टंकलेखन साहाय्य
सामर्थ्यदाता : गमभन !
आपल्याला तर बुवा नाही पटत....तुम्हाला काय वाटतं?
प्रेषक ऐका दाजीबा ( शनी, 07/19/2008 - 19:56) .
काय पटत नाही विचारताय?? साहाजिकच आहे तुमचा प्रश्न! अहो मी बोलतोय आपल्या माय-मराठीवरच्या आक्रमणाबद्दल. हे आक्रमणकर्ते कोण? अहो बघा आजूबाजूला.. दिसले का? हे आक्रमणकर्ते दुसरे तिसरे कोणी नसून आपणच आहोत. नाही पटत? चला तर प्रत्यक्ष उदाहरणंच पाहू...
दृश्य १ - स्थळ- बाजार. एक मराठी आई आपल्या मराठी मुलांना इंग्रजीत बोलते आहे. काय हवं आहे, काय नको आहे, सर्व काही इंग्रजीतून. दुकानदाराशी मात्र इंग्रजाळलेल्या मराठीतून.
दृश्य २ - स्थळ - स्थानिक बस. ऐन गर्दीत चुकून वाहकाचा हात मुलीच्या खांद्याला लागतो. मराठी मुलगी इंग्रजीतून बिचार्या वाहकाच्या सात पिढ्यांचा उद्धार करते. इतक्या वाईट शिव्या इंग्रजीतून देते, की इंग्रजी कळत असतं तर वाहकानं तिच्यावर अब्रूनुकसानीचा दावा ठोकला असता.
दृश्य ३ - स्थळ - पाचगणी. दोन लहान मुलांना घेऊन एक जोडपं येतं. मराठी पालक आपल्या मुलांना आपल्या इतिहासाची माहिती इंग्रजीतून देतात. सांगतात, "दीज आर दि फूटप्रिन्ट्स ऑफ दि पाण्डवाज्...." मुलगा - "हू पाण्डवाज्????"
आपल्या संस्कृतीची माहिती आपल्याच मुलांना इंग्रजीसारख्या परकीय भाषेतून द्यावी लागावी, हे खरंच दुर्दैवी आहे. हे लहान मुलांशी इंग्रजीतून बोलायचं काय प्रकरण आहे ते नाही बुवा समजलं.
मान्य आहे की इंग्रजी जागतिक भाषा आहे. तुम्हाला इंग्रजी बोलता येत असेल तर चांगलं भवितव्य आहे वगैरे. पण आपली मराठी जपत तुम्ही इंग्रजी शिकू शकत नाही का??? मी देखील एका सॉफ्टवेअर कंपनीत काम करतो. मला दिवसभर इंग्रजीतच संवाद साधावा लगतो. पण मी ती इंग्रजी ऑफिसपुरतीच मर्यादित ठेवतो.
मला इतकंच म्हणायचं आहे, की मुलांना इंग्रजी जरूर शिकवा, पण आपल्या मातृभाषेला विसरू नका. मावशी श्रीमंत आहे म्हणून आईला विसरू नये. तुम्हाला काय वाटतं?
»
- प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा.
- मुद्रणसुलभ आवृत्ती
आपल्याला तर बुवा नाही पटत....तुम्हाला काय वाटतं?
सही पटले.
कळलं नाही
जर आई आणि मुले इंग्रजीतून लीलया संवाद साधू शकत असतील तर इंग्रजीतून बोलतील. आपल्या उदाहरणातील आईला आपल्या मुलांबद्दल कदाचित तसा विश्वास असावा. परंतु, दुकानदाराबद्दल नसावा म्हणून त्याच्याशी इंग्रजाळलेल्या मराठीत. जर ती आईच इंग्रजी माध्यमात शिकलेली असेल तर तिला इंग्रजी माध्यमातील आपल्या मुलांशी इंग्रजीत संवाद साधणे अधिक जवळीचे वाटेल. किंवा, तसे नसेल आई मराठी माध्यमात शिकली असेल पण आपल्या मुलांचा इंग्रजी भाषेचा पाया पक्का व्हावा असे तिला वाटत असेल तर तिने त्यांच्याशी इंग्रजीत बोलणेही गैर नाही असा तिचा समज असू शकतो.
तसेही कोणी काय बोलावे आणि कोणत्या भाषेत बोलावे हा ज्याचा त्याचा खाजगी प्रश्न आहे.
तरी, कोणाला हे दृश्य आपल्या घरातून बदलावेसे वाटत असेल तर त्यात गैर नाही. मूळ विषयाशी हे दृश्य थोडेसे का होईना पण संबंधीत वाटले.
हे तर अजिबात कळलं नाही. सदर मुलीने मराठीत शिव्या घालाव्या असं आपण म्हणताय का? की मराठीत इरसाल शिव्या घातल्याने मायमराठी जगणार आहे?
समजा मुलांना पांडव माहितच नसतील तर मराठीत सांगितले काय किंवा इंग्रजीत सांगितले काय? फरक काय पडतो. मुलांनी कदाचित "हू पाण्डवाज्????" ऐवजी मराठीत "पांडव कोण?" असे विचारले असते.
तीनही प्रसंगांचा आणि मराठीवरील आक्रमणाचा फारसा संबंध नाही.
यांत न कळण्यासारखं काय आहे? ज्या पिढीची मुलं आज लहान आहेत ती पिढी स्वतः इंग्रजी माध्यमातून शिकलेली असणे शक्य आहे. जर त्यांना इंग्रजी बोलण्यात धन्यता/ कम्फर्ट/ आवड इ. असेल तर ते आपल्या मुलांशीही इंग्रजीतच बोलणार.
मराठीचे प्रेम, जिव्हाळा वगैरे गोष्टी मराठी कुटुंबात जन्म घेतला म्हणून थोडंच उत्पन्न होतात? त्यासाठी प्रत्येकाच्या पालकांकडून, गुरूजनांकडून आणि त्या व्यक्तिकडून प्रयत्न व्हायला हवेत. पण एखाद्याला हे प्रयत्न करण्याची गरज नाही असेही वाटणे स्वाभाविक आहे. हा ज्याच्या त्याच्या राजीखुशीचा मामला आहे.
मराठीवर आक्रमण केलं आहे ते आपल्या शिक्षण व्यवस्थेने, राजकारण्यांनी, कारकून-बाबू तयार करण्यात धन्य मानणार्या आपल्या वृत्तीने. वरील उदाहरणे केवळ निमित्तमात्र आहेत. इंग्रजी ऑफिसातच ठेवून घरी येण्याचे दिवस मागे पडले आहेत. ज्यांची मुले इंग्रजी शाळांत जातात. फास्टरफेणे न वाचता हॅरी पॉटर वाचतात त्यांच्या पालकांना मुलांशी संवाद साधण्यासाठी, त्यांचा अभ्यास घेण्यासाठी तरी का होईना पण इंग्रजी ऑफिसांत ठेवून येणे थोडे कठिण आहे.
