तरूण तेजपाल, तेहेलका आणि पत्रकारीतेतील नैतिकता

नक्की कोण कोणाचा गैरफायदा घेत होते हे फक्त तेजपाल आणि त्या मुलीला च माहीती. पहिल्या दिवशी अतिप्रसंग झाल्या वर दुसर्‍या दिवशी तेजपाल बरोबर ती एकटी असते. हा प्रकार संशयास्पद आहे. माझ्या मते हा राजीखुशी चा मामला होता. नंतर त्या मुलीच्या अपेक्षा वाढल्या आणि त्या मुलीला तेजपाल कडुन जे पाहीजे होते मिळणार नाही असे लक्षात आल्यावर ही बोंबाबोंब केली. फणीश मुर्थी च्या केस मधे पण असेच झाले आहे.

जिला त्रास झालेला आहे तिने रीतसर पोलिसमध्ये तक्रार करावी आणि तिची योग्य दखल घेतली जाऊन रास्त कायदेशीर कारवाई व्हावी. थोडक्यात या केसमधे जो पर्यंत ती मुलगी पोलीसात जात नाही तो पर्यंत तेजपाल यांच्यावर कारवाई करण्याचा प्रश्न येत नाही असे आपले (शोमा चौधरींसारखेच) म्हणणे दिसत आहे. त्यात फक्त प्रॉब्लेम असा आहे की सुप्रिम कोर्टाने घालून दिलेल्या "विशाका गाईडलाईन्स" प्रमाणे: "Where such conduct amounts to a specific offence under the Indian Penal Code or under any other law, the employer shall initiate appropriate action in accordance with law by making a complaint with the appropriate authority." थोडक्यात एम्प्लॉयरची ही जबाबदारी आहे की एखाद्या स्त्री विरोधात असे कुठलेही गैरवर्तन घडले तर भारतीय दंड विधानानुसार कारवाई करण्यासाठीची पावले उचलावीत. स्त्री वरील अत्याचार कशाकशाला धरले आहे? तर खालील प्रमाणे: For this purpose, sexual harassment includes such unwelcome sexually determined behaviour (whether directly or by implication) as: a) Physical contact and advances; b) A demand or request for sexual favours; c) Sexually coloured remarks; d) Showing pornography; e) Any other unwelcome physical, verbal or non-verbal conduct of sexual nature असो.

उद्या एखाद्याने खाजगीत 'मी पंतप्रधान्,राष्ट्रपती ह्यांना ठार मारायचा कट करत आहे' असे म्हंटले तर त्यास पकडणे योग्य होईल का? हो. कारण तो राष्ट्रीय सुरक्षेचा प्रश्न होतो.

तरुणला का दोष देतोहेस मदना? ही सर्व तुझ्या मदनबाणाची करामत आहे . :)

>>यात बंगारूंचे समर्थन करायचा प्रश्नच नाही पण वाईट याचे वाटत होते की असे पैशाचे प्रलोभन बंगारूंना दाखविणारे मात्र नैतिकतेचे मोठे पुतळे आणि paragon of virtue ठरले आणि एकटे बंगारू तुरूंगात गेले.लाच घेणाऱ्याप्रमाणे लाच देणाराही तितकाच दोषी असतो हे न्यायाचे तत्व विसरले गेले याचे नक्कीच वाईट वाटते. शॉकिंग आर्ग्युमेंट. अ‍ॅण्टीकरप्शन ब्यूरो सुद्धा असाच सापळा लावून पकडत असतात. तेव्हा जो मनुष्य खुणा केलेल्या नोटा वगैरे देतो तो दोषी नसतो. त्यामुळे असे प्रलोभन दाखवून पकडणे यात गैर काहीच नाही. तेजपाल यांचे आत्ताचे कृत्य शिषापात्र आहे. पण बंगारुंना जाळ्यात पकडण्याचे कृत्य शिक्षापात्र नाही.

