धनंजय यांना, आपल्या सकारात्मक प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद. किंबहुना आपल्या अनेक विषयावरील शोधपुर्ण लिखाणामुळे मी या साईटवर पुरावा देण्याच्यासाठी उद्युक्त झालो. अन्यथा तेच तेच लिहून मला कंटाळा आला आहे. म्हणून मी सुचवले की माझी पुस्तके वाचा. वेबसाईट पहा. आपल्या शिवाय अन्य वाचकांची अशी एकही प्रतिक्रिया दिसली नाही की कोणी म्हणतोय, मी माझ्या तमिळ जाणकार मित्रांना हे फोटो दाखवले वा दाखवतो व त्यांच्या कडून या लेखनाची खात्री करून ते खरे का खोटे आहे याची शहानिशा करतो. मला या साईटवर येणाऱ्या अशा अनेक अभ्यासू विचारकांकडून काही भरीव सूचना वा मदतीची अपेक्षा आहे. नाडी भविष्याची थट्टा करणे सोपे आहे. आत्तापर्यंत ते झाले ही असे मी मानतो. धनंजय, आपण म्हणता त्याप्रमाणे तंजाऊरच्या संदर्भात काम करणारे कोणी तज्ञ आपल्याला मिळाले तर त्यांची मदत नक्कीच होईल. बाय द वे - तंजाऊरच्या राजेसाहेबांचा पाहुणचार व सरस्वती महलातील काम यावर उपक्रम दिवाळी अंकासाठी लेखात उल्लेख टाकला आहे. नाडी ग्रंथ भविष्य हा एक अजब प्रकार म्हणावा लागेल. फोटोत दाखवल्याप्रमाणे ताडपत्राच्या पट्ट्या सदृष्य पानांवर काही कूट तमिळ भाषेतील लिखाण असून त्यात व्यक्तीविषयीची सर्व माहिती त्यात कोरुन लिहिलेली असते. उदा - व्यक्तीचे त्याच्या आई-वडिलांचे विवाहित असेल तर त्याच्या जोडीदाराचे, त्याची तमिळ पंचांगाप्रमाणे जन्मदिनांक, शिक्षण, सध्याचे नोकरी- धंद्याचे स्वरुप, जीवित भाऊबहिणी, मुले यांची संख्या, त्या शिवाय जन्मवेळची आकाशातील ग्रहगोलांची स्थिती, आदि. आणि हे सर्व सांगण्यासाठी व्यक्तीच्या हाताच्या अंगठ्य़ाच्या ठशांचा वापर अनुक्रमणिकेसारखा केला जातो. अशा ५०-६० ताडपट्ट्यांचे एकत्र एक पॅकेट वा 'बंडल' (सध्याच्या मराठीतील थापा य़ा अर्थामुळे टिंगल करण्यासाठी या शब्दाचा वापर नकारात्मक विचारसरणीचे लोक थट्टेने करताना आढळतात) करून त्याला दोरीने करकचून बाधलेले असते. यासर्व पट्ट्यांना मधोमध २ भोके असून त्यातून एक दोरी ओवलेली असते. त्यामुळे पट्टया माळेसारख्या एकमेकांशी जोडलेल्या असतात. नाडी ग्रंथ पहाण्याची एक पारंपारिक प्रथा आहे. त्याप्रमाणे नाडी वाचक एका बंडलातील पट्यांची दोरी सोडून त्यातील एक एक ताडपट्टी समोर धरुन त्यातील काही विवक्षित मजकून मनात वाचून तो त्या व्यक्तीला लागू पडतो का याचा शोध घेतला जातो. हे काम किचकट व वेळ काढू असल्याने तासंतास जातात. कधी कधी त्या केंद्रात उपलब्ध ताडपट्यांचा साठा संपला तर त्या व्यक्तीला परत काही अंतराने या असे सुचवले जाते. त्या काळात नाडी केंद्रातील आधीचा पट्ट्यांचा स्टॉक परत करून