इथे एक महत्त्वाची गोष्ट अशी की या मराठी संकेतस्थळांवर येणारे आणि त्यातील बहुसंख्य मराठी शाळेत शिकलेले असल्याने त्यांची मानसिकता ही इतर सद्यकालीन मराठीजनांपेक्षा वेगळी असणे शक्य आहे. गेल्या २५-३० वर्षांहूनही अधिक काळ शहरांत इंग्रजी शाळांचे बस्तान चांगले बसले आहे. त्यावेळेस इंग्रजी माध्यमातून शिकलेल्या पिढीलाच त्यांच्या पालकांनी मराठीची गोडी लावली असती तर आज परिस्थिती थोडी वेगळी दिसली असती कदाचित, पण बहुतेक वेळेला तशी परिस्थिती दिसत नाही. आज त्या इंग्रजी-शिक्षितांची मुलं इंग्रजी शिकत आहेत. (या [संपूर्ण] इंग्रजी माध्यमातून शिकलेल्या पालकांपैकी कितीजण मराठी संकेतस्थळांवर येतात हे जाणून घेणे माहितीपूर्ण ठरावे) म्हणजे दुसरी, तिसरी पिढी..पर्यायाने त्यांना इंग्रजीची गोडी अधिक असणे क्रमप्राप्त आहे. (इथे मी त्यांची बाजू घेते असा गैरसमज न व्हावा पण हे कटु सत्य आहे आणि ते आपण डोळे झाकले म्हणून बघता येणार नाही असे नाही)
पुढे असे की संस्कार हे भाषेशी संबंधीत नसतात. आपले संस्कार आणि संस्कृती मराठीत शिकवले आणि इंग्रजीत शिकवले तर फरक कसा पडतो. पांडवांबद्दल सांगायचे झाले तर ते संस्कृतातच सांगायला हवे कारण मूळ काव्य संस्कृतातील. विचार केला तर मराठी देखील उपरीच ठरते तिथे. परदेशांत अनेक ठिकाणी संस्कारकेंद्रे इंग्रजीत चालतात आणि त्यात अतिशय उत्तम संस्कारांची आणि संस्कृतीची जाणीव करून दिली जाते.
या वाक्याशी १००% सहमत परंतु त्या पुष्ट्यर्थ तुम्ही दिलेल्या उदाहरणांशी फारशी सहमती नाही.
सहमत
१००% सहमत
-('मिसळ'लेला) ऋषिकेश
दुर्दैव
जर आई आणि मुले इंग्रजीतून लीलया संवाद साधू शकत असतील तर इंग्रजीतून बोलतील. आपल्या उदाहरणातील आईला आपल्या मुलांबद्दल कदाचित तसा विश्वास असावा. परंतु, दुकानदाराबद्दल नसावा म्हणून त्याच्याशी इंग्रजाळलेल्या मराठीत. जर ती आईच इंग्रजी माध्यमात शिकलेली असेल तर तिला इंग्रजी माध्यमातील आपल्या मुलांशी इंग्रजीत संवाद साधणे अधिक जवळीचे वाटेल. किंवा, तसे नसेल आई मराठी माध्यमात शिकली असेल पण आपल्या मुलांचा इंग्रजी भाषेचा पाया पक्का व्हावा असे तिला वाटत असेल तर तिने त्यांच्याशी इंग्रजीत बोलणेही गैर नाही असा तिचा समज असू शकतो.
एक मराठि आई आपल्या मुलांशी बोलत आहे . हा मुद्दा लक्षात घ्या. शिकण्याचे माध्यम आणि मातृभाषा ह्यात फरक आहे. मातृभाषेत संवाद साधता येउ नये हे दुर्दैव.
लक्षात कोण घेत नाहीये?
मराठी आई म्हणजे काय? मराठी कुटुंबात जन्म घेतलेली असे ना. मग, समजा की चोराच्या कुटुंबात एखाद्याने जन्म घेतला म्हणजे चोरीच केली पाहिजे असे आहे का? किंवा डॉक्टरच्या कुटुंबात सर्वांनी डॉक्टर व्हायला हवे का? तेव्हा एखाद्या कुटुंबात जन्म घेतला म्हणजे माणसाने तसेच वागायला पाहिजे असे नाही. आपल्या भाषेबद्दल या आईलाच प्रेम नसू शकेल कारण तिचेच शिक्षण इंग्रजीत झालेले असू शकेल. (पुन्हा, ही तिची बाजू घेण्याचा प्रयत्न नाही. ही सत्य परिस्थिती आहे आणि या सत्यपरिस्थितीचे बीज चांगले ३०-४० वर्षांपूर्वीच रोवले गेले आहे. तसेही भाषेच्या प्रेमाबद्दल काय बोलावे हो! काही भाषाप्रेमी शुद्धलेखनाबद्दलही जागरूक असतात, भाषेच्या बाजाबद्दल, लयीबद्दलही जागरूक असतात. मराठी शाळेत जाऊन तुम्ही "एक मराठि आई आपल्या मुलांशी बोलत आहे . हा मुद्दा लक्षात घ्या. शिकण्याचे माध्यम आणि मातृभाषा ह्यात फरक आहे. मातृभाषेत संवाद साधता येउ नये हे दुर्दैव." अशी मराठी कशी लिहिता असे विचारणारे महाभागही मिळतील की तुम्हाला. [बघा! हे माझं चुकीचं मराठी - मिळतील नाही - भेटतील] )
खाली घाटपांड्यांनी म्हटले आहेच जी भाषा तुम्हाला रोजी रोटी देते ती आपोआप शिकली जाते; बोलली जाते हे सत्य सर्वांनी स्वीकारले तर मराठी भाषेवर नेमके आक्रमण कोण करते आहे ते कळून येईल.
अजब युक्तिवाद!!!!
भाषा आणि प्रव्रुत्ति मधे गल्लत होत आहे.
चोराच्या कुटुंबात एखाद्याने जन्म घेतला म्हणजे चोरीच केली पाहिजे असे आहे का?
अजिबात नाहि
पण मराठी कुटूंबात जन्म घेतलेल्यानि मराठीत का बोलु नये हे समजत नाहि
आपल्या भाषेबद्दल या आईलाच प्रेम नसू शकेल कारण तिचेच शिक्षण इंग्रजीत झालेले असू शकेल
शिकण्याचे माध्यम हे मातृभाषे वरिल प्रेम कसे काय कमि करु शकते . अशी आई घरातल्या वडिलधार्या मंडळींशि , ज्याना इंग्रजि येत नसेल त्यांच्याशि कसा संवाद साधत असेल
येस्स्..प्र
येस्स्..प्रियाली..यु आर राईट.......
