदमरतं. "गेला उडत" असा बेदरकारपणा इथे वापरायला हरकत नाही. काय मनापासून आवडते तुम्हाला? यादी करा आणि जीव लावून ते करा. आवडतो का तुम्हाला हिमेश रेशमिया ? मग लोक काही का म्हणेनात ऐका न त्याची गाणी ! आवडतात का तुम्हाला चित्र काढायला ? मग चित्र काढा. तुम्ही महान चित्रकार नाही होणार. पण चित्र तर काढा ! मनात काही सलतयं का ? डोळ्यात येतय उगाच पाणी ? कसली तरी लागलीय बोचणी? मग बोलून टाका. काढून टाका तो गिल्ट मनातून . मागायची का कोणाची माफ़ी ? आज मागा. छान हलके वाटेल मनात. कसलीही गिल्ट घेउन जगु नका..... कशाला छाळायचं उगीच स्वत:ला ? प्रेमांच्या माणसांशी बोलून किती दिवस झाले? " तुला ती साडी छान दिसते ! ही नको तीच साडी नेस" आसा आग्रह आईला कधी केला होता? बाबांच्या मित्राच्या तब्बेतीची चौकशी कधी केली, आठवतयं? करा. ज्यांच्यावर तुमचे प्रेम आहे त्याना ते जाणवू द्या. "आय लव्ह यु" म्हणणे सोपे असते म्हणून तर पहा. आणि नसेलच म्हणायचे तर द्या हातात हात..... तो ही पुरेसा बोलका आसतो..... तुमचे घर वाट पाहत तुमची, तिथल्या भिंती, पडदे, खिडक्याच नाही तर भांडीकुंडीही तुमच्या साठी आतुर आसतात. घरी परता. घरात रहा. घराचे होटेल झाले माणसांची मुळं तुटतात .... घरट्यातल्या उबेला विसरु नका.... जगण्यातली उर्जा तिथूनच येते......

नेहमीप्रमाणेच सुरेख लिहिलंय. कम्फर्ट झोनमधून बाहेर येणं हीच फार कठीण गोष्ट आहे. जे हे सहज करू शकतात, तेच असामान्यत्वाच्या एक पाऊल आणखी जवळ जातात. प्रियालीला आणि सीमोल्लंघन करू इच्छिणार्‍या सार्‍यानाच माझ्या मनापासून शुभेच्छा! फक्त हे सीमोल्लंघन खरोखरच सीमा ओलांडणारं ठरू दे.

आवडले. जे मनापस्सोन करावेसे वाटते, ते नक्कीच करावे; ह्या अर्थाने "सीमोल्लंघन " असेल तर नक्कीच करावे. पण "आता काहितरी नवीन करून दाखवतो" असा अभिनिवेश किंवा उसने अवसान आणणे हे चौकटित राहून जगण्यापेक्षाही अधिक घातक असते हे जवळच्या व्यक्तिच्या अनुभवातून शिकलोय.

सीमा म्हणजे मर्यादा हा अर्थ लावला तर आपल्या मर्यादांचा आदर करायला सांगणारा हा संदेशही निश्चितच दखल घेण्याजोगा आहे.

त्यात काही नव्या संपादकांची नावे दिसली.

'काही' हे ''दोन' असे वाचावे.

गणपा हे मला सदस्य म्हणून त्यांच्या अप्रतिम पाककृतींबद्दल माहीत आहेत.

'पाककृतींबद्दल' हे 'पाककृतींमुळे' असे वाचावे.

या दोन्ही सदस्यांवर संपादनाची नव्या जबाबदारीचे ओझे ...

'संपादनाची' हे 'संपादनाच्या' असे वाचावे.

सात पैकी दोघांचेच अभिनंदन का? खरंतर सगळ्यांचेच अभिनंदन करायला हवे. नवे संपादक असोत किंवा जुने असोत, स्वतःचे व्याप सांभाळून इथे जातीने लक्ष घालणे आणि कचरा साफ करणे जबाबदारीचेच काम आहे. तेव्हा ह्या कामासाठी सगळ्यांना शुभेच्छा!

नव्या संपादकांचे अभिनंदन. हा धागा आणि वरील एराटा टाकल्याबद्दल क्रेमर ह्यांचे अभिनंदन करावे तेवढे थोडेच.

सर्व संपादक व सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन.

क्रेमर, धन्यवाद! आणि इतर सर्वांनाही धन्यवाद!

धन्यवाद मंडळी. सर्वांकडुन सहकार्याची अपेक्षा करतोय. :)

सर्वांच्चच, आणि माझ्या खोड्या संभाळून घ्या ही विनंती सूध्दा... ;)

संपादक मंडाळातील सर्व सदस्यांचे अभिनंदन ! :) गणपाशेठ आणि पैसा ताईचे विशेष अभिनंदन ! :)

सवयीने नीलकांतचा धागा म्हणजे माझ्यावरच कारवाई की काय या भितीने तो धागा आधी उघडला आणि प्रतिसाद देऊन बसलो! तरी पुनश्चः, नविन संपादक आणि सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन. गाठीभेटी होतच राहतील.. हॅ हॅ हॅ. ;-) आणि हो, निवृत्त झालेल्या अन माणसात आलेल्या माजी संपादकांचेपण अभिनंदन. ;-) क्रेमर यांनी अभिनंदन कराव्यास पीठ दिल्याने त्यांचे आभार. ;-)

नविन संपादकांचे मनापासुन अभिनंदन... सभासद आणि संपादक अशी दुहिरी भुमिका येथे संभाळण्यासाठी मनापासुन शुभेच्छा .. जाता जाता.. जुन्या संपादकांचे ही आभार

अरे वा!! आजच कळलं. गणपा भाऊ व पैसा या दोघांचेही अभिनंदन!! योग्य निवड. अवांतरः गणपा भाऊ संपादनाच्या नादात पाकृ बंद पडू नयेत हीच इच्छा! ;-)

सगळ्या नविन संपादकांचे अभिनंदन. दोन नावं समजली बाकीचे कोण आहेत तेसुद्धा (शोधुन)इथेच लिहा.

मिसळपाववरील सर्वांचे अभिनंदन आणि सर्वांना शुभेच्छा.

आतातरी जबाबदारीतून मुक्त झालेल्या संपादकांनी उत्तमोत्तम लेख लिहायला परत सुरु करावे.

नवीन संपादकांचे अभिनंदन

अभिनंदन गणपा आणी पैसाताय :)

सर्व संपादक व सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन.

दुव्यावरील यादी ही संपूर्ण संपादकमंडळाची आहे काय? (म्हणजे जुनी यादी रद्द आणि दुव्यावरील यादी ही पूर्ण मानायची, की जुन्या यादीला ही नवीन यादी पुरवणी म्हणून मानायची?)

चला बरं झालं आता आपल्या वह्या तपासणारे नविन मॉनिटर आले, बरं झालं . सगळ्यांचं अभिनंदन.

गणपा शेठ आणि पैसा ताई तुम्हा दोघांच हार्दिक अभिनंदन !!!

नूतन संपादकांचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन!

संपादक मंडळीं व सल्लागार लोकांचे अभिनंदन!!

नूतन संपादकांचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन!

नवीन संपादकांचे अभिनंदन !!

हॅ हॅ हॅ मला कोणी 'संपादक होणार का?' म्हणून विचारले तर आपण तर नकार देणार बाबा. संपादक झालो तर लिखाण कोण करणार? उगाच त्या तेंडल्यासारखे व्हायचे- कॅप्टन झाल्यावर प्रेशर अन परफॉरमन्स डाऊन. सर्व विजेत्यांचे अभिनंदन.

