नक्की काय अपेक्षित आहे?

Primary tabs

युयुत्सु's picture
युयुत्सु in जनातलं, मनातलं
11 Mar 2019 - 10:48 am

अलिकडॆच मला एक-दोघांनी विचारले की सगळे फिजिकल शेअर डिमॅट करून झाले का? ३१ मार्च नंतर त्या शेअरची किंमत शून्य होईल वगैरे...

अधिक शोध घेता असे समजले की ३१ मार्च नंतर फिजिकल-टु-फिजिकल होणार नाही. दुसर्‍याच्या नावावर करायचे असल्यास किंवा विकायचे असल्यास ते डिमॅट करणे आवश्यक आहे. पुढील दुव्यातील शब्द रचना हेच सांगते -
https://www.sebi.gov.in/media/press-releases/dec-2018/transfer-of-securi...

शिवाय इकॉनॉमिक टाईम्स मधील ही बातमी फिजिकल शेअरचे अस्तित्व अबाधित असल्याचे सांगते
https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/investors-can-h...

तेव्हा नक्की काय समजायचे...

अर्थव्यवहारबातमी

प्रतिक्रिया

चौथा कोनाडा's picture

19 Mar 2019 - 4:52 pm | चौथा कोनाडा

डिमॅटीकरण ही संक्रमणावस्था आहे. सर्वच व्यवहा र हळू हळू ऑनलाईन होत आहेत तेंव्हा एक ना एक दिवस फिजिकल शेअर हे काल बाह्य होणार हे नक्की.

नियमा साठी सेबी चेच प्रतिपादन ग्राहय धरले जावे !

शेअर डिमॅट क रण्यास नक्की काय अडचण असते ? आहे ?

फिजिकल शेअर ते डी मॅट ही प्रक्रिया लोजिकली नित्यनियमित हवी.

डॉ सुहास म्हात्रे's picture

19 Mar 2019 - 5:18 pm | डॉ सुहास म्हात्रे

कागदाच्या स्वरुपातले (फिजिकल) समभाग, त्यावर ज्यांचे नाव आहे त्यांच्या नावे, वैध असतील. त्यांची किंमतही शून्य होणार नाही.

पण, कागदी समभागांची देवाण-घेवाण (खरेदी-विक्री, भेट देणे, मालकाच्या मृत्यूमुळे त्याच्या वारसाच्या नावे करणे, इ) करता येणार नाही... समभागांना डिमॅट केल्यावरच त्यांचे हस्तांतरण (त्यांच्या मालकाच्या नावात बदल) करता येईल.

चौथा कोनाडा's picture

19 Mar 2019 - 5:24 pm | चौथा कोनाडा

शेअर मालकाचं निधन झाल्यास कागदोपत्री जो वारस आहे (अथवा मृत्यापत्रात नमुद केलेला वि शि ष्ट वारसदार, ) त्याच्या नावावर हस्तांतरीत व नंतर डीमॅट व्ह्यायला हरकत नसावी

त्याच्या नावावर हस्तांतरीत व नंतर डीमॅट व्ह्यायला हरकत नसावी

बरोबर आहे. सेबी च्या सर्क्युलर मधील ही वाक्य रचना हेचसांगते
"The amendment is not applicable for transmission (i.e. transfer of title of shares by way of inheritance / succession) and transposition (i.e. re arrangement / interchanging of the order of name of shareholders) cases."

https://www.sebi.gov.in/media/press-releases/aug-2018/amendment-to-sebi-...

डॉ सुहास म्हात्रे's picture

20 Mar 2019 - 11:36 am | डॉ सुहास म्हात्रे

त्याच्या नावावर हस्तांतरीत व नंतर डीमॅट व्ह्यायला हरकत नसावी

प्रथम कागदी हस्तांतरण आणि मग डिमॅट असे होत नाही... दोन्ही प्रक्रिया एकाच पायरीत कराव्या लागतात / केल्या जातात.

तो संपूर्ण नियम पाहिला तर असे दिसेल की, हस्तांतरणासाठी,...

पहिल्या मालकाच्या नावावर समभागांचे डिमॅट करणे आवश्यक नाही"

पण हस्तांतर करण्यापूर्वी...

नवीन होल्डरचा "डिमॅट अकाउंट आस्तित्वात असणे व नसल्यास त्याला नवीन डिमॅट अकाऊंट उघडणे" आवश्यक आहे.

कारण...

नवीन होल्डरला समभाग कागदी/दस्त स्वरूपात मिळू शकत नाहीत, ते केवळ डिमॅट स्वरूपातच मिळू शकतात.

***************

सर्वसाधारण प्रोसेस अशी आहे...