सहमत .....
आपल्या संस्कृतीची माहिती आपल्याच मुलांना इंग्रजीसारख्या परकीय भाषेतून द्यावी लागावी, हे खरंच दुर्दैवी आहे. हे लहान मुलांशी इंग्रजीतून बोलायचं काय प्रकरण आहे ते नाही बुवा समजलं.
मान्य आहे की इंग्रजी जागतिक भाषा आहे. तुम्हाला इंग्रजी बोलता येत असेल तर चांगलं भवितव्य आहे वगैरे. पण आपली मराठी जपत तुम्ही इंग्रजी शिकू शकत नाही का??? मी देखील एका सॉफ्टवेअर कंपनीत काम करतो. मला दिवसभर इंग्रजीतच संवाद साधावा लगतो. पण मी ती इंग्रजी ऑफिसपुरतीच मर्यादित ठेवतो.
अगदी पटले बघा..... १००% टक्के पटले.
पुण्याचे पेशवे
हेच म्हणतो
अगदी पटले बघा..... १००% टक्के पटले.
कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं
: कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये.
-इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर
मला काय वाटले...
दृश्य १ - स्थळ- बाजार. एक मराठी आई आपल्या मराठी मुलांना इंग्रजीत बोलते आहे. काय हवं आहे, काय नको आहे, सर्व काही इंग्रजीतून. दुकानदाराशी मात्र इंग्रजाळलेल्या मराठीतून.
न्यूनगंड.
दृश्य २ - स्थळ - स्थानिक बस. ऐन गर्दीत चुकून वाहकाचा हात मुलीच्या खांद्याला लागतो. मराठी मुलगी इंग्रजीतून बिचार्या वाहकाच्या सात पिढ्यांचा उद्धार करते. इतक्या वाईट शिव्या इंग्रजीतून देते, की इंग्रजी कळत असतं तर वाहकानं तिच्यावर अब्रूनुकसानीचा दावा ठोकला असता.
न्यूनगंड + "अटेंशन डेफिसीट डिसऑर्डर सिंड्रोम" (मराठी सुचक शब्द माहीत नाही!) भरलेला दिसतो. म्हणून सर्वप्रथम आक्रस्ता़ळेपणा करते आणि वर शिव्या देते - इंग्रजीत हा त्यातील न्यूनगंडाचा भाग.
दृश्य ३ - स्थळ - पाचगणी. दोन लहान मुलांना घेऊन एक जोडपं येतं. मराठी पालक आपल्या मुलांना आपल्या इतिहासाची माहिती इंग्रजीतून देतात. सांगतात, "दीज आर दि फूटप्रिन्ट्स ऑफ दि पाण्डवाज्...." मुलगा - "हू पाण्डवाज्????"
परत न्यूनगंडच. उठसूठ इंग्रजी बोलायचे जर आपण संकेतस्थळावर टाळतो, नित्यनवीन शब्दसंग्रह तयार करायचा प्रयत्न करतो तर सर्वसाधारण मराठी पालकांना इंग्रजीत मुलांशी - ते ही महाराष्ट्रात बोलायची गरज आहे असे वाटत नाही. बाकी इंग्रजीत बोलत असाल तर पांडवाज म्हणणे पटते, पण जेंव्हा केवळ इंग्रजांना उच्चारता आला नाही म्हणून त्यांनी तयार केलेला शब्द जेंव्हा भारतीय इंग्रजीत बोलताना खरा उच्चार सोडून वापरतात तेंव्हा खेद वाटतो: हा शब्द आहे गंगा म्हणायच्या ऐवजी "गँजीझ" असे म्हणणे (Ganges gænʤiːz )
तरी देखील कोणी काय बोलावे हा ज्याचात्याचा प्रश्न असे मी मानतो. पण जर वरील टिका करायची असेल तर सर्वप्रथम आपण त्या टिकेतील व्यक्तींप्रमाणे वागत नाही ना हे जाणीवपूर्वक पहातो आणि टाळतो:
आमच्या मुलीला अगदी तान्ही असताना तिच्या गोर्या ज्यूईश डॉक्टरकडे नेहेमीच्या चाचण्या आणि लशी टोचायला नेले असताना. तिने (डॉक्टरने) विचारले की आमची भाषा कुठली. नाव आणि कुठे बोलले जाते वगैरे सांगीतल्यावर तिने आम्हाला आम्ही काय करणार वगैरे न विचारता सांगीतले/सल्ला दिला की तुम्ही तिच्याशी तुर्तास मराठीतच बोला. नंतर ती इंग्रजी आपोआप बोलू लागेल आणि मातॄभाषा आल्यावर इतर भाषा येणे पण सोपे जाईल. अर्थात आम्ही तेच करणार होतो आणि आमचा अनुभव दोन्ही भाषासंदर्भात चांगला आहे. आमच्या माहीतीतील एक मराठी-गुजराथी जोडपे आहे ज्यांचा मुलगा मराठी, गुजराथी आणि इंग्रजी बोलतो. मराठी-इंग्लीश जोडप्यांची मुले दोन्ही भाषा बोलतात. हे सर्व होते कारण त्यात न्यूनगंड नसतो उलटे आपल्याला दोन भाषा येतात ही जमेची बाजू धरली जाते.
सहमत
विकासचा प्रतिसाद आवडला आणि पटला.
सुंदर प्रतिसाद..
विकास यांचे मत पटले.
माझा अनुभव :
माझ्या मुलाला इथे शाळेत घालताना, त्याला इंग्रजी अजिबात येत नव्हते. म्हणून मी घरी त्याला थोडे थोडे इंग्रजी शिकवू लागले. किमान शाळेत गेल्यावर शिक्षकांना शू साठी जायचे आहेत हे कसे सांगावे ते तरी शिकवले. घरी उत्तम मराठी बोलतो. काही ठिकाणी खून पाडतो शब्दांचा पण आम्ही त्याला समजावून सांगतो. शाळेत आणि इतर ठिकाणी वावरल्यामुळे तो इंग्रजीही उत्तम बोलतो. मराठी लोकांत मराठीच बोलतो इतकेच नव्हे.. तर घरी येणार्या अमराठी लोकांशी हिंदीतून बोलण्याचा तो प्रयत्नही करतो..
त्याला नाचरे मोरासारखी बरीच मराठी बालगीते पाठ आहेत..
भाषा ही १००% संस्कारांवर अवलंबून असते , मग तुम्ही कोणत्याही देशांत, प्रांतात किंवा शहरात असा..
- (सर्वव्यापी)प्राजु
http://praaju.blogspot.com/
१००% सहमत
दाजीबांच्या विचारांशी १००% सहमत. आमच्या मनातले लिहिलेत.