घराणेशाही झिदांबाद(आता मजकुरापेक्षा संपादकीयच जास्त(यव्हढे कह्याले लागते हो संपादक)आमचे नीळकंठ सगल्याहींले पुरुन उरले अन नीलकांत थकले

नूतन संपादक मंडळाचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन ! जल्ला मना जुन्या मंडलात कोन मंडली हुती आनि ह्या नव्या मंडलात कोन मंडली हायत, आनी ती कशी हायत ह्ये कायव म्हाईत नाय ! मी कोनालाच वलखत नाय. .............. कोनाच्या बाजुन कोन लिवित हुतं न कोन कोनाच्या ईरुध लिवित हुतं मना काय बी कललं नाय. कोन कुटच्या गुरुपात हाय ते मना कधीच कललं नाय. आनि मना कदी ते समजुन घ्याव आस पन वाटलं नाय. जे वाचावंसं वाटलं (मंग ते कोनीपन लिवलेलं आसुंदे) ते मी वाचलं न ते माज्या भेजात शिरलं, मना आवाडलं तेच्यावर मी पर्तिसाद लिवला. जे नाय आवाडलं तेला "जल्ला ह्याचा म्होरां, करपाटलां कालीज !" असा मनातल्या मनात बोलुन पर्तिसाद न देता पुढंच्या वाटंला लागले......हाय काय नाय काय ?

सर्व नवे जुने आणि निवृत्त संपादक, नवीन सल्लागार मंडळ आणि तांत्रिक मंडळ यांचे अभिनंदन, शुभेच्छा आणि आभार :-)

नविन संपादक मंडळाचे मनापासून अभिनंदन! सल्लागार मंडळाचेही अभिनंदन. आणि सर्व संपादक आणि सल्लागार यांना शुभेच्छा! मिपा सदस्य म्हणून नेहमीच सहकार्य करत राहीन. :)

गणपा शेठ आणि पैसा ताई तुम्हा दोघांच हार्दिक अभिनंदन !!!

व्यक्ती महत्वाचा नाही ,पद महत्वाचे पदाचा मान हा राखल्या गेला पाहिजे हे माझे पूर्वीपासून मत होते . नवीन संपादक मंडळाचे अभिनंदन . एक मिपाकर म्हणून माझ्याकडून तुम्हाला नेहमीच सहकार्य मिळेल. संपादक हा आपल्यासारखाच एक मिपाकर असून त्याच्या दैनंदिन जीवनातील ताणताणाव व नेहमीच्या रहाटगाड्यातून तो ही विनामूल्य सेवा मराठीच्या आणी मराठी माणसाच्या प्रेमाखातर करत आहे ह्याची मला पूर्ण पणे जाणीव आहे .म्हणूनच आजी व माजी संपादक मंडळाचे निर्णय पाळण्यात मी कोणतीही कसूर कधी ठेवली नाही व भविष्यात ठेवणार नाही .

त्यात काही नव्या संपादकांची नावे दिसली.

'काही' हे ''दोन' असे वाचावे.

गणपा हे मला सदस्य म्हणून त्यांच्या अप्रतिम पाककृतींबद्दल माहीत आहेत.

'पाककृतींबद्दल' हे 'पाककृतींमुळे' असे वाचावे.

या दोन्ही सदस्यांवर संपादनाची नव्या जबाबदारीचे ओझे ...

'संपादनाची' हे 'संपादनाच्या' असे वाचावे.

सात पैकी दोघांचेच अभिनंदन का? खरंतर सगळ्यांचेच अभिनंदन करायला हवे. नवे संपादक असोत किंवा जुने असोत, स्वतःचे व्याप सांभाळून इथे जातीने लक्ष घालणे आणि कचरा साफ करणे जबाबदारीचेच काम आहे. तेव्हा ह्या कामासाठी सगळ्यांना शुभेच्छा!

नव्या संपादकांचे अभिनंदन. हा धागा आणि वरील एराटा टाकल्याबद्दल क्रेमर ह्यांचे अभिनंदन करावे तेवढे थोडेच.

सर्व संपादक व सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन.

क्रेमर, धन्यवाद! आणि इतर सर्वांनाही धन्यवाद!

धन्यवाद मंडळी. सर्वांकडुन सहकार्याची अपेक्षा करतोय. :)

सर्वांच्चच, आणि माझ्या खोड्या संभाळून घ्या ही विनंती सूध्दा... ;)

संपादक मंडाळातील सर्व सदस्यांचे अभिनंदन ! :) गणपाशेठ आणि पैसा ताईचे विशेष अभिनंदन ! :)

सवयीने नीलकांतचा धागा म्हणजे माझ्यावरच कारवाई की काय या भितीने तो धागा आधी उघडला आणि प्रतिसाद देऊन बसलो! तरी पुनश्चः, नविन संपादक आणि सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन. गाठीभेटी होतच राहतील.. हॅ हॅ हॅ. ;-) आणि हो, निवृत्त झालेल्या अन माणसात आलेल्या माजी संपादकांचेपण अभिनंदन. ;-) क्रेमर यांनी अभिनंदन कराव्यास पीठ दिल्याने त्यांचे आभार. ;-)

नविन संपादकांचे मनापासुन अभिनंदन... सभासद आणि संपादक अशी दुहिरी भुमिका येथे संभाळण्यासाठी मनापासुन शुभेच्छा .. जाता जाता.. जुन्या संपादकांचे ही आभार

अरे वा!! आजच कळलं. गणपा भाऊ व पैसा या दोघांचेही अभिनंदन!! योग्य निवड. अवांतरः गणपा भाऊ संपादनाच्या नादात पाकृ बंद पडू नयेत हीच इच्छा! ;-)

सगळ्या नविन संपादकांचे अभिनंदन. दोन नावं समजली बाकीचे कोण आहेत तेसुद्धा (शोधुन)इथेच लिहा.

मिसळपाववरील सर्वांचे अभिनंदन आणि सर्वांना शुभेच्छा.

आतातरी जबाबदारीतून मुक्त झालेल्या संपादकांनी उत्तमोत्तम लेख लिहायला परत सुरु करावे.

नवीन संपादकांचे अभिनंदन

अभिनंदन गणपा आणी पैसाताय :)

सर्व संपादक व सल्लागार मंडळाचे अभिनंदन.

दुव्यावरील यादी ही संपूर्ण संपादकमंडळाची आहे काय? (म्हणजे जुनी यादी रद्द आणि दुव्यावरील यादी ही पूर्ण मानायची, की जुन्या यादीला ही नवीन यादी पुरवणी म्हणून मानायची?)

चला बरं झालं आता आपल्या वह्या तपासणारे नविन मॉनिटर आले, बरं झालं . सगळ्यांचं अभिनंदन.

गणपा शेठ आणि पैसा ताई तुम्हा दोघांच हार्दिक अभिनंदन !!!

नूतन संपादकांचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन!

संपादक मंडळीं व सल्लागार लोकांचे अभिनंदन!!

नूतन संपादकांचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन!

नवीन संपादकांचे अभिनंदन !!

हॅ हॅ हॅ मला कोणी 'संपादक होणार का?' म्हणून विचारले तर आपण तर नकार देणार बाबा. संपादक झालो तर लिखाण कोण करणार? उगाच त्या तेंडल्यासारखे व्हायचे- कॅप्टन झाल्यावर प्रेशर अन परफॉरमन्स डाऊन. सर्व विजेत्यांचे अभिनंदन.