Transposition & Transmission

Transposition

There is concept introduced in demat called the transposition of shares. Transposition means that if the shares are held in the name of A & B and customer has a demat account in the reverse order i.e. name of B & A - the shares can be dematerialised in the same account, and a new demat account in the name of B and A would not be required. The client has to submit the shares and the demat request form along with transposition form.

Transmission

Transmission means transfer of the title of shares to the surviving holders on account of death of one of the holders. The person/s to whom the shares devolve, has to prove his entitlement by submitting the appropriate documents. Transmission may be required in either of the two cases:

* If the shares are held in physical form
* If the shares are held in demat form

Transmission in case of physical holdings:

If the securities are held in physical form and the client wishes to demat these holdings, then the surviving holders have to open a demat account in the name of the surviving holder only. In case the surviving holders already have a demat account in their names a new demat account is not required. The physical shares have to be submitted along with the duly signed Demat Request Form and Transmission form (Form OB). The shares will be then send to the respective companies which will be dematerialised and credited to the surviving holder’s account.

Transmission in case of death of single holder:

In the event of death of the sole holder, if valid nomination has not been made, then the claimants /successors/legal heirs of the deceased can get the securities transmitted in their favour, by submitting the following documents along with the transmission form.

* A copy of the death certificate, duly notarised
* A copy of the succession certificate duly notarised or an order of a competent court if the deceased has not left a will OR
* A copy of the probate or letter of Administration duly notarised.

a) Transmission of securities held in a single name without nomination and valuation of securities exceeds Rs.1 Lakh.

* Demat account is required in the name of legal heir(s) or legal representative. (If demat account of the legal heir is with other DP the original Client Master List in Crystal format duly signed, stamped and verified by that DP to be affixed.)
* Original copy of death certificate or notarized copy of death certificate with Rs.25/- notarial stamp to be affixed, and duly stamped by the Notary.
* Transmission Form (Annexure "O") duly signed by the legal heir(s).
* A copy of the Succession Certificate, duly notarized, or an order of a Competent Court, if the deceased has not left a will; or
* A copy of Probate or Letter of Administration duly notarized.

b) Transmission of securities held in a single name without nomination and valuation of securities is below Rs.1 Lakh.

* Demat account required in the name of legal heir(s) or legal representative. (If demat account of the legal heir is with other DP the original Client Master List in Crystal format duly signed, stamped and verified by that DP required).
* Original copy of death certificate or notarized copy of death certificate with Rs.25/- notarial stamp to be affixed, and duly stamped by the Notary.
* Letter of Idemnity on Rs.200/- non-judicial stamped paper duly supported by a guarantee of an independent Surety (in a prescribed format i.e. Annexure OC).
* An Affidavit made on a Rs.100/- non-judicial stamped paper with verification. (in a prescribed format. i.e. Annexure OD).
* No Objection Certificate(s) from all the legal heir(s). OR Settelment deed of family (in a prescribed format. Annexure OE).
* Transmission Form (Annexure "O") duly signed by the legal heir(s).

Transmission in case of death of joint holder:

If any of the joint-holders of a security dies the surviving joint-holders can get the securities transmitted in their favour by producing the death certificate of the deceased. The surviving holders will have to open a demat account only in the name of the surviving holders. If such a demat account exists, then a new account need not be opened.

युयुत्सु's picture

20 Mar 2019 - 11:56 am | युयुत्सु

धन्यवाद! ही माहीती कुठे मिळाली?

डॉ सुहास म्हात्रे's picture

20 Mar 2019 - 12:45 pm | डॉ सुहास म्हात्रे

समभागांची डीपॉझिटरी आणि खरेदीविक्रीसंबंधात व्यवहार करणार्‍या कोणत्याही बँकेत अथवा इतर संस्थेत/तिच्या संस्थळावर ही माहिती मिळेल.

जेथे, समभागांचे हस्तांतरण नातेवाईकाकडे/वारसाकडे होत आहे आणि फायदा कमावणे हा मूळ हेतू नाही, असे हस्तांतरण (transmission or transposition) कमीत कमी पायर्‍या वापरून सुलभ व्हावे, यासाठी नियमांत ही सुधारणा (amendment) केली गेली आहे.

इतर प्रकारच्या हस्तांतरणांसाठी, समभाग मूळ मालकाच्या नावे डिपॉझिटरीत डिमॅट फॉर्मॅटमध्ये असले/केले तरच ते नवीन मालकाच्या नावे (डिपॉझिटरीत डिमॅट फॉर्मॅटमध्ये) नोंदविले जाऊ शकतात.

मात्र, कोणत्याही प्रकारच्या हस्तांतरणाचा अखेरचा परिणाम, "प्राप्तकर्त्याच्या हातातील समभाग, डिपॉझिटरीत डिमॅट फॉर्मॅटमध्ये असतील", असाच होईल.