धोंडोपंत
आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com
तुम्ही
तुम्ही तिच्याशी तुर्तास मराठीतच बोला. नंतर ती इंग्रजी आपोआप बोलू लागेल आणि मातॄभाषा आल्यावर इतर भाषा येणे पण सोपे जाईल.
एकदम सहमत! थोडेसे विषया॑तर करतो पण चारशे वर्षा॑पूर्वी (१५७८) आपल्या देशात यावर झालेला एक प्रयोग आठवला, सम्राट अकबराने केलेला. 'गू॑गा महल!'
अकबराच्या दरबारातल्या कर्मठ मुल्ला-मौलवी॑नी असे विधान केले की उर्दू, हि॑दी वगैरे भाषा हीन आहेत व अरेबिक भाषाच सर्वश्रेष्ठ आहे. कारण कुराण त्या भाषेत आहे व अल्लाची ती भाषा आहे, डिव्हाईन आहे, वगैरे. अकबराने त्या॑ना ह्याचा पुरावा मागितला. मौलवी॑चे म्हणणे असेही पडले की नवजात अर्भकाला आपण उर्दू बोलायला शिकवितो म्हणून ते उर्दू बोलू शकते अन्यथा ते (बाय डिफॉल्ट) अरेबिकच बोलले असते! विचारी अकबराने हे मान्य करायचे साफ नाकारले आणि एक प्रयोग करायचा ठरविले. वीस अर्भका॑ना त्या॑च्या आई-बापा॑कडून विकत घेण्यात आले. त्या॑ना वस्तीपासून दूर बा॑धलेल्या एका धर्मशाळेत ठेवण्यात आले जिथे कुठलाच सुस॑स्कृत मानवी आवाज पोहोचणार नाही. त्या तान्ह्या मुला॑च्या कानावर एकही शब्द पडणार नाही ह्याची काळजी घेण्यात आली. जिभा बा॑धलेल्या दूध आया ठेवण्यात आल्या. चार वर्षा॑नी (१५८२) अकबरानी त्या जागेस भेट देऊन पाहणी केली ते॑व्हा ती सर्व मुले मुकी झाली होती आणि अर्थातच अरेबिक बोलू शकत नव्हती! त्या घराला मग गू॑गा महल असे नाव पडले. ह्यान॑तर अकबराने त्या मौलवी॑ची पुष्कळ टि॑गल-टवाळी केली
हा प्रयोग क्रूर होता पण यातून अकबराची प्रयोगशीलता दिसते.
मस्त !!!
वा दाढे साहेब,
भाषा ही सहचार्याने येते यासाठी 'गूंगा महलचे' उदाहरण जब्रा आहे.
अवघड आहे सांगणं
दृष्य हे आपण आपल्या मनोपटलावर चित्रित करत असतो. प्रत्येकाचा हा कॅनवास निराळा आहे. त्या जागी मी असतो तर काय केलं असतं ?असा गृहितकी प्रश्न जेव्हा आपण विचारतो त्यावेळी आपण आपला पिंडासकट स्वतःला प्रस्थापित करत असतो. इतिहासातले प्रश्न उकलताना आपण स्वतःला त्याकाळात, त्या भुमिकेत, त्या समाजरचनेत स्वतःला नेणे हे खरंच अवघड आहे. आपण तिकडे आजच्या चष्म्यातुनच पाहतो कारण ते सोयीच असतं.
इंग्रजी बोलणे हे सुसंस्कृत व सुशिक्षित पणाचे लक्षण मानले जाते. योग्य का अयोग्य हा विषय निराळा आहे. अनेक भाषा सहज पणे बोलता येणं ही बाब सहजसाध्य नाही. एखादी भाषा सतत ऐकणे आणी बोलणे यातुनच ते शक्य होते. पर्यायी भाषा जेव्हा तुम्हाला उपलब्ध असते त्यावेळी तुम्ही तुम्हाला सुलभ वाटणार्या पर्यायाचा आधार घेता.
प्रसाद दाढेंनी चांगले उदाहरण दिले आहे. त्याच बरोबर समजा एकच भाषा येणारे प्रौढ यांच्यावर प्रयोग केला; उदा. फक्त मराठी येणारे व अन्य भाषेचा गंधही नसणारे लोकांना इंग्रजी किंवा फ्रेंच भाषिक प्रदेशात एकटेच टाकले तर काय होईल? त्यांना ती भाषा येईल का? किति काळात आत्मसात करतील? त्यांच्यात न्युनगंड येईल का?
माझ्या मते एखाद्या भाषेशिवाय तुम्हाला पर्यायच नसतो त्यावेळि तुमची ती भाषा विकसित व्हायला सुरवात होते.
जे लोक सहज पणे अनेक भाषा बोलतात त्यांच्या विषयी माझ्या मनात असुयायुक्त आदर असतो. कारण मला ते जमत नाही. पण मला तशी करण्याची इच्छा असते. मग माझ्या मनात न्युनगंड तयार होतो. त्यातुन बाहेर पडण्यासाठी मग जी धडपड असते त्यातुन अशी दृष्य तयार होतात. न्युनगंड झाकण्यासाठी मग अहंगड तयार होतो. अज्ञान,अडाणी पणा , आडमुठेपणा यात फरक आहे. अज्ञानात सुचकता आहे, अडाणीपणात भाबडेपणा आहे तर आडमुठेपणात बेफिकिरी आहे.
जी भाषा तुम्हाला रोजी रोटी देते ती आपोआप शिकली जाते; बोलली जाते.
प्रकाश घाटपांडे
मावशी
मावशी श्रीमंत आहे म्हणून आईला विसरू नये. तुम्हाला काय वाटतं?
मावशीच्या श्रीमंतीची लक्तरे बाजाराच्या वेशीवर टांगायला सुरवात झाली आहे ती तुम्ही कदाचित दुर्लक्षित केली असल्यास परत नीट बघा. अमेरिकेचे (व त्याचबरोबर इंग्लड्चे) हाल सुरु झाले आहेत; त्यामुळे भविष्यात अमेरिकेत नोकरी करायला जाणे हे काळ्यापाण्याच्या शिक्षेसारखे समजले गेले जाइल असाच आमचा होरा आहे. अर्थातच आंग्ल भाषा आलीच पाहीजे ही गरज नाही.
जी भाषा तुम्हाला रोजी रोटी देते ती आपोआप शिकली जाते; बोलली जाते.
प्रकाश घाटपांडेंनी जीवनाचे तत्व सांगितले आहे;
काल संस्क्रुत... पाली.... प्राक्रुत .... महाराष्ट्री.... आज इंग्रजी ......उद्या कदचित इराणी किंवा रशियन किंवा चीनी किंवा हिब्रु आपल्याला आत्मसात करावी लागु शकते....