घराणेशाही झिदांबाद(आता मजकुरापेक्षा संपादकीयच जास्त(यव्हढे कह्याले लागते हो संपादक)आमचे नीळकंठ सगल्याहींले पुरुन उरले अन नीलकांत थकले

नूतन संपादक मंडळाचे आणि सल्लागार मंडळाचे हार्दिक अभिनंदन ! जल्ला मना जुन्या मंडलात कोन मंडली हुती आनि ह्या नव्या मंडलात कोन मंडली हायत, आनी ती कशी हायत ह्ये कायव म्हाईत नाय ! मी कोनालाच वलखत नाय. .............. कोनाच्या बाजुन कोन लिवित हुतं न कोन कोनाच्या ईरुध लिवित हुतं मना काय बी कललं नाय. कोन कुटच्या गुरुपात हाय ते मना कधीच कललं नाय. आनि मना कदी ते समजुन घ्याव आस पन वाटलं नाय. जे वाचावंसं वाटलं (मंग ते कोनीपन लिवलेलं आसुंदे) ते मी वाचलं न ते माज्या भेजात शिरलं, मना आवाडलं तेच्यावर मी पर्तिसाद लिवला. जे नाय आवाडलं तेला "जल्ला ह्याचा म्होरां, करपाटलां कालीज !" असा मनातल्या मनात बोलुन पर्तिसाद न देता पुढंच्या वाटंला लागले......हाय काय नाय काय ?

सर्व नवे जुने आणि निवृत्त संपादक, नवीन सल्लागार मंडळ आणि तांत्रिक मंडळ यांचे अभिनंदन, शुभेच्छा आणि आभार :-)

नविन संपादक मंडळाचे मनापासून अभिनंदन! सल्लागार मंडळाचेही अभिनंदन. आणि सर्व संपादक आणि सल्लागार यांना शुभेच्छा! मिपा सदस्य म्हणून नेहमीच सहकार्य करत राहीन. :)

गणपा शेठ आणि पैसा ताई तुम्हा दोघांच हार्दिक अभिनंदन !!!

व्यक्ती महत्वाचा नाही ,पद महत्वाचे पदाचा मान हा राखल्या गेला पाहिजे हे माझे पूर्वीपासून मत होते . नवीन संपादक मंडळाचे अभिनंदन . एक मिपाकर म्हणून माझ्याकडून तुम्हाला नेहमीच सहकार्य मिळेल. संपादक हा आपल्यासारखाच एक मिपाकर असून त्याच्या दैनंदिन जीवनातील ताणताणाव व नेहमीच्या रहाटगाड्यातून तो ही विनामूल्य सेवा मराठीच्या आणी मराठी माणसाच्या प्रेमाखातर करत आहे ह्याची मला पूर्ण पणे जाणीव आहे .म्हणूनच आजी व माजी संपादक मंडळाचे निर्णय पाळण्यात मी कोणतीही कसूर कधी ठेवली नाही व भविष्यात ठेवणार नाही .

:)

आज पहिली माळ : ॐ नमो दैव्ये महादैव्ये शिवाय सततं नम:। नम: प्रकृत्यै भद्राये नियता: प्रणता स्म ताम॥ सर्वाना नवरात्रीच्या शुभेछा आपला चिपळूणकर

जयंती मंगलाकाली भद्रकाली कपालिनी। दुर्गा क्षमा शिवा धात्री:स्वाहा स्वधा नमोस्तुते॥

. अर्धवटराव

नगरी प्रवेशले पंडुनंदन| तो देखिले दुर्गास्थान|धर्मराजा करी स्तवन|जगदंबेचे तेधवा||१|| जय जय दुर्गे भुवनेश्वरी|यशोदागर्भसंभवकुमारी|इन्दिरारमणसहोदरी|नारायणी चंडीके अंबीके||२|| जय जय जगदंबे भवानी|मूळप्रकृती प्रणवरुपिणी|ब्रह्मानंदपददायिनी|चिद्विलासिनी जगदंबे||३|| जय जय धराधरकुमारी|सौभाग्यगंगे त्रिपुरसुंदरी|हेरंबजननी अंतरी|प्रवेशी तू अमुचिया||४|| भक्तहृदयारविंद्रभ्रमरी| तुझिया कृपावलोकने निर्धारी|अतिमूढ तो निगमार्थ करी|काव्यरचना अद्भुत||५|| तुझिया आपंगते करून्|जन्मांधासी येती नयन्|पांगुळ धावे पवनाहून|करी गमन त्वरेने||६|| जन्माधाराभ्य जो मुका|होय वाचस्पतीसम बोलका|तू स्वानंदसरोवरमराळिका|होसी भाविका सुप्रसन्न||७|| ब्रम्हानंदे आदि जननी|तव कृपेची नौका करुनी|दुस्तर भवसिंधु लंघोनी|निवृत्ती तटा नेईजे||८|| जय जय आदि कुमारीके|जय जय मूळपीठनायिके|सकल सौभाग्यदायिके|जगदंबिके मूळप्रकृती||९|| जय जय भर्गप्रियभवानी|भवनाशके भक्तवरदायिनी|समुद्रकारके हिमनगनंदिनी|त्रिपुरसुंदरी महामाये||१०|| जय आनंदकासारमराळिके|पद्मनयन दुरितकानन पावके|त्रिविध ताप भवमोचके|सर्व व्यापके मृडानी||११|| शिवमानस कनक लतिके|जय चातुर्य चंपक कलिके|शुंभनिशुंभ दैत्यांतके|निजजनपालके अपर्णे||१२|| तव मुखकमल शोभा देखोनी|इंदुबिंब गेले गळोनी|ब्रम्हादिके बाळे तान्ही|स्वानंदसदनी नीजवीसी||१३|| जीव शीव दोन्ही बालके|अंबे तुवा नीर्मीली कौतुके|जीव तुझे स्वरुप नोळखे|म्हणोनी पडला आवर्ती||१४|| शीव तुझे स्मरणी सावचित्त|म्हणोनी अंबे तो नित्यमुक्त|स्वनंदपद हातासी येत्|कृपे तुझ्या जननीये||१५|| मेळवुनी पंचभूतांचा मेळ्|तुवा रचिला ब्रह्माडगोळ|इच्छा परतता तत्काळ|क्षणात निर्मूळ करीसी तू||१६|| अनंतबालसूर्य श्रेणी|तव प्रभेमाजी गेल्या विरोनी|सकल सौभाग्य शुभकल्याणी|रमा रमणे वरप्रदे||१७|| शंबरारि रिपुवल्लभे|त्रैलोक्यनगरारंभस्तंभे|आदिमाये आदिप्रभे|सकळारंभे मूळप्रकृती||१८|| जय जय करुणामृतसरीते|निजभक्तपालके गुणभरीते|अनंत ब्रह्मांडपालके कृपावंते|आदिमाये अपर्णे||१९|| सच्चिदानंद प्रणवरुपिणी|चराचरजीव सकलव्यापिणी|सर्गस्थित्यंतकारिणी|भवमोचनी महामाये||२०|| ऐकोनी धर्मराजाचे स्तवन्|दुर्गादेवी झाली प्रसन्न|म्हणे तव शत्रू संहारून्|रीज्यी स्थापीन धर्मा तू ते||२१|| तुम्ही वास करावा येथे|प्रकटो नेदी जनाते|शत्रू क्षय पावती तुमचे हाते|सुख अद्भुत तुम्हा होय||२२|| तुवा जे केले स्तोत्रपठण्|हे जो करील पठण श्रवण||त्यासी सर्वदा रक्षीन्|अंतर्बाह्य निजांगे||२३||

:)

आज पहिली माळ : ॐ नमो दैव्ये महादैव्ये शिवाय सततं नम:। नम: प्रकृत्यै भद्राये नियता: प्रणता स्म ताम॥ सर्वाना नवरात्रीच्या शुभेछा आपला चिपळूणकर

जयंती मंगलाकाली भद्रकाली कपालिनी। दुर्गा क्षमा शिवा धात्री:स्वाहा स्वधा नमोस्तुते॥