>>> पण मला पैसे द्या मी तुमचे अमुकतमुक काम करतो असे पहिल्यांदा बंगारूंनी म्हटलेले नव्हते तर पैसे घेऊन तेजपाल आणि कंपनीच बंगारूंच्या मागे गेली होती आणि त्यांच्या मनात चलबिचल निर्माण केली. एखाद्या खर्‍या प्रकरणात संबंधित अधिकारी आपले कर्तव्य पार पाडण्यासाठी लाच मागत असेल तर तो गुन्हा आहे. बंगारूच्या केसमध्ये एक खोटे डील घेऊन तेजपाल व मंडळी त्याच्याकडे गेली होती. अंधारात सुद्धा स्पष्ट दिसेल अशा दुर्बिणी लष्कराला विकण्यासाठी बंगारूने आपल्याला मदत करावी अशी त्यांनी विनंती केली. त्याबदल्यात आपण पक्षाला १ लाख रू. देणगी देऊ असे सांगून त्यांनी पैसे दिले व त्याचे गुपचूप चित्रीकरण करून प्रसिद्ध करून त्यांनी बंगारूला आयुष्यातून उठविले. मुळात या दुर्बिणीची कथा खोटी होती. बंगारू कोणत्याही खात्याचा मंत्री नव्हता व लष्कराची खरेदी त्याच्या अधिकारात येतच नव्हती. बंगारूला अडकविण्यासाठी हे प्रकरण करण्यात आले व त्यात तो आपल्या मूर्खपणाने अडकला. लष्कराच्या अनेक खर्‍या व्यवहारात लाचखोरी घडलेली आहे (बोफोर्स तोफा, जर्मन पाणबुड्या, वेस्टलँड हेलिकॉप्टर खरेदी इ.). या खर्‍याखुर्‍या व्यवहारात खरोखर लाच दिली गेली व लाचेची रक्कम प्रचंड होती. पण आजतगायत एकाही लाचखोराला शिक्षा झालेली नाही. पण बंगारूला एका अस्तित्वात नसलेल्या व्यवहारासाठी जीवनातून उठावे लागले. या प्रकरणात चित्रीकरणातील व्यवहाराशी कोणताही संबंध नसलेल्या आणि अत्यंत स्वच्छ चारित्र्य व कार्यक्षम असणार्‍या जॉर्ज फर्नांडिस यांच्यावर देखील चिखल उडाला. बंगारूचे प्रकरण हा योगायोग नव्हता. मार्च २००१ मध्ये हे प्रकरण घडले. मे २००१ मध्ये ५ राज्यांच्या निवडणुका होत्या. ऐन निवडणुकीच्या तोंडावर हे प्रकरण घडविण्यात आले होते. डिसेंबर २००३ मध्ये म.प्र., छत्तीसगड, राजस्थान, दिल्ली व मिझोराम या ५ राज्यांच्या निवडणुका होत्या. त्यावेळी डिसेंबर २००३ च्या पहिल्या आठवड्यात छत्तीसगडमधील भाजपच्या दिलीपसिंह जुदेवला अशाच एका काल्पनिक व्यवहाराच्या बोलण्याचे चित्रीकरण करून आयुष्यातुन उठविले गेले. तहलका सारख्यांनी पत्रकारितेत एक नवीन घृणास्पद प्रकार आणलेला आहे. एखादी काल्पनिक समस्या घेऊन एखाद्या नेत्याकडे जायचे व त्याला बोलण्यात गुंतवून व त्याचे गुपचूप चित्रीकरण करून त्याला आयुष्यातून उठवायचे हा यांचा किळसवाणा धंदा आहे. यांना जर खरोखरच भ्रष्टाचार्‍यांचा पर्दाफाश करायचा होता तर त्यांनी कलमाडी, लालू, राजा अशा खराखुरा भ्रष्टाचार करून देशाला बुडविलेल्यांचे अनेकांचे स्टिंग ऑपरेशन करून एक नवा आदर्श निर्माण केला असता. पण त्याऐवजी त्यांनी ऐन निवडणुकीच्या तोंडावर काँग्रेसविरोधी पक्षाच्या नेत्यांना आयुष्यातून उठविणे हा नवा किळसवाणा धंदा सुरू केला. फारच क्वचित तहलकावाल्यांनी काँग्रेसच्या नेत्यांचे स्टिंग ऑपरेशन केलेले आहे. प्रत्यक्षात सर्वाधिक भ्रष्टाचारी काँग्रेसमध्येच आहेत. पण काँग्रेस व तहलकावाल्यांचे साटेलोटे असल्याने विरोधी पक्षांना अडकविण्यातच हे मग्न असतात. तरूण तेजपाल बलात्काराच्या प्रकरणात अडचणीत आला हे योग्यच झाले. अनेकांना काल्पनिक व्यवहाराचे निमित्त करून आयुष्यातून उठविणार्‍यांना शिक्षा व्हायलाच हवी.