काय सांगावे तुमची आमची मराठी किंवा संस्क्रुत सुद्धा यात धरता येईल (देव पाण्यात ठेवायला काय हरकत आहे ? )
मराठीला खरा धोका हिंदीकडुन आहे कारण इंग्रजी न बोलु शकणारा मराठी माणुस पट़कन हिंदीत संभाषण चालु करतो तसेच हिंदीतील शब्द मराठीत वापरतो
बदल काय घडेल हे सांगणे कठीण ... पण बदल निश्चित आहे...
नाना
पटले!
मराठीला खरा धोका हिंदीकडुन आहे कारण इंग्रजी न बोलु शकणारा मराठी माणुस पट़कन हिंदीत संभाषण चालु करतो तसेच हिंदीतील शब्द मराठीत वापरतो
दुर्दैवाने, वरील विधान १००% पटते असेच म्हणावे लागत आहे!
विकास ने
विकास ने छान लिहिले आहे..पटले..
) अशि गरज का भासते? 
आणि आई हि शाळा असते असे म्हणतात्..मग आई इंग्लिश भाषेत बोलल्यावर मुलाने मराठी कोणाकडुन शिकायचे? 
जास्त करुन परदेशात असु तर..
अजुन एक विचार आला कि मि युरोप मध्ये पाहिले कि तेथिल लोकांना आपल्या मुलांशि इग्लिश भाषेत बोलायचि गरज भासत नाहि...किंवा आपल्याशिपण ति लोके स्वतच्याच भाषेत बोलतात आपल्याला कळाले नाहि तरि..मग आपल्याला (बहुतेक करुन मराठी लोकांना
जिथे कमी तिथे आम्ही ..
मराठी घरात
मराठी घरात जर मराठी भाषा बोलली गेली तर मुले आपोआपच मराठी बोलतात.
माझ्या घरात आम्ही मराठी व गुजराती तेवढ्याच सहजतेने बोलली जाते.
मराठीला जर वाचयचे असेल तर सर्वप्रथम हिन्दीचे आक्रमण थांबवले पाहिजे.
मराठीला गिळंकृत करणारे जर कोणी असेल तर ती आहे हिन्दी भाषा.
जोवर तळागाळातला माणुस रोजच्या व्यवहारात इंग्रजी वापरणार नसेल तोवर तरी आपण ३.५% कोणती भाषा बोलतो त्याचा काहीच फरक पडणार नाही.
मुलाना मातृ भाषा आलीच पाहिजे.
त्यासाठी पालकानी त्यांच्याशी मातृभाषेत संवाद केलाच पाहिजे
पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत
मराठी घरात
मराठी घरात जर मराठी भाषा बोलली गेली तर मुले आपोआपच मराठी बोलतात.
माझ्या घरात आम्ही मराठी व गुजराती तेवढ्याच सहजतेने बोलली जाते.
मराठीला जर वाचयचे असेल तर सर्वप्रथम हिन्दीचे आक्रमण थांबवले पाहिजे.
मराठीला गिळंकृत करणारे जर कोणी असेल तर ती आहे हिन्दी भाषा.
जोवर तळागाळातला माणुस रोजच्या व्यवहारात इंग्रजी वापरणार नसेल तोवर तरी आपण ३.५% कोणती भाषा बोलतो त्याचा काहीच फरक पडणार नाही.
मुलाना मातृ भाषा आलीच पाहिजे.
त्यासाठी पालकानी त्यांच्याशी मातृभाषेत संवाद केलाच पाहिजे
वाक्य अन् वाक्य पटले विजुभाऊ तुमचे. मातृभाषा आहे ती प्रत्येकाने शिकलीच पाहीजे. त्याबाबत तडजोड करता कामा नये असे वाटते. त्यामुळे "जी भाषा रोजीरोटी देते ती शिकली जाते" ही मराठी माणसाच्या क्षीण झालेल्या अस्मितेमुळे कोणीही बाहेरचा माणूस येऊन मराठी शिकत नाही हे सत्य स्वीकारायचे नसल्यामुळे काढलेली पळवाट आहे असे मला वाटते. बंगालमधे जाऊन बघा भाषिक अस्मिता काय असते ते कळेल. बंगालात इंग्रजीमाध्यमातून शिकलेली मुले इंग्रजीइतकेच बंगाली वाङमय वाचतात. पण तेच प्रमाण इंग्रजीमाध्यमातून शिकलेल्या मराठी कुटुंबात जन्मलेल्या मुलांच्या बाबतीत अत्यल्प आहे.
पुण्याचे पेशवे
आश्चर्यचकित
मराठी भाषेच्या वापराच्या विरोधात मराठी संकेतस्थळावर मराठी माणसांचे विचार वाचून आम्ही आश्चर्यचकित झालो.
माय मराठी माते! तू अमृताला पैजेने जिंकणारी आहेस. पण आज तुझ्याच घरात तुझ्याच लोकांकडून तुझ्याबद्दल काय लिहिले जाते आहे ते ऐक.
आपला,
(उद्विग्न) धोंडोपंत
आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com
चकित होण्याची गरज नसावी
कटु सत्य हे असेच असते त्यामुळे चकित होण्याची गरज नसावी. ते जर ऐकायचे नसेल तर दुसरे आपल्यापेक्षा न्यून आहेत हे समजून आपल्या कम्फर्ट झोनमध्ये रहावे किंवा योग्य नस ओळखून त्यावर निर्णय घ्यावा.
वर विकास यांनी त्यांच्या डॉक्टरबद्दल सांगितले. परंतु अमेरिकेतील सर्वच डॉक्टर असे सांगतात असे नाही. अनेक डॉक्टर मुलांना फक्त इंग्रजी शिकवा. नाहीतर, डेकेअर, शाळेत ते एकटे पडून एकलकोंडे होतील असेही सांगतात आणि सुरूवातीला असे होताना पाहिले आहे. (व्यक्तिशः मुलांना एकच भाषा शिकवणे मला पटत नाही. लहान मुले एकाहून अधिक भाषा सहज आत्मसात करतात.) तसेच, लहान मुलांना मराठी शिकवणे आपल्या हातात असते. ती मोठी झाल्यावर त्यांनी कोणत्या भाषेत करावे हे आपल्या हातात नसते.
जसे, आज मूल २-३ वर्षांचं आहे ते आपल्या आईवडिलांशी मराठीतून बोलेल. कदाचित, आपल्या ज्येष्ठांशी मराठीतून बोलेल. परंतु शाळेत जाऊ लागल्यावर आपल्या मराठी मित्रमैत्रिणींशी मराठीत बोलेल असे सांगता येत नाही. याचे कारण, मित्रमंडळींच्या संगतीत मूल जी भाषा बोलते (म्हणजे शाळेत) तीच भाषा सहसा संवादासाठी वापरते. उद्या मोठं झाल्यावर तिला/ त्याला जसा जोडीदार मि़ळेल आणि त्या कुटुंबाची जशी भाषा असेल तशीच भाषा आपल्या मुलांसाठी वापरेल.