. अर्धवटराव

नगरी प्रवेशले पंडुनंदन| तो देखिले दुर्गास्थान|धर्मराजा करी स्तवन|जगदंबेचे तेधवा||१|| जय जय दुर्गे भुवनेश्वरी|यशोदागर्भसंभवकुमारी|इन्दिरारमणसहोदरी|नारायणी चंडीके अंबीके||२|| जय जय जगदंबे भवानी|मूळप्रकृती प्रणवरुपिणी|ब्रह्मानंदपददायिनी|चिद्विलासिनी जगदंबे||३|| जय जय धराधरकुमारी|सौभाग्यगंगे त्रिपुरसुंदरी|हेरंबजननी अंतरी|प्रवेशी तू अमुचिया||४|| भक्तहृदयारविंद्रभ्रमरी| तुझिया कृपावलोकने निर्धारी|अतिमूढ तो निगमार्थ करी|काव्यरचना अद्भुत||५|| तुझिया आपंगते करून्|जन्मांधासी येती नयन्|पांगुळ धावे पवनाहून|करी गमन त्वरेने||६|| जन्माधाराभ्य जो मुका|होय वाचस्पतीसम बोलका|तू स्वानंदसरोवरमराळिका|होसी भाविका सुप्रसन्न||७|| ब्रम्हानंदे आदि जननी|तव कृपेची नौका करुनी|दुस्तर भवसिंधु लंघोनी|निवृत्ती तटा नेईजे||८|| जय जय आदि कुमारीके|जय जय मूळपीठनायिके|सकल सौभाग्यदायिके|जगदंबिके मूळप्रकृती||९|| जय जय भर्गप्रियभवानी|भवनाशके भक्तवरदायिनी|समुद्रकारके हिमनगनंदिनी|त्रिपुरसुंदरी महामाये||१०|| जय आनंदकासारमराळिके|पद्मनयन दुरितकानन पावके|त्रिविध ताप भवमोचके|सर्व व्यापके मृडानी||११|| शिवमानस कनक लतिके|जय चातुर्य चंपक कलिके|शुंभनिशुंभ दैत्यांतके|निजजनपालके अपर्णे||१२|| तव मुखकमल शोभा देखोनी|इंदुबिंब गेले गळोनी|ब्रम्हादिके बाळे तान्ही|स्वानंदसदनी नीजवीसी||१३|| जीव शीव दोन्ही बालके|अंबे तुवा नीर्मीली कौतुके|जीव तुझे स्वरुप नोळखे|म्हणोनी पडला आवर्ती||१४|| शीव तुझे स्मरणी सावचित्त|म्हणोनी अंबे तो नित्यमुक्त|स्वनंदपद हातासी येत्|कृपे तुझ्या जननीये||१५|| मेळवुनी पंचभूतांचा मेळ्|तुवा रचिला ब्रह्माडगोळ|इच्छा परतता तत्काळ|क्षणात निर्मूळ करीसी तू||१६|| अनंतबालसूर्य श्रेणी|तव प्रभेमाजी गेल्या विरोनी|सकल सौभाग्य शुभकल्याणी|रमा रमणे वरप्रदे||१७|| शंबरारि रिपुवल्लभे|त्रैलोक्यनगरारंभस्तंभे|आदिमाये आदिप्रभे|सकळारंभे मूळप्रकृती||१८|| जय जय करुणामृतसरीते|निजभक्तपालके गुणभरीते|अनंत ब्रह्मांडपालके कृपावंते|आदिमाये अपर्णे||१९|| सच्चिदानंद प्रणवरुपिणी|चराचरजीव सकलव्यापिणी|सर्गस्थित्यंतकारिणी|भवमोचनी महामाये||२०|| ऐकोनी धर्मराजाचे स्तवन्|दुर्गादेवी झाली प्रसन्न|म्हणे तव शत्रू संहारून्|रीज्यी स्थापीन धर्मा तू ते||२१|| तुम्ही वास करावा येथे|प्रकटो नेदी जनाते|शत्रू क्षय पावती तुमचे हाते|सुख अद्भुत तुम्हा होय||२२|| तुवा जे केले स्तोत्रपठण्|हे जो करील पठण श्रवण||त्यासी सर्वदा रक्षीन्|अंतर्बाह्य निजांगे||२३||

हा हा हा... बाणखेले साहेब, एवढं खोलात उतरून लिहलयं म्हणजे या गंडणार्‍यापैकीच एक तुम्ही सुध्दा आहात असं मानायचं का आम्ही.! ;)

नाहि हो शिंदे सरकार, बुडति हे जन देखवेना डोळा, आपल्या सायबर क्याफे मधे असे खुप जन येतात, त्यांचि परिस्थिती नसते तरि कर्ज वगैरे काढुन उद्योग करतात. सगळे त्यांचेच अनुभव आहेत. कालच एक जन आला होता मोबाईल टा॓वर साठी ७००० रु भरले होते.महानुभाव पन्थिय साधु होता. खुप दिवसां पासुन पहातोय आज अगदिच राहवले नाहि म्हनुन हा पत्र प्रपंच.

चांगले लिहिता. लिहित जा. बाकी मिसळपाववर लिहिलेत ते बरे केलेत असे निरीक्षण नोंदवतो.... ;)

धनबक्षिसाचे जे ईमेल किंवा एसेमेस कांड आजच्या जगात होतात ते होत राहतात कारण कुणीनाकुणीतरी बकरा त्यांना बळी पडत राहतोच. आमच्या कॉलनीत एका बँकेत काम करणारी एक काकू ह्या प्रलोभनाला बळी पडली. तिला युरोप टूर फ्री च एसेमेस आला होता. त्यासाठी तिनं विझा बनवण्यासाठी त्या निनावी एजण्टला दहा हजार रूपये भरले. कमालीची गोष्ट म्हणजे त्या एजण्टने कुठलीही कागदपत्र ... अगदी पासपोर्ट सुद्धा तिच्याकडून मागितला नाही. आता इतकी सुशिक्षित माणसं बावळटपणा करू शकतात तर अशिक्षित बावळटांची काय कहाणी कथन करावी?

मस्त लिहिलयं विनोदराव. अवांतरः लेण्याद्रीजवळील पाताळेश्वराचा सचित्र वृत्तांत टाका की राव एकदा. यावेळी ते मंदिर बघायचं राहूनच गेलं.

विनोद्जी छान लिहिले आहे तुम्ही आणि खरेही आहे ते. अहो माझा स्वतःचा अनुभव सांगते. कॉलेजेचे विद्यार्थी पण काही कमी नाही माझे आजोबा खूप आजारी होते त्यांना भेटायला मी गावी गेले आणि आक्षार्षां दिवसभर त्या मुलांनी फोन करून हैराण केले. दर १५ - २० मिनिटाने वेगवेगळ्या नंबर वरून फोन करून राकेश आहे का ?असे विचारायचे आणि मी रोंग नंबर सांगायचे (इथे मला नाव आठवत नाही म्हणून मी राकेश नाव वापरले आहे). असे करत करत संध्याकाळचे सहा वाजले आणि आता मात्र हद्द झली असे म्हणून मी त्या आलेल्या फोनवर भडकले यावेळी एक मुलगी होती तिने मला सोरी म्हणायला फोन केला होता तेव्हा तिने मला सांगितले कि आम्ही रोज काही नंबर जमाकारतो आणि त्यातून लकी नंबर काढतो व दिवसभर त्या व्यक्तीला फोन करून टाईम पास करतो. हे ऐकल्यावर तर माझे चांगलेच सटकले ती तिला चांगलेच झापले आणि समजून सांगितले कि आज मी दवाखान्यात होते माझ्यावरचा प्रसंग काय होता याची कल्पना आहे का तुला? आणि तुम्ही तिकडे मजा करत होते. (मांजराच खेळ होतो उंदराचा मात्र जीव जातो अशी गम्मत ) मग बरेच बोलणे झाल्यावर तिने मला प्रोमिस केले आता पुन्हा ते असे नाही करणार... तसे बघायला गेलेतर जाश्या नाण्याला दोन बाजू असतात तसेच प्रत्येक गोष्टीला दोन बाजू असतात चांगली बाजू कुठली ते आपण बघायचे असते. असेच या फोनचे पण आहे याच चांगल्यात चांगला उपयोग किवा सदुपयोग असा करायचं हे आपल्यावर असेते .