नवा मागवला जातो. त्या नंतर पुन्हा व्यक्तीच्या पट्टीचा शोध घ्यायला गेले तर पट्टी सापडते. तर काही वेळा पुन्हा निराश व्हावे लागते. या सर्व प्रकाराने माणसाला नाही नाही त्या भयंकर शंका येऊ लागतात. माझ्या संदर्भात ही तसेच झाले. मात्र मी चिकाटीने त्यावर प्रयत्नपुर्वक अभ्यास करत राहिलो. मला नाडी भविष्य खरे का खोटे असे काही शर्तीने विवक्षित वेळात सिद्ध करायचे नव्हते किंवा धार्मिक ग्रंथात उल्लेखलेले कोणे एका काळातील महर्षी मला प्यारे नव्हते. मी मात्र हे काय गौड बंगाल आहे. याचा तटस्थ वृत्तीने शोध घेत होतो. त्या मुळे एका बाजुला वेगवेगळ्या अनोळखी नाडी केंद्रातील काम करणाऱ्या व्यक्तींना मी नाडीभविष्यावरील अविश्वासक, निरीश्वरवादी, विज्ञानवादी वाटायला लागलो होतो. तर दुसऱ्या बाजूला काही नाडी भविष्य तात्विक अर्थाने मान्य नसलेल्यांकडून काही काळानंतर नाडी भविष्यकथन करणाऱ्यांचा मी प्रवक्ता वा त्यांचा पित्या आहे असा प्रचार मुद्दाम केला जाऊ लागला. असो. मी मात्र रोज नवनव्या शंकांचे समाधान करण्यासाठी अनेकांना घेऊन खेटे मारून नाडी केंद्रांना सतावून सोडू लागलो. नाडी पट्टीचे पहिले पान काढल्यापासून ते पट्टी सापडेपर्यंतचे सर्व संभाषण रेकॉर्ड करणे त्या टेप वारंवार वाजवून , वा विविध युक्त्या करून आपणाकडून माहिती काढून पुन्हा तीच आपल्याला कशी सांगतात, आपला नंबर येण्याची बाहेर वाट पहात बसलेल्यात आपली केंद्राची माणसे बसवून, पेरून त्यांची माहिती अलगदपणे काढून कशी घेतात, काही तरी कारणाच्या मिशाने एखाद्याचे नाडी वाचन चालू असताना खोलीत येऊन त्या व्यक्तीची ताजीताजी माहिती पटकन लिहून तयार केलेली ताडपट्टी कशी हातोहात सरकवतात. काहींना नाडी केंद्रात नव्या ब्लँक ताडपट्यावर लिहायला बसवलेले असते का आदि आक्षेपांची अत्यंत बारकाईने व कसून छाननी केली गेली. असे व या सारखे अनेक स्वैर आरोप नकारात्मक विचारसरणीच्या महान लोकांकडून झालेले असल्याने अशा आरोपांची तेथल्या तेथे पुराव्यांनिशी खात्री करणे हा माझा त्याकाळातला रोजचा चाळाच झाला होता. मात्र असे आरोप सिद्ध होऊ शकत नाहीत पण करायला सोपे असल्याने व भडकपणे मांडता येत असल्याने ते लगेच मान्य होतात. असे सामान्यपणे दिसून येते. थोडे विषयांतर करून सांगतो, एकदा आठवते की मी त्या वेळी श्रीनगरला पोस्टींगवर होतो. एका सरावाच्या एक्सर्साईझसाठी मी व माझ्या हाताखालील अन्य साथिदार एका रात्री १२ नंतर काम संपल्यावर बोलत होतो. माझ्या सेक्शन मधे काम करणारा एक सीनियर वॉरंट ऑफिसर मला म्हणाला, 'सर आपण स्ट्रिक्ट असल्याने कामाच्या वेळात एरव्ही आम्ही आपल्याशी कधी नाडी भविष्यावर भेटून बोलू शकत