आणि हे केवळ मराठी लोकांचं होतं आहे असे चर्चेत म्हटले आहे ते कोणी सांगितलं? भारतात सर्वत्र हीच रड आहे. मराठी शाळांत शिक्षण घेणे हे कमीपणाचे आहे. व्यवहारात त्याचा काही उपयोग नाही असा (गैर)समज जेव्हा लोकांच्या डोक्यात उत्पन्न झाला तेव्हाच या सर्वाची सुरूवात झाली. त्यामुळे आज इतक्या वर्षांनी एखाद्या व्यक्तिवर टिका करणे गैरलागू आहे. ही टिका संपूर्ण समाजाच्या विचारसरणीवर व्हायला हवी कारण ती करण्यार्यातले बहुसंख्य आपल्या मुलांना इंग्रजी शाळेतच धाडतात.
दुर्भाग्य तुमचे !!!
कसं असतय प्रियालीताई..
भाषा हे एक प्रमुख साधन असते आपली माणसं ओळखण्यासाठी.
इंग्रजी शिकण्याबाबद वाद नाही, पण आपल्याच लोकांत जर आपलीच भाषा येत नसेल तर... धोब्याच्या कुत्र्यासारखी हालत होते.
काही प्रमाणात तुम्ही म्हणताय तशी हालत असु शकेल, पण ज्यांना स्वतःलाच धेडगुजरे व्हायचे आहे त्यांच्या बाबतीत काय बोलणार? आणि ज्यांची मातॄभाषा (आईची भाषा) च इंग्रजी आहे ती मुले मराठी कशी असतील?
इंग्रजी शिकण्याचे खुप मार्ग आहेत... पण मराठी शिकण्यासाठी आईसारखे दुसरे माध्यम नाही...
आणि तुम्ही जर त्याचे समर्थन करत असाल तर, त्याहुन दुसरे दुर्भाग्य नाही!!!
समर्थन नव्हे, वस्तुस्थिती
मला वाटते की प्रियालीताईंनी फक्त वस्तुस्थिती सांगितलेली आहे. त्याचे समर्थन केले आहे असे दिसत नाही.
Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.
समर्थन?
की सर्व मराठी माणसे मराठी असल्याने मराठी शाळांत जाऊन घरात मात्र फाडफाड इंग्रजी बोलतात असे लोकांना वाटू लागले आहे?
वस्तुस्थिती
समजा की चोराच्या कुटुंबात एखाद्याने जन्म घेतला म्हणजे चोरीच केली पाहिजे असे आहे का? किंवा डॉक्टरच्या कुटुंबात सर्वांनी डॉक्टर व्हायला हवे का? तेव्हा एखाद्या कुटुंबात जन्म घेतला म्हणजे माणसाने तसेच वागायला पाहिजे असे नाही.
जर आई आणि मुले इंग्रजीतून लीलया संवाद साधू शकत असतील तर इंग्रजीतून बोलतील.
जर त्यांना इंग्रजी बोलण्यात धन्यता/ कम्फर्ट/ आवड इ. असेल तर ते आपल्या मुलांशीही इंग्रजीतच बोलणार.
याला इंग्रजी चे समर्थन नाही म्हणायचे तर दुसरे काय?
वस्तुस्थिती वस्तुस्थिती म्हणुन जो ठो ठो सुरु आहे ती तरी वस्तुस्थिती आहे काय?
किती % लोंकाची गोष्ट करता तुम्ही?
की मराठी लोकं फक्त शहरातच रहातात असं वाटायला लागलय आता.
वस्तुस्थिती
हीच तर वस्तुस्थिती आहे कारण लोक हेच करत आहेत.
मी टक्केवारी काढलेली नाही. तुम्हाला हवी असल्यास तुम्ही शोधून काढावी.
मला शहरातील लोक माहित आहेत. तुम्हाला गावातील माहित असतील तर त्यांच्याबद्दल स्वतंत्र प्रतिसाद लिहा.
त्रिज्या!!! (Hope you will understand 'trijyaa')
लहानपणी एक हत्ती आणि ९ कि १० आंधळ्यांची गोष्ट वाचली होती. ती आठ्वली अचानक.
त्यात ना प्रत्येक आंधळ्यांला हत्तीचे जे जे अवयव हाती येत होते, त्याला तो तसाच वाटत होता...
मग शेवटी एक डोळस माणूस येउन त्यांना खरी वस्तुस्थिती सांगतो... असच काहीस होतं...
शेवटी आपल्या त्रिज्येबाहेर लोकांना समजत नाही हेच खरं.
सहमत
मराठी भाषेच्या वापराच्या विरोधात मराठी संकेतस्थळावर मराठी माणसांचे विचार वाचून आम्ही आश्चर्यचकित झालो.
-----१००% सहमत
प्रियाली ताई ची प्रतीक्रिया वाचुन खर सांगु खुप वाईट वाटल .....ह्म्म .. असो
---नितिन.
>>मराठी
>>मराठी घरात जर मराठी भाषा बोलली गेली तर मुले आपोआपच मराठी बोलतात.
विजूभाऊंशी सहमत.
>>अनेक डॉक्टर मुलांना फक्त इंग्रजी शिकवा. नाहीतर, डेकेअर, शाळेत ते एकटे पडून एकलकोंडे होतील असेही सांगतात आणि सुरूवातीला असे होताना पाहिले आहे.
असे डॉक्टर सांगतात हे माझ्या तरी पाहण्यात वा ऐकीवात नाही. मुले अनुकरणप्रिय असतात. लहान वयात त्यांच्या कानावर पडणारी भाषा ती सहज आत्मसात करू शकतात.
दोन वर्षापूर्वी माझी मुलगी पण तान्ही असताना तिच्या अमेरिकन डॉक्टर नी आम्हाला सांगितले होते की इंग्लिश बरोबर तुमची मातृभाषा ही तिच्याबरोबर संवाद साधताना वापरा.
माझ्या मुलीशी आम्ही मराठी मध्येच बोलतो . आणि मला अशी अजिबात भीती नाही की ती शाळेत जाऊ लागल्यावर इंग्लीश समजत नाही म्हणुन एकलकोंडी होईल. माझी मोठी मुलगी पहिल्यांदा अमेरिकन शा़ळेत गेली त्यावेळेस आम्ही शाळेच्या मुख्याध्यापि़कांबरोबर व तिच्या वर्ग शिक्षिकेबरोबर याबाबतीत बोलली होतो. त्यांना आम्ही सांगितले होते की आम्ही घरी इंग्लीश बोलत नाही , वेगळी भाषा बोलतो. पण त्यांनी आम्हाला हेच सांगितले की मुले या वयात एखादी भाषा पटकन शिकतात. मुलीला इंग्लीश भाषेची अडचण फारशी भासणार नाही. आणि झालेही तसेच. ती त्या शाळेत व्यवस्थित रूळली.