जाम भारी वाटलं वाचुन, पुर्वी एकदा एका अशा लफड्यात पडलो होतो आणि जवळपास रु.१४०० घालवुन बसलो आहे. आणि त्यानंतर ते सागाचे झाडे लावणॅ, पण ह्या सगळ्या फसवणूकी लग्नापुर्वीच्या आहेत, त्यानंतर जी काय अक्कल आली की ज्याचं नाव ते, आता असे फोन आले की मी सऱळ सांगतो, ' मला जरा मोठ्या चेकवर सह्या करायच्या आहेत माझ्या सेक्रेटरीशी बोला' अन फोन बायकोला देतो..

बाप रे!!

असे बरेच लॉटरीवाले समस हल्ली जवळपास रोज येतात. ! डिलीट करुन करुन वैताग आला आहे. :( फालतु फोन देखील येतात.एकदम वैतागवाडी आहे हा सर्व प्रकार. डु नॉट डिस्टर्बच्या यादीत नाव नोंदवुन देखील परिस्थीतीत काही फरक पडलेला नाय.समस बद्धल आधी तक्रार करायचो...मग समस कोणत्या नंबर वरुन आलाय,समस मधे काय लिवलय इं चौकश्या झाल्या की तक्रार नोंदवुन घेतली जाते,पण समस येणे काही बंद झाले नाहीये. :( कारण दर वेळी वेगवेगळ्या नंबर वरुन समस पाठवले जातात. सध्या तरी समस डिलीटवण्या पलिकडे काहीच पर्याय नाही. :(

असले एसेमेस खूप येतात..आपण तर बुवा तात्काळ उडवतो..पण फोनही येतात, मी एकाला---तूला माझा 'फायदा' करून द्यायचाय ना?...मग हे पहिले पैसे पण तूच मला आणून दे..मग मी ते तूला पाहिजे तिथे भरतो...असा उलट बाण मारला होता... त्या कोल्ह्यानी तात्काळ फोन कट केला.... वस्तुतः आंम्ही तुमचं 'कल्याण' करायला आलोय...(आणी नंतर तुमची डोंबीवली करणार आहोत...)...अशी वाक्य कुणीही उच्चारली तरी समजावं ''धोका'' आहे...कारण एम.एल.एम... हे ही असलच आधुनिक बुवाबाजीचं जाळं आहे,,,इथलीही भाषा,साधनं,शैली..हे सर्व काही फसव,मधुर,शीघ्र परिणाम कारक स्वरुपाचं असतं... त्यांनाही हेच उत्तर द्याव--माझे पहिले सगळे पैसे तुंम्ही गुंतवा... लगेच ती गिधाड पुढच्या फांदीवर नव भक्ष शोधायला जातात... अवांतर- एम.एल.एम.ची आंतरीक उद-घोषणा ---आमचे येथे स्वतःच स्वतःला फुकटात फसवुन मिळेल..... ;-)

छान लिहीलंय. चेतन सुभाष गुगळे यांचे यावर मत आणि अनुभव ऐकायला उत्सुक आहे.

कोणी कोणतीही गोष्ट आपल्याला फुकट का देतयं? पैसे कधी कोणी फुकट देतं का? जरा विचार करावा...बाकी अनोळखी समस वर विश्वास अज्जिबात ठेउ नये...कंपनी मुलाखतीसाठी समस पाठवते का, पैसे मागते का? लोकं पण कशावरही विश्वास ठेवतात.

या संदर्भात बातमी आली आहे... त्यामुळे काही फरक पडेल असे वाटते....

हा हा हा... बाणखेले साहेब, एवढं खोलात उतरून लिहलयं म्हणजे या गंडणार्‍यापैकीच एक तुम्ही सुध्दा आहात असं मानायचं का आम्ही.! ;)

नाहि हो शिंदे सरकार, बुडति हे जन देखवेना डोळा, आपल्या सायबर क्याफे मधे असे खुप जन येतात, त्यांचि परिस्थिती नसते तरि कर्ज वगैरे काढुन उद्योग करतात. सगळे त्यांचेच अनुभव आहेत. कालच एक जन आला होता मोबाईल टा॓वर साठी ७००० रु भरले होते.महानुभाव पन्थिय साधु होता. खुप दिवसां पासुन पहातोय आज अगदिच राहवले नाहि म्हनुन हा पत्र प्रपंच.

चांगले लिहिता. लिहित जा. बाकी मिसळपाववर लिहिलेत ते बरे केलेत असे निरीक्षण नोंदवतो.... ;)

धनबक्षिसाचे जे ईमेल किंवा एसेमेस कांड आजच्या जगात होतात ते होत राहतात कारण कुणीनाकुणीतरी बकरा त्यांना बळी पडत राहतोच. आमच्या कॉलनीत एका बँकेत काम करणारी एक काकू ह्या प्रलोभनाला बळी पडली. तिला युरोप टूर फ्री च एसेमेस आला होता. त्यासाठी तिनं विझा बनवण्यासाठी त्या निनावी एजण्टला दहा हजार रूपये भरले. कमालीची गोष्ट म्हणजे त्या एजण्टने कुठलीही कागदपत्र ... अगदी पासपोर्ट सुद्धा तिच्याकडून मागितला नाही. आता इतकी सुशिक्षित माणसं बावळटपणा करू शकतात तर अशिक्षित बावळटांची काय कहाणी कथन करावी?

मस्त लिहिलयं विनोदराव. अवांतरः लेण्याद्रीजवळील पाताळेश्वराचा सचित्र वृत्तांत टाका की राव एकदा. यावेळी ते मंदिर बघायचं राहूनच गेलं.

विनोद्जी छान लिहिले आहे तुम्ही आणि खरेही आहे ते. अहो माझा स्वतःचा अनुभव सांगते. कॉलेजेचे विद्यार्थी पण काही कमी नाही माझे आजोबा खूप आजारी होते त्यांना भेटायला मी गावी गेले आणि आक्षार्षां दिवसभर त्या मुलांनी फोन करून हैराण केले. दर १५ - २० मिनिटाने वेगवेगळ्या नंबर वरून फोन करून राकेश आहे का ?असे विचारायचे आणि मी रोंग नंबर सांगायचे (इथे मला नाव आठवत नाही म्हणून मी राकेश नाव वापरले आहे). असे करत करत संध्याकाळचे सहा वाजले आणि आता मात्र हद्द झली असे म्हणून मी त्या आलेल्या फोनवर भडकले यावेळी एक मुलगी होती तिने मला सोरी म्हणायला फोन केला होता तेव्हा तिने मला सांगितले कि आम्ही रोज काही नंबर जमाकारतो आणि त्यातून लकी नंबर काढतो व दिवसभर त्या व्यक्तीला फोन करून टाईम पास करतो. हे ऐकल्यावर तर माझे चांगलेच सटकले ती तिला चांगलेच झापले आणि समजून सांगितले कि आज मी दवाखान्यात होते माझ्यावरचा प्रसंग काय होता याची कल्पना आहे का तुला? आणि तुम्ही तिकडे मजा करत होते. (मांजराच खेळ होतो उंदराचा मात्र जीव जातो अशी गम्मत ) मग बरेच बोलणे झाल्यावर तिने मला प्रोमिस केले आता पुन्हा ते असे नाही करणार... तसे बघायला गेलेतर जाश्या नाण्याला दोन बाजू असतात तसेच प्रत्येक गोष्टीला दोन बाजू असतात चांगली बाजू कुठली ते आपण बघायचे असते. असेच या फोनचे पण आहे याच चांगल्यात चांगला उपयोग किवा सदुपयोग असा करायचं हे आपल्यावर असेते .