नाही. लेकिन ये क्या बला है? क्या आप हमें समझाएंगे? त्यावेळी मूड होता. म्हणून मी त्यांना म्हटले क्यों नही? जरूर बताऊंगा. पर मेरी एक शर्त है. हम अब ग्राऊंड डिफेंन्सका एक्सर्साईझ करनेके लिए आए है. क्यों न हम एक अलगसा एक्सर्साईज करें? त्या सुमारास ओंकार पाटील नामक एका व्यक्तीने तांबरमच्या नाडी भविष्य केंद्राला भेट देऊन नाडी भविष्याचा भांडाफोड केला असा दावा करणारा लेख लिहून खळबळ माजवून दिली होती. त्यांचा लेख मला कोणीतरी आवर्जून पाठवल्यामुळे मी त्या लेखातील मजकूर तेथे जमलेल्यांना हिंदीतून वाचून दाखवत होतो. जमलेल्यांपैकी काहींना त्या प्रश्नांची उत्तरे लिहून तर काहींना नुसतेच लक्षात ठेवायला सांगून असा पडताळा घेतला की असा जो दावा केला जातो त्याची खरच सत्यता काय आहे त्यावेळी सर्वानुमते असे लक्षात आले की असा सतत पाठपुरावा करूनही १०० टक्के माहितीचा शोध घेणे अशक्य आहे. असा नाडी भविष्याशी त्रयस्थ असलेल्यांनी काढलेला निष्कर्ष व त्यावेळच्या उपस्थितांच्या लेखी सहीचा कागद मी नंतर किती तरी दिवस बाळगून होतो. या लेखातील प्रत्येक वाक्यनवाक्याची चिरफाडकरून आपल्याकडून माहिती काढून तीच आपल्याला पट्टीतून मिळते आहे असा बहाणा करतात वा सांगतात असे म्हणून लेखकाने वाचकांची कशी दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न केला होता याचे सविस्तर कथन 'बोध अंधश्रद्धेचा' पुस्तकात केले गेले आहे. असो. नाडी भविष्य कथन मनाला इतके धक्का देणारे आहे की प्रथम दर्शनी कोणाचाच या सर्व प्रकारावर विश्वास बसू शकत नाही. त्यामुळे ते खोटे असावे नव्हे आहेच असा आक्षेप घेतला जातो. मी देखील अशाच विचाराने सामोरा गेलो की कोण हे महर्षी? त्यांना काय पडले म्हणून त्यांनी आपल्यासारख्या कर्तृत्वाने नगण्य लोकांचे भविष्य कथन करावे? आणि त्यांच्या मार्गदर्शनाचा लाभ आम्ही का म्हणून घ्यायचा? मग आपल्या कर्तृत्वाच्या, मनगटाच्या जोराला काहीच अर्थ नाही का? म्हणून भविष्य कथन हा भाग तूर्तास वगळून या ताडपत्रावरील लेखनकडे शोधकपणे पहायला काय हरकत आहे? पुण्यात आजच एक परिषद झाली त्यात डॉ. नारळीकरांना फल ज्योतिषावर नेहमीचे आपले विचार व्यक्त केले. मात्र नाडी भविष्यासंदर्भात मी व प्राचार्य (नि) अद्वयानंद गळतगे. पो. भोज. जि. बेळगाव. कर्नाटक. ५९१२६३. फोन ०८३३८-२९३३३९९ यांनी ५-६ सविस्तर पत्रे पाठवूनही त्याच्या मार्गदर्शनाखाली शोधकार्य करावे अशा आशयाच्या आवाहनाला त्यांनी मौनव्रताने का स्वीकारले आहे ते अगम्य आहे. अशा शोधकार्यासाठी डॉ. विजय भटकरांनी नेहमीच तयारी दर्शवली आहे. त्यांचे तसे एक लेखी इमेलचे पत्रही शाम मानवांकडे आहे. असो. आज इतकेच.