माझे तरी असे मत आहे की मातृभाषा आलीच पाहीजे आणि आईवडीलांनी तरी आपल्या मुलांशी त्या भाषेत बोलावे. (जरी आईवडीलांचे शैक्षणिक माध्यम इंग्लीश असले तरी)
ईश्वरी
माझ्या दोन मैत्रिणींना
असे सांगणारे डॉक्टर भेटले आहेत. अर्थात, त्यांनी डॉक्टरांचे म्हणणे मानले नाही ही गोष्ट वेगळी आणि त्यांनी ती मानावी असेही मी सुचवत नाही.
परंतु, एक लक्षात घ्या तुमचे जे मत आहे ते इतरांचे मत असावे असे काही नाही आणि असे मत नसणारे समाजात अधिक आहेत याला मराठी भाषेचे दुर्दैव मानायला हरकत नाही.
बाकी, घरात जी भाषा बोलली जाते ती मुले बोलतात. अगदी एक नाही, तर चार भाषा बोलतात. माझ्या मुलीलाही मराठी, इंग्रजी आणि हिंदी व्यवस्थित कळतं आणि बोलता येतं.
काही लोकांना वर उद्विग्नता आली आहे, दु:ख झालं आहे माझे प्रतिसाद वाचून. त्यांना प्रतिसाद कोणाबद्दल आहे आणि त्याचा आशय काय हेच समजलेले नाही.
ज्यांना आपली भाषाच समजत नाही ते तिला काय राखणार कप्पाळ!
असो.
>>परंतु,
>>परंतु, एक लक्षात घ्या तुमचे जे मत आहे ते इतरांचे मत असावे असे काही नाही
परंतु हे माझेच मत आहे आणि हे मी त्या वाक्याच्या सुरवातीलाच म्हटले आहे. माझे मत इतरांचेही मत असावे असे मी कुठेच म्हटले नाही. आणि तसे सांगण्याचा हेतूही नाही.
ईश्वरी
आईने
आईने आपल्या मुलांशी मातृभाषेत संवाद साधावा ह्या मताशी मी पण सहमत आहे. त्यामुळेच प्रियालीताईंचा प्रतिसाद मलाही आवडला नाही.
>>काही लोकांना वर उद्विग्नता आली आहे, दु:ख झालं आहे माझे प्रतिसाद वाचून.
मला वाटते प्रियालीताईंच जरा जास्त उद्विग्न झाल्या आहेत .
>>ज्यांना आपली भाषाच समजत नाही ते तिला काय राखणार कप्पाळ!
हे बोलणं जरा जास्तच झालयं.
तुमच्या भल्यामोठ्या प्रतिसादातील आशय बर्याच जणांना समजला नसेल तर तुमचे मत्/आशय तुम्ही लो़कांपर्यंत पोहचवण्यात कमी पडलात असेही असू शकते.
आवडणारे प्रतिसाद
अगदी बरोबर बोललात. काय आहे की लोकांना आवडणारा प्रतिसाद द्यायला हवा होता मी. सत्यपरिस्थिती काय हो? डोळे बंद केले, झापडं लावली की सत्य कसं दिसणार? ते सत्य दाखवलं म्हणून तर प्रतिसाद आवडला नाही अनेकांना. असो, तो आवडावा म्हणून लिहिलेलाही नाही याची खात्री बाळगा.
मला वाटतं माझ्या प्रतिसादातील आशय अनेकांना समजला आहे. ज्यांना तो समजला नाही त्यांना उदाहरणादाखल आलेल्या वरील माणसांचे असे का झाले असावे यांत रूची नसून "मी माझ्या मुलांशी कसा वागतो" हे सांगण्यात रूची आहे किंवा वस्तुस्थिती बघायचीच नाही आहे.
बाकी तुमचंही म्हणणं बरचसं खरं आहे. मूळ लेखावर कोणतीही टिप्पणी न करता, लोकांचे असे का होते आहे हे न पाहता "मी मुलांना मराठी शिकवते. माझी मुलं मराठी बोलतात. मराठी विश्वात सारं काही आलबेल आहे" असा प्रतिसाद दिला असता तर तो अनेकांना कळला असता.
आशय
मला वाटतं माझ्या प्रतिसादातील आशय अनेकांना समजला आहे. ज्यांना तो समजला नाही त्यांना उदाहरणादाखल आलेल्या वरील माणसांचे असे का झाले असावे यांत रूची नसून "मी माझ्या मुलांशी कसा वागतो" हे सांगण्यात रूची आहे किंवा वस्तुस्थिती बघायचीच नाही आहे.
हा प्रतिसाद माझ्या आधीच्या वरील प्रतिसादास पण असू शकतो म्हणून थोडक्यात त्या बद्दल आणि इतर त्याच पद्धतीच्या वरील प्रतिसादांबद्दलः
"मी माझ्या मुलांशी कसा वागतो" इतके सांगणे असा कोता अर्थ नाही तर जो एक न्यूनगंड इंग्रजीच्या बाबतीत ठेवून स्वतःची भाषेकडे दुर्लक्ष करण्यापर्यंत जातो त्याची काही गरज नसते हे अनुभव म्हणून सांगण्याचा प्रयत्न होता. त्यात जसा माझा अनुभव होता/आहे तसाच इतरांबद्दल सांगितलेला पण आहेच (मराठी-गुजराथी आणि मराठी-इंग्रजी जोडप्यांची मुले).
वर चित्राने म्हणल्याप्रमाणे असे देखील अनेक पाहीले आहेत ज्यांच्याबाबतीत त्यांना इंग्रजी चांगले येते अशातला भाग नसतो. तसे मी कॉलेजात गेल्यावर पाहीले आहेत ज्यांचे नाधड इंग्रजी (माध्यमात शिकून) उत्तम होते ना धड मराठी... हे अर्थातच अपवाद सोडल्यास विशेष करून मराठी कुटूंबांत, अमराठी नाही. आता कोणी म्हणेल की मराठी माध्यमात जाऊन मराठी चांगले येते असे कुठे आहे. पण प्रश्न इंग्रजीवर चुकीचा भर देऊन काही विशेष चांगले होते असे नाही इतकेच निरीक्षणांवरून वाटते.