जाम भारी वाटलं वाचुन, पुर्वी एकदा एका अशा लफड्यात पडलो होतो आणि जवळपास रु.१४०० घालवुन बसलो आहे. आणि त्यानंतर ते सागाचे झाडे लावणॅ, पण ह्या सगळ्या फसवणूकी लग्नापुर्वीच्या आहेत, त्यानंतर जी काय अक्कल आली की ज्याचं नाव ते, आता असे फोन आले की मी सऱळ सांगतो, ' मला जरा मोठ्या चेकवर सह्या करायच्या आहेत माझ्या सेक्रेटरीशी बोला' अन फोन बायकोला देतो..

बाप रे!!

असे बरेच लॉटरीवाले समस हल्ली जवळपास रोज येतात. ! डिलीट करुन करुन वैताग आला आहे. :( फालतु फोन देखील येतात.एकदम वैतागवाडी आहे हा सर्व प्रकार. डु नॉट डिस्टर्बच्या यादीत नाव नोंदवुन देखील परिस्थीतीत काही फरक पडलेला नाय.समस बद्धल आधी तक्रार करायचो...मग समस कोणत्या नंबर वरुन आलाय,समस मधे काय लिवलय इं चौकश्या झाल्या की तक्रार नोंदवुन घेतली जाते,पण समस येणे काही बंद झाले नाहीये. :( कारण दर वेळी वेगवेगळ्या नंबर वरुन समस पाठवले जातात. सध्या तरी समस डिलीटवण्या पलिकडे काहीच पर्याय नाही. :(

असले एसेमेस खूप येतात..आपण तर बुवा तात्काळ उडवतो..पण फोनही येतात, मी एकाला---तूला माझा 'फायदा' करून द्यायचाय ना?...मग हे पहिले पैसे पण तूच मला आणून दे..मग मी ते तूला पाहिजे तिथे भरतो...असा उलट बाण मारला होता... त्या कोल्ह्यानी तात्काळ फोन कट केला.... वस्तुतः आंम्ही तुमचं 'कल्याण' करायला आलोय...(आणी नंतर तुमची डोंबीवली करणार आहोत...)...अशी वाक्य कुणीही उच्चारली तरी समजावं ''धोका'' आहे...कारण एम.एल.एम... हे ही असलच आधुनिक बुवाबाजीचं जाळं आहे,,,इथलीही भाषा,साधनं,शैली..हे सर्व काही फसव,मधुर,शीघ्र परिणाम कारक स्वरुपाचं असतं... त्यांनाही हेच उत्तर द्याव--माझे पहिले सगळे पैसे तुंम्ही गुंतवा... लगेच ती गिधाड पुढच्या फांदीवर नव भक्ष शोधायला जातात... अवांतर- एम.एल.एम.ची आंतरीक उद-घोषणा ---आमचे येथे स्वतःच स्वतःला फुकटात फसवुन मिळेल..... ;-)

छान लिहीलंय. चेतन सुभाष गुगळे यांचे यावर मत आणि अनुभव ऐकायला उत्सुक आहे.

कोणी कोणतीही गोष्ट आपल्याला फुकट का देतयं? पैसे कधी कोणी फुकट देतं का? जरा विचार करावा...बाकी अनोळखी समस वर विश्वास अज्जिबात ठेउ नये...कंपनी मुलाखतीसाठी समस पाठवते का, पैसे मागते का? लोकं पण कशावरही विश्वास ठेवतात.

या संदर्भात बातमी आली आहे... त्यामुळे काही फरक पडेल असे वाटते....

मारुती कांबळे यांना अनेक शुभेच्छा. - मुसु मास्तर.

पंगांच्या प्रतिसादशैली मार्मिकपणे पकडण्याचा प्रयत्न आवडला. त्यात 'वाढदिवसाच्या शुभेच्छा' हा जालीय वाक्प्रयोग त्यांनीच प्रसिद्ध केला असं ऐकून आहे. तेव्हा त्यांना यावेळी अशा शुभेच्छा देणं हा काव्यात्म न्यायच ठरतो. प्रवाहाविरुद्ध पोहण्याची, वारा वळेल तशी पाठ न फिरवता आपल्याला हव्या त्या दिशेला तोंड करण्याची (कधीकधी मुद्दामून वाऱ्याला सामोरं जाण्याची) त्यांची ख्याती आहे. पंगा ही खरं तर सविनय बंडखोरीची प्रवृत्तीच म्हणता येईल. त्यांच्या वाढत्या वयाबरोबरच त्यांच्या प्रतिसादांची लांबी (कंस, सुपरस्क्रिप्टं, तळटिपा, राखाडी अक्षरं यांसकट) वाढत जावो ही शुभेच्छा.

