लोकसंख्येच्या भस्मासुरावर उपाय : तिसरे मूल झाल्यास जेलमध्ये ? -

प्रस्तुत धाग्यात दोन महत्वाच्या मुद्यांना वाचा फोडली आहे. १. लोकसंख्यावाढ २. जागेची टंचाई असताना काहींची जागेबाबतची तीव्र हाव हे दोन्ही मुद्दे एकमेकांशी संबंधितच आहेत, त्यामुळे या दोन्ही मुद्यांचा एकत्रित विचार एकाच धाग्यात केला गेला आहे ही अतिशय समाधानाची गोष्ट आहे. लोकसंख्या वाढीमुळे स्त्रोतांची (अन्न, वस्त्र, निवारा, इंधन, इत्यादी) मागणी वाढते आणि तेवढा पुरवठा नसल्याने टंचाई जाणवत राहते. त्याचप्रमाणे काहींची राक्षसी हाव ही देखील स्त्रोतांच्या टंचाईला कारणीभूत ठरते. जसे की गरिबाचे एक कुटुंब (पाच जण) १२५ चौरस फुटांच्या जागेत राहतात तर एखाद्या श्रीमंत व्यक्तिला २५००० फुटांचा एक बंगला देखील पुरत नाही. त्याचे एकाहून अधिक बंगले एक वा अनेक शहरात असतात. त्याचप्रमाणे अन्नधान्य, कपडे, वीज, इंधन यांचीही हे लोक सामान्यजनांच्या तूलनेत अधिक नासाडी करतात. तर तिकडे गरीब लोक कुटुंबातील सदस्यांची संख्या वाढवितात (उदाहरणार्थ एखाद्या कुटुंबात १०-१२ मुले) आणि त्यामुळे देखील स्रोतांची मागणी वाढत जाते. लोक संख्या नियंत्रणात आणणे आणि असलेल्या लोकसंख्येच्या स्त्रोतांच्या गरजेवरही एका कमाल मर्यादेचे बंधन आणणे या दोन्ही उपायांची गरज आहे. अर्थात हे दोन्ही उपाय अतिशय संयमाने व हळुहळू अंमलात आणणे गरजेचे आहे. तुरूंगात टाकण्यासारख्या टोकाच्या पर्यायाची सध्या लगेच गरज नाही. परंतू सुरुवातीला काही facilities कमी करण्यासारखे सौम्य उपाय अंमलात आणले जाऊ शकतात.

पुष्कळ मुले असण्याचे फायदे व तोटे वेगवेगळ्या (परिस्थितीतील) लोकांसाठी वेगवेगळे असतात असे दिसून येते. उदा. सुशिक्षित शहरी जोडप्याला दोन मुले खूप वाटतात, त्यांचे व्यवस्थित शिक्षण करणे वगैरेही खूपच खर्चाचे असते, मोठी झाल्यावर ती दूर होतात, कित्येकदा त्यांचा म्हातारपणी आधार मिळतही नाही. याउलट अशिक्षित लोकांना पुष्कळ मुले होणे हे फायद्याचे वाटते, कारण सात-आठ वर्षाचे झाल्यावर ते मूल कमवू लागते, शिक्षणाच्या खर्चाचा प्रश्न नसतो, कारण शिकवायचे नसतेच. पुष्कळ मुले असली, तर म्हातारपणी त्यातील निदान एखादे तरी आधार देइल, अशी आशा असते. अर्थात सर्वच दृष्टीने कमी मुले असणेच योग्य, असे असले तरी अनेकांना तसे वाटत नसते, ही वस्तुस्थिती. फ्रान्स मध्ये तिसरे मूल झाल्यास सरकार जास्त सोयी देते, उदा. त्या मुलाचे शिक्षण फुकट होते, वगैरे. :) :) आपल्या सरकारने फ्रान्स सारख्या देशांशी करार करून तीन मुले असलेल्यांना त्या देशाचे नागरिकत्व मिळेल, अशी सोय करावी... :) :)

गांधारीला १०० अपत्ये का बरं झाली असतील ? आणि कर्णासकट पांडवही ६ म्हणजे खूपच झाले ना !

माता राबडीदेवी बिहार राज्याच्या सुविद्य मुख्यमंत्री यांना तर आजच्या काळात ११