आता मी अगदी आत्ता आत्ता अनुभवलेले दुसरे एक उदाहरण... एका सार्वजनीक ठिकाणी अमेरिकेत एक साठीच्या घरातील साडीतील, दागीने, कुंकू इत्यादीने सजलेली बाई भेटली. तिला तीच्याकडे असलेला मोबाईल काही कारणाने वापरता येत नव्हता आणि कॉलिंग कार्ड कसे वापरायचे ते समजत नव्हते. तिने मला आधी इंग्रजीत विचारले की कार्ड कसे वापरायचे म्हणून (इंग्रजी येथे योग्यच होती), कारण त्यांना त्यांच्या मुलाशी संपर्क करून त्या कुठे आहेत हे सांगायचे होते. मी माझा मोबाईल त्यांना दिला आणि म्हणालो की करा याच्यावरून. त्या संभाषणात त्यांना मी मुंबईचा वाटलो आणि त्यांनी विचारले की तू मराठी आहेस का? म्हणले हो. मग प्रेमाने अस्खलीत मराठी बोलू लागल्या. पण नंतर मुलाला फोन लावून दिल्यावर त्याच्याशी मात्र १००% इंग्रजीतच! "धिस जेंटलमन वॉज काईंड इनफ..." अर्थात येथे त्यांचा न्यूनगंड तेंव्हा नव्हता. पण कुठेतरी इतके नक्की वाटले, की भारतात जेथे कुठे त्या राहील्या तेथे मुलाला वाढवताना इंग्रजीवर भर दिला आणि आता मुलगा, असे दिसतंय की मराठी बोलणे टाळतच असावा...आता परत हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे. त्यामुळे मी त्यावर तेंव्हा निरीक्षण करून सोडून दिले पण माझा मला प्रश्न नक्की पडला की असा स्वभाव तयार करण्याची काही गरज आहे का?
रोजी रोटीचाच प्रश्न असता तर विचार करा की मध्यप्रदेशात, गुजराथेत बडोदा प्रांतात आणि इतरत्र त्या त्यावेळेस रोजीरोटीकरताच गेलेल्या आपल्यामाणसांना परभाषिक प्रातांत त्यांची भाषा आत्मसात करत असताना देखील स्वत:च्या भाषेबद्दल प्रेम आणि आस्था कशी राहीली. आज येथे माझ्या अवतीभवती अनेक आहेत जे असे भारतातील विविध प्रांतात पिढ्यान पिढ्या स्थायीक झालेल्या मराठ कुटूंबातील आहेत - त्यांना तेथील राज्यभाषा, मराठी आणि नंतर अर्थातच इंग्रजी अस्खलीत येते, कशाबद्दलच आकस नाही, किंबहूना प्रेमच आहे. गुजराथी समाजात केवळ बनीयाच नाही तर अगदी चांगले मोठे डॉक्टर्स आणि इतर प्रथितयश व्यावसायीक पाहीले आहेत - त्यांच्याकडे इंग्रजी अर्थातच चांगले येते पण तितकेच चांगले, जेंव्हा घरात इंग्रजीची अतिरीक्त गरज नसते, तेंव्हा गुजराथी पण वापरात असते.
मूळ मुद्दा असा राहतो की आपण जी कुठली भाषा शिकतो त्यातील वाड्मय शिकतो का? काही नवीन विचार समजून घेतो का? नाहीतर कशाचाच काही उपयोग नाही... इंग्रजीचा अथवा मराठीचापण...आज बर्याचदा "फाडफाड इंग्रजी फाडणारे" जे वरील (चर्चेच्या सुरवातीच्या) तीन उदाहरणात सांगीतलेत त्यांना म्हणूनच आपल्याला या शिवाय पर्याय नाही अशा भितीने पछाडलेले असते असे वाटते.
मराठीत आपण बोलायचे अथवा मुलांना शिकवायचे, याचा अर्थ आपण "गर्वसे कहो हम मराठी है" ("उप्स" हे हिंदीत लिहीले
) असे म्हणावे असा नाही. म्हणून या चर्चेच्या सुरवातीस जी काही उदाहरणे दिली गेली त्यात "त्या माणसांचे असे का झाले असावे" याचे कारण शोधताना "बॉटमलाईन" उत्तर केवळ "न्यूनगंड" असेच द्यावे लागते आणि नकळत न्यूनगंडाने जेंव्हा असा समाज पछाडला जाणे हे काही चांगले लक्षण वाटत नाही.
आता तुम्हीच सांगा
केवळ तुमचाच नाही पण अनेकांचा. मूळ विषय सोडून प्रत्येकजण मी काय करतो, परदेशात राहून मराठी कसा जपतो हे सांगतो आहे आणि लेखातील प्रश्न भारतात का उद्भवले याकडे काणाडोळा करतो आहे याची मजा वाटली. असो, मूळ विषय केवळ न्यूनगंड असे मला वाटले नाही.
हे मला समजतं पण इतरांच्या सर्व गोष्टी न्यूनगंड म्हणून बाद करताना (त्या न्यूनगंड असण्याबद्दल माझे काही म्हणणे नाही) असा विषय निघाला की परदेशातील पालक किती हिरिरिने आम्ही आमच्या मुलांना मराठी कसे बोलायला शिकवतो आहोत हे सांगायला पुढे येतात नाही (मीही अनेकदा हे केलं आहे म्हणून यावेळेस वेगळा विचार.) याला आपला न्यूनगंड म्हणायचा की बडेजाव?
ह. घ्या.
तुम्हीच सांगा. विचार केलात तर उत्तर मिळेल. हिंट्स देते: रोजीरोटीसाठी या प्रांतात लोक किती वर्षांपूर्वी गेले? त्यांच्या शिक्षणाचे माध्यम काय होते? त्यांचे पालक आणि ते स्वतः कोणत्या माध्यमात शिकले होते? आणि या संस्थानांचे शासक कोण होते? (देव करो आणि अमेरिकेला मराठी राष्ट्राध्यक्ष मिळो
)
हुश्श! हे माहित असल्याबद्दल लाख धन्यवाद. घरी मराठी बोलून आणि शिकवून मराठी येईलच असे नाही. (हे सार्वत्रिकरण नाही. काही पालक अतिशय जागरूक असू शकतात आणि ते आपल्या पाल्यांबाबत असे करूही शकतील) मराठी बोलणे म्हणजे मराठी वाचणे, लिहिणे, साहित्य आणि काव्याची जाणीव असणे नाही आणि भारतात मराठी दुसरी किंवा तिसरी भाषा तीही यत्ता १०-१२ पर्यंतच शिकवली गेली तर भविष्यात ती टिकून राहणेही कठिण. तेव्हा घरात मुलांशी मराठी बोलणारे आपण आणि सर्वत्र इंग्रजीतून संवाद साधणारे इतर पालक यांत खूप खूप मोठा फरक नाही.
त्रिवार हा हा हा!!!
मराठी बोलणे म्हणजे मराठी वाचणे, लिहिणे, साहित्य आणि काव्याची जाणीव असणे नाही.
त्रिवार हा हा हा!!!
घरी मराठी बोलून आणि शिकवून मराठी येईलच असे नाही. अजुन एकदा
वाचले तर समजेल...