पंगा यांचे निलंबन अतिशय क्लेषदायक गोष्ट आहे. मिपाच्या स्थापनेपासुन मी मिपासदस्य आहे. इथे संपादन, व्यवस्थापन विषयावर बोलायला बंदी आहे किंवा ठरावीक लोकांनी बोललेले चालून जाते हेही पाहीले आहे. व्यवस्थापनाला आपले व्याप सांभाळून अनेक कटकटींना सामोरे जावे लागते याचाही पूर्ण अंदाज आहे. सहानुभूतीदेखील आहे. पण मिपा हे मी पाहीलेल्या काही मोजक्या मराठी संस्थळात वेगळे, पारदर्शक कारभार असलेले संस्थळ वाटले होते. दोन एक वर्षापुर्वी मिपाच्या माध्यमातून (हो हो गहजब नको पण मिपाच्या व्यनितून ऑफर, विनंत्या आल्या म्हणून माध्यम म्हणत आहे)काही चुकीचे प्रकार झाले त्यातुन मग पुढे काही व्यवस्थापन बदल होउन पुन्हा गाडे सुरळीत होताच अजुन एक इंटरनेट प्रायव्हसीचे प्रकरण ऐकू येउ लागले. यावर खाजगीत बरेच काही बोलले जाउ लागले पण जाहीर ना सवाल केला गेला की खुलासे दिले गेले जणू काही घडलेच नाही. ही पारदर्शकता!! मिपावर रोज उठून राजकारणी कसे भ्रष्ट आहेत, कसे दडवतात असे जो तो बोलतो पण जेव्हा आपल्याकडून चुका होतात त्याची कबूली द्यायला, सामान्य लोकात किती धैर्य असते अथवा जबाबदारी वाटते? बर त्या त्रुटी अगदी समजवुन घेतल्या तरी मिपावर दिसुन आलेल्या एका गोष्टीचा मला अतिशय त्रास झाला. तो म्हणजे सदस्य निलंबनातील मनमानी. सर्व्हरवर कीडे अथवा कोणाचे वैयक्तिक नुकसान असे काही झाल्यास निलंबन होणे समजु शकतो. पण केवळ आपले विचार जुळत नाहीत म्हणून एखाद्या आयडीला परस्पर जालकंटक समजुन, कारणे न देता उडवणे हे जबाबदार व्यवस्थापना भूषणावह नाही. यातुन हाच संदेश जातो की तुम्ही विशिष्ट कंपूत हवा अथवा विरोध न करणारे सदस्य हवात अन्यथा तुमचे खाते कधीही उडवले जाउ शकते. रिकामटेकडा (मिपा आयडी आठवत नाही बहुदा टोपणनाव) , व आता पंगा हे दोन आयडी अतिशय ज्ञानी व उत्तम वादविवादपटू आयडी. भले त्यांची काही मते पटत नसतील पण प्रतिसादातुन आपल्या चातुर्याची, लोकांना दुसरी बाजु उत्तमपणे उलगडवून दाखवयाची हातोटी वाखाणण्याजोगी. या दोघांच्या प्रतिसादातुन अनेक लोकांचे प्रबोधन किमान मनोरंजन तर नक्कीच झाले असेल. माझ्या माहीतीनुसार हे दोन्ही आयडी आपल्या लेखनातुन भले आक्रमक वाटू शकतील पण अविवेकी आणि आक्रस्ताळे नव्हे. किमान सभ्यता पाळायचे. आपल्या दाव्याच्या पुष्टर्थ्य योग्य दुवे देणे, मुद्यांचा प्रतिवाद करणे प्रसंगी (श्री पंगा) वेगळा मुद्दा जाणवून दिल्याबद्दल विरोधकांना धन्यवाद दिल्याचेही पाहीले होते. एक तर अश्या लोकांना एकतर्फी कोणतीच सुचना न देता उडवणे मिपाकरांना योग्य वाटते का? इथे अनेक वेळा लोक निनावी आयडीने राजकीय नेते, पक्ष, धर्म याबाबत वाट्टेल ती अनुचित विधाने करतात ते चालून जाते पण केवळ आपल्याला गैरसोयीची वाटतात व ह्या आयडींचा कोणत्या कंपूत समावेश नसणे ह्या कारणाने फटकन निलंबन केले जाते हे अतिशय चुकीचे वाटते. मिपाच्या स्थापनेपासुन मी कायम व्यवस्थापनाला माझे मत सांगीतले आहे की वर उल्लेख केलेले प्रकार वगळता कोणाला निलंबीत करु नका फार तर काही दिवस वाचनमात्र करा. पण अजुनही मिपावरही मनमानी दिसुन येते आहे. मिपावर प्रसंगी कट्टर वाटेल असा विरोध चालवून घेतला जात नाही हा एकमेव संदेश व्यवस्थापन देत असेल तर ते मला चुकीचे वाटत आहे. मी इथे मागणी करतो की श्री पंगा व श्री टोपणनाव यांचे निलंबन रद्द करुन त्यांचे खाते पूर्ववत केले जावे. किमान नक्की कोणत्या कारणास्तव ह्या दोघांना काढले गेले त्याचे स्पष्टीकरण द्यावे. जेणेकरुन इतरांना त्यापासुन बोध घेता येईल. मिपा स्वताला म्हणवते तितके पारदर्शक, जबाबदार संस्थळ आहे का याचाही ज्याला त्याला अर्थ लावता येईल. ह्या प्रतिसादाचा (बहुदा धाग्याचाही) व्यवस्थापनाला अडचणीत आणण्याचा कोणताही हेतु नाही पण जर आपल्या हातून काही चुकीचे निर्णय घेतले गेले तर केवळ इगो जपण्याकरता ते निर्णय तसे ठेवण्यापेक्षा ते निर्णय बदलण्याचा दिलदारपणा बघायला मिळावा ही अपेक्षा. मिपाकरांना ह्या दोघांच्या निलंबनाबद्दल काय वाटते हे विचारावेसे वाटते.

पंडित गागाभट्ट यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा! त्यांना निलंबित केल्याचे माहीत नव्हते (आताच वाचले). तरी कृपया आमच्या शुभेच्छा त्यांच्यापर्यंत पोचविण्याची विनंती अदितीला करत आहे!!

पंगा यांच्यावर आमचे दशांगुळे आणि त्यांचे आमच्यावर आभाळाएवढे प्रेम होते आणि आहे. म्हणूनच मी अतिशय सद्गदित अंतःकरणाने त्यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देतो. ईश्वर त्यांना परत येण्याची आणि व्यवस्थापनावरील प्रेम आमच्यावर काढण्याची बुद्धी देवो.

कृपया पंगाशेटला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देताना तुम्हीही त्यांच्या आवडलेल्या प्रतिसादांच्या लिंका द्या. म्हणजे पंगाशेटच्या एकसेएक भारी प्रतिसादांचं संकलन याच धाग्यावर होऊन जाईल.

मी सुरूवात करतो, कारण त्यांच्या पहिल्या काही प्रतिक्रियांपैकी एक माझ्या लेखावर होती. सगळेजण त्या लेखाला चान चान म्हणत असताना ट्रैश असं त्यांनी म्हटलं होतं. शशिकांत ओकांच्या नाडीविषयाची थोडीशी चेष्टा केल्यावर, 'एखाद्याला किती उगाच हाणायचं... ' असं मत पंगांनी मांडलेलं होतं. (त्यावेळी ते गंमत म्हणून प्रतिसाद हिंदीमध्ये लिहीत असत. ) प्रवाहाच्या विरुद्ध जाऊन मत मांडण्याची तयारी दाखवणाऱ्या अगदी थोड्या लोकांपैकी ते एक.

शून्य खाजगीपणा आणि गैरसोयीच्या मंडळींचे 'लिक्विडेशन' ही ग्रेट पर्जची व्यवच्छेदक लक्षणं होती म्हणे. असो, पंगाशेठना वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा.

असं कसं झालं रेssss!!! कीत्ती कीत्ती गोष्टी शिकायच्या होत्या मला पंगाशेठकडूनssss! आता कोण शिकवणार मलाssss!!! असा कोणत्या नियतीनं घाला घातला आमच्या पंगाशेठवरssss!! आता कोणाकडे बघायचं आम्हीssss???

पंगाशेठना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा!

अरेच्या! हे कधी झालं? 'पंगा' यांच्या खात्याला गोठवल्याचं माहित नव्हतं :( ते विविध दृष्टीकोनातून मुद्दी मांडण्यात निष्णात होते हे नक्की. त्यांना अयोग्य वाटेल / असहमती असेल तेथे वाद घालत पण वितंडवाद-अतार्किक वाद घातल्याचे आठवत नाही. (माझ्याबरोबरही कोणत्याशा धाग्यावर असहमती झाली होती मात्र मुद्दा सोडून वैयक्तीक वार केल्याचे आठवत नाही) सारी मराठी संस्थळे खाजगी मालकीची आहेत हे सारे जाणतातच, मात्र वर सहजराव म्हणाले तसं बर्‍यापैकी पारदर्शक असल्याने मिपा व्यवस्थापनाकडून कारण समजणे अपेक्षित आहे. अरे हो वाढदिवसाच्या शुभेच्छा राहिल्याच होत्या.. श्री. पंगा यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा

पंगासेठचे खाते गोठवण्याचा निर्णय आत्ताच समजला.. निर्णय आश्चर्यचकीत करणारा आहे आणि वेदनादायीही. त्यांच्या लेखनातील तर्कशुद्धता आणि एकएक शब्द तपासुन घेण्याची प्रवृत्ती या गोष्टी शिकता आल्या असत्या.. अत्यंत संयत भाषेत वाद घालणे यासाठी मी त्यांचा फॅन आहे. त्यांच्या निलंबनाला काही सबळ आणि तितकेच महत्वाचं कारण असावं अशी आशा बाळगून आहे. ते कारण तितकंसं खाजगीही नसावं अशीही अपेक्षा आहे. बघू.. पुढेमागे कधितरी ते एखाद्या खुल्या अथवा कमराबंद चर्चेतून कळेलच.. पंगा यांचे प्रतिसाद वाचुन तयार झालेल्या त्यांच्या प्रतिमेशी अशी शक्यता विसंगत वाटत आहे.. पण "सगळ्यांना सगळं कळलंच पाहिजे असा नियम नाही" आणि "समाज ही गुंतागुंतीची चीज आहे" या दोन आधारांवर विसंबून "गप्प बसायचे ठरवले आहे" पण या निलंबनाचे कारण म्हणजे केवळ त्यांचे टीका करणारे, जनप्रवाहाविरूद्ध जाणारे, न पटलेल्या गोष्टीला संयत आक्षेप नोंदवणारे प्रतिसाद इतकंच असेल तर.. व्यवस्थापनाचा निषेध नोंदवत आहे.. अवांतर - पंगा यांचा मेल आयडी घ्यायचा राहिला ही हुरहूर राहीलीच. कुणाकडे पंगा या आयडी मागचा चेहेरा अथवा त्यांचा मेल आयडी अथवा त्यांचा दुसर्‍या संस्थळावरचा आयडी अथवा याच संस्थळावरचा दुसरा आयडी असेल तर तो मला इथे (ardhawat@gmail.com) पाठवावा ही जाहीर विनंती करत आहे. उपकृत होइन.