तरूण तेजपाल हे कपील सिब्बल यांचे सक्खे भाचे आहेत.

ही माहिती नवीनच कळली.बातमीचा दुवा मिळू शकेल का?बातमी खरी असल्यास हा प्रकार खरोखरच अत्यंत धक्कादायक आहे. मध्यंतरी ई-मेलमध्ये फॉरवर्ड आला होता. मिडियावाले राजकारण्यांशी कसे संबंधित आहेत याबद्दल त्यात माहिती होती.ही माहिती खरी आहे का की नाही माहित नाही.यावर कोणी प्रकाश टाकू शकेल का? १. हिंदुस्थान टाईम्सच्या संपादक शोभना भारतीय कॉंग्रेसच्या राज्यसभा सदस्य आहेत. २. एन.डी.टी.व्ही चे प्रणॉय रॉय हे कम्युनिस्ट नेते प्रकाश करातचे साडू आहेत. प्रणॉयची पत्नी राधिका आणि प्रकाश करातची पत्नी आणि कम्युनिस्ट नेत्या वृंदा करात या सख्ख्या बहिणी आहेत. ३. एन.डी.टी.व्ही च्या सोनिया सिंग या कॉंग्रेस नेते आणि केंद्रिय मंत्री आर.पी.एन. सिंग यांच्या पत्नी आहेत. ४. सी.एन.एन आय.बी.एन च्या सागरिका घोष यांचे वडिल भास्कर घोष हे इंदिरा-राजीव गांधींच्या मर्जीतले नोकरशहा होते.इंदिरांना "committed bureaucracy" आणि "committed judiciary" पण हवी होती म्हणजे इंदिरांच्या मर्जीतले असणे याचा अर्थ लक्षात येईलच. ५. १९६२ च्या चीन युध्दात अकार्यक्षमतेबद्द्ल बदनाम झालेले जनरल थापर म्हणजे जवाहरलाल नेहरूंच्या बहिण विजयालक्ष्मी पंडित यांचे मेहुणे होते.करण थापर म्हणजे या जनरल थापरचे पुत्र! मार्क्सवादी विचारवंत (?) आणि जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील नामवंत (?) इतिहास संशोधक रोमिला थापर म्हणजे याच जनरल थापरची बहिण!! ६. द हिंदू चे एन.राम एकेकाळी कम्युनिस्टांची विद्यार्थी संघटना Students Federation of India चे अध्यक्ष होते. ७. द हिंदू चे पी.साईनाथ हे माजी राष्ट्रपती व्ही.व्ही.गिरी यांचे नातू आहेत. व्ही.व्ही.गिरी हे इंदिरा गांधींच्या ’मर्जीतले’ होते (आठवा १९६९ ची राष्ट्रपती निवडणुक) ८. न्यूज २४ हा कॉंग्रेस नेते राजीव शुक्ला यांचा न्यूज चॅनेल आहे. ९. लोकमत हे कॉंग्रेस नेते विजय दर्डा आणि राजेंद्र दर्डांच्या मालकीचे वर्तमानपत्र. आय.बी.एन लोकमत हे त्याच ग्रुपचा न्यूज चॅनेल!! मिडियावाले Pro- डावे आणि Pro-कॉंग्रेस का असतात हे यावरून समजतेच.

आदर्श नि वास्तव! अहो पण ह्याचा अर्थ असा कुठं होतो की मामा नि भाच्याचं पटायला हवं म्हणून. नातलग असणं हा निकष असू शकत नाही. नये. चांगल्यासाठी ही नाही नि वाईटासाठी देखील नाही. विजयाराजे शिंदे नि माधवराव शिंदे आई मुलगा असून विरोधक होते. अभयसिंहराजे भोसले नि उदयनराजे सक्खे चुलता पुतणे अनेक वर्षं विरोधक होते. नातेवाईक आहे/नाही म्हणून वाईटपणा नि नाही/आहे म्हणून चांगुलपणा असं समीकरण मांडलं जाऊ नये म्हणून मत मांडलं ....