"सगळ्यांना सगळं कळलंच पाहिजे असा नियम नाही" वा वा....... शेख करता है मसजीद मे सजदे............ उनका असर हो ये जरुरी तो नही.....

या निमित्तानं व्होल्तेअरचं एक उद्धृत द्यायचा मोह टाळता येत नाही: As long as people believe in absurdities they will continue to commit atrocities. आणि पुन्हा पुन्हा असे धागे काढणारे आणि त्यांना हौतात्म्य देणारे या दोहोंसाठी व्होल्तेअरचं अजून एक उद्धृतः It is dangerous to be right in matters where established men are wrong.

सर्वप्रथम पंगाशेटना खर्‍या खुर्‍या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा !!! पंगाशेटनी कुणाच्या/कुठल्या दुखर्‍या नशीवर बोट ठेवले माहीत नाही. पण त्यांच्या अचानक अदृश्य होण्याचा अचंबा वाटला होता. (निलंबन झाले की ते स्वत:हुन गेलेत याबद्दल संस्थळ चालकच सांगु शकतील.) पण सहजरावांनी व इतरांनी वर जे पंगाशेट बद्दल मतप्रदर्शन केलेय त्याचाशी सहमत आहे. पंगाशेट मिपावर परत यावेत ही माझीही इच्छा आहे.

श्री. पंगा यांचा खरोखरच वाढदिवस असल्यास त्यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा! त्यांच्याबद्दल फक्त एक हुशार सदस्य एवढीच ओळख आहे / होती. संपर्क रहावा असे आवर्जून वाटावे असे एक व्यक्तिमत्व. त्यांचे खाते का गोठवले वगैरेंबद्दल काही स्पष्टीकरण आल्यावर मगच काही मत मांडता येईल. अन्यथा, त्यांनी स्वतःहून खाते गोठवण्याची विनंती केली असे समोर आले तर केलेले मतप्रदर्शन चुकीचेच ठरेल, नाही का?

बातमी नवीन आहे. म्हण्टलं तर पंगाशेठ यांच्या वाढदिवसाची बातमीही नवीनच आहे. गेल्या काही दिवसातीलच हे घटना असावी. तेव्हा योग्य क्रमानुसार प्रथम पंगाशेठना वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा! आता मुख्य - पंगाशेठांच्या निलंबनाची बातमी नवी आहे. कारवाई योग्य का अयोग्य माहित नाही पण दु:खद जरूर आहे. पंगाशेठांनी नेहमीच स्वतःच्या विचारांशी असलेली बांधिलकी राखलेली दिसून आलेली आहे आणि आपले विचार व्यक्त करण्याची त्यांची शैलीही त्यांच्या विचारांइतकीच असाधारण असल्याचे जाणवले होते. त्यांच्याशी प्रत्यक्ष संपर्क कधी झाला नव्हता पण कधीतरी व्हावा अशी इच्छा जरूर होती. पंगाशेठांचे मिपावर पुन्हा दणक्यात आगमन व्हावे ही सदिच्छा!

वाढदिवसांच्या धाग्यावर प्रतिक्रिया द्यायला मला कधीही आवडत नाही परंतु हा धागा पाहून तळपायाची आग मस्तकात गेली. मिसळपाव हे एक खाजगी संकेतस्थळ असून ते एका व्यक्तीच्या मालकाचे आहे ही साधी गोष्ट धागाकर्ती आणि तिला पाठींबा देणार्‍या दोन-चार लोकांच्या लक्षात आली नसावी. दोन चार बड्या लोकांनी या संकेतस्थळाला लोकाभिमुख इ. म्हटले तरी इथे एकाधिकारच कामी येतो हे येथील ज्येष्ठ सदस्यांच्या वारंवार ध्यानात आलेले नाही काय? मालक आणि त्यांची मर्जी सांभाळून वागणारे संपादक मंडळ यांच्या कार्यशैलीवर टिप्पणी करणारा हा धागा क्लेशदायक आहे. तेवढे पुरेसे नाही काय म्हणून घासकडवी, मुक्तसुनीत, सहज आणि इतर मंडळी आगीत तेल टाकायला हजर आहेतच. संपूर्ण धाग्यात एकच मॅच्युअर प्रतिसाद दिसला आणि तो म्हणजे आमच्या बिपिनदांचा. अदितीने त्यांच्याकडून काहीतरी शिकावे. जमल्यास स्वतःच्या गुर्जींनाही शिकवणी लावावी. असो. मालकांना आणि त्यांच्या संपादकांना या धाग्यामुळे अत्यंत क्लेश होतील असे वाटते. तरी त्यांनी मिळून किमान अदिती, मुक्तसुनीत, राजेश घासकडवी आणि सहज यांची खाती लगोलग गोठवून टाकावी ही विनंती.

भारी प्रतिसाद असो. पंगा ना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा.

मराठी जालस्थलांवर गेली कित्येक वर्षे (बहुतांशी फक्त वाचनमात्र) वावर आहे. वाढदिवसाच्या किंवा अश्या स्वरूपाची वैयक्तिक माहिती जाहीर मांडणार्‍या धाग्यावर प्रतिसाद देणे आतापर्यंत कटाक्षाने टाळले होते. पण या धाग्यामध्ये श्री. पंगा यांच्या निलंबनाचा मुद्दा उपस्थित झाल्यामुळे लिहावेसे वाटले. श्री पंगा यांचे प्रतिसाद बहुतेक वेळा नर्म विनोदी,वादपटुत्व, वादचातुर्य आणि वादरुची दर्शवणारे,संदर्भांच्या रेलचेलीमुळे व्यासंगाची कल्पना देणारे,हिरीरीने बाजू मांडतानासुद्धा कधीही कटुता येऊ न देणारे असत. अर्थात ते अत्यंत वाचनीय असत हे वेगळे सांगायला नको.निलंबनाविषयी याच धाग्यातून कळल्यामुळे आणि तपशील माहित नसल्यामुळे मतप्रदर्शन टाळीत आहे. वाढदिवसानिमित्त शुभेच्छा. (श्रद्धांजली देखील अर्पण करावी का?)

बाकी काहीही असो, किंवा कोणी काहीही म्हणो, आमच्याकडून श्री. पंगा यांना वाढ दिवसाच्या अनेक शुभेच्छा.

पंगा जर निलंबीत झाले असतील तर त्याचे अजिबात आश्चर्य वाटले नाही. मधून मधून अशी अनेक मंडळी निलंबीत होत राहतात. असे झटके येत राहतात. पण अमाप गोंधळ घालणारी अनेक मंडळी अजून मिपा वर असल्याचे मात्र नेहेमीच आश्चर्य वाटते आणि वाटत राहील.