>>>> आत्ताच वाचल्याप्रमाणे, तरूण तेजपाल हे कपील सिब्बल यांचे सक्खे भाचे आहेत. हे जर खरे असले तर काँग्रेस अजून ही, "हात रे, चावट कुठला..." स्टाईलमधे का विरोध करत आहे आणि तेहेलकाची स्टींग ऑपरेशन्स सिलेक्टीव्हा का असतात ते समजते. २-३ दिवसांपूर्वीच वाचले की सिब्बलने तहलकात आपले पैसे गुंतविल्याचा इन्कार केला आहे. तहलका ही भ्रष्टाचार बाहेर काढणारी शोध-पत्रकारिता संस्था असल्याने त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आपण तहलकाला देणगी दिलेली आहे. त्या देणगीला गुंतवणूक समजू नये असेही त्याने सांगितले. आता लक्षात आलं की तहलका कलमाडी, लालू, पवार इ. सोडून फक्त भाजप नेत्यांनाच का सापळ्यात पकडत आहे ते.

मला ही नक्की काय निवाडा होईल याविषयी शाश्वती नव्हती. कारण गुन्हा IPC सेक्शन्स 376 (rape), 376 (2)(K) (rape by a person of a woman in his custody taking advantage of his official position) and 354 (outraging modesty) खाली दाखल झाला आहे. लिफ्टमधे विनयभंग होऊ शकेल पण इतक्या कमी वेळात रेप कसा होऊ शकेल असा प्रश्न होता. त्यामुळे सेक्शन 376 एस्टॅब्लिश करणं अवघड होतं. रेप परिस्थितीजन्य पुराव्यावर आधारित आहे तर विनयभंग स्त्रीच्या व्यक्तिगत निकषांवर आधारित आहे. टू बी स्पेसिफिक, विनयभंगाचा फोकस (Section 354) स्त्रीला लज्जा उत्पन्न होईल अश्या वर्तनावर आहे. लिफ्टमधे कॅमेरा नसल्यानं घडलेल्या घटनेनं तरुणीला लज्जा उप्तन्न झाली की नाही हा खरा प्रश्न होता. पण वर दिलेल्या लिंकवरुन आणि घटनाक्रमावरुन Section 354 निर्विवादपणे शाबित होईल. त्यात तरुणच्या मुलीचं वाक्य "I told him to keep it in his pants.” अत्यंत भेदक आहे. तरुण तेजपाल नि:संशयपणे दोषी ठरेल. समाजाच्या अत्यंत प्रतिष्ठीत आणि कमालीच्या इलाइट क्लासमधे काय चालतं याचं विदारक चित्र यानिमित्तानं सर्वांसमोर आलं आहे. या लिंकबद्दल धन्यवाद!

याला पत्रकारिता म्हणावे की बुरख्याआड ब्लॅकमेलिंग?

अहो यालाच 'शोध पत्रकारिता' म्हणतात!!आणि त्याचे इथले आणि इतर ठिकाणचे 'विचारवंत' समर्थनही करतात.

तेहेलकाची पत्रकारीता ही खंडणीखोरांची पत्रकारीता आहेच पण त्याच बरोबर त्याचा राजकारणासाठी वापर करणारे देखील तितकेच आहेत... म्हणूनच असली पत्रकारीता आणि तेजपालसारखे पत्रकार ह्यांचे बोलविते धनी वेगळेच असतात. कपील सिब्बल यांनी पाच लाख दिल्याचे सांगितले आहेच (पण ते मामा-भाचे आहेत याला नकार दिला आहे. अर्थात त्यांनी मला केवळ एकच सख्खी बहीण आहे असे म्हणले आहे...जे उत्तर अंमळ नरोवा कुंजरोवा स्टाईल आहे!). तॄणमूलचे खासदार के.डी.सिंग, राम जेठमलानी, भावाशी बंदूकीच्या मारामारीत (भावाबरोबर) प्राण गमावलेला वादग्रस्त उद्योगपती (?) पाँटी छड्डा यांच्याशी देखील तेजपाल यांचे साटेलोटे होते. या छ्ड्डांबरोबर त्यांना प्रूफ्रॉक नामक, "vibrant cultural space, where a highly accomplished, eclectic community of select urban Indians can meet and engage in an atmosphere of great intimacy with eminent people who make and shape the world" क्लब काढायचा होता. असो.